בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8649 - עס לוינט זיך אוועקצופארן פון שטאט פאר זומער
צניעות, אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האף צום אייבערשטן אז אלעס איז גוט ביי דיר, און אז דו דערהאלסט זיך.


עס איז כדאי אז די זומער וואכן זאלסטו זיין מיט די ישיבה אוועק פון שטאט. אפילו ביי אונז איז נאכנישט אזוי מסודר די גשמיות וכו', דאך לוינט צו קומען ארויס פון שטאט, עס איז א גוטע הכנה פאר די הייליגע טעג, עס איז א ריינע לופט, א הייליגע לופט. מיין זיידע קארלסוברגער רב זכרונו לברכה האט געזאגט אז אין די קאנטרי זאל מען זאגן ביי קדיש דרבנן: "די באתרא קדישא הדין", אזוי ווי מען זאגט אין ארץ ישראל, ווייל עס איז א הייליגע לופט, ריין פון עבירות.


איך ווייס אז עס איז נישט אזוי באקוועם, דיר איז מער באקוועם אין שטוב, פריוואט וכו', דאך לוינט עס, פאר איין ראי' אסורה ווייניגער לוינט אלעס.


איך בין מתפלל פאר דיין שידוך, איך האף צום אייבערשטן דו זאלסט שוין בקרוב א חתן ווערן.

#8648 - נישט קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


ניץ אויס דיינע יונגע יארן מיט לערנען פלייסיג שיעורים כסדרן בכל חלקי התורה, מקרא משנה גמרא מדרש הלכה ואגדה וספרי רבינו; די יונגע יארן זענען גאר חשוב, גאר טייער, און מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען מען זוכה זיין צו ווערן א גרויסער צדיק.


מאך זיך א גדר קיינמאל נישט צו קוקן אין א צווייטנ'ס טעלעפאן, קענסט נישט וויסן אויב מיט די איין מאל קוקן אין א חבר'ס טעלעפאן – וועסטו אראפפאלן חס ושלום; ליבער ברודער, הארציגער חבר, די נסיונות היינט זענען זייער גרויס, עס קען זיין א בחור וואס זעט אויס פון אינדרויסן פרום וכו', און ביי זיין טעלעפאן איז אזוי געפערליך; מאך זיך די גדר קיינמאל נישט צו קוקן ביי א צווייטנ'ס טעלעפאן.


איך האב דיך זייער ליב, איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט בלייבן ערליך, דו וועסט האבן גוטע חברים, ערליכע חברים, וואס פירן זיך בתמימות, איידעלע חברים.


געב א גרוס פאר דיינע טייערע עלטערן.

#8647 - מיטנעמען די קבלות פון שבועות אויף א גאנץ יאר
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שבועות איז אריבער, יעצט דארף מען זען עס זאל זיין שלום בית צווישן אונז און די תורה, שבועות האבן מיר אלע מקבל געווען גוטע קבלות, יעצט דארף מען חיזוק דאס אנצוהאלטן, און דעריבער איז וויכטיג צו קומען צו שיעורים, זיך דרייען מיט אנשי שלומינו, מיט חברים וואס רעדן פון רבי'ן, פון רבינ'ס חיזוקים.


ביים סוף וועלן מיר גארנישט מיט נעמען, מיר וועלן נאר מיט נעמען די תורה וואס מען האט ארויסגעכאפט, און די מצוות, די גוטע זאכן. די הייליגע חכמים זאגן (אבות ו, ט): "אֵין מְלַוִין לוֹ לְאָדָם לֹא כֶסֶף וְלֹא זָהָב וְלֹא אֲבָנִים טוֹבוֹת וּמַרְגָּלִיּוֹת, אֶלָּא תּוֹרָה וּמַעֲשִׂים טוֹבִים בִּלְבָד", די געלט מיט די הייזער, די קארס מיט די שיינע קליידער – דאס בלייבט דא, נאר די פרקים משניות, די בלעטער גמרא, די קאפיטלעך תהלים – דאס וועלן מיר מיט נעמען, און די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו רבה, טו): "לְפִי שֶׁכָּל הַמַּרְבֶּה שִׂיחוֹת וּתְפִלּוֹת, הֵם הַמְלַוִּים אוֹתוֹ עַד שֶׁיַּגִּיעַ לְבֵית עוֹלָמוֹ", די ווערטער וואס מען רעדט צום אייבערשטן – דאס באגלייט דעם מענטש אין בית החיים, דאס וועט מען מיט נעמען.


געדענק וואס האט דיך דערהאלטן אלס בחור, ווי אזוי האסטו געקענט דורכשטופן די בחור'ישע יארן? נאר די ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן און צאמגענומען פון רבינ'ס ווערטער, און פון מוהרנ"ת, געדענק ווי דו האסט זיך אזוי מחי' געווען מיט דעם; זאלסטו העלפן דרוקן די ספרים און קונטרסים און העלפן צוריק ברענגען און מחזק זיין אידישע קינדער; די קונטרסים מאכט ליכטיג די וועלט, עס שיינט אריין אין מענטשן א שטארקע אמונה, אזוי תמימות'דיג און אזוי פשוט.

#8646 - ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה
חינוך הילדים, שלום בית, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה געהאט צו זיין שבועות אינאיינעם מיט דיר, מיט דיין משפחה – אין שטעטל, מיט אנשי שלומינו; מיר וועלן זוכה זיין צו די תיקונים וואס דער הייליגער רבי האט געזאגט, אז ווער עס וועט זיין דריי מאל א יאר ביי אים, ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות – וועט ניצול ווערן פון עונש עולם התוהו רחמנא לצלן.


א גרוס פון דיינע קינדער, איך האב זיי זייער ליב, און אפילו זיי טוען אמאל מעשה ילדות, מעשה קטנות – דאך איז די אהבה שטערקער, און אזוי, אז זיי האבן א ראש ישיבה וואס ליבט זיי און זעט גוט אין זיי – וואקסן זיי לשם ולתפארת; מוהרא"ש זאגט, ליבשאפט איז די סוד פון הצלחה; סיי מיט קינדער, סיי מיט תלמידים, שלום בית, וכדומה; מוהרא"ש דערציילט, מען האט געפרעגט דעם הייליגן צדיק דער אהבת ישראל פון וויזניץ זכותו יגן עלינו, ווען ער איז געגאנגען וואוינען אינעם שטאט גרויסווארדיין, היתכן צו וואוינען אין אזא פארגרעבטע פלאץ? האט ער געזאגט: "מיט ליבשאפט וועל איך מאכן אלע פאר גרויסע ערליכע אידן", וכן הוה.


דאס איז די יסוד פון ברסלב'ע חסידות, קוקן גוט אויף זיך, אויף די ווייב (אויף די מאן), אויף די קינדער, (א גבאי אויף די מתפללים), אויף די שכנים, און אזוי ווייטער.

#8645 - שלום בית מיט די הייליגע תורה
שלום בית, צדקה, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שבועות איז געווען א שיינע חתונה, מיר האבן זיך באנייט צו לערנען די הייליגע תורה, יעצט דארפן מיר זען עס זאל זיין שלום בית, מיר זאלן טאקע יעדן טאג קוקן אין די תורה, לערנען די הייליגע תורה, זיך ארויס רייסן פון די פארנומענקייטן, פון די טרדות – און לערנען תורה.


