בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#9148 - חתונות אין שול
חינוך הילדים, כעס, זמירות שבת, שבת, חתונה אין ישיבה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וירא, י"ח מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


נעכטן איז געווען א חתונה אין ישיבה פון החתן וואלווי נרו יאיר, א זון פון אונזער טייערער גבאי פון אונזער בית המדרש אין בני ברק און חבר הנהלה פון די מוסדות אין ארץ ישראל, מיט די כלה א טאכטער פון מיין שוואגער.


די חתונה איז געווען אזוי שיין און אזוי הייליג, אזא שאד אז אנדערע קהילות מאכן דאס נישט נאך, צו מאכן חתונות אין שול, אזוי ווי כלל ישראל האט געמאכט אין אלע דורות, אזא שאד אז אידישע קינדער גייען אריבער אזויפיל צער און יסורים בעת שמחתם, די שמחה איז נישט בשלימות, מען קען נישט נעמען די שווערע לאסט פון חתונה מאכן, עס דריקט ביים הארץ השם ירחם; וואס זאל איך דיר זאגן, יעדע מאל עס איז דא א חתונה אין ישיבה דאנק איך דעם אייבערשטן אז איך האב זיך דערוואוסט פון צדיק, איך בין געקומען צום צדיק מוהרא"ש, און ער האט אונז געגעבן טראפלעך שכל, זיך נישט נאריש צו מאכן און נישט ווערן בעלי חובות פאר גארנישט און פאר נישט.


היינט נאכט וועט זיין די וועכנטליכע שיעור, איך וויל דיך זען ביים שיעור, איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט זיך נישט נאך לאזן, והעיקר איז מען זאל זיך מחזק ביים שיעור ווי אזוי צו מאכן שיינע שבתים אין שטוב, ווייל דער הייליגער רבי האט אונז געזאגט מיר זאלן זיין פרייליך שבת (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז).


איך וויל דיך מחזק זיין אז ביי די סעודות זאלסטו זיך שטארקן צו זינגען זמירות, ווייל וויסן זאלסטו, זינגען זמירות איז די יסוד פון אידישקייט, ווייל: "עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", דאס עיקר אידישקייט איז ווען א מענטש פירט זיך ווי א פשוט'ער איד, מיט תמימות און פשיטות (שם, סימן יב); דער רבי האט זייער ליב געהאט די פשוט'ע עבודות פון פשוט'ע ערליכע אידן, און פלעגט אונז זייער אנזאגן אז מיר זאלן זינגען זמירות אום שבת, "וְהָיָה מַקְפִּיד וְכוֹעֵס מְאֹד עַל מִי שֶׁהוּא חָכָם בְּעֵינָיו וְאֵינוֹ מִתְאַמֵּץ לְזַמֵּר זְמִירוֹת בְּשַׁבָּת וּבְמוֹצָאֵי שַׁבָּת אוֹ שְׁאָר עֲבוֹדוֹת פְּשׁוּטוֹת", און פלעגט זייער מקפיד זיין אויף די מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים און זינגען נישט קיין זמירות שבת ביי די סעודות און מוצאי שבת ביי מלוה מלכה און אנדערע פשוט'ע עבודות. "כִּי עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא בִּפְשִׁיטוּת וּבִתְמִימוּת גָּמוּר בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", ווייל דער עיקר אידישקייט איז זיך פירן פשוט אן קיין חכמות - ווי א פשוט'ער איד, (שם, סימן קד).


וויסן זאלסטו, שבת איז די צייט וואס א טאטע דארף אריינלייגן אין די קינדער א ליבשאפט צו די תורה און א ליבשפאט צו זיין א איד, ווייל א גאנצע וואך איז מען טרוד - יעדער איינער מיט זיינע טרדות, מען איז פאריאגט און פארפלאגט, מען האט נישט די ישוב הדעת זיך אפצוגעבן מיט די קינדער, אבער ווען עס קומט שבת - 'בא שבת בא מנוחה', האט מען צייט, מען זיצט מיט די משפחה ביי די סעודות, איז דעמאלט א גוטע צייט זיך אפצוגעבן מיט די קינדער; דער עיקר פון וואס איז וויכטיג צו רעדן איז פון 'פשטות יהדות', פון דאס גרויסקייט פון זיין א איד, און אז דער אייבערשטער האט אונז זייער ליב, דער אייבערשטער האט ליב יעדן איד, און אז מען קען בעטן דעם אייבערשטן יעדע זאך. אויך איז גוט צו רעדן שבת ביי די סעודה פון דאס שיינקייט פון צניעות, אז דאס איז די שענסטע מתנה פאר אידישע טעכטער, ווייל שבת ביי די סעודה איז דא א השראת השכינה, עס גייט אריין די דיבורים פון די עלטערן אין די הערצער פון די קינדער.


ביי די סעודה זאלסטו נישט שרייען אויף די קינדער און חס ושלום שלאגן די קינדער, דער רבי האט נישט געהאלטן פון שלאגן קינדער. אמאל איז געווען א מעשה ביי רבי נתן, ער האט אהיים גענומען פרייטאג צו נאכטס א גאסט צו די סעודה, דער גאסט איז געווען א נאכגעלאזטער מענטש, עס איז געגאנגען א שלעכטע ריח פון אים, און עס זענען געקראכן אויף אים לייז מיט ווערעם, רבי נתנ'ס זון האט נישט געוואלט אריינקומען צו די סעודה זיצן נעבן אזא מענטש, האט רבי נתן אים געגעבן א פאטש און אים געהייסן קומען צו די סעודה, שפעטער האט אים דער רבי פארגעהאלטן און אים געזאגט: "היתכן, א קינד שלאגט מען? מען שלאגט נישט קיין קינדער, און אויך זאלסטו מער נישט נעמען אזאנע געסט וכו'"; דער רבי האט געהאלטן אז מיט גוטן קען מען בעסער אויפטון ווי מיט בייזן און זיכער נישט שלאגן.


אויך זאלסטו זיך זייער היטן פון זיך קריגן מיט דיין ווייב, און חס ושלום נישט ווערן בכעס, דער הייליגער זוהר זאגט (תיקוני זוהר תיקון מח, פה ע"א) אויפן פסוק (שמות לה, ג): "לֹא תְבַעֲרוּ אֵשׁ בְּכָל מוֹשְׁבוֹתֵיכֶם בְּיוֹם הַשַּׁבָּת", לייגט דער זוהר צו איין ווארט: 'הכעס', 'לא תבערו אש הכעס', נישט אנצינדן די פייער אין זיך פון ווערן בכעס, דער זוהר זאגט (תיקוני זוהר תיקון כד, סט ע"ב) אז מען צינדט אן די פייער אין זיך, מען ווערט בכעס, מען הייבט אן ברענען - צינדט מען דעמאלט אן די פייער אין גיהנום רחמנא לצלן; זאלסטו זיך זייער היטן נישט צו ווערן בכעס, נישט מאכן קיין מחלוקת. זיי זיך מבטל צום אייבערשטן, און אז זאכן גייען נישט ווי אזוי דו ווילסט, און אז מען טוט נישט אין שטוב אזוי ווי דו האסט געזאגט - זאלסטו זיך נישט פארלירן, נאר זיך איבערגעבן צום אייבערשטן און נישט אפלאזן דאס זיין פרייליך פאר קיין איין רגע.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9147 - שיינע שמחה'דיגע שבת אין שטעטל
שטעטל, רצונות, שמחות, שכנים, ברית מילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שבת בין איך געווען אין שטעטל, עס איז געווען א ברית ביי משפחת הרב יעקב לעזער און ביי נחמן שמואל יאקאבאוויטש; איך בין געווען סנדק ביים ברית פון משפחת לעזער, אויך בין איך געגאנגען צום שלום זכר ביי זיי אין שטוב, און שפעטער אין שול ביי נחמן שמואל נרו יאיר, אויך איז געווען נאך א שלום זכר אין שול ביי ר' יושע סופר נרו יאיר, ער האט זיך יעצט ארויסגעצויגן אין שטעטל וואוינען. עס איז געווען א הערליכע שבת, אלע געסט, די זיידעס און דער מוהל; אלע האבן אזוי באוואונדערט די שיינע ערליכע קהילה, ווי אלע זענען אזוי פרייליך.


עס איז מיר געווען א שטיקל וואונדער אז נאנטע שכנים גייען נישט צו שמחות, זיך מיט פרייען מיט א שכן'ס שמחה און ווינטשן ברכות; איך האב געזאגט פאר א אינגערמאן: "עס איז מיר א וואונדער אז דיין שכן אין שטעטל האט געמאכט א וואך נאכט מיט א שלום זכר און דו ביסט נישט אריבער געגאנגען זאגן מזל טוב", זאגט ער מיר, ער האט פארשטאנען פון ספר עצתו אמונה אז א אינגערמאן דארף זיין אין שטוב פרייטאג צו נאכטס, איך האב אים געזאגט אז איך בין נייגעריג אויב ער איז כאטש אין שטוב; מען קען זיין אין שטוב און זיין ווייט ווייט וכו', זיין פארטיפט אין א ביכל, און נישט רעדן און נישט האבן מיט די ווייב, דאס מיינט נישט זיין אין שטוב, און אויך אז מען איז יא פרייליך - איז א שיינע זאך צו גיין צו שכנים ווינטשן מזל טוב און זיך פרייען מיט יענעמ'ס שמחה.


שבת אינדערפרי האבן מיר גערעדט פון די נוסח וואס מען זאגט: "כשם שנכנס לברית כן יכנס לתורה וכו'", אזוי ווי די מצוה פון ברית מילה איז בלי דעת וחכמות - אזוי זאל די גאנצע לעבן פונעם קינד זיין בתמימות ובפשיטות אן קיין חכמות; אזוי ווי דער הייליגער רבי האט אונז געלערנט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב), צו טון די מצוות ה' מיט שמחה און מיט די כוונה צו טון דעם רצון פונעם אייבערשטן.


