בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#1677 - ס'איז דא פעלער ווען מ'דארף זיך יא גט'ן
שלום בית, אמונה, גט

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת נח, ב' דראש חודש מר-חשון, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר זענט געזונט און שטארק, איר האט נישט די אלע מחלות און קרענק; איך האף צום אייבערשטן איר וועט וואס שנעלער פטור ווערן פון דעם רשע מרושע וואס האט אייך אזויפיל יארן געפייניגט און איר וועט באקומען א רחמנות'דיגער מאן וואס וועט אייך אויפהייבן און אויפבויען.


בדרך כלל בין איך זייער קעגן גט'ן, איך האב דאס געלערנט פון מיין הייליגער רבי - מוהרא"ש זכותו יגן עלינו וואס האט זיך מוסר נפש געווען זיין גאנצע לעבן צו מאכן שלום בית; מיט דעם אלעם איז געווען פעלער וואס מוהרא"ש אליינס האט אויך געהייסן מען זאל זיך גט'ן. אין אייער פאל, ווען איר לעבט מיט א חי' רעה, א קראנקער כאראקטער וואס פייניגט אייך און ער האט אייך כמעט אינגאנצן צוגרינד געלייגט - דארפט איר זיך גט'ן און אנהייבן א נייע לעבן.


דאס וואס אייער טאכטער זאגט אז ער האט נאכאמאל אנגעהויבן מיט זיינע מניוולות, ער ליגט מיט איר וכו'; זאלט איר זי גוט אנגרייטן זי זאל זיין שטארק נישט זיך לאזן צוגרונד לייגן איר לעבן.


האט נישט מורא פון אים, ער האט מיר אליינס מודה געווען אויף דאס אלעס וואס זי דערציילט; איך האב פון אים אימעילס וואו ער איז מודה אויף אלעס. זאלט איר נישט מורא האבן פון אים, ער קען אייך גארנישט שעדיגן.


זייט ממשיך מיט אייער פרנסה אזוי ווי איך האב אייך געזאגט.


איך קען קוים ווארטן צו הערן די גוטע נייעס אז איר זענט פטור געווארן פון אים און איר האט אנגעהויבן א נייע לעבן.


געדענקט: "אין עוד מלבדו, קיינער קען אייך גארנישט טון אן דעם אייבערשטן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1676 - די בריוו פון עצתו אמונה זענען געשריבן צי אפן?
קדושה, הפצה, מוהרא"ש, עצתו אמונה, בריוו, נסיונות, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת נח, ב' מר-חשון, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, ירושלים.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


די בריוו פון עצתו אמונה זענען געשריבן צי אפן? הלואי ווען מען קען שרייבן מער אפן; ווער עס ווייסט וואס עס גייט איבער אויף נשמות ישראל אין אונזער דור ווייסט אז דיקא די בריוו זענען מחזק דעם יוגענט.


מיר געפונען זיך אין א דור וואס איז ערגער פונעם דור המבול, היינט האבן מיר דעם דור המבול און דור הפלגה אינאיינעם; אידישע קינדער, בפרט בני הנעורים - אינגלעך, בחורים און מיידלעך, פאלן נעבעך אראפ אין ניאוף, יעדער איינער קען אזוי גרינג אנקומען צו זען און טון דאס ערגסטע; עס איז נאך קיינמאל נישט געווען אזא פייער פון ניאוף, אזעלכע נסיונות פון ניאוף, און איינמאל מען זינדיגט אין ניאוף, מען איז פוגם בברית רחמנא לצלן - פאלט מען אריין אין מינות ואפיקורסות. דער רבי זאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן לא): אמונה און ברית גייט צוזאמען, אזוי ווי עס שטייט (תהילים פט, כט): "וּבְרִיתִי נֶאֱמֶנֶת לוֹ", ווען א מענטש זינדיגט אין פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, פארלירט ער די אמונה.


עס גייט א מבול אין גאס; מיר האלטן יעצט פאר ביאת הגואל וואס דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן לה): "שֶׁהוֹלֵךְ אֶפִּיקוֹרְסוּת גָּדוֹל עַל הָעוֹלָם", פאר משיח וועט קומען וועט אראפקומען א מבול פון כפירות און אפּיקורסות; יעצט איז א צייט פון פארשפרייטן ווי מער עצתו אמונה, נאר דאס איז די עצה, נאכאמאל אמונה און נאכאמאל אמונה.


מען האט דאס געשריגן אלע יארן אויף מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, אז די ספרים זענען געשריבן אפן וכו' וכו'; מענטשן וואס זיי אליינס דארפן תשובה טון האבן געשפעט און שפעטן נאך עד היום פון די הייליגע ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן, אפילו דער גרויסער צדיק רבי לוי יצחק בענדער זכרונו לברכה האט פארגעהאלטן מוהרא"ש פארוואס ער שרייבט אזוי אפן, וואס פעלט עס אויס? ווען מוהרא"ש האט אים דערציילט וואס גייט אריבער אויף בני הנעורים האט ער געזאגט פאר מוהרא"ש: "אפשר נארט איר זיך?"


מוהרא"ש האט דערציילט אז ווען רבי לוי יצחק האט אים פארגעהאלטן 'אפשר נאר'ט איר זיך?' האט ער זייער אסאך געבעטן דעם אייבערשטן אז דער אייבערשטער זאל אים ווייזן וואס צו טון. מוהרא"ש פלעגט וויינען צום אייבערשטן: "רבונו של עולם, אפשר נאר איך זיך? אייבערשטער וואס טו איך, זאל איך ווייטער שרייבן? רבי לוי יצחק זאגט מיר אפשר נאר איך זיך, רבונו של עולם אפשר נאר איך זיך טאקע?" ויהי היום, קומט א אינגערמאן וויינען צו מוהרא"ש אז ער דארף א תיקון אויף זיינע עבירות, ער ליגט אין טומאה, ער זינקט אין די נ' שערי טומאה. ער דערציילט פאר מוהרא"ש אז אין ירושלים אונטער רבי לוי יצחק'ס דירה איז דא א דירה פון ניאוף, דארט וואוינען צוויי מיידלעך און זיי פארקויפן זיך פאר עבירות רחמנא לצלן; בחורים, אינגעלייט און גרושים קומען אהין זינדיגן רחמנא לצלן, רחמנא לשיזבן; שפעטער איז געקומען נאך איינער מיט די זעלבע מעשה, מוהרא"ש האט געזאגט: "איך האב באקומען א תשובה פונעם אייבערשטן, איך האב געזען ווי מען ווייזט מיר פון הימל, אמת טאקע, רבי לוי יצחק איז זייער א גרויסער צדיק, אבער וואס טוט זיך אין די וועלט, וואס טוט זיך אונטער זיין דירה - דאס ווייזט מען אים נישט פון הימל, ער ווייסט נישט וואס גייט אריבער אויף די יוגענט, דאס ווייזט מען מיר, און איך מוז ראטעווען אידישע נשמות".