האלט מיט דיר א זעקל ספרים, לייג אריין א חומש'ל, א משניות'ל, א תהלים'ל און נאך, און וואו דו גייסט, וואו דו פארסט – זאלסטו דאס מיט נעמען, און ווען דו האסט א מינוט – זאלסטו ארויסכאפן א משנה, א קאפיטל תהלים; געב צו עסן פאר דיין נשמה, משניות איז מזונא דנשמתא, דאס איז עסן פאר די נשמה, און תהלים איז טרינקען פאר די נשמה, דאס זאגט דער הייליגער רבי, קוק דעם רבינ'ס ווערטער (שיחות הר"ן, סימן כג), וואויל איז דער וואס עסט יעדן טאג פרקים משניות און טרינקט קאפיטלעך תהלים און טוט זיך אן מיט מצוות, דאס איז גמילות חסדים.


דיין געלט וואס דו האסט מיר געברענגט פאר צדקה האב איך געגעבן פאר די קאסע וואס צאלט די חתונות אין ישיבה.

#8644 - א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ
חינוך הילדים, אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


יצחק פאפנהיים נרו יאיר, מנהל מוסדות היכל הקודש בארץ הקודש


איך האב געהערט דיין מעסעדזש אז עס האט דיר זייער וויי געטון ביים וועקן די בחורים וואס שלאפן אין דארמיטארי צו זען א בחור שלאפן אן ציצית, און א צווייטער שלאפן אן א קאפל און אן די ציצית; איך בין נייגעריג די סוף פון די מעשה, אויפן מעסעדזש הערט מען נאר דאס קרעכצן וכו'.


איך וויל דיך מחזק זיין, וויסן זאלסטו, מיר האבן געעפנט די ישיבה און די מוסדות צו אויסלערנען קינדער, בחורים און מיידלעך צו וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, און אמאל קומען בחורים וואס אין שטוב האט מען זיי נישט געלערנט ווי אזוי זיך צו פירן, אדער אמאל איז פארקערט, מען האט געלערנט נישט ריכטיג, און פון גרויס לחץ האבן זיי נישט די כלים דאס צו קענען טון, זיי ווילן טון נאר פארקערט; צוליב דעם האבן מיר די ישיבה, די מוסדות, צו אויסלערנען בחורים און קינדער ווי אזוי זיך צו פירן מיט יראת שמים, מיט דרך ארץ, און אוודאי די ריינע אמונה וכו'.


איך האף אז דו האסט געזאגט פאר די בחורים אז עס איז הייליג צו שלאפן מיט א קאפל און ציצית, דאס איז יראת שמים, און דאס ברענגט אמונה, און וויסן זאלסטו, אז מען זאגט איין מאל – איז נאכנישט סוף פסוק, מען דארף זיין גרייט צו איבערזאגן און איבער'חזר'ן נאכאמאל און נאכאמאל, און ווען מען זאגט – דארף מען דאס זאגן מיט רחמנות, מיט הארץ; ווייל מען רעדט דא פון טייערע אידישע קינדער, נשמות ישראל; דארף מען האבן רחמנות. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ז), אויפן פסוק (ישעי' מט, י): "כִּי מְרַחֲמָם יְנַהֲגֵם", אז ווער עס האט רחמנות – דער קען זיין א מנהיג ישראל, ווייל דאס איז די גרעסטע רחמנות, צו זען אידישע קינדער פאלן אין עבירות, עס איז נישטא קיין גרעסערע רחמנות און קיין גרעסערע יסורים ווי עבירות.


על כן ליבער ברודער, טייערער הארציגער חבר, שטארק זיך, און שטארק די גאנצע סטעף; אלע מלמדים, מגידי שיעור, זיי זאלן נישט קרעכצן ווען מען זעט ביי די תלמידים ווי מען פירט זיך נאכנישט ריכטיג, ענדערש זאל מען טון צו די זאך. מוהרא"ש זכותו יגן עלינו ברענגט פונעם ריי"צ זכותו יגן עלינו: "בעסער עפעס טון פון טויזנט אנחות"; אז מען זעט בחורים שלאפן וכו' לערנט מען זיי דאס גרויסקייט פון נעגל וואסער, דאס גרויסקייט פון ציצית וכו', און אז מען זעט בחורים פארשלאפן – דארף מען רעדן צו זיי פון די מצוה פון קריאת שמע, און אזוי ווייטער.


הכלל, חינוך איז זייער הייליג, און אויך דארף מען אסאך כח און א ווייכע הארץ אינאיינעם מיט א שטארקע הארץ פון נישט צעבראכן ווערן און נישט אויפגעבן; צו גלייבן אז יעדע ווארט, יעדע חיזוק ווארט טוט אויף, וואויל זענען די וואס זענען עוסק אין חינוך הבנים והבנות, בפרט אין דעם דור איז ממש הצלת נפשות, פשוטו כמשמעו.


איך בענק זיך צו דיר און צו די גאנצע סטעף, איך האלט מיט פון דערווייטנס יעדע פרט ופרט, סיי פון תלמוד תורה, סיי פון בית פיגא, און פון די ישיבה; איך בעט פאר ענק אלע.

#8643 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#8642 - א באשטימטע צייט צו לערנען
התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט קומט שבועות, מיר גייען מקבל זיין די תורה פונדאסניי; עס איז זייער וויכטיג דו זאלסט זיך קובע זיין צו גיין צו שיעורי תורה, זאלסט האבן א קביעות צו גיין צו א שיעור אינדערפרי אדער פארנאכטס, לערנען א שיעור אין גמרא און א שיעור אין הלכה, וכדומה; הלואי זאלסטו גיין יעדע נאכט צום דיין'ס שיעור וואס ער לערנט פאר דעם בלאט גמרא, פרישע אברכים דארפן זיין נאנט מיטן דיין, עס איז נישט קיין פארגלייך דער וואס האט א שיעור אין לערנען די הייליגע תורה יעדן טאג, מיט דער וואס האט נישט קיין שיעור, עס איז צוויי וועלטן; דער וואס איז זיך קובע צו גיין צו א שיעור וואו מען לערנט גמרא אדער הלכה - וועט ווערן מיט דער צייט א גרויסער ירא שמים, ער וועט קענען ביישטיין די שווערע נסיונות און ער וועט האלטן זיין שטוב ערליך. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל:), דער אייבערשטער זאגט: "בָּנֵי, בָּרָאתִי יֵּצֶר הָרָע", איך האב באשאפן די שווערע נסיונות, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און איך האב באשאפן די תורה וואס געבט כח צו קענען מנצח זיין דעם יצר הרע; אז מען לערנט תורה האט מען די כח זיך צו קענען קריגן מיטן יצר הרע און אים באזיגן.


אז דו ביסט פאריאגט, דו קומסט נישט אן זיך צו קענען מסדר זיין און קובע זיין א צייט צו גיין צו א שיעור, זאלסטו ארויסכאפן צייט - ווען אימער דו קענסט נאר - צו לערנען תורה. ווייל דער רבי האט אמאל געפרעגט א איד אויב ער לערנט יעדן טאג תורה, דער איד האט געזאגט פארן רבי'ן אז ער האט נישט קיין צייט צו לערנען, ער איז פאריאגט, ער מוטשעט זיך זייער צו ברענגען פרנסה, האט אים דער רבי געזאגט: "אפילו דו ארבעטסט א גאנצן טאג און דו קענסט זיך נישט קובע זיין א באשטימטע צייט צו לערנען - דאך זאלסטו זען ארויס צו כאפן יעדן טאג אביסל צייט צו לערנען תורה"; דער רבי זאגט אז דאס איז פשט וואס די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.), ווען א מענטש קומט ארויף אויף יענע וועלט פרעגט מען אים: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", צי ער האט אראפ גע'גנב'עט צייט צו לערנען תורה יעדן טאג טראץ זיינע שוועריקייטן און איבערגייאכץ, 'קֶבַע' איז א לשון פון 'גְּזֵלָה', אזוי ווי עס שטייט (משלי כב, כג): "וְקָבַע אֶת קֹבְעֵיהֶם נָפֶשׁ", מען פרעגט דעם מענטש: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", האסט ארויס געכאפט אינעם פארנומענעם טאג אפאר מינוט צו לערנען תורה? (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפד).