אויך האבן מיר גערעדט פון "כשם שנכנס לברית" מיט שמחה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (שבת קל.), די מצוה פון ברית מילה איז א פרייליכע מצוה – "כן יכנס לתורה ולחופה" - מיט שמחה.


ביי שלש סעודות האבן מיר פארגעלערנט שיחות הר"ן (סימן רס), ווי דער רבי רעדט אז אפילו מען איז נישט זוכה צו קומען צו די קדושה - זאל מען ווייטער גליסטן, בענקען און וועלן קומען צו דעם, און דער רבי ברענגט א ראי' פון הלכה, עס שטייט (שלחן ערוך אורח חיים סימן סב, סעיף ד), אויב מען איז אין א פלאץ וואו מען טאר נישט ליינען קריאת שמע און עס קומט אן סוף זמן קריאת שמע - זאל מען טראכטן וכו', זאגט דער מגן אברהם (שם, סעיף קטן ב), נישט מען זאל טראכטן די ווערטער פון קריאת שמע, נאר טראכטן פון דעם אז א שאד מען קען נישט ליינען קריאת שמע, און עס זאל וויי טון דעם מענטש אז ער איז יעצט אין א פלאץ וואו מען טאר נישט ליינען קריאת שמע, וועט ער באקומען שכר פארן וועלן, זעט מען פון דעם אז אפילו מען טוט נישט די מצוה, מען קען נישט טון די מצוה, ווייל מען טאר נישט וכו', אויב דער מענטש וויל טון און עס טוט אים וויי דאס אז ער טוט נישט - באקומט מען שכר.


מיר האבן דאס צאמגעפלאכטן מיט די נסיון פון די עקידה, וואס דאס איז די איינציגסטע נסיון וואס אברהם אבינו האט למעשה נישט געטון, ער האט נאר געוואלט טון, און געווען גרייט צו טון; די אנדערע ניין נסיונות האט ער יא געטון, און מיר דערמאנען יעדן טאג נאר די נסיון פון די עקידה, וואס איז אין פאקט נאר געווען א רצון, ער האט געוואלט שחט'ן אבער למעשה נישט גע'שחט'ן; צו ווייזן און צו לערנען דעם מענטש דאס הייליגקייט און גרויסקייט פון האבן א רצון, פון וועלן, פון בענקען און גליסטן צו זיין גוט.


אשרינו אז מיר האבן א רבי וואס שטארקט אונז און מוטיגט אונז מיר זאלן נישט אפלאזן דאס וועלן זיין גוט וכו'.


היינט נאכט וועט זיין א שיעור פאר די פרויען, איך וויל דיר בעטן דו זאלסט אהיים גיין העלפן אין שטוב אז דיין ווייב זאל קענען קומען הערן די שיעור.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9146 - שמחה פארברענט אלע קליפות
שמחה, אמונה, מוהרא"ש, קליפות, פרשת חיי שרה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, כ"א מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך בין געווען שבת אין שטעטל, ביי צוויי משפחות איז געווען א שמחה, עס איז געווען צוויי ברית'ן, עס איז געווען הערליך שיין, מען האט זיך זייער מחזק געווען מיט אנשי שלומינו; א שבת מיט אנשי שלומינו איז זייער געשמאק און זייער פרייליך, מיר האבן זיך זייער מחזק געווען, מען האט אסאך גערעדט פון רבינ'ס עצות און פון רבינ'ס התחזקות.


איך בעט דיר זייער דו זאלסט זיך שטארקן מיט זיין פרייליך, ווייל שמחה פארברענט אלע קליפות, און מוהרא"ש זאגט אז דאס איז דער סימן ווי אזוי א מענטש קען זיך מעסטן צי ער איז ביי די קדושה צי חס ושלום ביי די טומאה, ער זאל קוקן אויב ער איז פרייליך. ווייל שמחה פארברענט אלע קליפות, וואס זייער גאנצער זאך איז עצבות ומרה שחורה, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה סה, כה): "וְנָחָשׁ עָפָר לַחְמוֹ", 'עפר' דאס איז 'עצבות ועצלות', וואס דאס קומט פונעם יסוד העפר (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קפט).


די וואך איז די פרשה: "וַיִּהְיוּ חַיֵּי שָׂרָה" (בראשית כג, א), רש"י זאגט (דבור המתחיל 'שני חיי שרה'): "כולן שוין לטובה", זאגן צדיקים פשט: 'עס איז איר שטענדיג גוט געווען'; ווייל מיט אמונה איז גוט. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נג), ווער עס האט אמונה - לעבט א גוט לעבן, מען פארברענגט די טעג מיט גוטס; ווייל ווען עס גייט גוט, עס גייט ווי מען וויל - איז דאך גוט, און אפילו ווען עס גייט נישט ווי מען וויל, מען האט שווערע טעג, מען האט ווייטאג און יסורים - איז ווייטער גוט; ווייל מען פארלאזט זיך אז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן און העלפן, ווייל אז אלעס איז פונעם אייבערשטן, אלעס קומט פון אים - מוז זיין אז אלעס איז נאר לטובה; אבער ווער עס האט נישט קיין אמונה - לעבט נישט, דאס לעבן איז אים נישט קיין לעבן; ווייל אז עס גייט אויף אים אריבער עפעס שלעכטס - האט ער נישט מיט וואס זיך צו טרייסטן, ווייל ער האט נישט קיין אמונה, האט ער גארנישט, ער לעבט אנעם אייבערשטן; אבער מיט אמונה איז די לעבן אזוי שיין און זיס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9145 - אשרינו שזכינו אז מיר שיקן דא די קינדער
חינוך הילדים, מוסדות, מוהרא"ש, בושה, קידוש השם

בעזרת השם יתברך - יום ד' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשע"ה לפרט קטן - לכבוד... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה פון דיר, בפרט אז איך זע דיך יעדן טאג דאווענען שחרית, און ברוך השם אז דו האסט זוכה געווען אריין צו לייגן דיין זון אין מוסד; נישט יעדער איז זוכה צו דעם, אבער ברוך השם אז מיר האבן די זכי'; וועלן אונזערע קינדער מיטן אייבערשטנ'ס הילף האבן א געפיל צום רבי'ן, צו אומאן און בכלל צו היכל הקודש.


ליידער זעט מען אז די אלע וואס שיקן נישט זייערע קינדער און בחורים אין די ברסלב'ע מוסד, די קינדער שעמען זיך מיט זייערע עלטערן, ווייל אדער א חבר אדער א מגיד שיעור מאכט חוזק פון אומאן און פון מוהרא"ש און פון הפצה, בויט זיך אויף אין די קינד א שטילע בושה, און ער ווארט קוים חתונה צו האבן און אנטלויפן פון היכל הקודש.


אשרינו שזכינו אז מיר שיקן דא די קינדער, דארפסטו זייער פרייליך זיין, און עס איז זייער א גוטע זאך אז דו ביסט מחזק הבחור ... נרו יאיר, עס איז אויף אים א רחמנות ווייל ער האט נישט קיינער ווער עס זאל זיך אומקוקן אויף אים.


זע צו מאכן א קידוש השם אויף ברסלב, יעדער וואס קומט אריין אין געשעפט זאל דיך ליב האבן, רעד איידל און גיי שיין צאמגענומען, קענסטו גורם זיין אז נאך מענטשן וועלן מקורב ווערן, וואס דאס איז די גרעסטע זאך.

#9144 - לעבן מיט א חשבון הנפש
הכרת הטוב, לימוד התורה, חשבון הנפש, התבודדות, מלמד

בעזרת השם יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ז מרחשון, שנת תשע"ה לפרט קטן - לכבוד הרב ר' ... שליט"א


ברוך השם אז דו האסט געטראפן א פיינע פרנסה, זיין א מלמד, און איך הער גוטע גריסן אויף דיר, די עלטערן זענען זייער צופרידן פון דיר. איך האב איינער פון מיין משפחה וואס האט א קינד ביי דיר אין כתה, און זי זאגט פאר מיין ווייב אז זי איז זייער צופרידן פון דיר, איר קינד קומט אהיים פרייליך און צופרידן און קען גוט די פרשה.


ברוך השם אז דו ביסט מצליח. זאלסט וויסן אז די שכר פון א מלמד איז זייער גרויס, ווייל ער בויט אויף די קינדער, און אזוי קענען זיי מצליח זיין אין זייער לעבן. און פארקערט אויך, אויב מען צעברעכט א קינד און מען צעקלאפט אים - בלייבט ער צעקלאפט אויף א גאנץ לעבן.


אויך בעט איך דיר דו זאלסט דאנקען דעם באשעפער אז דו האסט אזוי שיין חתונה געהאט. א מענטש פארגעסט די ניסים וואס דער באשעפער טוט מיט אים כסדר, דערפאר זאלסטו זיך צוגעוואוינען צו לעבן מיט א חשבון הנפש, דאס הייסט יעדן טאג ווען דו שטייסט אויף זאלסטו אויסרעכענען פארן באשעפער אלע גוטע זאכן וואס ער טוט מיט דיר, ווי למשל זאג: "רבונו של עולם איך דאנק דיך פאר מיין שיינע לעבן, פאר מיין ווייב, פאר מיין פרנסה, פאר מיין הויז, געזונט וכו' וכו'", מען רעכנט אויס אויף אידיש אלע גוטע זאכן וואס ער געבט דיר, אזוי לעבט מען מיט א חשבון און אזא לעבן איז גאר אן אנדערע לעבן.