וואס זאלן מיר היינט זאגן ווען די דור איז געפאלן און פאלט יעדע רגע, יעדע מינוט? פון ווען מוהרא"ש איז נסתלק געווארן איז דער דור אן אנדערע דור, ווען מוהרא"ש האט געלעבט איז נישט געווען די נסיונות וואס איז היינט דא.


מוהרא"ש האט מיר געזאגט ביים לעצטן שמועס, דעם לעצטן ליל שישי פרשת וארא תשע"ה: "איך זע ווי דער דור פאלט אזוי שטארק, איך קען עס מער נישט נעמען, איך שפיר ווי איך דארף שוין גיין"; מוהרא"ש האט מיר דערציילט וואס עס גייט אריבער אויף די יוגענט, פרישע טומאות; עס גייט אזוי נידריג, עס האלט ביי ברידער מיט שוועסטער וכו' וכו', מוהרא"ש האט מיר געזאגט: "איך קען דאס מער נישט נעמען".


איך קען דיר שרייבן צענדליגער בלעטער, אבער איוב האט שוין געזאגט פאר זיינע פריינט (איוב טז, ג): "הֲקֵץ לְדִבְרֵי רוּחַ"; מיר דארפן טון אונזער ארבעט, ווייטער פארשפרייטן דעם הייליגן רבינ'ס עצות; טענות און התנגדות איז נאר א גוטע סימן, אך און וויי אז עס וועט נישט זיין קיין קול הברה. דער רבי זאגט (ליקוטי מוהר"ן, חלק א', סימן כב) ווען עס איז דא א קול דקדושה וועקט זיך אויף א קול הברה, עס קומט התנגדות.


דעריבער בעט איך דיר זייער, זיי ממשיך מיט דיין הייליגע ארבעט; נישטא וואס צו טון, נאר איין זאך: "הפצה, הפצה און נאכאמאל הפצה". נעם די ארבעט פון איבער טייטשן די בריוו אויף לשון הקודש און צוזאמען מיט דיינע חברים זאלט איר דאס פארשפרייטן אין גאנץ ארץ ישראל.


זייער גוט אז דו ביסט גבאי, דו העלפסט דעם נייעם בית המדרש היכל הקודש אין ירושלים, אבער דיין גאנצע קאפ און מח זאל זיין: "הפצה, הפצה, און נאכאמאל הפצה"; דער בית המדרש איז זייער גוט און זייער וויכטיג, אבער הפצה - דאס וועט ברענגען די גאולה שלמה.


מיר געפונען זיך אין א ערגערע מצב פון די וועלט מלחמה. שטעל זיך פאר מיר האלטן יעצט אינמיטן די צווייטע וועלטס קריג און מען האט צוויי זאכן וואס מען קען טון, אדער קען מען נאך איין איד ראטעווען, מען קען נאך איין איד ארויסכאפן פון די ציין און נעגל פון די דייטשן ימח שמם וזכרם, אדער מאכן אנדערע זאכן - וואס וואלסטו געטון? וואס האט דער הייליגער צדיק רבי מיכאל בער ווייסמאנדל זכרונו לברכה געטון? ער האט געוויינט צו די אמעריקאנער אידן: "געבט געלט, מען קען אויסקויפן פון די נאציס ימח שמם נאך א איד", האבן זיי געזאגט: "מיר דארפן די געלט, מיר דרוקן יעצט גמרות", ער האט געוויינט: "ווער דארף יעצט גמרות? דאס איז בלוטיגע גמרות! מיט יעדע פרוטה קען מען ראטעעווען נאך א איד"; אזוי דארפן מיר קוקן אויף הפצה, וואס מער פארשפרייטן פאר נאך אידן אמונה פשוטה און די זיסע עצות פון רבי'ן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1675 - זיך פירן מיט דרך ארץ און האלטן ריין דעם בית המדרש
בית המדרש, קינדער, דרך ארץ, ריינקייט

בעזרת ה' יתברך


מוצאי שבת קודש פרשת בראשית, א' דראש חודש מר-חשון, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד די חשוב'ע תלמידים פון תלמוד תורה היכל הקודש ברסלב, קרית ברסלב ליבערטי ניו יארק, ה' עליהם יחיו.


איך בין יעצט אהיימגעקומען פון שטעטל, עס איז געווען א הערליכע שבת; איך האב זייער הנאה געהאט צו זען ווי שיין איר דאווענט און אייער אויפפירונג.


איך בעט ענק זייער איר זאלט זיך פירן מיט דרך ארץ, איר זאלט פאלגן ענקער מלמד שליט"א; איר ווייסט דאך אז 'דרך ארץ' איז ביים רבי'ן פון די גרעסטע און חשוב'סטע זאכן.


אויך זאלט איר שטענדיג רייניגן דעם בית המדרש און ארום דעם בית המדרש; ווען איר ענדיגט לערנען זאלט איר אוועקלייגן די ספרים פונעם בית המדרש און מסדר זיין די טישן און בענקלעך און אזוי ווייטער. די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ז:): "גְּדוֹלָה שִׁמּוּשָׁהּ יוֹתֵר מִלִּמּוּדָהּ", באדינען דעם רבי'ן איז נאך גרעסער פון לערנען.


איך האף איר וועט אננעמען מיינע ווערטער, איר וועט זיך פירן מיט דרך ארץ און האלטן ריין דעם בית המדרש; וועט איר זוכה זיין אז דער אייבערשטער וועט רוען ביי אייך און איר וועט זוכה זיין צו ווערן גרויסע צדיקים.


ענקער ראש ישיבה


 

#1674 - מסדר זיין א שבע ברכות פאר א פרישע פארפאלק
חסד, שמחות, שטעטל

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בראשית, כ"ז תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד משפחת ... שיחיו, קרית ברסלב.


נישטא קיין ווערטער אייך צו דאנקען אויף די גרויסע מצוה וואס איר טוט, איר האט זיך אוועקגעגעבן אייער לעבן צו העלפן די משפחות פון אנשי שלומינו זיי זאלן האבן עסן, בפרט יעצט אויף יום טוב האט איר צאמגעשטעלט עסן מכל טוב וטוב, פיש און פלייש וכדומה און אויסגעצאלט גראסערי פאר אנשי שלומינו וואס זענען אנגעהאנגען אין דעם.