איך האב דיך ליב און איך וויל דיין הצלחה.

#8641 - די הצלחה פון א שול איז נאר ליבשאפט און אחדות
הפצה, מוסדות, שלום

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיינע טייערע ליבע אנשי שלומינו, תלמידי היכל הקודש פון ירושלים


אזוי ווי איינע פון די גבאים האבן זיך אוועק געצויגן פון ירושלים קיין בית שמש וויל איך ממנה זיין אין אונזער שול א נייער גבאי, האברך היקר ישראל יוזשעף נרו יאיר וואס וועט פירן די שול אינאיינעם מיט ר' יצחק שמואל פרענקל נרו יאיר.


טייערע ליבע ברידער, געדענקט אז די הצלחה פון א שול איז נישט א גוטע בעל דרשן, א גוטע פארלערנער און גוטע חזנים, נאר איין זאך דארף מען אין א שול - ליבשאפט און אחדות, און דער רבי האט אונז געזאגט, אז מיר וועלן זיך ליב האבן וועט מען אים ממשיך זיין דארט (חיי מוהר"ן, סימן קפז), און אז מען רעדט דעם רבינ'ס ווערטער און מען גלייבט אין רבי'ן - קען מען שפירן א לויטערע לופט, ווייל דער רבי איז דארט.


שטארקט אייך מיט הפצה, יעצט קומט דער יום טוב שבועות, די הייליגע חכמים זאגן (סוטה לז:), ביי קבלת התורה האבן די אידן מקבל געווען ערבות איינער צום צווייטן; דעריבער ליגט אויף אונז א פליכט, מיר דארפן זיך מוסר נפש זיין צו פארשפרייטן דעם רבינ'ס ספרים פאר אנדערע, בפרט אין ארץ ישראל וואו די ערב רב האבן גענומען מיליאנען אידן און זיי אויסגע'שמד'ט, מיליאנען אידן זענען דערווייטערט פון די תורה, און זייער נשמה שרייט, זייערע נשמות וויינען: "מיר וויל צוריק קומען צום אייבערשטן"; און מיטן רבינ'ס ספרים, מיטן רבינ'ס עצות, מיט די ספרים פון מוהרא"ש - קען מען זיי אלע מחזיר זיין לתשובה.


א גוט שבת.

#8640 - פרעגן א מורה דרך אלע שאלות און ספיקות
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו זען ווי דו פירסט זיך מיט יראת שמים און מידות טובות, איך הער צוריק גריסן פון דיינע מגידי שיעור אז דו ביסט ערליך און איידל, איך וויל דיר זאגן אז דו מאכסט מיר א גרויסע נחת רוח, דו מאכסט מיך פרייליך, דו מאכסט מיר גוט.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה. מיר געפינען ביי קבלת התורה אז דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה דורך משה רבינו; דאס לערנט אונז, אז מען וויל זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה - מוז עס גיין דורך א צדיק, דורך א רבי, מען מוז האבן ביטול צו א רבי, מען קען נישט מיט די אייגענע שכל וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, דעריבער יעצט שבועות זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט טרעפן א צדיק, א רבי - וועם דו קענסט פרעגן דיינע שאלות און ספיקות, און וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל פון די וויכטיגסטע זאכן צו מקבל זיין די תורה – איז צו האבן א רב און א דיין וואס זאל מדריך ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן, ווי אזוי צו פירן די שטוב, ווי אזוי צו פירן די געשעפטן, און אזוי ווייטער; אליינס מיט די אייגענע שכל - קען מען פארקריכן.


ספעציעל ווען מען איז יונג, אז מען גייט נאך די אייגענע שכל - קען מען מאכן נישט גוטע זאכן וואס פארדרייט די לעבן, און שפעטער האט מען זייער חרטה; מען מוז האבן א מורה דרך אין לעבן, א רב, א דיין, אן ערליכער איד - וועם מען פרעגט און מען פאלגט.


אויך אז מען גייט אריבער שווערע נסיונות, מען דארף הילף, מען דארף עצות, און מען שעמט זיך צו פרעגן וואס צו טון און ווי אזוי זיך צו פירן וכו'; אויב מען ברעכט דורך די בושה, מען קוקט נישט אז מען וועט ווערן פארשעמט - איז מען זוכה צו קינדער צדיקים. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סו): "מִי שֶׁהוּא מַקְטִין אֶת עַצְמוֹ בִּפְנֵי רַבּוֹ, וְשׁוֹאֵל מִמֶּנּוּ כָּל הַסְּפֵקוֹת", ווער עס פרעגט אלע זיינע ספיקות פון זיין רבי, "אַף עַל פִּי שֶׁרַבּוֹ מְבַיֵּשׁ אוֹתוֹ", און אפילו זיין רבי פארשעמט אים פרעגט ער נאכאלץ זיינע שאלות און ספיקות - "עַל יְדֵי זֶה זוֹכֶה, שֶׁיּוֹצֵא מִמֶּנּוּ בֵּן שֶׁהוּא גָּדוֹל בַּתּוֹרָה יוֹתֵר מֵרַבּוֹ", וועט ער זוכה זיין צו האבן קינדער וואס וועלן זיין גרעסערע תלמידי חכמים ווי זיין רבי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8639 - געב אכטונג אויף דיין שטוב
צניעות, חינוך הילדים, אמונה, משיח

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען זוכה זיין נאכאמאל פונדאסניי מקבל זיין די תורה, דארפן מיר זיך זייער פרייען און מיר דארפן מתפלל זיין אז מיר זאלן בלייבן צוגעבינדן ביים רבי'ן, און אויך אונזערע דורות; עס איז נישטא קיין גאראנטי אז מען בלייבט ביים רבי'ן מיט די קינדער און אייניקלעך, מען מוז אסאך בעטן אויף דעם.


שבועות אינדערפרי נאך שחרית זאגט מען די הייליגע 'אקדמות', דעמאלט קען מען זיך זייער פארבענקען צום אייבערשטן. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רנו), די 'אקדמות מיט די ניגון' ברענגט א שטארקע בענקעניש צום אייבערשטן; מען הייבט אן בענקען צו זיין א צדיק, און ווען מען זאגט די ווערטער פון דאס שיינקייט פון דעם איד און וואס ווארט אונז אפ ווען משיח וועט קומען: "בְּלָא שָׁלְטָא בֵיהּ עֵין, בְּגוֹ עֵדֶן גִנְתָא, מְטַיְילֵי בֵיהּ חִנְגָּא, לְבַהֲדֵי דִשְׁכִינְתָּא", און צו דעם קען מען שוין היינט זוכה זיין דורך די עצות פון די צדיקים וואס לערנען מיט אונז וואס משיח וועט לערנען מיט אונז, אז מען קען שפאצירן מיטן אייבערשטן דורך זיך אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, שמועסן מיט אים, דערציילן ווי שטארק מען וויל זיין ערליך און גוט, און ווי שטארק מען בענקט זיך צו זיין גוט, "הֲדָרָא דְלָא אֶפְשַׁר, לְמִפְרַט בִּשִׂפְוָתָא, וְלָא אִשְׁתְּמַע וְחָמֵי, נְבִיאָן חֶזְוָתָא" דאס שיינקייט און דאס הייליגקייט קען מען נישט ארויפברענגען אויף די ליפן און דאס ווייסט קיינער נישט.