אין אנהייב איז עס שווער ווייל מען שפירט נאכנישט אזוי שטארק דעם באשעפער, און דער סמ"ך מ"ם פארלייגט זיך זייער אז מען זאל נאר נישט רעדן צום באשעפער, אבער אז א מענטש עקשנ'ט זיך און יעדן טאג בעט ער דעם באשעפער און ער דאנקט און לויבט דעם באשעפער - דער לעבט אן אנדערע לעבן.


שטארק דיך בלימוד התורה, לערן יעדן טאג אביסל חומש מיט אפאר פרקים משניות, און לכל הפחות איין דף גמרא, וועסטו האבן א שיינע לעבן, און די תורה וועט פארברענען דעם יצר הרע וכו'.


הצלחה רבה פון דיין ראש ישיבה.

#9143 - איך האב ליב דיין תמימות
משניות, מוהרא"ש, תמימות, תפילה, ציון

בעזרת השם יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, ט"ז מרחשון, שנת תשע"ה לפרט קטן - לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


איך בענק מיך נאך דיך, און איך האב ליב דיין תמימות ווי דו פירסט זיך ווי אן ערליכער איד בתמימות ופשיטות, דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן סימן קנג; קנד) אז ער איז צוגעקומען צו אלע זיינע מדריגות ווייל ער איז געווען א פראסטאק און אסאך גערעדט צום באשעפער און זיך געפירט פשוט.


דערפאר זע ווייטער אנצוגיין מיט דיין תמימות, און יעדע זאך וואס דו דארפסט - בעט דעם באשעפער אויף אידיש, און זאלסט נישט אויפגעבן, דעם באשעפער דארף מען אסאך מוטשען. אויך דאנק און לויב דעם באשעפער פאר אלע חסדים וואס ער טוט מיט דיר, ביסט נישט לאנג צוריק געווען א בחור אין ישיבה און געטראכט: 'ווער וועט מיך דארפן?' און יעצט האסטו שוין א שיינע שטוב מיט קינדערלעך קיין עין הרע; דארפסטו טאנצן פאר שמחה און ווייטער בעטן.


אויך זע צו לערנען תורה יעדן טאג; אביסל חומש און א דף גמרא און פרקים משניות, דער הייליגער רבי האט געזאגט (שם, סימן כג) וואויל איז דער מענטש וואס עסט יעדן טאג פרקים משניות, און טרינקט אפאר קאפיטלעך תהלים, און טוט זיך אן מיט מצות.


מוהרא"ש זאגט אז משניות איז מְשַׁנֶה דעם מענטש אינגאנצן, און עס טוט רייניגן דעם מענטש פון זיינע עבירות, דערפאר זע צו זאגן אפאר פרקים משניות יעדן טאג, אפילו ביסט פאריאגט צו ברענגען פרנסה, מיט דעם אלעם כאפ אריין אביסל משניות יעדן טאג.


אויך זיי נישט קיין בטלן און כאפ דיך ארויף צום ציון פון הייליגן רבי'ן זכותו יגן עלינו, דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק חלק א, סימן קעג), אפילו א מענטש וואס מען הערט נישט אויס זיין תפילות, אבער ביי א קבר פון א צדיק נעמט מען אן יעדנ'ס תפילות; מען זעט מענטשן פון גאנץ ברוקלין קומען צו פארן קיין קרית יואל צום ציון פון רבי'ן און וויינען זיך אויס דארט אויף זייערע צרות, און די מענטשן פון קרית יואל וואס דער ציון איז ביי זייער טיר - זיי גייען נישט און דרייען זיך ארויס מיט אלע תירוצים וכו'.


דערפאר, זיי קלוג און ווען דו האסט אביסל צייט - לויף ארויף דארט און גיס זיך אויס דיין הארץ פארן אייבערשטן, און פארצייל אים אלעס וואס דריקט דיר.


אויך העלף דיין ווייב און געב איר גוטע ווערטער, און האב סבלנות, וועסטו סוף כל סוף אויספירן.


הצלחה פון דיין ראש ישיבה וואס ליבט דיך.

#9142 - דאס גרויסקייט פון הפצה
הפצה, מוהרא"ש, לימוד התורה, בושה, שיעורים כסדרן

בעזרת השם יתברך - יום א' פרשת חיי שרה, ט"ז מרחשון, שנת תשע"ה לפרט קטן - לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


זאלסט וויסן אז מוהרא"ש שעפט פון דיר אסאך נחת, מוהרא"ש רעדט כמה פעמים צו מיר פון דיין התמדת התורה, ווי פלייסיג דו לערנסט; דאס איז א חידוש, ווייל כמעט וואס מוהרא"ש זאל רעדן פון א צווייטנ'ס לערנען.


דערפאר ..., שטארק דיך אין לערנען ווייטער שיעורים כסדרן, אפילו דו ארבעטסט און דו ביסט שוין פארנומען על המחיה ועל הכלכלה, איז אויך דא גענוג צייט צו לערנען יעדן טאג מקרא, משנה, גמרא וכו', און יעצט אז מען האט גערוקט די זייגער און עס איז דא לאנגע פרייטאג צו נאכטס און מוצאי שבתים - קען מען אויך ענדיגן זוהר הקדוש מיט אלע מדרשים אויף די פרשה.


אויך זאלסטו וויסן אז דער רבי האט אונז געהייסן גיין הפצה, דער רבי פלעגט אונז פארשעמען און אנרופן "איר זענט טריקענע ביימער" - שרייבט רבי נתן אין חיי מוהר"ן (סימן תקנג); ברסלב'ע חסידים אין אלע דורות האבן דאס געטון מיט מסירות נפש, זיך מבזה געווען און נישט געקוקט אויף א צווייטן, נאר געפאלגט דעם רבי'ן וכו', און עס גייט אן אזוי עד היום הזה.


מילא א אינגערמאן וואס זיין ווייב איז נישט פון א ברסלב'ע שטוב, אדער א בחור וואס טראכט: 'אפשר וועט דאס זיין אן עיכוב אויף מיין שידוך', און דער אינגערמאן האט מורא אז זיין ווייב וועט קרומען מיט די נאז, און דער שווער וועט לאכן - נו! איז אויך נישט קיין תירוץ, אבער מען קען עס נאך פארשטיין; אבער א אינגערמאן וואס די ווייב וועט אים נאר מחזק זיין אויף דעם, און ער האט נישט די תירוצים - פארוואס זאל ער נישט פאלגן דעם רבי'ן און ר' נתן און מוהרא"ש?


דערפאר ..., זיי נישט קיין בטלן און נעם א זעקל ספרים, קונטרסים, סידי'ס, און גיי אויף די הייזער, אביסל איז אויך גוט, אפילו פופצן מינוט א טאג וכדומה; דאס וועט דיר צוניץ קומען בזה ובבא. אדרבה, קוק אריין און שאלות ותשובות אשר בנחל אדער אנדערע ספרים פון מוהרא"ש, יעדע צווייטע בריוו שרייבט מוהרא"ש דאס גרויסקייט פון הפצה.


איך געדענק דיך ווען דו ביסט געקומען אויף אומאן, און דו ביסט געווען פריש און דו האסט נאך שטארק געברענט - ביסטו געגאנגען הפצה אויף רחוב פושקינא אן קיין שום בושה, אשריך ואשרי חלקך.


טראכט איבער וואס איך זאג דיר און נעם דיך אין די הענט, ווייל נאר דאס וועט בלייבן פון אונז.


הצלחה רבה פון דיין ראש ישיבה.

#9141 - אנטון שטרומפ ביינאכט
קינדער, צניעות, חיזוק פאר פרויען, הלכה, חומרות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אויף די פראגע, אויב א מאמע פון קינדער שטייט אויף אינמיטן די נאכט צו די קינדער, אויב מען דארף יעדע מאל אנטון שטרומפ נישט צו גיין מיט אויפגעדעקטע פיס?


מען קען נישט זאגן פאר מאמעס מיט פיצלעך קינדער יעדע מאל מען שטייט אויף אינמיטן די נאכט – צו אנטון שטרומפ; די מאמעס שלאפן נישט, די מאמעס מיט די פיצלעך קינדער שלאפן כמעט נישט; אויב מען איז נישט איבערגעשטרענגט פון קליינע קינדער - מה טוב ומה נעים, אבער ווען מען האט די פיצלעך קינדער - קען מען נישט זאגן אז מען מוז דאס טון.


שטארקט זיך מיט די הייליגע ארבעט פון זיין א מאמע פאר קליינע קינדער, דאס איז פון די הייליגסטע עבודות ביים אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9140 - פונעם אייבערשטן קומט נישט ארויס קיין שלעכטס
תודה והודאה, ישועות, אמונה, התחזקות, הצלחה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


שטארקט זיך און גלייבט באמונה שלימה אז דאס וואס איר זענט אריבער וכו', איר האט פארלוירן וכו' - איז נאר לטובה, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, פונעם אייבערשטן קומט נישט ארויס קיין שלעכטס.


נאר דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן, וועט איר האבן אלע ישועות; נאר דאס דארפן מיר טון, דאנקען דעם אייבערשטן אן אויפהער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9139 - קום אין ישיבה, וועסטו אויסוואקסן אן ערליכער איד
בחור, ישיבה, נחת, שיעור, עלטערן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נח, ב' דראש חודש מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מיין ליבער ... נרו יאיר


איך וויל אזוי שטארק דו זאלסט צוריק קומען אין ישיבה, עס לוינט צו קומען אפילו עס נעמט צייט דאס פארן און קומען. די הייליגע חכמים דערציילן (חגיגה ה.), עס איז געווען אן אמורא רב אידי וואס פלעגט זיך אנשטרענגען צו גיין אין ישיבה דריי חדשים - צו קענען זיין אין ישיבה איין טאג און גלייך צוריק אהיים גיין דריי חדשים - צו קענען זיין אין שטוב פסח און סוכות, און רבי יוחנן האט אים זייער אויסגעלויבט, אז דאס איז גערעכנט ווי ער איז א גאנץ יאר אין ישיבה, אפילו אנדערע האבן געלאכט פון אים.