אין דעם זכות זאלט איר זוכה זיין צו געבענטשט ווערן פונעם אייבערשטן מיט בני, חיי ומזוני רוויחי און הצלחה אין אלע אייערע וועגן.


איך וויל אייך בעטן אויב איר קענט מסדר זיין א שבע ברכות פאר די פרישע פארפאלק, האברך ... מיט זיין כלה תחי', ביידע חשוב'ע תלמידים פון אונזערע מוסדות, פרעגט נאך משפחות ווער עס וויל אנטייל נעמען אין די סעודה. איך וועל אם ירצה ה' ארויסקומען צו די שבע ברכות זיך מחזק זיין אינאיינעם מיט'ן רבינ'ס ווערטער.


אם ירצה ה' דעם שבת מברכים ראש חודש חשון, וועל איך זיין אין שטעטל; געב איבער פאר אלע משפחות אז מיט'ן אייבערשטנס הילף וועל איך זיין די יאר אלע שבתים וואס מען בענטשט ראש חודש - אין שטעטל, עס קומט אויס יעדע פערטע שבת. אזוי אויך קענסטו פארדינגען דיין דירה אויב אנשי שלומינו, תלמידי הישיבה ווילן קומען.

#1673 - גייט באזוכן אייערע עלטערן, אפילו ווען ס'איז שווער
תפילה והתבודדות, כיבוד אב ואם

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בראשית, כ"ז תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער הודעה.


קודם כל זייט מיר מוחל אז איך קום נישט אן אויפצוהייבן דעם טעלעפאן נאכן רופן אזויפיל מאל; רוב טאג זיץ איך מיט די בחורים אדער בין איך פארנומען מיט די חדר, סקול וכדומה. די גרינגסטע וועג צו באקומען א תשובה איז דורך שרייבן.


כיבוד אב ואם איז נישט קיין קינדער שפיל, כיבוד אב ואם איז פון די הארבסטע מצוות אין די תורה; דעריבער איז כדאי איר זאלט גיין באזוכן אייערע עלטערן פון צייט צו צייט. איך ווייס אז עס אייך זייער שווער, ווען איר גייט צו זיי קומט אייך ארויף אלטע זכרונות און איר זעט נייע סצענעס ווי די עלטערן קריגן זיך, דאס מאכט אייך זייער דעפרעסט וכו'; דאך זאלט איר גיין צו זיי, וואס איז אייער מאמע שולדיג, נישט גענוג איר מאן שרייט אויף איר און זידעלט איר אפ, קען זי נישט האבן אביסל נחת, זען די קינדער און אייניקלעך?


איך ווייס אז עס איז אייך זייער שווער צו זיין דארט און צוזען וכו', דאך זאלט איר גיין מזמן לזמן.


גייט אביסל התבודדות, גייט שפאצירן מיט'ן אייבערשטן; דער שטעטל איז א פלאץ פאר התבודדות, עס איז ליידיג, נישטא קיינער, נישטא קיין מענטשן; איר קענט רואיג שפאצירן, זיך מתבודד זיין; דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן.

#1672 - דער אייבערשטער זאל העלפן עס זאל אלעס אנקומען גרינג
רפואה, הדרכות, שמחה, קינדער

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בראשית, כ"ז תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך פריי זיך זייער צו הערן די גוטע נייעס ביי ענק, דער אייבערשטער זאל העלפן עס זאל אלעס אנקומען גרינג, מיט גרויס נחת און פרייד.


ווען דו האסט אפאר מינוט פאר דיר זאלסטו זאגן תהילים און אריינפלעכטן אין די מזמורי תהילים דיינע אייגענע תפילות.


ווען מען ווארט למזל טוב עסט מען נישט קיין קנאבל און צוויבל. דער רבי זאגט (ספר המידות, אות הריון, סימן ד): "עֻבָּרוֹת וּמֵינִיקוֹת לֹא יֹאכְלוּ שׁוּמִין וּבְצָלִים", קנאבל און צוויבל איז נישט גוט פאר א פרוי אין די טעג וואס זי ווארט און אין די טעג וואס זי זייגט.


אויך זאלסטו נישט עסן קיין רעטעך. דער רבי זאגט (שם, אות הריון, סימן א): "אִשָּׁה שֶׁאוֹכֶלֶת צְנוֹן בְּעִבּוּרָה, תֵּלֵד בְּקִשּׁוּי", א פרוי וואס עסט רעטעך וועט האבן שווער וכו'.


שטארק זיך און זיי פרייליך; מאך פרייליך דיין מאן נרו יאיר, זע עס זאל אלץ זיין א פרייליכע אטמאספער.

#1671 - דארף מען האבן גרייט די פאספארטן צו אנטלויפן פון אמעריקע?
אשר בנחל, מוהרא"ש, צרות, תהלים, סיפורי צדיקים, ארץ ישראל

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


אייער מאן האט מיר געפרעגט, איר ווילט וויסן אויב עס איז אמת אז נאך אביסל וועלן מיר אלע דארפן אנטלויפן פון אמעריקע; א פרוי זאגט פאר אלע פרויען אז זי האלט מיט זיך א גאנצן צייט די פאספארטן פון די גאנצע משפחה ווייל מוהרא"ש האט געזאגט מען וועט דארפן אנטלויפן, איר פרעגט אויב איר זאלט אויך אזוי טון.


עס דערמאנט מיר די מעשה וואס מוהרא"ש האט דערציילט, מען האט אמאל דערציילט פאר רבי נתן זכרונו לברכה אז עס זענען דא חסידים וואס פירן זיך צו לייגן אונטער זייער קישן א פלאש ברוינפן, און ווען זיי וועקן זיך אויף פרעגן זיי: 'משיח איז נאך נישט דא?!' און זיי הייבן אן טרינקען ביז זיי ווערן שיכור און שלאפן נאכאמאל איין; זיי זאגן אז ווילאנג משיח איז נאך נישט דא דארף מען איינשלעפן דעם יצר הרע, ווייל אז מען שלאפט זינדיגט מען נישט, האט רבי נתן געזאגט: "דאס איז נישט קיין עצה; מען דארף לייגן א תהילים אונטערן קישן, און ווען מען וועקט זיך אויף און מען זעט אז משיח איז נאך אלץ נישט דא, זאל מען נעמען דעם תהילים, זאגן תהילים און שרייען צום אייבערשטן".


זאגט פאר די פרוי וואס טראגט אירע פאספארטן מיט זיך וכו', אז אנשטאט האלטן אין איר טאשקע טאג און נאכט אירע פאספארטן זאל זי האלטן מיט זיך א תהילים און דאנקען דעם אייבערשטן אויף אלע חסדים און בעטן אויף ווייטער.