מען דארף בעטן דעם אייבערשטן מען זאל בלייבן דבוק צו צדיקי אמת, "קְבִיעִין כֵּן תֶּהֱווּן, בְּהַנְהוּ חֲבוּרָתָא, וְתִזְכּוּן דִי תֵיתְבוּן, בְּעֵילָא דָרָתָא", מען זאל שטענדיג האבן די געפיל צו צדיקים, און אויך די קינדער און אייניקלעך זאלן זיך האלטן מיט די צדיקי אמת וואס קלעבן אונז צו צו די תורה און צו די אמונה מיט זייערע עצות און חיזוק, אז אויך אונז פשוט'ע מענטשן זאלן האבן א השגה אין געטליכקייט, מיר זאלן אויך זוכה זיין צו לעבן מיט א קלארע אמונה, מיט א לויטערע אמונה אינעם אייבערשטן און אין די תורה.


געב אכטונג אויף דיין שטוב, נעם מער נישט אריין קיין קאפעלס, יעצט איז די צייט צו זארגן פאר די קינדער, און אפילו מען קען אויפטון - קען מען אויך פארדארבן, געענדיגט מיט אריין נעמען קאפעלס; דו האסט בחורים אין שטוב דארפסטו זארגן פאר זייער יראת שמים, און אפילו אן די בחורים וואלטן ענק געדארפט אוועק שטעלן פרינציפן אז ווען מען קומט צו ענק איינשטיין וכו' דארף מען קומען מיט צניעות, עס איז אן עקל און א גרויל ווי אזוי די קאפעלס קומען צו ענק אין שטוב, קורץ, און דורכזיכטיגע שטרימפ, ממש גועל נפש, דאס איז נישט קירוב, דאס איז ביטול זמן, אין אידיש זאגט מען: "א שאד די צייט"; און זיכער אז דו האסט בחורים יראי שמים איז נישט שייך צו מאכן די סארט מצוות יעצט, פארשליס דיין שטוב, געענדיגט מיט די זאכן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8638 - מילכיגס אום שבועות, ווי א קליין קינד
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


די יסוד היסודות פון אידישקייט איז זיך מקשר זיין מיט די הייליגע צדיקים און אננעמען זייער ווערטער וואס זיי זאגן אן קיין שום פשרות, אזוי זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכג): "הָעִקָּר וְהַיְסוֹד שֶׁהַכּל תָּלוּי בּוֹ לְקַשֵּׁר עַצְמוֹ לְהַצַּדִּיק שֶׁבַּדּוֹר וּלְקַבֵּל דְּבָרָיו עַל כָּל אֲשֶׁר יאמַר כִּי הוּא זֶה, דָּבָר קָטָן וְדָבָר גָּדוֹל וְלִבְלִי לִנְטוֹת חַס וְשָׁלוֹם, מִדְּבָרָיו יָמִין וּשְׂמאל לְהַשְׁלִיך מֵאִתּוֹ כָּל הַחָכְמוֹת, וּלְסַלֵּק דַּעְתּוֹ כְּאִלּוּ אֵין לוֹ שׁוּם שֵׂכֶל בִּלְעֲדֵי אֲשֶׁר יְקַבֵּל מֵהַצַּדִּיק וְהָרַב שֶׁבַּדּוֹר וְכָל זְמַן שֶׁנִּשְׁאָר אֶצְלוֹ שׁוּם שֵׂכֶל עַצְמוֹ, אֵינוֹ בִּשְׁלֵמוּת וְאֵינוֹ מְקֻשָּׁר לְהַצַּדִּיק; נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו גיין אין די וועג פון די תורה, און צו דעם דארף מען האבן אין זיך תמימות.


מיר שטייען יעצט פאר קבלת התורה, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה, יעדע יאר יום טוב שבועות קען מען זוכה זיין צו קבלת התורה, אויב מען ווארפט אוועק די אייגענע שכל און זיכער די חברים וואס האבן אין זיך ליצנות, און דאס איז טאקע נאך א טעם פארוואס מיר עסן מילכיגס שבועות, ווייל מילך איז די עסן פון א קינד וואס האט נישט דעת און חכמות, ווייל זוכה זיין צו קבלת התורה קען מען נאר מיט תמימות און מיט פשיטות אן קיין חכמות, מען מוז קומען צום אייבערשטן אזוי ווי א קליין געבוירענע קינד וואס זייגט מילך, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין די תורה; ווייל דער רבי זאגט (שם), אז די אידן אין מדבר וואס זענען געקומען צום בארג סיני מקבל זיין די תורה און געשריגן: "נעשה ונשמע" - האבן אוועק געוואפן אלע זייערע חכמות און חקירות, זיי האבן געגלייבט אינעם אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (שמות יד, לא): "וַיַּאֲמִינוּ בַּה' וּבְמֹשֶׁה עַבְדּוֹ", און נאר אזוי האבן זיי זוכה געווען צו 'קבלת התורה', אזוי ווי דער תרגום זאגט אויפן פסוק (דברים לב, ו): "עַם נָבָל וְלֹא חָכָם" - "עַמָּא דְּקַבִּילוּ אוֹרַיְתָא וְלָא חַכִּימוּ", די פאלק וואס האט מקבל געווען די תורה אן קיין חכמות, נ'ב'ל' איז די ראשי תיבות ל"ב נ'תיבות, וואס איז כלליות התורה, די אמת'ע חכמה וואס אלע חכמות ווערן בטל ומבוטל אנטקעגן די הייליגע תורה, וואס ווערט אנגעריפן 'נובלות החכמה העליונה'; ווייל אין מדבר ביי מתן תורה זענען געווען גרויסע אפיקורסים וואס האבן געוואלט פארפירן די אידן זיי זאלן נישט אננעמען די תורה, און חס ושלום אויב די אידן וואלטן נישט אוועק געווארפן זייערע חכמות וואלט נישט געהאלפן די מופתים און ניסים וואס משה רבינו האט זייי געמאכט און געוויזן, זיי וואלטן געקענט אין אלעס אפלייקענען חס ושלום, נאר ישראל קדושים האבן געוואוסט דעם אמת און געגלבייט אינעם אייבערשטן; און דערפאר, ווען עס קומט 'יום טוב שבועות' ווען מיר זענען מקבל די תורה - עסן מיר מילכיגס, מיר עסן וואס קליינע קינדער עסן, קליינע קינדער האבן נישט קיין חכמות; ווייל נאר אז מען פירט זיך אן חכמות, מען לעבט בתמימות ופשיטות - קען מען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה.


על כן ליבער ..., יעצט ווען מיר זענען נאכאמאל זוכה צו מקבל זיין די תורה זאלסטו אוועק ווארפן אלע דיינע חכמות המדומות, און זאלסט זיך אויסוועלן די וועג פון תמימות ופשיטות, גיי אין די וועגן פון די הייליגע תורה ווי אזוי די הייליגע צדיקים לערנען אונז.