קום אין ישיבה, און אז דו שטייסט אויף שפעט - זאלסטו נאכאלץ קומען אין ישיבה; ווייל איין שיעור, איין דרשה אין ישיבה - קען דיר ראטעווען דיין לעבן. מען רעדט אין ישיבה אזעלכע וויכטיגע זאכן פאר די לעבן, עס זעט אויס פשוט'ע זאכן, אבער עס איז אזוי וויכטיג. אזוי ווי מיר געפינען, די הייליגע חכמים דערציילן (שבת פב.), רב הונא האט געפרעגט זיין זון רבה: פארוואס גייסטו נישט אין ישיבה פון רב חסדא? האט רבה געזאגט: "וואס האב איך צו גיין? מען לערנט אין ישיבה מילי דעלמא, פשוט'ע זאכן, ווי אזוי מען זאל זיך אכטונג געבן ווען מען גייט ארויס אין בית הכסא", האט אים רב הונא געזאגט: "הוּא עָסֵיק בְּחַיֵּי דִּבְרִיָּיתָא וְאַתְּ אָמְרַתְּ בְּמִילֵּי דְעָלְמָא כׇּל שֶׁכֵּן זִיל לְגַבֵּיהּ", ער לערענט אזעלכע וויכטיגע זאכן און דו זאגסט אז ער לערנט נישט וויכטיגע זאכן? איז דאך זיכער אז דו דארפסט גיין הערן וואס ער לערנט.


קום אין ישיבה וועסטו מיר מאכן א נחת רוח, און א נחת רוח פאר דיינע עלטערן, און דער עיקר אז דו וועסט אויסוואקסן אן ערליכער איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#9138 - תלמידות העלפן אין שולע
לערערין, גט, בית פיגא, חינוך, עלטערן מיט קינדער

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת לך לך, ח' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי', בני ברק


בנוגע נעמען תלמידות זאלן העלפן אין שולע וכו'; נישט אלע תלמידות קען מען איבערגעבן ארבעט וכו', מען דארף אויסוועלן צוישן די תלמידות די קינדער וואס האבן אחריות וכו'; מען קען נישט נעמען קינדער וואס נעמען נישט ערנסט זייער ארבעט.


ובנוגע וכו'; די מיידלעך וואס ווערן לערערינס - בלייבט די צוגאנג צו זיי ווי צו תלמידות נישט ווי צו לערערינס.


איך האב געהערט די מעשה מיט ... תחי'; דאס איז די ענדע ביי אלע קינדער וואס מען לאזט זיי נישט זען זייערע עלטערן, און אז עלטערן זענען גע'גט און די קינדער זענען ביי די מאמע און די מאמע לאזט נישט די קינדער זען די טאטע - וועלן זיי ביים סוף אנטלויפן פון די מאמע, בדוק ומנוסה, עס איז א רשעות און אן אכזריות צוריק צו האלטן קינדער פון זייערע עלטערן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9137 - די בחורים זאלן גיין נאך געלט
מוהרא"ש, חובות, ישיבה, בחורים, גיין נאך געלט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת לך לך, ח' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


משה שמואל שטעסל נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב הנאה צו הערן יעדן טאג די הודעה וואס דו שיקסט, א באריכט פונעם טאג אין ישיבה; אזוי האלט איך מיט פון דער נאנט יעדע פרט ופרט וואס טוט זיך אין ישיבה.


איך וויל דו זאלסט צוריק מחזק זיין די בחורים זיי זאלן אלע גיין נאך געלט, דו ווייסט אז דאס איז געווען די רצון פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, אז אלע תלמידי הישיבה זאלן עוסק זיין אין גיין נאך געלט, און יעדע מאל איך בין געקומען מזכיר זיין ביי מוהרא"ש אז מיר זענען אין א לאך פון חובות, מיר קענען נישט צאלן די רענט, די לעקטער, די איינגעשטעלטע - האט מוהרא"ש מיך פארגעהאלטן פארוואס איך פארלאנג נישט פון די בחורים זיי זאלן גיין נאך געלט, עד כדי כך, איך פלעג זיין זייער שטרענג אויף דעם, און אז א בחור האט זיך נישט וויסנדיג געמאכט און נישט געגאנגען נאך געלט - פלעג איך אוועק שיקן פון ישיבה.


הער א מעשה, אמאל האב איך פארשיקט א בחור פארן נישט גיין נאך געלט, איז דער בחור געגאנגען צו מוהרא"ש זיך באקלאגן אז איך האב אים פארשיקט פון ישיבה, ער האט אבער נישט געזאגט פארוואס איך האב אים פארשיקט, און נאכן ליל שישי שיעור ווען מיר פלעגן אריינגיין צו מוהרא"ש זאגן גוט שבת און נעמען א ברכה - האט מוהרא"ש מיר געפרעגט פארוואס איך האב אים פארשיקט, האב איך געזאגט אז ער גייט נישט נאך געלט, האט מוהרא"ש געזאגט: "אזוי?" ווי איינער פארוואונדערט זיך, "זייער גוט האסטו געטון, ווייל א בחור וואס איז אן אוכל ואינו עושה - זאלסטו נישט האלטן אין ישיבה".


פארשטיי ווי חשוב די זאך פון גיין נאך געלט איז געווען ביי מוהרא"ש, ווייל א צווייטע מעשה איז געווען, אז איך האב פארשיקט א בחור פון ישיבה פארן רעדן ניבול פה, און דער בחור איז געגאנגען צו מוהרא"ש, און מוהרא"ש האט מיך גערופן און מיך פארגעהאלטן, און מיר געזאגט אז איך זאל יענעם צוריק נעמען, נאכדעם וואס מוהרא"ש האט מיר כמה פעמים געזאגט אז א בחור וואס רעדט ניבול פה זאל איך פארשיקן פון ישיבה.


איך בעט דיר זייער, זאלסט פארלאנגען פון די בחורים זיי זאלן גיין נאך געלט, דו זאלסט יעדן טאג צאמנעמען די געלט און צייכן אן די נעמען פון די בחורים מיט די סכומים, און מען וועט זען מיט וואס מען קען זיי באלוינען. דא אין ישיבה מאך איך ספעציעלע שבתים מיט די בחורים, פאר די וואס גייען נאך געלט; דוקא די וואס גייען נאך געלט, נישט די וואס ברענגען מעשר וכו', ווייל איך וויל אריינברענגען אין די בחורים זיי זאלן עוסק זיין אין גיין נאך געלט.


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9136 - דיינע קינדער קענען געשעדיגט ווערן פון דיין טעלעפאן
קינדער, טעלעפאן, נסיונות, שמירת עינים, חינוך

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, ט"ו מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר, אוקיטשאובי פלארידע, שכונת לעיק פראנט


מזל טוב פארן זיך אריבערציען אינעם נייעם שכונה, די נייע געגנט אין פלארידע; דער אייבערשטער זאל העלפן עס זאל זיין מיט גרויס מזל און מיט הצלחה וסייעתא דשמיא.


איך וויל דיר שרייבן א זאך וואס איך האב שוין לאנג געוואלט שרייבן אויף דיין טעלעפאן וכו'; עס איז נישט ריכטיג צו האבן א טעלעפאן ווען מען האט אין שטוב קינדער, ווייל אפילו דו טראכסט אז דו קענסט זיך אכטונג געבן פון שלעכטס, דו ווייסט ווי אזוי דאס צו ניצן נאר אויף גוטע זאכן, און דו לייגסט ארויף א פילטער - דארפסטו וויסן אז דיינע קינדער קענען פון דעם געשעדיגט ווערן; יונגע קינדער ווייסן ווי אזוי אויסצושפילן די פילטער און אנקומען צו די ערגסטע זאכן השם ישמרינו.


קיינער ווייסט נישט וואס גייט אריבער אויף בחורים און אינגעלייט, ביטערע שווערע נסיונות, איך ווייס אויך נישט, אביסל ווייס איך, דאס ביסל וואס בחורים און אינגעלייט קומען צו מיר וויינען ווי שטארק זיי מוטשען זיך, און אסאך זאגן אז גאר אין שטוב פון טאטע מאמע האט זיך אנגעהויבן זייערע יסורים, ביים קוקן אין די טאטע מאמע'ס טעלעפאן; טאטע מאמע ווייסן נישט, טאטע מאמע מיינען אז אלעס איז גוט, אלעס איז פיין, זיי טראכטן: 'עס איז נישט אזוי געפערליך ווי די רבנים מאכן דאס', זיי האלטן זיך קלוגער, אז זיי קענען זיין אפגעהיטן וכו', בשעת ווען זייערע קינדער מוטשען זיך מיט שווערע נסיונות, מיט נסיונות אין קדושה, און מיט נסיונות אין אמונה; טייערע בחורים, טייערע אינגעלייט פייניגן זיך מיט ספיקות און קשיות השם ירחם פון האבן פוגם געווען מיט די אויגן, מיט קוקן דאס ערגסטע רחמנא לצלן, און דאס טוט אפשוואכן די הייליגע אמונה.


איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין, איך דארף גיין צו די בחורים זיי מחזק זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9135 - דער אייבערשטער געבט קינדער, נישט דאקטוירים
קינדער, תודה והודאה, קברי צדיקים, דאקטורים, ענקזייעטי

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, ט"ו מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


שרעקט זיך נישט, פאלט נישט אריין אין א פחד, אין ענקזייעטי, אז איר קענט נישט האבן קינדער נאר דורך דאקטוירים וכו'; פארלירט זיך נישט, דער אייבערשטער איז דער וואס געבט קינדער, נישט דער דאקטער איז דער וואס זאגט צי מען קען האבן קינדער אדער נישט; די הייליגע חכמים זאגן (תענית ב.) די שליסל פון האבן קינדער ליגט אינעם אייבערשטנ'ס האנט.


כאפט זיך אריבער צו קברי צדיקים, ביי קברי צדיקים איז א גוטע פלאץ צו מתפלל זיין, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קעג), ביי קברי צדיקים נעמט מען אן יעדענ'ס תפילות; וועט איר זען ניסים למעלה מדרך הטבע.


פארגעסט נישט צו דאנקען אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אייך, דאס וועט עפענען שערי שמים און ענק וועלן זוכה זיין צו געזונטע קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9134 - אכטונג געבן יענער זאל נישט האבן צער און ווייטאג
קינדער, בין אדם לחבירו, תפלה, סגולה, ווייטאג

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, ט"ו מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


בנוגע בעטן אייער עלטערע שוועגערין וואס איז נאכנישט געהאלפן געווארן מיט קינדער – זי זאל טון די סגולה וכו'; עס איז נישט כדאי, עס קען איר וויי טון, מען דארף זייער אכטונג געבן ווען מען וויל רעדן א סגולה וכו' ווי אזוי מען זאגט דאס און ווער עס זאל עס זאגן, אז עס זאל נישט ארויסקומען צער און ווייטאג.


מענטשן האבן נישט קיין אנונג וואס פאר א צער א פרוי וואס האט נאכנישט זוכה געווען צו קינדער - גייט אריבער; מען קען זיך דאס נישט פארשטעלן, קיינער קען איר נישט פארשטיין, און ווער רעדט נאך ווען זי גייט צו איר מאמע אדער שוויגער פאר שבת און יום טוב און זעט אירע יונגערע שוועסטער און שוועגערינס קומען מיט די קינדער, און אלעס דרייט זיך ארום די קינדער, אלע שמועסן איז פון קינדער, און זי זיצט דארט אין די זייט און שלינגט אירע טרערן און עסט אירע טרערן; דאס קען מען נישט פארשטיין.


בעטס דעם אייבערשטן פאר איר, זי זאל געהאלפן ווערן שנעל מיט קינדער, און נעמט זיך פאר גוטע זאכן, גוטע קבלות פאר א זכות פאר איר, זי זאל שנעל געהאלפן ווערן מיט קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9133 - זיך אנטון ערליך, ווי די מאמע און די באבע
צניעות, שמחה, עצבות, מרה שחורה, ווייב

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת לך לך, י"א מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


זיי מחזק דיין ווייב זי זאל נישט נאכלאזן פון די וועג ווי איר מאמע גייט אנגעטון, מען דארף אויף דעם אסאך חיזוק, און שמועס מיט איר; עס וועלן אריבערגיין אפאר יאר און מיר וועלן האבן טעכטער מיט שנירן, וועלן מיר זיכער וועלן אז אונזערע קינדער זאלן זיין ערליך, גיין אנגעטון ווי ערליכע אידן, דארפן מיר זיך שטארקן אינאיינעם און גיין ערליך ווי די מאמע און די באבע.


זיי זיך מחזק מיט דיין ווייב נישט אוועק פליען מיט די ווינט וואס בלאזט, נישט אפלאזן די שיינקייט פון צניעות, און דו זאלסט פרייליך מאכן דיין ווייב, ווייל דער עיקר איז שמחה; די פרויען וואס זענען פרייליך - די בלייבן מיט די איידלקייט און שיינקייט, דער פראבלעם הייבט זיך אן פון עצבות ומרה שחורה, פון זיין אינעווייניג דערביטערט (דעפרעסט), דאס איז די חורבן, דאס איז די אנהייב פון אלע פראבלעמען; עס הייבט זיך אן ביי מיידלעך ווען מען צעקלאפט זיי, מען דערנידערט זיי, ביז זיי פאלן אריין אין א טיפע זויערקייט, דעמאלט הייבן זיי אן טון אנדערש און זיך אנטון אנדערש; נישט פון שלעכטיקייט, נאר פון זוכן זיך צו היילן פון די שרעקלכע פיין פון דעפרעסיע, מען שפירט נישט א טעם אין לעבן, מען שפירט ווי א טויטע פייגל, און די יסורים זענען זייער שרעקליך, און דערפאר האט דער הייליגער רבי אונז זייער אנגעזאגט מיר זאלן זייער שטארק ארבעטן אויף זיך צו זיין פרייליך, דער רבי האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כד; מח), מען זאל אפילו זיך נאריש מאכן אבי זיין פרייליך, ווייל אלע פראבלעמען קומען פון עצבות ומרה שחורה.


היינט נאכט וועט זיין די וועכנטליכע שיעור; זיי נישט פויל, זיי נישט בעצבות, קום צום שיעור. דער הייליגער רבי זאגט (שם חלק א, סימן קנה), דאס וואס א מענטש גייט נישט הערן שיעורים וואו מען רעדט פון די עצות און חיזוק פון צדיקים - דאס קומט פון עצבות און עצלות, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9132 - לאז זיך נישט נארן
מוהרא"ש, חומש רש"י, התבודדות, ספרי רבינו, יצר הרע

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת לך לך, י' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מאך זיך א שיעור צו לערנען דעם רבינ'ס ספרים, מען איז א מקורב נאר אז מען לערנט דעם רבינ'ס ספרים, און אז מען איז מקורב צו בערל אדער שמערל, חצקל אדער זרח - דאס האט נישט מיט ברסלב, נישט דאס מיינט א ברסלב'ער חסיד, נאר דער וואס לערנט דעם רבינ'ס ספרים און פרובירט צו טון די עצות פון הייליגן רבי'ן, און לאזט זיך נישט פארדרייען פון קיינעם.


זיי זיך נישט מבלבל פון קיינעם, גיי התבודדות און בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט זיך נישט אפנארן דיין לעבן. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "אֶת זֶה תְּקַבְּלוּ מִמֶּנִּי שֶׁלֹּא יַטְעֶה אֶתְכֶם הָעוֹלָם, כִּי הָעוֹלָם מַטְעֶה מְאֹד", דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר: די וועלט נארט אייך, לאזט אייך נישט נאר; דו זאלסט נישט אויסקוקן ווי די וואס לויפן נאך דעם מענטש מיטן פארמאכטן האנט און ביים סוף עפנט מען די האנט און מען האט גארנישט, אזוי ווי דער רבי זאגט (שם, סימן ו), דער יצר הרע איז צוגעגליכן צו איינער וואס לויפט ארום מיט א פארמאכטע האנט, ער לויפט צווישן מענטשן, קיינער ווייסט נישט וואס ער האט אין דער האנט, און אלע מיינען אז ער האט עפעס וואס עס איז אינטערעסאנט פאר אים, און אלע לויפן אים נאך, און ביים סוף עפנט ער אויף די האנט, ער האט גארנישט אין האנט, און אזוי פאפט ער אויס יעדן איינעם, מען לויפט אים נאך א גאנץ לעבן ביז ווען מען גייט אוועק פון די וועלט קוקט מען זיך אן, און מען זעט אז מען האט ליידיגע הענט, און מוהרא"ש זאגט אז דאס מיינט מען אז מענטשן לויפן נאך זייער גאנץ לעבן איינעם וכו', און ביים סוף עפנט מען אויף די האנט און מען האט גארנישט, מען איז נאקעט, מען דערזעט זיך מיט ליידיגע הענט.


נעכטן בין איך געווען ביי די לויה פון ר' שלמה ברוך בלוי עליו השלום, איך בין נאכאמאל אזוי נתעורר געווארן צו זען וואס בלייבט פונעם מענטש, וואס מען נעמט מיט; א תלמיד היכל הקודש גייט אוועק פון די וועלט אנגעפילט מיט תורה און מיט תפילה. איך בין געווען ביי אים אפאר מאל באזוכן אין שפיטאל, איך האב געזען וואס איז א תלמיד היכל הקודש, ער איז געליגן מיט יסורים נוראים וואס מען קען זיך נישט פארשטעלן, און געלערנט בלעטער גמרא מיט אזא התמדה, ווי א יונגער בחור וואס האט זיך יעצט דערוויסט פונעם דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), איך האב געזען די גרויסקייט פון תלמידי היכל הקודש.


דערפאר בעט איך דיר, לאז זיך נישט נארן, כאפ ארויס יעדן טאג אביסל חומש רש"י מיטן תרגום - זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער, אזוי אז ווען עס קומט סוף וואך האט מען געענדיגט די סדרה, און מען איז זוכה צו מקיים זיין וואס די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ח.), דאס איז א סגולה פאר אריכות ימים, און דאס ראטעוועט א מענטש פון אלעם שלעכטס; ווייל אט איז מען דא, אט איז מען דארט, און אט פירט מען שוין צום אייביגן ארט. די הייליגע חכמים זאגן (בבא קמא צז:), אויף די מטבע פון אברהם אבינו איז געווען פון איין זייט אויסגעמאלן א בילד פון א בחור און א מיידל, און פון די אנדערע זייט - א בילד פון אן אלטן מאן און אן אלטע פרוי, און מוהרא"ש זאגט מורא'דיג, מוהרא"ש זאגט: אברהם אבינו האט געלעבט מיט די מחשבה: 'אט איז מען א בחור, און אט איז מען שוין אן אלטער איד', 'אט איז מען א מיידל, און אט איז מען אן אלטע אידענע', דאס איז פשט אין דעם מאמר חז"ל, אז ער האט געלעבט זיין גאנצע לעבן אז אט אט גייט מען שוין צוריק צום אייבערשטן און מען דארף זיך אנגרייטן תורה ומצוות ומעשים טובים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9131 - ברענג נישט אהיים די נישט גוטע זאכן
אמונה, לימוד התורה, שמירת עינים, אינטערנעט, חי פרקים משניות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ז מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


ברענג נישט אריין אין שטוב א קאמפיוטער, טעבלעט, טעלעפאן און דאס גלייכן, און אז דו דארפסט האבן די זאכן פאר דיין ארבעט - זאלסטו דאס האלטן אין אפיס, און נישט אהיים ברענגען.