אז איר ווילט וויסן וואס מוהרא"ש האט געהאלטן זאלט איר לערנען 'אשר בנחל', אין די בריוו ליגט אלעס; אלע סודות, אלעס וואס גייט זיין ביז משיח וועט קומען - ליגט אין די בריוו. קיינער זאל נישט קומען זאגן דאס און יענץ ווען מיר האבן די בריוו און דארט ווייזט אונז מוהרא"ש וואס מיר זאלן טון, ווי אזוי מיר זאלן זיך פירן.


מיר וועלן ווייטער פארשפרייטן די הייליגע עצות, די גראדע שכל און זיסע לעבן פאר אלעמען און אזוי וועלן מיר ברענגען משיח וואס וועט אונז מיט נעמען קיין ארץ ישראל.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1670 - די קינדער זאלן גיין מיט חסידישע קליידער
חינוך הילדים, קליידער

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


א גרוס פון אייערע ליכטיגע קינדער, אלע זענען וואויל; זיי צייכענען זיך אויס מיט גוטע מידות. עס מוז זיין אז איר דאווענט אסאך, איר בעט אסאך דעם אייבערשטן פאר ערליכע דורות און אין דעם זכות האט איר אזא שיינע גארטן.


אויב איך מעג באמערקן א קלייניקייט, אז אייער קינד זאל קומען מיט חסידישע קליידער; זיינע שיך זאלן זיין חסידיש, נישט מיט אינטערעסאנטע קאלירן.


סתם א משפחה וואלט איך נישט געזאגט; אבער אייער משפחה איז א משפחה וואס אלע קוקן, מען וויל זען ווי אזוי תלמידי היכל הקודש גייען אנגעטון, דארפט איר זיין מער פארזיכטיג.


שטארקט אייך; וואס איר דארפט און ווילט זאלט איר בעטן נאר פונעם אייבערשטן וועט איר זען גרויסע ניסים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1669 - די גרויסקייט פון געבן חלות און מזונות פאר משפחות
צדקה, חסד

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך דאנק דיר זייער פאר'ן העלפן געבן חלות און מזונות וכדומה פאר די משפחות ביי אונז אין די קהלה וואס האבן נישט אויף שבת צו מאכן.


מען קען זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון געבן עסן פאר משפחות וואס זענען אנגעוויזן אויף דעם, חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (בבא בתרא יא), דער הייליגער תנא בנימין הצדיק איז געווען דער גבאי צדקה, ער פלעגט אויסטיילן עסן פאר ארעמעלייט; איינמאל איז געקומען א ארעמע פרוי און געבעטן פון דעם הייליגן תנא ער זאל איר געבן עסן, האט ער איר געזאגט: "די קאסע איז ליידיג", האט זי געוויינט און געזאגט: "אויב דו וועסט מיר נישט געבן עסן וועל איך שטארבן אינאיינעם מיט מיינע זיבן זון", האט ער איר געגעבן צו עסן.


עס איז אריבער א שטיק צייט און דער תנא בנימין הצדיק איז קראנק געווארן לא עלינו, ער איז געווען אזוי שווער קראנק אז עס האט אויסגעזען ווי ער גייט שוין שטארבן, האבן די מלאכים אין הימל געזאגט צום אייבערשטן: "רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, אַתָּה אָמַרְתָּ כָּל הַמְקַיֵּם נֶפֶשׁ אַחַת מִיִּשְׂרָאֵל כְּאִילוּ קִיֵּם עוֹלָם מָלֵא", דו האסט דאך געזאגט, ווער עס העלפט א צווייטן זאל לעבן איז אזוי ווי ער מאכט לעבעדיג די גאנצע וועלט, "וּבִנְיָמִין הַצַּדִּיק שֶׁהֶחֱיָה אִשָּׁה וְשִׁבְעָה בָּנֶיהָ, יָמוּת בַּשָּׁנִים מוּעָטוֹת הַלָּלוּ", דער הייליגער צדיק בנימין וואס האט געגעבן לעבן נישט נאר פאר איין מענטש נאר פאר א מאמע מיט זיבן קינדער זאל אזוי יונג שטארבן? "מִיַּד קָרְעוּ לוֹ גְּזַר דִּינוֹ", האט דער אייבערשטער צעריסן זיין גזר דין און ער איז געבליבן לעבן. די גמרא פירט אויס: "הוֹסִיפוּ לוֹ עֶשְׂרִים וּשְׁתַּיִם שָׁנָה עַל שְׁנוֹתָיו", מען האט אים נאך צוגעגעבן נאך צוויי און צוואנציג יאר צום לעבן.


זעט מען פון דעם דאס גרויסקייט ווען מען העלפט ארויס משפחות זיי זאלן האבן עסן אין שטוב, דורכדעם ווערן צעריסן אלע גזירות און מען באקומט לאנגע יארן צום לעבן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט ווייטער זוכה זיין צו האבן די מצוה, זאלסט קענען געבן חלות און מזונות וכדומה פאר משפחות וואס דארפן צוקומען צו דעם.

#1668 - די גבאים פונעם שול דארפן ארבעטן אינאיינעם
בית המדרש, אחדות, ארץ ישראל, שטעטל, גבאי

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת בראשית, כ"ו תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, גבאי בית המדרש היכל הקודש ירושלים.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דו קענסט זיך נישט פארשטעלן די נחת וואס איך האב ווען איך באקום נאכאנאנד הערליכע גריסן אויף אונזער שול היכל הקודש אין ירושלים; בפרט יעצט נאך יום טוב סוכות האב איך באקומען גאר אסאך גוטע גריסן אויף אונזער שול, היכל הקודש ירושלים. בעיקר אז עס הערשט דארט א גרויסע אחדות, מען האט זיך ליב און מען קוקט שיין איינער אויפ'ן צווייטן.


איך בעט אייך זייער איר זאלט זיך ווייטער האלטן אינאיינעם; בפרט די גבאים פונעם שול דארפן ארבעטן אינאיינעם. איך האב ממנה געווען דריי גבאים, דארפט איר ארבעטן אינאיינעם; אויב איז דא חילוקי דעות דארף מען גיין נאך רוב, און אויב איר ווילט קענט איר מיר פרעגן, און אז איר וועט וועלן אננעמען מיין דעה וועל איך אייך זאגן ווי אזוי זיך צו פירן.


מיר בויען יעצט א שטעטל אין אמעריקע; עס איז דא זייער אסאך ארבעט אין דעם, האב איך ממנה געווען אפאר אינגעלייט זאלן זיין גבאים, און ווען עס איז דא חילוקי דעות און זיי קענען זיך נישט אויסקומען, פרעגן זיי מיר וואס מיין דעה איז, ביז מען קומט זיך דורך. אזוי זאלט איר טון, איר דארפט זיך ליב האבן איינער דעם צווייטן און אינאיינעם מחליט זיין.