יעצט שבועות איז די יארצייט פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער בעל שם טוב און זיינע הייליגע תלמידים האבן אונז געלערנט אז מיר זאלן נישט האבן מיט חכמות און חקירות, נאר גלייבן באמונה שלימה אין די הייליגע תורה און אין די הייליגע צדיקים, און חס ושלום נאכגיין די אייגענע שכל, ווייל אויב חס ושלום מען גייט נאך די אייגענע שכל און די אייגענע חכמה קען מען ווערן אן אפיקורס, מען קען קומען צו די ערגסטע זאכן, און וויסן זאלסטו, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב): "וְעִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת, וּלְהִסְתַּכֵּל בְּכָל דָּבָר שֶׁעוֹשֶׂה, שֶׁיִּהְיֶה שָׁם הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וְלִבְלִי לְהַשְׁגִּיחַ כְּלָל עַל כְּבוֹד עַצְמוֹ רַק אִם יֵשׁ בָּזֶה כְּבוֹד הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יַעֲשֶׂה, וְאִם לָאו לָאו, וַאֲזַי בְּוַדַּאי לֹא יִכָּשֵׁל לְעוֹלָם".


איך שרייב דיר דאס אלעס ווייל איך האב דיך זייער ליב און איך האף אז דו וועסט אויסוואקסן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8637 - מילכיגס אום שבועות, ווי ניי געבוירן
אמונה, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש אז דו האסט אוועק געווארפן דיין סמארטפאון; האסט מיר צוגעגעבן א שטיק לעבן, א שטיק געזונט, געבענטשט זאלסטו זיין.


יעצט איז דאס דיר טאקע זייער שווער, אזוי ווי דו שרייבסט אינעם מעסעדזש, אז דאס איז געווען פאר דיר זייער שווער, אבער איך זאג דיר צו אז עס גייען אריבערגיין אפאר יאר, נישט קיין לאנגע צייט, און דו וועסט אזוי שטארק דאנקען דעם אייבערשטן. איך ווייס אז יעצט איז נישט שייך דו זאלסט פארשטיין וואס איך שרייב דיר, יעצט ווילסטו נאר צוריק דעם טעלעפאן, אבער איך זאג דיר צו אז דו וועסט אזוי דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גוטע זאך וואס דו האסט יעצט געטון.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, נאכן דאווענען איז דער מנהג אז מען עסט מילכיגס. מוהרא"ש זאגט, דער טעם פארוואס מען פירט זיך צו עסן מילכיגס איז ווייל מען קען נאר זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אויב מען קוקט נישט אויף צוריק, מען הייבט אן פונדאסניי, נאר אז מען קוקט זיך אן ווי מען איז יעצט ניי געבוירן, און אזוי ווי א קליין קינד עסט נאר מילך, עסן מיר שבועות מילך אז מיר זאלן זיך אנקוקן ווי ניי געבוירן, און וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין גוט און טון די מצוות פונעם אייבערשטן.


וויסן זאלסטו, ווען די קליפות און די סטרא אחרא זעען ווי א נשמה וואס זיי האבן שוין פארכאפט וויל זיך ארויסכאפן און וויל צוריק גיין צו די קדושה, זוכן זיי דאס צו צעשטערן און זיי קומען צום מענטש מיט זיינע עלטע מעשים, זיי ווייזן אים אויף שווארץ אויף ווייס אז 'ער קען שוין קיין צדיק נישט זיין', זיי ברענגען אים די אלטע מעשים מיט וואס ער איז ליידער נכשל געווארן, און זיי שלאגן אים מיט דעם, ביז די נשמה פאלט חלשות, און אזוי פאנגען זיי אים צוריק, און אזוי ווי עס איז דא א קלארע הלכה (רמב"ם פרק ז' מהלכות תשובה, הלכה ח), מען טאר נישט זאגן פאר א בעל תשובה: "זכור מעשיך הראשונים", געדענק דיינע אלטע מעשים, עס איז א לאו אין די תורה דאס צו טון, אזוי איז א אויך אן עבירה דאס צו טון מיט זיך אליינס, מען טאר זיך נישט קלאפן מיט די אלטע מעשים; מען דארף תשובה טון, און מען דארף כסדר זיך מתוודה זיין אויף וואס מען האט געטון, אבער זיך קלאפן - טאר מען נישט, און טאקע דערפאר עסן מיר 'יום טוב שבועות' מילכיגס, אז מען זאל זיך נישט קלאפן מיט וואס איז געווען, עס איז גארנישט געווען, אפשר אין א פריערדיגע גלגול, יעצט בין איך א נייע געבוירענע קינד, איך עס מילך, איך טרינק מילך, און איך הייב אן פונדאסניי היטן די מצוות פונעם אייבערשטן.


אויך איז דער טעם, ווייל די איינציגסטע עסן וואס נאכן ווערן פארדארבן קען מען דאס ניצן און מאכן פון דעם גוטע עסן - איז מילך, פון פארדארבענע מילך מאכט מען 'קעז', און מיט די פארדארבענע מילך מאכט מען אלע גוטע מילכיגס; דאס לערנט אונז אז מען קען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אפילו מען איז ליידער געפאלן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע, מען האט געטון פארדארבענע מעשים; אויב מען טוט תשובה, מען נעמט זיך פאר מער נישט צו טון די אלטע פארדארבענע מעשים, מען האט חרטה, און מען וויינט זיך אויס פארן אייבערשטן, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די שלעכטע פארדארבענע מעשים, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך און הייליג" - קען מען זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן, עס קען ווערן 'קעז' און 'גוטע מאכלים', און דאס דארפן אלע וויסן ווען עס קומט דער הייליגער 'יום טוב שבועות', אז א איד קען אלץ פאררעכטן, און פון די מילך וואס איז פארדארבן קען מען נאך מאכן פיינע מטעמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8636 - עקשנות אויף קבלת התורה
אמונה, התחזקות, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


הרב ... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות זענען מיר נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה, יעדער איינציגסטער איד איז נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה; עס איז א צייט וואס מען באנייט זיך, מען הייבט אן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, מען הייבט אן לערנען און דאווענען און טון מצוות ומעשים טובים, און מיר דארפן זיך זייער פרייען אז מיר זענען אויסדערוועלט פון אלע פעלקער און מיר האבן באקומען די הייליגע תורה.


דער עיקר זאלסטו זיך זייער שטארקן און נישט אויפגעבן אויף דיינע גוטע רצונות, די הייליגע חכמים זאגן (ביצה כה:), פארוואס האט דער אייבערשטער געגעבן די תורה פאר די אידן? "מפני שהן עזין", די טבע פון אידן איז אז זיי זענען אן עם קשי עורף, זייער שטארקע עקשנים, און דאס איז זייער א גוטע זאך ווען עס קומט צו עבודת השם, מען לאזט זיך נישט ווערן צעפאלן ווען מען זעט נישט ווי מען איז גלייך מצליח; ווייל עס גייט נישט אין איין מינוט, און אויך נישט אין איין טאג - צו ווערן אן ערליכער איד, א צדיק; עס נעמט א שטיק צייט, און אז מען איז נישט קיין עקשן, מען שטארקט זיך נישט צו בלייבן מיט די גוטע ווילן - פאלט מען אראפ און מען איז נישט מצליח צו אנקומען צו די הויכע הייליגע מדריגות, און דערפאר זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן מח): "צריך להיות עקשן גדול בעבודת השם יתברך", מען דארף זיין א גרויסער עקשן אין עבודת השם, נישט אפלאזן די גוטע ווילן און נישט אפטרעטן פון די גוטע קבלות וואס מען האט מקבל געווען, אפילו עס גייט אריבער וואס גייט אריבער וכו', ווייל נאר בזכות עקשנות האבן מיר מקבל געווען די תורה.