האלט דיין שטוב ריין, האלט דיין שטוב הייליג און ערליך, און אפילו דו טראכסט אז דו קענסט זיך אכטונג געבן פון שלעכטס, דו ווייסט ווי אזוי דאס צו ניצן נאר אויף גוטע זאכן, און די לייגסט ארויף א פילטער - דארפסטו וויסן אז דיין ווייב און קינדער קענען פון דעם געשעדיגט ווערן, יונגע קינדער ווייסן ווי אזוי אויסצושפילן די פילטער און אנקומען צו די ערגסטע זאכן השם ישמרינו, און וויסן זאלסטו, אסאך אינגעלייט און בחורים טענה'ן: "וואס זאלן מיר טון אז מיר זענען אריינגעפאלן אין קוקן עבירות ווען מיר זענען געווען יונג אויף אונזער טאטעס טעלעפאן, און היינט דארפן מיר זיך אזוי מוטשען, עס איז אונז ביטער, מיר דארפן זיך רייסן צו זיין ערליך"; דער טאטע און די מאמע ווייסן נישט, זיי מיינען אז אלעס איז גוט און אלעס איז פיין, זיי טראכטן: 'עס איז נישט אזוי געפערליך ווי די רבנים מאכן דאס, מען קען זיין אפגעהיטן וכו'', בשעת ווען זייערע קינדער מוטשען זיך מיט שווערע נסיונות, מיט נסיונות אין קדושה און מיט נסיונות אין אמונה; טייערע בחורים, טייערע אינגעלייט פייניגן זיך מיט ספיקות און קשיות השם ירחם, פון האבן פוגם געווען מיט די אויגן, מיט קוקן דאס ערגסטע רחמנא לצלן, און דאס טוט אפשוואכן די הייליגע אמונה, ווייל ווען מען קוקט עבירות - ווערט אפגעשוואכט די אמונה, מען הייבט אן האבן קשיות און ספיקות רחמנא לצלן. אזוי ווי עס שטייט (תהלים פט, כט): "לְעוֹלָם אֶשְׁמָר לוֹ חַסְדִּי וּבְרִיתִי נֶאֱמֶנֶת לוֹ", זאגט אויף דעם דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן לא, אות ג): "שֶׁאֵין קִיּוּם אֱמוּנָה", מען קען נישט האבן א קלארע לויטערע אמונה, נאר אז מען איז אפגעהיטן פון עבירות, מען מען איז הייליג; און אז מען קוקט עבירות רחמנא לצלן הייבט זיך אן קשיות און ספיקות, און דאס איז גורם שרעקליכע יסורים.


על כן ליבער ברודער, הארציגער חבר, ברענג נישט אהיים די נישט גוטע זאכן, און נוץ אויס די ווינטער נעכט מיט לערנען די הייליגע תורה; מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג תורה, אביסל חומש, אביסל משניות, גמרא און אזוי ווייטער, און וויסן זאלסטו, אויך דער מענטש וואס איז נעבעך אין א טיפע בלאטע, ער האט געטון אסאך עבירות רחמנא לצלן, אויך פאר אים איז דא א וועג צוריק צו קומען צום אייבערשטן; אויב וועט ער תשובה טון, ער וועט אפלאזן די שלעכטע זאכן און ער וועט חרטה האבן אויף וואס ער האט געטון - איז אים דער אייבערשטער מוחל און נעמט אים צוריק מיט גרויס ליבשאפט.


אבער מען דארף וויסן אז איינמאל מען איז אריינגעפאלן אין קוקן עבירות, אין טון עבירות, אפילו ווען מען טוט תשובה - שפירט מען כסדר ווי עס ציט צוריק צו גיין צו יענע צייטן און צו יענע מעשים, מען האלט זיך אין איין וואקלען אהער און אהין, איין מינוט וויל מען זיין גוט און איין מינוט שפירט מען ווי מען וויל צוריק לויפן צו די צייטן; דארף מען וויסן אז עס איז אויך דא אן עצה פאר דעם, דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה - ער טוט עבירות רחמנא לצלן, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס.


על כן מיין ליבער ברודער, מיין הארציגער חבר, אז דו ווילסט זיך דערנענטערן צום אייבערשטן, דו ווילסט שוין מער נישט צוריק גיין צו די אלטע נישט גוטע מעשים - זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען משניות, מה טוב ומה נעים אז דו וועסט יעדן טאג לערנען אכצן פרקים משניות בגירסא - מיט זאגן די ווערטער; ווייל מוהרא"ש זכותו יגן עלינו האט א קבלה פון אלטע ברסלב'ע חסידים פון פריערדיגן דור, אויף דעם וואס דער הייליגער רבי זאגט (פריער דערמאנט): "אפילו א מענטש וואס איז אריינגעפאלן אין עבירות רחמנא לצלן, אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, יהי' איך שיהי', וועט אים די תורה ארויסנעמען פון די בלאטע און ער וועט ווערן אן ערליכער איד", אז דאס גייט ארויף אויף "אכצן פרקים משניות"; אז אפילו א מענטש וואס איז נעבעך אראפגעפאלן אין די בלאטע, אין די ביטערע עבירה פון פגם הברית רחמנא לצלן, אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות, וועט אים די תורה ארויסנעמען פון זיינע נישט גוטע מעשים און ער וועט ווערן א גרויסער ערליכער איד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9130 - היילן דעם נפש
אמונה, מוהרא"ש, לימוד התורה, גמרא, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וירא, ט"ז מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


היינטיגע טעג זענען מענטשן פארנומען אז מען דארף זיך היילן, מען דארף היילן דעם נפש, מען דארף היילן וואס מען איז אריבער אין די פארגאנגענהייט, אין די יוגענט, עס קומען ארויס אלע סארט היילונגען, יעדער מומחה האט א וועג וואס ער איז זיכער אז מיט דעם ווערט מען געהיילט; זאלסטו אבער וויסן אז די איינציגסטע וועג ווי אזוי מען קען היילן די נפש פונעם איד און ווערן באמת אויסגעהיילט - איז דורך לערנען די הייליגע תורה; אזוי ווי מען זאגט ביים דאווענען: "ותן חלקינו בתורתיך, ושמח נפשינו בישועתך", דורך לערנען תורה ווערט מען אויסגעהיילט; אפילו איינער וואס ליגט אין א ביטערניש, עס איז אים טונקל און פינסטער, ער שפירט נישט קיין טעם אין לעבן, עס איז אים אזוי ביטער, ער שפירט ווי ער וואלט ענדערש געוואלט זיין אין בית החיים מיט די נפטרים; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען תורה יעדן טאג - וועט ער איבערגעדרייט ווערן פון איין עק ביזן אנדערן עק, ער וועט ווערן א לעבעדיגער מענטש, ער וועט שפירן א זיסקייט אין זיין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סנהדרין כד.) אויפן פסוק (איכה ג, ו): "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם, 'זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל'"; מען דארף פארשטיין, ווי אזוי קען מען זאגן אויף די הייליגע גמרא אז דאס איז א טונקעלע זאך, א טויטע זאך? זאגט מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, אז די הייליגע חכמים ווייזן א וועג פאר א מענטש וואס זאגט: "עס איז מיר פינסטער", "עס איז מיר טונקל", "איך שפיר זיך ווי א טויטער מענטש", "עס גייט אריבער אויף מיר שווערע ביטערע נסיונות, עס איז ממש ביי מיר מקוים געווארן דער פסוק: 'בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי כְּמֵתֵי עוֹלָם'", זאגט מען אים: "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל", נעם א גמרא 'תלמוד בבלי' און הייב אן לערנען - וועט דיר ליכטיג ווערן, און דו וועסט ווערן צוריק לעבעדיג, ווייל אז מען לערנט תורה - באקומט מען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט, און דאס איז די סוד וואס צדיקים זענען שטענדיג לעבעדיג און פרייליך, ווייל זיי לערנען זייער אסאך תורה, זיי זענען דבוק צו די הייליגע תורה, דאס ברענגט אריין אין זיי אזא פרישקייט און אזא לעבעדיגקייט, מען זעט אויף זיי שטענדיג א שיין אויפן פנים, און אויך אונז פשוט'ע מענטשן, אויב מיר וועלן לערנען תורה - וועלן מיר באקומען א רוח חיים, א לעבעדיגע גייסט; מען הייבט אן שפירן א טעם אין לעבן, און דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ח, אות ב), אז דאס איז געווען די פידל וואס איז געהאנגען ביי די בעט פון דוד המלך, וואס די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ג:), א רוח צפונית האט געבלאזן אינעם פידל פון דוד, און דאס האט אים אויפגעוועקט, עיין שם; אז דאס מיינט מען די הייליגע תורה, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (צו לב.), אז די פינף שטריקן פון דוד המלך'ס פידל איז די חמשה חומשה תורה; דוד המלך האט געהאט אזויפיל צרות, אלע האבן געקריגט אויף אים, זיין גאנץ לעבן איז געווען צרות און יסורים; ווי אזוי האט ער זיך דערהאלטן? די תורה האט אים דערהאלטן, די תורה האט אריינגעבלאזן אין אים א רוח חיים, די הייליגע תורה בלאזט אריין א לעבעדיגקייט אינעם מענטש.