ביז דערווייל לאזט מען נאך נישט אריין קומען אין ארץ ישראל, איך ווארט משיח זאל קומען און אונז אלע אהין נעמען מיט זיך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#1667 - מ'דארף אויסווארטן אויפ'ן שידוך
שידוכים, חיזוק פאר מיידלעך, סבלנות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג סוכות, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ברסלב.


איך האב שוין גערעדט צו דיינע עלטערן, איך האב זיי אנגעטראגן א גוטער בחור פאר דיר; זיי ווילן נאך אביסל ווארטן.


דעריבער בעט איך דיר זייער זאלסט זיך שטארקן צו זיין פרייליך; דאנק דעם אייבערשטן אויף אלעס וואס ער טוט מיט דיר. דו ביסט געזונט, האסט אזויפיל מעלות, האסט וואוילע עלטערן און נאך אביסל ביסטו א כלה.


איך בעט דיר זייער זאלסט אויסווארטן, נישט ווערן צעדרוקט, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (ברכות סד.): "כָּל הַדּוֹחֵק אֶת הַשָּׁעָה", ווער עס דרוקט די צייט, "שָׁעָה דּוֹחַקְתּוֹ", ווערט צעדרוקט פון די צייט.


העלף דיין מאמע מיט שמחה.

#1666 - אין ברסלב לערנט מען וואו צו גיין ווען מ'האט א צרה
תפילה והתבודדות, חיזוק פאר מיידלעך, סקול

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג סוכות, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ברסלב.


איך האב זייער הנאה געהאט פון די מעשה וואס דו האסט מיר דערציילט, וואס דו האסט געהאט מיט דיין חבר'טע פון די סקול וואו דו האסט געלערנט איידער דו ביסט אריינגעקומען לערנען אין "בית פיגא".


זי האט דיר געפרעגט וואס דו באקומסט אין ברסלב אז דו ביסט ארויס פון יענע סקול אין געגאנגען קיין ברסלב, האסטו איר געפרעגט וואס זי טוט ווען זי האט א צרה, זי האט געטראכט און געטראכט ביז זי האט דיר געזאגט: "איך גיי אין בעט, איך דרוק צו דעם קישן צום פנים און איך וויין", האסטו איר געזאגט וואס מען לערנט אין בית פיגא, אז ווען מען האט א צרה, ווען זאכן גייען נישט ווי אזוי מען וויל - זאל מען גיין צום אייבערשטן און צו אים וויינען, נישט וויינען צום קישן... האסט איר געזאגט מיט שטאלץ וואס מען לערנט ביי אונז, וואס דער רבי לערנט אונז, מיר זאלן שטענדיג געדענקען אז מיר זענען נישט אליינס, 'דער אייבערשטער איז מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר'.


שטארק זיך און שטארק אלע דיינע חבר'טעס פון דיין אלטע סקול, זיי זאלן אויך וויסן אז מען קען אויך לעבן א געשמאקע לעבן פול מיט פאן און פארגעניגן צוזאמען מיט'ן אייבערשטן.


דיין ראש ישיבה.

#1665 - ת'הא ש'נת פ'ארשפרייטן א'מונה
הפצה, הדפסה

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג סוכות, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


אפשר קען מען אויף עפעס א וועג ווייטער דרוקן די קונטרסים פון מוהרא"ש? האברך ... נרו יאיר איז וויליג מען זאל נוצן די אונטערשטע שטאק פון זיין דירה אין שטעטל פאר הדפסה.


עס טוט מיר זייער וויי אז די הדפסה איז אפגעשטעלט; איך האב געוואוסט אז דאס וועט געשען, איך האב דאס געזאגט פאר ..., יעצט שרייען די מפיצים אז זיי דארפן ספרים און קונטרסים און עס איז נישטא.


טראכט וואס מען קען טון ווייטער צו דרוקן ווייל ווי עס זעט אויס וועט מען נישט אזוי שנעל ענדיגן דעם נייעם בנין.


אויך זאלסטו צואיילן דעם פראגרעמער פאר'ן עפפ; היינט ווען אלע לעבן מיט'ן טעלעפאן דארף מען מאכן הפצה אויף דעם אופן, וד"ל.


די יאר - תשפ"א איז א יאר פון פארשפרייטן אמונה; די ראשי תיבות פון תשפ"א איז ת'הא ש'נת פ'ארשפרייטן א'מונה.

#1664 - איך האב א חשובער בחור פאר דיין טאכטער
שידוכים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג סוכות, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


בארואיג דיין טאכטער תחי', זאג איר אז זי ווערט אט אט א כלה; איך האב א בחור פאר איר, א מושלם אין אלע בחינות, א ירא שמים, א למדן, א מתמיד און א בעל מידות טובות, און ועל כולם א גרויסער מפיץ.


איך וועל נאך רעדן מיט דיר בפרטיות; זאג איר אז דאס איז אסאך חשוב'ער פון וואס זי האט געטראכט.


שטארק זיך, זיי ממשיך מיט דיין הייליגע ארבעט.

#1663 - נעם די זכות פון האלטן ריין דעם רבינ'ס שול פאר דיר
בית המדרש, היכל הקודש, ריינקייט, זכותים, ראש ישיבה, תפילות אויף אידיש

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת בראשית, כ"ד תשרי, אסרו חג סוכות, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, גבאי בית המדרש היכל הקודש ירושלים.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך האב לאנגע יארן אליינס גערייניגט דעם בית המדרש היכל הקודש אין וויליאמסבורג; שפעטער ווען מיר האבן געעפנט די ישיבה איז מיר אביסל גרינגער געווארן, ווייל די תלמידים די בחורים האבן מיר צוגעהאלפן און עס איז שוין איבער צען יאר וואס די בחורים און אינגעלייט רייניגן דעם בית המדרש.


מוהרא"ש האט דערציילט אז ער פלעגט רייניגן דעם בית המדרש ווען ער איז מקורב געווארן צום רבי'ן. קיינער האט נישט געוואוסט ווער עס רייניגט, ער פלעגט וויינען בשעת'ן רייניגן דעם בית המדרש צום אייבערשטן: "רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל קענען רייניגן נשמות ישראל בזכות וואס איך בין משמש דעם הייליגן רבי'ן, בזכות וואס איך רייניג דעם שול".


טו דו אויך אזוי, נעם די זכות פון האלטן ריין דעם רבינ'ס שול פאר דיר, און אז דו האסט נישט קיין כח אליין צו רייניגן דעם בית המדרש, נעם אפאר בחורים און אינגעלייט און אינאיינעם זאלט איר רייניגן דעם בית המדרש.