על כן ליבער ברודער, באניי זיך, הייב אן פונדאסניי זיין א איד, ניץ דיינע עקשנות אויף קבלת התורה, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, און הייב אן פונדאסניי לערנען די הייליגע תורה, און הייב אן פונדאסניי היטן דיינע אויגן, האלט אן מיט עקשנות דיינע קבלות טובות פון היטן די אויגן און היטן די מחשבות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נב:), אויב מען האט צוטון מיטן יצר הרע וואס וויל אראפוואפן אין עבירות – "משכהו לבית המדרש", שלעפ אים אריין אין שול, "אם אבן הוא נימוח", אפילו דער יצר הרע איז הארט ווי א שטיין - וועט ער ביים סוף ווערן צעלאזט, "ואם ברזל", און אויב האסטו א שווערע ביטערע יצר הרע, אזוי ווי אייזן – "הוא מתפוצץ", וועט ער ווערן צעפיצלט; די בעסטע פלאץ וואו מען קען זיך באהאלטן - איז אין שול, אין כולל און אין ישיבה, דארט קען מען מקיים זיין וואס דער רמב"ם זאגט (פרק ו' מהלכות דעות, הלכה א): "יצא למערות ולחוחים ולמדברות", ווען מען זעט אז מען קען ווערן נאכגעשלעפט נאך שלעכטע דעות זאל מען אנטלויפן אין די מדברות; זאגן די הייליגע צדיקים, דאס קען מען מקיים זיין אין שול, אין ישיבה און אין כולל; דארט קען מען זיך באהאלטן פון ווערן נאכגעשלעפט פון שלעכטע דעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8635 - אנשטאט קוקן מיט ווייטאג, זוך א פינטל גוטס
חינוך הילדים, שלום בית, מחלוקת

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


שטארק זיך מיט אלע כוחות, זוך אין דיר, אין דיין ווייב און אין דיינע קינדער - עפעס גוטס. דער הייליגער רבי האט אונז מגלה געווען (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפב), א וואונדערליכע סוד, אז דורכדעם וואס מען קוקט אין זיך אדער אין אנדערע מיט א גוט אויג - קען מען זיך און יענעם אינגאנצן טוישן; דאס הייסט אזוי, א טאטע אדער א מאמע וואס זעען זייער קינד איז נישט צופרידן, דאס קינד טוט זאכן וואס איז נישט ריכטיג, מען טוט זיך אן נישט אידיש, מען טשעפעט די הייליגע בארד און פיאות, אדער ביי די טעכטער; מען זעט א טאכטער אדער א שנור טוט זיך אן נישט איידל, נישט שיין, מען לאזט וואקסן די האר, מען שמירט די נעגל ווי די גוים, און מען רעדט פון קינדער וואס זענען שוין נישט ביי די פלאץ וואס מען קען זיי זאגן, קינדער נאך די חתונה וואס הערן נישט אויס די עלטערן; געבט דער רבי א וואונדערליכע עצה, מען זאל קוקן אינעם קינד און אויפזוכן עפעס איין פיצקעלע פינטל פון גוטס און מען זאל זיך גוט איינקוקן אין דעם, זאגט דער רבי: "ועוד מעט ואין רשע", אז דו וועסט טרעפן איין פינטל וואס אין דעם "מעט" איז נישטא קיין שלעכטס – "והתבוננת על מקומו ואיננו", וועסטו זען אז דער גאנצער מענטש ווערט פלוצלונג פארשווינדן, מען ווערט אינגאנצן איבערגעדרייט לטובה.


דאס איז סיי מיט זיך אליינס, סיי מיט די ווייב, אויך א ווייב מיט איר מאן, און סיי מיט קינדער; אז מען נעמט די עצה, מען קוקט גוט, מען קוקט מיט רחמנות, מען זוכט א זכות, מען זוכט א פינטל גוטס, און אנשטאט קוקן מיט ווייטאג פארוואס די קינד גייט נישט אין די דרך וואס מיר עלטערן גייען, אנשטאט קוקן מיט האס פארוואס די קינד חבר'ט זיך מיט די סארט חברים, אנשטאט קוקן אזוי, קוקט מען מיט די אויגן פון די צדיקים, "עיני ה' אל צדיקים" (תהלים לד, טו), די צדיקים האבן אויגן פון רחמנות, אויגן פון זכות; אז מען קוקט אזוי - קען מען אינגאנצן איבערדרייען דעם מענטש און אים ברענגען צו ווערן אויס רשע.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, ליבער ברודער, הארציגער חבר, מאך זיך א סדר ווי אזוי דו זאלסט אויסניצן די צייט פונעם הייליגן יום טוב שבועות, און ווען עס ווערט יום טוב זאלסטו גיין אין שול מיט גרויס שמחה אז מיר זענען אויסדערוועלט צו זיין דעם אייבערשטנ'ס קינדער און מיר האבן זוכה געווען צו באקומען די הייליגע תורה, און זיי זיך מקבל נישט צו רעדן קיין דברים בטלים א גאנץ יום טוב, און נאכן דאווענען זאלסטו אהיים גיין מאכן א פרייליכע סעודה, און ווען דו מאכסט קידוש און דו זאגסט די ווערטער: "אשר בחר בנו מכל עם, ורוממנו מכל לשון" - זאלסטו זיך זייער פרייען אז מיר זענען אויסדערוועלט, מיר זענען אזוי שטארק באליבט ביים אייבערשטן.


געב זיך זייער אכטונג ביי די סעודה אז דו זאלסט נישט ווערן בכעס, ווייל ווען עס קומט די הייליגע טעג, די הייליגע צייטן - ווערט א קנאה פון די מלאכים, זיי זענען מקנא אידשע קינדער, און ווען די מלאכים זענען מקנא קענען זיי אראפווארפן דעם איד פון די העכסטע פלאץ - צו כעס און מחלוקת וכו', דאס איז וואס מען זעט למשל ביי שמחות, ביי די סעודות שבת און די סעודות פון יום טוב, אין די צייטן קען מען זיך זייער דערהייבן, און דיקא דעמאלט פאלט מען אראפ אין כעס, מען שרייט, מען רעגט זיך וכו', דאס קומט פון קנאת המלאכים; על כן זאלסטו זיך זייער היטן ביי די יום טוב סעודה נישט צו ווערן בכעס חס ושלום, זאלסט נישט שרייען אויף קיינעם, און אויך אויב עס גיסט זיך עפעס אויס און די קינדער, די משפחה, דרייען איבער - זאלסטו זיך מבטל זיין צום אייבערשטן, בלייב פרייליך, און חס ושלום נישט ווערן בכעס און פארלירן די הייליגקייט פונעם יום טוב.


ביי די סעודה זאלסטו זינגען און טאנצן מיט דיין משפחה ניגונים פון יום טוב, עס איז ידוע ביי תלמידי בעל שם טוב זכותם יגן עלינו, אז זיי האבן די נאכט פון שבועות אסאך געטאנצן, מען האט זיך געפרייט מיט 'שלא עשני גוי, כגויי הארצות', דאס איז דאך די גרעסטע שמחה, מיט די שמחה קען זיך יעדער איד פרייען, אז מען איז א איד און נישט קיין גוי.


איך דארף גיין מחזק זיין די בחורים, איך דארף מקצר זיין; קוק גוט אויף זיך, און אויף דיין ווייב און קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8634 - די מקוה שבועות פארטאגס
שלום בית, התחזקות, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


החתן ... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


מזל טוב פאר דיין שידוך, איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו ביסט א חתן געווארן מיט א חשוב'ע כלה, גייסט אריין אין א חשוב'ע שטוב פול מיט יראת שמים; דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט אויפשטעלן אן ערליכע שטוב געבויט אויף די תורה און אויף די וועגן פון צדיקים.