על כן ליבער ברודער, דו קענסט זיך היילן, דו קענסט ארויסנעמען אלע באהאלטענע ווייטאג וואס ליגט אין דיר, דו קענסט היילן דיין נפש דורך לערנען תורה, דורך לערנען אויפן סדר דרך הלימוד וואס דער הייליגער רבי האט געגעבן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), אז אפילו מען האט נישט קיין מוחין צו פארשטיין דאס לערנען, דאס הייסט איינער וואס עס גייט אויף אים אריבער שווערע ביטערע פיין, און קען זיך נישט קאנצענטרירן צו פארשטיין און געדענקען דאס לערנען, זאגט דער רבי ער זאל זיך נישט מייאש זיין פון לערנען תורה, ער זאל לערנען תורה דורך גירסא, דורך זאגן די ווערטער, און במשך הזמן וועט ער ווערן אויסגעהיילט און אנהייבן צו פארשטיין דאס לערנען.


על כן זאלסטו נעמען א משניות און א גמרא און זיך מאכן א קביעות צו לערנען כך וכך, קוק נישט אויף דעם אויב דו פארשטייסט, און קוק נישט אויף דעם אז דו האסט נישט קיין טעם וכו', דו פאלג די צדיקים, טו די עצות וואס זיי זאגן - וועסטו זען אז עס וועט נישט נעמען לאנג און דו וועסט צוריק באקומען דיין טעם צו לעבן, דו וועסט שפירן א זיסקייט, עס וועט דיר ווערן ליכטיג אין לעבן; אויך וועסטו זוכה זיין צו באקומען א קלארע לויטערע אמונה, דו וועסט אנהייבן שפירן דעם אייבערשטן; ווייל דורך לערנען תורה ווערט מען כביכול איינס מיטן אייבערשטן, דו וועסט שפירן ווי דער אייבערשטער איז מיט דיר, ביי דיר און נעבן דיר, און דאס וועט דיר פארגרינגערן דאס דאווענען צום אייבערשטן, דו וועסט אנהייבן שפירן א טעם ווען דו דאווענסט, ווייל די סיבה פארוואס עס איז אזוי שווער פאר מענטשן דאס דאווענען איז ווייל די אמונה איז אפגעשוואכט, וואלט מען געגלייבט אז דער אייבערשטער געפינט זיך נעבן דעם מענטש - וואלט מען געדאווענט און געבעטן דעם אייבערשטן אלעס וואס מען דארף, און דורך לערנען תורה ווערט צוריק שטארק די אמונה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9129 - בלייב אין שטוב
חברים, משפחה, לימוד התורה, אידישע שטוב, צופרידן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וירא, ט"ו מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


איך בעט דיר זייער, גיי נישט ביינאכט פארברענגען מיט חברים; דאווען מעריב, גיי אהיים, און ניץ אויס די 'ווינטער נעכט' מיט לערנען די הייליגע תורה, זוך נישט פלעצער וואו צו גיין, בלייב אין שטוב; ווייל אז מען לערנט אין שטוב - ווערט די שטוב אנגעפילט מיט חיות, די גאנצע שטוב לעבט אויף. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (עירובין יח:): "כָּל בַּיִת שֶׁנִּשְׁמָעִין בּוֹ דִּבְרֵי תוֹרָה בַּלַּיְלָה", אין א שטוב וואס מען הערט דארט לערנען תורה ביינאכט, "שׁוּב אֵינוֹ נֶחֱרַב", ווערט נישט חרוב; ווייל די שלום בית ווערט גוט, די פרוי זעט אז איר מאן לערנט תורה, די קינדער זעען זייער טאטע לערנען תורה, די ווענט פון די הויז זאגן עדות 'דא וואוינט אן ערליכער איד', 'דא לערנט מען תורה', אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (תענית יא.): "בֵּיתוֹ שֶׁל אָדָם וְקוֹרוֹת בֵּיתוֹ שֶׁל אָדָם מְעִידִים בּוֹ", די ווענט פונעם שטוב זאגן עדות וואס עס טוט זיך אין שטוב; די דאַך שרייט ארויס וואס דא טוט זיך, אזוי ווי עס שטייט (חבקוק ב, יא): "כִּי אֶבֶן מִקִּיר תִּזְעָק, וְכָפִיס מֵעֵץ יַעֲנֶנָּה", די קינדער וואקסן אויף מיט א טאטע וואס לערנט, דער מאן ווערט חשוב ביי זיין ווייב און אלעס טוישט זיך צום גוטן.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, דאס גיין מיט חברים אין שוויץ אדער אין אנדערע פלעצער - וועט נישט אנפילן די ליידיגקייט וואס דו שפירסט ביי זיך, און אז דו וועסט פארן מיט חברים דא און דארט וכו' - וועט דיר דאס נישט זאט מאכן, אפשר בשעת מעשה וועסטו זיך שפירן גוט, אבער ווען עס וועט אריבער גיין א טאג - וועסטו ווייטער שפירן אומצופרידן, דו וועסט שפירן ווי א ליידיגקייט נעמט דיך ארום, מען שפירט ווי עפעס פעלט, דאס איז אז עס פעלט לערנען תורה, און עס פעלט די דביקות צום אייבערשטן, און דאס איז וואס מען זעט מענטשן טוען אלע סארט זאכן; מען מאכט מסיבות מיט חברים און מען פארט אוועק אויף שבתים און ימים טובים, ווייל מען האט אינערליכע יסורים, מען איז נישט פרייליך און מען שפירט ווי מען איז נישט צופרידן, מען טראכט אפשר וועט מען דארט זיין פרייליך, אפשר אז מען וועט דאס טון וועט מען שפירט זאט, אבער זאט ווערט מען נאר דורך לערנען די הייליגע תורה און דורך התקרבות לצדיקים, אזוי ווי מוהרנ"ת פלעגט זאגן: "די וועלט איז נישט און מען קען עס נישט באקומען, תורה ותפילה איז יא און מען קען עס באקומען".


בלייב אין שטוב מיט דיין משפחה, אינוועסטיר ביי דיין משפחה, אין דיין ווייב, אין דיינע קינדער; א רחמנות אויף די וואס לויפן טאג און נאכט צו חברים, און שפעטער דערזעט מען זיך אז מען האט נישט קיין חברים, מען איז איינער אליין, מען ווערט אזוי אנטוישט אויף זיך אליינס אז מען איז נאכגעלאפן טאג און נאכט חברים, און היינט קוקן זיי נישט אויפן מענטש, און מען האט אויך נישט די משפחה; ווייל די ווייב און די קינדער ווען זיי זעען אז דער טאטע, דער מאן, איז נישט אין שטוב - דערווייטערן זיי זיך אויך פון אים, מען בלייבט עלנד, איינער אליין; אבער דער וואס האט שכל און הערט אויס די עצות פון צדיקים וואס לערנען אונז צו בלייבן אין שטוב, פארברענגען אין שטוב און אינוועסטירן אין שטוב - וועט ער האבן א שיינע עלטער, די ווייב און די קינדער טוען אים מכבד זיין און מען לאזט אים נישט זיין אליין, מען בלייבט מיט אים אלע טעג און אלע יארן מיט גרויס כבוד.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9128 - ווערט נישט דערשראקן, דאנקט דעם אייבערשטן
אמונה, רפואה, תפילה, דאגות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נח, ה' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


ווערט נישט דערשראקן וכו', דאס מאכט זיך ביי אסאך פרויען ווען מען האלט אין די חדשים וכו', אז די פיס בלאזט זיך אויף וכו', עס איז דא ספעציעלע זאקן וואס איז זייער גוט און געזונט, עס ציט צאם צו די פיס, עס איז כדאי איר זאלט בעטן ביים דאקטער זיי זאלן אייך דאס פארשרייבן אז איר דארפט דאס האבן וכו'.


העיקר דאנקט דעם אייבערשטן אז ענק האלטן שוין דא, און בעטס אז אלעס זאל זיין בנקל ובנחת.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9127 - ענגלישע לימודים ביי די מיידלעך
גוים, לימודי חול, בית פיגא, טאכטער, היסטאריע

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נח, ה' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


מרת לעזער תחי', מנהלת בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך וויל נישט מען זאל לערנען די נארישקייטן מיט אונזערע מיידלעך, וואס דארפן אונזערע הייליגע טעכטער וויסן וועגן נעמען פון גוים; אז די וואסער האט די נאמען פון די גוי, און די בארג טראגט די נאמען פון דעם גוי, ווייל דער גוי האט דארט געוואוינט? עס פעלט נישט אויס, און נישט נאר עס פעלט נישט אויס - נאר איך וויל נישט מען זאל דאס לערנען מיט אונזערע טעכטער.


בנוגע אויב מען זאל מאכן אויך ביי די ענגלישע לימודים שו"י און טע"ל, א טייל עלטערן טענה'ן מען זאל דאס נאר מאכן ביי די אידישע לימודים, איר פרעגט וואס איז ריכטיג? עס איז נישט קיין פראבלעם צו מאכן שו"י און טע"ל פון ענגלישע לימודים, ווייל די ענגלישע לימודים וואס מען לערנט ביי אונז איז געפלאכטן און געבינדן מיט אמונה, יראת שמים און מידות טובות, אלע לימודים איז הייליג, און אפילו די חכמה פון רעכענען איז א חלק פון די תורה, און אויך ווען מען לערנט היסטאריע געבט מען דאס פאר די קינדער געקניפט און געבינדן מיטן אייבערשטן.