אין בית המקדש האבן די כהנים גערייניגט מיט די גרעסטע שמחה; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תמיד ב, ב): "מִיָּמָיו לֹא נִתְעַצֵּל הַכֹּהֵן מִלְּהוֹצִיא אֶת הַדָּשֶׁן", די כהנים האבן זיך נישט צוריק געהאלטן פון טון די עבודה פון רייניגן.


אין דעם זכות וואס דו רייניגסט דעם בית המדרש, דו ביסט משמש דעם הייליגן רבי'ן - וועסטו ריין ווערן אינגאנצן פון אלעס וואס מיר דארפן פאררעכטן.

#1662 - צוריק ברענגען אידן צום אייבערשטן איז גרעסער פון אלעס
הפצה, סיפורי צדיקים

בעזרת ה' יתברך


יום ו', ערב חג הסוכות, י"ד תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי', ירושלים.


אייער מאן האט מיר געשריבן אז איר ארבעט מיט אייער גאנצע כח איבערצוטייטשן דעם גליון און די בריוו פון עצתו אמונה; אנשטאט אויסזאגן תהילים אינעם טאג וואס איר יערט זיך צו לאנגע יארן - האט איר אריין געלייגט אסאך שעות צו איבערטייטשן די בריוו.


וואס זאל איך אייך זאגן, וואס זאל איך אייך שרייבן; נישטא קיין גרעסערע זאך ווי פארשפרייטן די עצות און חיזוק פון הייליגן רבי'ן פאר אנדערע, דאס איז חשוב'ער פון אלע עבודות אויף די וועלט. מוהרא"ש פלעגט שטענדיג דערציילן, ווען דער הייליגער צדיק רבי יצחק מדראביטש זכותו יגן עלינו איז נפטר געווען איז אים רש"י הקדוש אנטקעגן געקומען אויבן אין הימל און אים געפרעגט: "וואס פאר א גוטע מעשים טוט אייער זון רבי מיכעלע זלאטשובער, אז אויבן אין הימל מאכט מען אזא רעש פון אים?" האט דער טאטע רבי יצחק מדראביטש געענטפערט: "ער לייגט אריין כוחות אינעם דאווענען וכו'", האט אים רש"י הקדוש געזאגט: "פאר דעם אליינס וואלט מען נישט געמאכט אזא רעש דא אין הימל פון אים; אסאך צדיקים לייגן אריין כוחות אינעם דאווענען און מען מאכט נישט אזא גרויסע עסק פון זיי", האט דער טאטע רבי יצחק מדראביטש געזאגט: "ער לערנט זייער פלייסיג", האט אים רש"י הקדוש געענטפערט: "דאס קען אויך נישט זיין די סיבה, ווייל אסאך צדיקים לערנען פלייסיג די הייליגע תורה, און פאר דעם אליינס רעש'ט זיך נאך נישט", האט ער געזאגט: "צוליב זיין חסד און צדקה וכו'", האט רש"י נאך אלץ נישט מסכים געווען, ביז רבי יצחק מדראביטש האט אים געזאגט: "אפשר ווייל ער ברענגט צוריק מענטשן צום אייבערשטן? ער איז עוסק אין דעם זייער שטארק", האט רש"י הקדוש געזאגט: "היינו דאהני ליה, יעצט פארשטיי איך שוין פארוואס עס רעש'ט זיך פון אים".


דער אייבערשטער זאל אייך געבן נחת ביי אייערע קינדער.

#1661 - מ'קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון א אידישע מאמע
חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי', מאנטריאל.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך ליין אלע אייערע לאנגע בריוון; איך האב זייער הנאה צו זען ווי איר און אייער גאנצע משפחה לעבן מיט'ן רבי'ן. נישט סתם מען ווייסט פון רבי'ן, נאר די גאנצע שטוב, הכל בכל מכל כל - טאטע, מאמע און קינדער לעבן יעדע מינוט מיט די עצות און חיזוק פון רבי'ן.


מען קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון א אידישע מאמע; מיין מאמע תחי' זאגט מיר שטענדיג אז מען קען זיך מזכיר זיין ביי אידישע פרויען פאר ישועות, ווייל זיי זענען איין שטיק מסירות נפש, אז מען טראכט אריין קען מען ממש נישט פארשטיין פון וואו פרויען האבן די כוחות; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסד) ווי שטארק מען דארף רחמנות האבן אויף אידישע מאמעס, זיי מכבד זיין און האלטן טייער.


דער אייבערשטער זאל אייך געבן כח צו קענען אויפשטעלן ווייטער אייער שיינע גארטן.

#1660 - דער אייבערשטער האט געמאכט א נס אז דאס קינד איז געזונט
רפואה, חיזוק פאר פרויען, קינדער, שערן די האר, נסים

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר האט מיר זייער דערפריידט מיט די בשורה וואס דער דאקטער זאגט, אז ער מיינט עס איז א טעות, ער זאגט אז דאס קינד איז געזונט און שטארק; עס איז נישט קיין טעות, עס איז א נס! איך האב אזויפיל געבעטן פאר אייער קינד דעם ראש השנה און יום כיפור, איך בין זיכער אז דא וועט זיין גרויסע ניסים.


ווען איך האב געבעטן פאר'ן קינד האב איך גע'טענה'ט צום אייבערשטן: "רבונו של עולם, בזכות די מסירת נפש וואס די מאמע פונעם קינד האט געטון, זי האט זיך אפגעשוירן איר האר נאר פאר דיינעט וועגן, פאר דעם אליינס זאל זי האבן א נס".


איך וועל נאך דערציילן ברבים פאר אלע די גרויסע נסים וואס דא וועט זיין.

#1659 - זעט פארוואס דאס קינד שלאפט אין קלאס
חינוך הילדים, שלאפן, סקול

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


א גריס פון דיינע טייערע קינדער, זיי געבן צו זייער אסאך פאר'ן מוסד.


דיין טאכטער ... תחי' איז זייער א טייער קינד, אבער זי שלאפט זייער אסאך אין קלאס; ממש יעדן טאג שלאפט זי איין בשעת'ן לערנען. אפשר שלאפט זי נישט גענוג? אפשר דארף זי מער שלאפן, אדער אפשר פעלט איר מינעראלן; עס איז וויכטיג דו זאלסט עס בודק זיין ווייל עס איז א שאד זי זאל נישט זיין אויסגערוט.


זי ווערט נישט וויי געטון אין כיתה פון דעם; מען געבט זייער אכטונג איר נישט וויי צו טון מיט דעם. איך האב געזאגט די טיטשערס זיי זאלן איר לאזן שלאפן, ווייל זי שטערט נישט, זי איז א טייער קינד.