איך וויל דיר שרייבן אביסל פון דאס גרויסקייט פון שבועות ביינאכט, פון די גרויסע תיקונים וואס מען קען זוכה זיין. נאכן אויפזיין שבועות ביינאכט נאנט צום עלות השחר זאלסטו גיין אין מקוה זיך טובל'ן, ווייל שבועות פארטאגס ווען מען טובל'ט זיך אין מקוה קען מען זוכה זיין צו קומען צו זייער הויכע מדריגות. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן נו), זיך טובל'ן אין מקוה שבועות פארטאגס, נאנט צום עלות השחר, איז אזוי גרויס, מען קומט צו שער נ', און מען קען זוכה זיין צו באקומען 'הייליגע מוחין', מען איז זוכה צו באקומען שכל און דעת פון גאר א הויכע פלאץ.


וויסן זאלסטו, א גאנץ יאר, ווען אימער מען קען נאר גיין אין מקוה זיך טובל'ען - ווערט מען הייליג און מען נעמט אראפ פון זיך אלע טומאות און אלע דינים, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדין, סימן כב): "עַל יְדֵי טְבִילַת מִקְוֶה נִתְבַּטֵּל הַצָּרוֹת, וִישׁוּעָה בָּאָה", דורך זיך טובל'ן אין מקוה ווערט בטל אלע צרות און מען זעט ישועות; און דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען"; מען ווערט א הייליגע גוף צו זיין גרייט מקבל צו זיין קדושה וטהרה.


דעריבער זאלסטו א גאנץ יאר זיך צוגעוואוינען די ערשטע זאך אינדערפרי גיין אין מקוה, הייב אן דיין טאג מיט מקוה. זאלסט נישט רעדן אין מקוה, מאך זיך א קבלה נישט צו רעדן און שמועסן אין מקוה, און זיכער יום טוב שבועות פארטאגס זאלסטו זיך טובל'ן אין מקוה, און נישט רעדן קיין דברים בטלים. און נאכן גיין אין מקוה זאלסטו אדער גיין דאווענען שחרית ותיקין, אדער זאלסטו ליינען קריאת שמע של שחרית און זיך אראפלייגן כדי צו קענען זיין אויסגעריט צום דאווענען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8633 - די הייליגע שבועות נאכט
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ווארף אוועק די וועי"פ, וועי"פ מער נישט, עס איז סכנת נפשות, מען ווערט צו דעם אזוי שטארק צוגעבינדן, מען קען זיך נישט שיידן פון דעם סיי ביים אויפזיין, סיי ביים שלאפן, און עס קען אפילו ברענגען דעם מענטש צו חילול שבת רחמנא לצלן, אזוי ווי צענדליגע מענטש זאגן, אז זיי קענען נישט אנגיין אן דעם, און עס ברענגט זיי צו חילול שבת קודש רחמנא לצלן.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, איך וויל דיר בעטן, נאך די סעודה זאלסטו נישט בטל'ען קיין צייט, די נאכט פון שבועות איז זייער הייליג. מוהרא"ש זאגט, וואס מען בעט שבועות ביינאכט - פועל'ט מען, מען זעט וואונדער; זאלסטו אויסניצן די נאכט מיט הייליגע זאכן, מיט זאגן דעם 'תיקון ליל שבועות', און מיט 'התבודדות'; בעט דעם אייבערשטן אלעס וואס דו דארפסט, און איך בעט דיר זייער זאלסט נישט גיין מיט חברים רייכערן חס ושלום, עס איז חילול יום טוב, מען טאר נישט רייכערן יום טוב, און אויב דאס וועסטו טון אין די הייליגע נאכט - איז שוין בעסער זאלסט גיין שלאפן ווי קומען צו חילול יום טוב.


אויך א גאנץ יאר איז נישט גוט צו רייכערן, דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן סימן רעג, תעב), מען זאל נישט רייכערן; און זיכער ווען עס קומט יום טוב טאר מען נישט רייכערן, עס איז חילול יום טוב.


זאג די 'תיקון ליל שבועות'; דער עיקר תיקון איז זאגן די ערשטע פסוק און די לעצטע פסוק פון תורה נביאים וכתובים, דאס נעמט נישט לאנג, און ווען דו ענדיגסט - זאלסטו איבערגיין די תרי"ג מצוות, און אז עס איז דיר געבליבן צייט - זאלסטו זוכן א ווינקל וואו צו גיין התבודדות, וואו דו קענסט זיך אויסבעטן פאר א גוטע שידוך און פאר אלעס וואס דו דארפסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8632 - באוואסערן די ביימער און בלומען
התחזקות, מוסדות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך דאנק דיך פארן מיר העלפן מיטן העלפן די מוסדות, עס לוינט זיך די פלאג און מי צו בויען מוסדות; נאר דאס בלייבט, נאר דאס וועט אונז העלפן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.


ליבער ברודער, אויך דו וואס דו ביסט פאריאגט סיי מיטן העלפן די מוסד, און סיי מיט דיין פריוואטע ביזנעס - זאלסטו אויך לערנען יעדן טאג תורה, נישטא אזא זאך עס זאל אריבער גיין א טאג אן לערנען תורה, לערן זיך פון די ביימער און בלומען, זיי קענען נאר וואסקן אז מען באוואסערט זיי, און דאס איז דער טעם פארוואס יום טוב שבועות איז דער מנהג אריינצוברענגען אין שול און אין שטוב ביימער און בלומען, א זכר פאר קבלת התורה; אויך איז דאס אז מיר זאלן זיך לערנען פון די ביימער און בלומען, וואס זיי קענען נישט וואקסן, זיי קענען נישט לעבן - אן קיין וואסער; אויב די ביימער און בלומען האבן נישט קיין וואסער - שטארבן זיי, און אזוי איז מיט א מענטש, "כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָּׂדֶה" (דברים כ, יט), דער מענטש איז אזוי ווי א בוים; אזוי ווי ביימער דארפן וואסער - דארף דער מענטש לערנען תורה וואס ווערט אנגעריפן וואסער (בבא קמא פב.), אן תורה קען דער מענטש נישט אנגיין, מען קען נישט לעבן.


דערפאר זאלסטו זיך זייער שטארקן און זאלסט זיך מקבל זיין צו לערנען תורה יעדן טאג. זיי זיך מקבל עס זאל נישט אריבער גיין א טאג אן תורה, נאר אזוי וועסטו קענען אנגיין אין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (ברכות סא:), אמאל האט א פוקס שפאצירט ביים וואסער און ער האט געזען ווי א גאנצע מחנה פיש לויפן פון איין פלאץ צום צווייטן פלאץ, האט ער זיי געפרעגט: "אפשר ווילן ענק ארויסקומען פון וואסער און מיר וועלן האבן א גוטע לעבן אינאיינעם?" האבן די פיש געלאכט פון אים, זיי האבן אים געפרעגט: "דו ביסט דער פוקס וואס אלע זאגן דו ביסט א קלוגע חיה? מה דאך אין וואסער וואס איז אונזער פלאץ צו לעבן זענען מיר שטענדיג באזארגט אז מען זאל אונז נישט פאנגען, איז ווי קענען מיר ארויסגיין צו די טריקעניש? דארט וועלן מיר אודאי נישט קענען לעבן!" אזוי האט רבי עקיבא געזאגט פאר פופס ווען ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער מאכט ישיבות ווען די רומיים האבן נישט געלאזט, און אז מען וועט נישט פאלגן די רומיים וועט עס זיין א סכנה, האט ער געזאגט די מעשה מיטן פוקס, אז א איד אן תורה קען נישט זיין, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען לעבן.