דאס וואס עלטערן טענה'ן וכו', דאס איז ווייל נישט אלע משפחות האבן די טאלאנט צו קענען מאכן די שו"י און טע"לס; איך זע ביי מיר אין שטוב איז א גאנצע ארבעט ווען מיר דארפן העלפן אויפקומען מיט מאכן אזעלכע זאכן, מיר דארפן זיך ווענדן צו געשוויסטער וואס ביי זיי איז דאס א גרינגע זאך, און דאס מאכט פאר א טייל עלטערן ארבעטן, אויך ביי אידיש איז דאס ארבעט פאר זיי.


שטארקט אייך צו געבן גוטע ווערטער פאר די טיטשערס און פאר די תלמידות, און די עלטערע תלמידות דארף מען מער געבן גוטע ווערטער און האלטן א שטארקע קשר, אז זיי זאלן נאך די חתונה אויך האבן א קשר.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9126 - מאך נישט דעם בחור פאר א מחוצף
חינוך הילדים, בחור, ווייב, חיזוק, עלטערן מיט קינדער

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נח, ה' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן א בריוו פון דיין ווייב, זי שרייבט אז זי האט נישט די כוחות מער צו אויפוועקן ענקער בחור, עס נעמט איר יעדן טאג צוויי שעה אים צו וועקן, זי שרייבט אז זי פאלט פון אירע כוחות.


איך בעט דיר זייער, זיי מחזק דיין ווייב זי זאל קוקן גוט אויף אים, און זי זאל וויסן אז אזוי איז ביי רוב שטיבער, עס נעמט שעות צו וועקן די בחורים; און מען ווערט נישט אויס גוט קינד, און מען ווערט נישט שלעכט - אז מען קומט נישט ארויס פון בעט, און ווי שענער ענק וועלן קוקן אויף אים - וועט ער האבן א מוט און כח אויפצושטיין.


איך בעט דיר זייער, מאכט נישט קיין חרבנות, צוקריגט ענק נישט מיט אים, א שאד אים צו פארלירן, פרובירט אים צו לייגן שלאפן און פרובירט אים צו וועקן, און אז עס גייט - איז גוט, און אז נישט - איז אויך גוט, און חס ושלום נישט ווערן מיט אים צוקריגט, אז ער זאל אנהייבן רעדן מיט חוצפה, חס ושלום זיך צו צוקריגן וועגן די זאכן.


מען דארף מיט חכמה וויסן יעדן קינד ווי אזוי מען קען אים אויפבויען און מיט וועלכע שפראך צו רעדן צו אים, און חס ושלום זיך צורייבן און בידים אים מאכן פאר א מחוצף; ווייל אין רוב פעלער ווען קינדער הייבן אן רעדן מיט חוצפה - איז דאס ווייל מען מאכט זיי מיט די אייגענע הענט פאר מחוצפים.


איך דארף מקצר זיין, א גוט שבת.

#9125 - יעדעס ווארט גייט אריין, און העלפט זיי שפעטער אין לעבן
מאוויס, תלמיד, בחורים, חינוך, מלמד

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת נח, ה' מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


משה שמואל שטעסל נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן די מעסעדזש.


טרייב אוועק די נארישע מחשבות וואס דער יצר הרע ברענגט אריין אין דיר אז דו טוסט גארנישט אויף, און וואס איז שוין ווערד דיין שווערע ארבעט, און ער ווייזט דיר די נישט גוטע זאכן ביי די תלמידים; טרייב זיי אוועק, די מחשבות זענען נישט אמת, די טוסט יא אויף, און די תלמידים באקומען אסאך יראת שמים פון דיר און אסאך עצות פאר די לעבן; און דאס וואס מען זעט נישט ווי זיי דאווענען און לערנען וכו' וכו' - דאס איז גארנישט, ווייל אזוי גייט עס, נישט אלע תלמידים טוישן זיך גלייך נאכן הערן א שיעור, נאכן הערן א שמועס; ביי ווייניג זעט מען גלייך א טויש, ביי רוב נעמט עס צייט, אבער דאס איז זיכער אז יעדע ווארט אמונה, קדושה, יראת שמים און מידות טובות וואס מען רעדט צו קינדער און בחורים - גייט אריין אין זיי און עס העלפט זיי אויף שפעטער אין לעבן.


רעד צו די בחורים זיי זאלן נישט קוקן קיין מאוויס, אויך נישט אידישע זאכן; ווייל אזוי הייבט זיך אן די זאך פון קוקן עבירות, מען קוקט אידישע זאכן ביז מען ווערט צוגעקלעבט צו קוקן, מען קען שוין נישט אנגיין אן קוקן זאכן, נאכדעם פאלט מען אין א טיפע גרוב השם ישמרינו, מען קוקט עבירות, און דעמאלט איז געענדיגט, מען פארלירט אלעס, און עס איז זייער זייער שווער דעמאלט אפצולאזן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#9124 - פשוט'ע חברים, וואס זענען ערליך און רעדן איידל
חברים, תשובה, ניבול פה, התבודדות, פגם הברית

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נח, ב' דראש חודש מרחשון, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש.


געב זיך אכטונג פון שלעכטע חברים וואס שלעפן דיך צו טון עבירות, איך ווייס נישט אויב ביי ענק אין ישיבה רעדט מען פון זיך אכטונג געבן פון די עבירה; וויסן זאלסטו, פגם הברית איז זייער געפערליך, און די הייליגע חכמים זאגן (נדה יג:), דער וואס איז מוציא זרע לבטלה רחמנא לצלן איז חייב מיתה, און דאס ווערט גערעכנט ווי מען איז עובר אויף רציחה און שפיכות דמים, און ווי מען דינט עבודה זרה רחמנא לצלן.


געב זיך אכטונג פון שלעכטע חברים, הער וואס די חברים רעדן; אז דו הערסט רעדן שמוציגע ווערטער - זאלסטו זיך היטן פון זיי, און אפילו זיי זענען בחורים מציונים וואס פארהערן זיך וכו'. זוך אויף פשוט'ע בחורים וואס זענען ערליך און רעדן איידל, ווייל אז מען פאלט אין די עבירה פון פגם הברית ווערט מען פארשטויסן פון די קדושה, און דער זוהר הקדוש זאגט (וישב קפח.; ויחי ריט.), ווער עס זינדיגט אין די עבירה פון פגם הברית - העלפט אים נישט קיין תשובה; אזוי געפערליך איז די עבירה.


נעם גוטע חברים וואס רעדן נישט ניבול פה און בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיך מוחל זיין אויף אלעס וואס איז געווען וכו', און נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן; ווייל וויסן זאלסטו ליבער ברודער, דער אייבערשטער האט רחמנות געהאט אויף אונזער דור און אראפגעשיקט דעם הייליגן רבינ'ס נשמה אויף די וועלט, וואס ער הייבט אויף אלע נשמות וואס זענען אראפגעפאלן אין די ביטערע עבירה, און דורך זיינע עצות ברענגט ער זיי אלע צוריק צום אייבערשטן, און דער רבי האט קלאר געזאגט (שיחות הר"ן, סימן עא), קיינער פארשטייט נישט פשט אין דעם זוהר, נאר איך, און איך זאג אז עס העלפט יא תשובה, און אפילו איינער וואס האט אסאך געזינדיגט אין די עבירה קען אויך תשובה טון, און דער הייליגער רבי האט געגעבן עצות ווי אזוי מען קען זיך צוריקקערן צום אייבערשטן פון די נידריגסטע פלעצער, אפילו מען איז ווייט פארקראכן - זאל מען קענען צוריקקומען צום אייבערשטן, דורך התבודדות; מען זאל זיך אויסשמועסן מיטן אייבערשטן, זיך אויס'טענה'ן מיט אים, אים דערציילן ווי שווער עס זענען די נסיונות און ווי שטארק מען וויל זיין גוט; דאס ברענגט צוריק דעם מענטש צום אייבערשטן.


נעם די עצה פון רבי'ן, די עצה פון התבודדות; גיי אין א ווינקל וואו קיינער איז נישט דארט, און רעד צום אייבערשטן אויף דיין שפראך, דערצייל אים ווי שטארק דו ווילסט זיין גוט, אז דו ווילסט תשובה טון. דערצייל אים אלעס, זאלסט גארנישט באהאלטן צוליב בושה. זאג אים וואס דער יצר הרע טוט מיט דיר, ווי ער ווארפט דיך אראפ, וויין צו אים; זאג די ווערטער:


"רבונו של עולם איך האב אזויפיל געזינדיגט אין די עבירה פון פגם הברית הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, איך בין אזוי אראפגעפאלן; יעצט האב איך חרטה, איך וויל תשובה טון, איך וויל זיך אומקערן צו דיר טאטע זיסער. רבונו של עולם, איך שעם זיך זייער פון דיר, איך ווייס נישט וואס צו טון, איך האב באמת חרטה אויף די שלעכטע מעשים מיינע, זיי מיר מוחל.


אויך בעט איך דיר הייליגער באשעפער, איך בין זייער דערשראקן, איך האב מורא אז איך וועל שוין בלייבן פארווארפן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט. איך האב אזא פחד, איך שפיר אז איך ווער גערירט ביים זינען; איך ווייס אז דאס געשעט ווען מען זינדיגט אין די עבירה, אבער יעצט וויל איך זיין גוט, יעצט וויל איך תשובה טון; בעט איך דיר, העלף מיר, זיי מיך מקרב צו דיר, איך גיי שוין זיין גוט".


אזוי זאלסטו זיך אויסרעדן דיין הארץ צום אייבערשטן כסדר, ביז דו וועסט זוכה זיין צו תשובה שלימה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.