#1658 - א ווייב קען דאס מערסטע מחזק זיין
שלום בית

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


דיין מאן איז יעצט געווען ביי מיר, ער האט מיר געזאגט מיט טרערן אז ער שפירט זיך אזוי שלעכט אז ער קומט נישט אן אהיים צו קומען; ער קומט נישט אן דיר צו העלפן מיט די קינדער. ער איז זייער צעבראכן ביי זיך אז אלעס ווערט ביי אים פערטיג די לעצטע מינוט, די סוכה האט ער נאך נישט געבויט און ער קומט נישט אן דיר צו געבן געלט פאר יום טוב.


איך האב אים זייער מחזק געווען, איך האב אים געזאגט ער זאל גלייבן באמונה שלימה אז נאך אביסל וועט אים גרינגער ווערן; איך האב אים געזאגט אז ער מוז דיר איבערבעטן. ער האט מיר צוגעזאגט אז ער גייט אנהייבן אהיים צו קומען צייטליך דיר העלפן מיט די קינדער.


דיר בעט איך זייער זאלסט מחזק זיין דיין מאן; ער איז א טייערער אינגערמאן, איך האב אים זייער ליב. ווייניג אינגעלייט זענען אזוי טייער ביי מיר, ער איז מיר איינגעקריצט אין הארץ. ער ארבעט ביטער שווער צו קענען מפרנס זיין דיר און די קינדער; בעט איך דיר זייער, זיי אים מחזק, ווייל א ווייב קען דאס מערסטע מחזק זיין, וויפיל איך וועל אים מחזק זיין וועט ער ווערן נאך מער מחוזק פון דיינע גוטע ווערטער.


איך בעט פאר ענק שטענדיג.


א פרייליכן יום טוב.

#1657 - נעמט נישט קיין דרוק אויף שידוכים
שידוכים, לחץ

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


אייער מאן זאגט מיר איר האט מורא אז איך גיי אייך באצוואונגען צו מאכן די שידוך מיט אייער טאכטער, אדער חס ושלום גיין אונטער אייער רוקן; וויסן זאלט איר אז היכל הקודש איז א פלאץ וואס מען זאגט נישט וואס צו טון און מען באצוואונגט נישט קיינעם, קוים קוים וואס מען ענטפערט ווען מען פרעגט.


דאס וואס איך מאך אמאל שידוכים אן עלטערן, דאס איז מיט דעת תורה; איידער איך טו דאס פרעג איך גרויסע רבנים און מיט זייער הסכמה מאך איך דאס, אויך נאר ווען די עלטערן ווילן נישט חתונה מאכן די קינדער, ווען זיי זענען נישט אינגאנצן געזונט וכו'.


איך בעט אייך זייער איר זאלט נישט האבן קיין דרוק אז איך וועל באצוואונגען אייער מאן און חס ושלום טראכטן אז איך וועל גיין אונטער אייער רוקן; איך האב נאר אנגעטראגן די שידוך און אויב איר ווילט ווארטן זאלט איר ווארטן רואיגערהייט.


איר זאלט האבן א פרייליכן יום טוב, א רואיגע יום טוב, א יום טוב אן קיין דרוק.

#1656 - איך זאג נישט פאר קיינעם וואס צו טון
שידוכים, הדרכות, ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת וזאת הברכה, י"ג תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר און ... נרו יאיר.


געדענק וואס איך זאג דיר, איך זאג נישט פאר קיינעם וואס צו טון; אפילו ווען מען פרעגט מיר פרוביר איך זיך אויך ארויס צו דרייען וכו', כל שכן ווען מען פרעגט מיר נישט וואס צו טון, וועל איך זיכער נישט זאגן. ווען א בחור זאגט מיר 'ראש ישיבה איך ווער א חתן וכו' וכו'' - געב איך אים א ברכה, איך זאג אים נישט 'יא' אדער 'ניין'. אויב ער פרעגט מיר אויב דער שידוך איז גוט פאר אים; אויב ווייס איך אז די מיידל איז נישט ווי עס דארף צו זיין וועל איך אים מרמז זיין ער זאל פארשטיין צו שטיין ווייט פון דעם.


נאך א זאך זאלסטו געדענקען, איך וועל זיך אן עצה געבן אן דיר, אבער איך ווייס נישט אויב דו וועסט זיך אן עצה געבן אן דיין ראש ישיבה וד"ל.

#1655 - איך בעט איבער יעדן איינעם
תשובה, אחדות, מוהרא"ש, בין אדם לחבירו, יום כיפור, ראש ישיבה

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת וזאת הברכה, מחרת יום הכיפורים, י"א תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


א שאד דו ביסט נישט געווען צוזאמען מיט אונזער קיבוץ אום יום הכיפורים; עס איז געווען גאר א שיינער קיבוץ. מען האט געשפירט דאס ליבשאפט און אייניגקייט פון אנשי שלומינו, אויך איז געווען א שטארקע התעוררות, יעדער איינער האט אמת'דיג תשובה געטון, מען האט געשפירט ווי מוהרא"ש איז מיט אונז.


כל נדרי ביינאכט איז געווען א דרשה, איך האב אלעמען איבערגעבעטן; מיר וואלט בעסער געווען צו זיצן אין די זייט און נישט האבן מיט קיינעם צוטון, וואס זאל איך טון אז מוהרא"ש האט מיר געגעבן א שליחות צו זיין ראש ישיבה - מחזק זיין און אויפברענגען בחורים, שפעטער האט מוהרא"ש צוגעלייגט אויך אינגעלייט, שפעטער פרויען, חדר און סקול; קומט אויס אז אסאך מאל ווערן מענטשן באליידיגט, מען האט חלישות הדעת; איך האב געבעטן אלע זאלן מיר מוחל זיין.


מען האט גערעדט נאך אסאך שיינע זאכן, איך האף אז איינער וועט דאס אפשרייבן, עס זאל זיין פאר אלעמען חיזוק.

#1654 - רעד קלאר צו די קינדער זיך צו היטן פון מנוולים
קדושה, חינוך הילדים, מלמדים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת וזאת הברכה, מחרת יום הכיפורים, י"א תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


וואויל איז דיר אז דו לערנסט מיט קינדער, דו ביסט א מלמד; עס איז נישטא קיין חשוב'ערע זאך ווי א מלמד וואס לערנט בנאמנות מיט אידישע קינדער.


איך וויל דיר דערמאנען דו זאלסט רעדן צו די קינדער פון "קדושת הברית"; האב רחמנות אויף אידישע נשמות, ראטעווע אידישע דורות. אז מען רעדט נישט צו די קינדער פון קדושת הברית איז א גרויסע רחמנות אויף זייער עתיד; א שאד צו בויען א בנין אויב מען גיסט נישט א יסוד, אזוי איז א שאד פאר אלע דיבורים און ארבעט וואס מען לייגט אריין אין זיי, אויב מען גרייט זיי נישט אן זייער יסוד.


ווען דו רעדסט פון קדושת הברית זאלסטו רעדן מיט א ברען, מיט א פייער; עס זאל אריינגיין אין די קינדער'ס הערצער. רעד נישט מיט רמזים, רעד קלאר אין דייטליך, זאג זיי מיט פייער: "מען טאר נישט אנרירן דעם אות ברית קודש", "מען טאר נישט קוקן אויפ'ן אות ברית קודש"; נאכדעם זאלסטו זיין אנזאגן: "אויב איינער ציט אראפ דיין הויזן און כאפט דיר אן דעם אות ברית קודש זאלסטו אויסזאגן פאר דיין טאטע מאמע", זאג זיי: "אויב א אינגל רופט דיר אין בית הכסא אדער אין א זייט און עפנט דיר אויף די הויזן און אונטער-הויזן זאלסטו שרייען 'חזיר!'".


איך בעט דיר זייער, טו וואס איך זאג דיר; האב פון קיינעם נישט מורא, אפילו אנדערע זאגן אנדערש. מיר פאלגן די צדיקים פון די פריערדיגע דורות, מיר גייען אין זייערע וועגן, אזוי ווי שלמה המלך זאגט (שיר השירים א, ז): "צְאִי לָךְ בְּעִקְבֵי הַצֹּאן"; אזוי האט מוהרא"ש אונז געלערנט, אזוי האט דער הייליגער סאטמאר רבי זכותו יגן עלינו געזאגט פאר די מלמדים, מען דארף אנגרייטן די קינדער זיי זאלן זיין הייליג, זיי זאלן נישט אריינפאלן אין די הענט פון מנוולים.


פאריגע וואך דערציילט מיר א אינגערמאן, ער איז געווען אין א מקוה אין וויליאמסבורג און ער זעט אין א ווינקל ווי אן עלטערער משוגע'נער בחור נעמט א יונגער בחור און טוט מיט אים מעשה תועבה. ער איז געגאנגען צום משמש, א חסידישער אינגערמאן - דער מקוה איד, און אים דערציילט וואס ער האט געזען, ער זאל פארטרייבן דעם מנוול; אנשטאט דער מקוה איד זאל טון צו דער זאך, הייבט ער אן מיט זיינע תורות, אהער מיט אהין, דער אינגערמאן האט געשפירט ווי עס ווערט אים שלעכט, האט ער אליינס מקיים געווען (דברים כא, כא): "וּבִעַרְתָּ הָרָע מִקִּרְבֶּךָ", ער האט געמאכט א ויצעקו אויף דעם מנוול; אלע זענען זיך צאמגעלאפן קוקן וואס עס גייט פאר, און וואונדער איבער וואונדער, פלאי פלאים, אלע האבן געפרעגט: "וואס דארפסטו שרייען? זאג אים שטילערהייט!"


דער אינגערמאן קומט מיר פרעגן וואס איך זאג, האב איך אים געזאגט, א שאד די צייט זיך אויפצועסן, נישטא צו וועם צו רעדן, איין זאך קענען מיר טון, רעדן צו די קינדער; אנגרייטן די קינדער זיי זאלן נישט אנקומען צו די מנוולים.


אז דו וועסט רעדן אונטער די נאז וועסטו ערגער מאכן, מען קען נישט זאגן פאר קינדער: "אויב איינער רירט דיר אן, זאלסטו שרייען", ווייל די קינדער ווייסן נישט פשט אין דעם, זיי וועלן שרייען יעדעס מאל איינער וועט זיי געבן שלום עליכם וכו'; אז מען רעדט אונטער די נאז איז דאס גארנישט ווערד, עס מאכט ערגער, די קינדער ווערן דערשראקן פון זאכן וואס דארף נישט דערשרעקן. רעד צו זיי מיט גדלות, רעד צו זיי קלאר, שטאמל נישט, זאג זיי: "מען טאר נישט אנרירן דעם אות ברית קודש און קיינער אין די וועלט קען נישט אנרירן קיין שום פלאץ אונטער דיינע אונטער-וועש".


דער בריוו איז וויכטיג א גאנץ יאר, בפרט יעצט פאר יום טוב ווען די קינדער האבן אזויפיל פרייע צייט; זיי זאלן נישט אנקומען אונטער די הענט פון מנוולים - ה' ישמרינו.


ווייז דעם בריוו פאר אלע מלמדים פון אנשי שלומינו און פאר אלע מלמדים וואס ווילן ראטעווען אידישע דורות פון שלעכטס.


שרייב מיר כסדר וואס טוט זיך ביי דיר אין קלאס.

#1653 - דער עיקר איז נישט די חתונה נאכט, נאר דאס לעבן נאכדעם
חתונה, חתן, קאראנע וויירוס

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת וזאת הברכה, י"ב תשרי, שנת תשפ"א לפרט קטן


 


לכבוד החתן ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


די גאנצע וועלט איז יעצט צעשאקלט; דער אייבערשטער שאקלט אונז אויף, עס בוזשעוועט אין די וועלט די עפידעמיע פון קאראנע, לענדער זענען פארשלאסן און אסאך חתנים גייען אריבער די צער, זיי ווייסן נישט וואס צו טון ווען זיי קענען נישט גיין צו די חתונה מיט די משפחה וכו'.


די שאלה איז אויב פאר דיר אליינס איז יא דא א וועג אריין צו גיין אין ארץ ישראל, אויב יא, און אויב דיינע עלטערן זענען מסכים דו זאלסט חתונה האבן אן זיי, זאלסטו דאס זיכער טון, ווייל עס איז זייער א הארבע זאך אפצושטופן די זמן החתונה.


פרעג דיינע עלטערן וואס זיי זאגן; לויט וויפיל איך קען דיינע עלטערן וועלן זיי זיכער מסכים זיין דו זאלסט גיין צום חתונה און אויפשטעלן א שיינע שטוב, זיי ברענגען נחת.


מיר אידן האבן חתונה ווייל דער אייבערשטער האט געהייסן חתונה האבן און געהייסן מיר זאלן ברענגען קינדער; אודאי איז די נאכט פון די חתונה א פרייליכע צייט, אבער נישט דאס איז דער עיקר; דער עיקר איז אז די גאנצע לעבן וואס מען לעבט זאל מען לעבן מיט ליבשאפט און שלום.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט גיין צום חופה בשעה טובה ומוצלחת.