על כן בעט איך דיר זייער, זיי מקבל די תורה פונדאסניי, מאך זיך א שטארקע קבלה צו לערנען תורה יעדן טאג, און אויב דו ביסט נאכנישט זוכה צו פארשטיין דאס לערנען - זאלסטו זאגן די ווערטער פון די תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), עס איז זייער א גרויסע זאך צו לערנען תורה אפילו מען פארשטייט נישט, און אז מען איז שטארק מיט לערנען תורה, מיט זאגן די ווערטער פון תורה - וועט מען ביים סוף זוכה זיין צו תבונות התורה, מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין אלעס (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן יא); קוק אריין אין ספר רחמי האב (אות לימוד): "עוד זאת אומר לי לבי", מיין הארץ זאגט מיר, "עצה טובה", א גוטע עצה פאר די וואס זענען פאריאגט צו ברענגען פרנסה, און פאר די וואס פארשטייען נישט קיין לערנען, "שילמוד בכל יום דף גמרא ופרק משניות באמירה בעלמא", זיי זאלן יעדן טאג זאגן א בלאט גמרא און א פרק משניות אפילו אן פארשטיין; ער דערציילט: איך האב געקענט א שוסטער וואס האט נישט פארשטאנען קיין לערנען, און ער פלעגט יעדן טאג זאגן אסאך בלעטער גמרא, ער האט יעדע יאר געענדיגט ש"ס, "והי' צלם אלקים על פניו כאחד הגדולים", ער האט געהאט א ליכטיגע פנים, עס האט אים געשיינט פון די הייליגע תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8631 - טו תשובה, לאז וואקסן דיין בארד און פיאות
אמונה, התחזקות, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


עס האט מיר זייער וויי געטון צו זען די פארשעמטע קליפ וואס דו האסט ארום געשיקט ווי דו שערסט אפ דיין בארד און פיאות; אוי לי, וי לי, אז מען שעמט זיך נישט מיט אזא זאך, די הייליגע חכמים זאגן (חגיגה טז.): "אם רואה אדם שיצרו מתגבר עליו", אויב א מענטש האט א שטארקע יצר הרע און ער זעט אז ער קען זיך נישט שטארקן, ער גייט טון נישט גוטע זאכן – "ילך למקום שאין מכירין אותו, וילבש שחורים ויתעטף שחורים", זאל ער גיין אין א טונקעלע פלאץ און זיך אנטון שווארץ, "ואל יחלל שם שמים בפרהסיא", און אכטונג געבן עס זאל נישט ווערן פארשוועכט דעם אייבערשטנ'ס נאמען; אז איינער פאלט אראפ און האט א שוואכע צייט - מאכט מען נישט פון דעם א קליפ, מען דארף זיך ווען באהאלטן; און יעצט האסטו מיך פארשעמט און אויך אונזער קהילה. דו דארפסט תשובה טון אויף דעם, ווייל אזויפיל בחורים און אינגעלייט זעען ווי מען שערט אפ בארד און פיאות אן קיין בושה; עס רייסט מיר ביים הארץ, עס איז א גרויסע חילול השם.


טו תשובה, לאז זיך וואקסן דיין בארד און פיאות, מאך נישט נאך די גוים, די וועג ווי זיי מאכן זיך בלוריות. מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות גילוח הלכה ג, אות ב), בארד און פיאות איז דער יסוד פון א איד, און חס ושלום אויב מען שניידט די בארד און פיאות - קען מען אינגאנצן פארפאלן גיין; איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ, מאך נישט נאך די גוים, מאך נישט נאך די וואס שערן אפ בארד און פיאות. מוהרא"ש זאגט, אז מען שערט אפ די בארד שניידט מען זיך אליינס אפ די פרנסה, און אז מען שערט אפ די פיאות - שניידט מען זיך אפ די שכל.


איך האף דו וועסט זיך בארעכענען, דו וועסט אכטונג געבן אויף דיין כבוד, דיין ווייב'ס כבוד, דיינע עלטערנ'ס כבוד; דיינע עלטערן זענען דיר אזוי געטריי, זיי טוען אלעס פאר דיר, און נאר פאר דעם אליינס, מאכן פרייליך עלטערן - לוינט זיי צו מאכן א נחת רוח, לוינט שוין אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8630 - ראטעווען פון א פלאץ פון עבירות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט וויסן וואס גייט פאר מיט דיין ברודער ...; ער האט א דירה דא אין שטאט און עס איז דארט א פלאץ פון עבירות, עס איז דארט דא א גרויסע סקרין און מען קוקט דארט מאווי"ס גאנצע נעכט, אויך איז דא דארט שעדליכע מענטשן וואס טוען מעשה תועבה; איך ווייס נישט וואס דו קענסט טון, אבער אויב דו קענסט עפעס טון אים צו ראטעווען - זאלסטו אים ראטעווען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8629 - די איינציגסטע זאך וואס בלייבט, איז דורות
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קום נישט יום טוב קיין אמעריקע, עס איז נישט שייך איבערצולאזן די משפחה; עלטערן דארפן זיין יום טוב אין שטוב, און אז דו ווילסט זיין ביים הייליגן קיבוץ - איז אין אמעריקע גארנישט מער ווי ביי ענק אין בני ברק; ענקער חבורה איז אזוי שיין, קענסט דארט מקבל זיין אלע הייליגע זאכן; ווייל דער הייליגער רבי האט קלאר געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן קפה), "דארט וואו מען וועט זיך ליב האבן און מען וועט רעדן פון מיר - דארט וועל איך זיין".


בלייב אין שטוב מיט די קינדער, ספעציעל יעצט ווען מיר שטייען אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך מחזק זיין צו זיין מער אין שטוב צו קענען מחנך זיין דיינע קינדער, ווייל ווען דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה פאר די אידן, האט ער געבעטן (שיר השירים רבה א, ד): "הָבִיאוּ לִי עֲרֵבִים טוֹבִים שֶׁתִּשְׁמְרוּהָ", ברענגט מיר א גאראנטי אז איר וועט היטן די תורה, די אידן האבן פרובירט צו ברענגען ערבים, אבער דער אייבערשטער האט דאס נישט אנגענומען, ביז די אידן האבן געזאגט: "בָּנֵינוּ עוֹרְבִים אוֹתָנוּ", אונזערע קינדער זענען אונזערע גאראנטיס אז מיר וועלן האלטן די תורה, האט דער אייבערשטער געזאגט: "הָא וַדַּאי עֲרֵבִים טוֹבִים", דאס זענען גוטע גאראנטיס, "עַל יְדֵיהֶם אֶתְּנֶנָּהּ לָכֶם", בזכות די קינדער וועל איך ענק געבן די תורה; איז יעצט אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, דארפן מיר זיך שטארקן צו אכטונג געבן אויף די קינדער זיי זאלן לערנען און דאווענען.


מענטשן ניצן פרנסה פאר א תירוץ אראפ צו נעמען די שולד געפיל אז מען מאכט נישט קיין צייט פאר די קינדער; עס איז נישט ריכטיג, ווייל אפילו מען איז פאריאגט צו ברענגען פרנסה דארף מען נאכאלץ מאכן צייט אויסצולערנען די קינדער דרך ארץ, מידות טובות און יראת שמים. עס גייט אריבער די פאר יאר וואס מען לעבט, און וואס בלייבט פונעם מענטש? געלט און הייזער בלייבט נישט, די איינציגסטע זאך וואס בלייבט - איז דורות, און אז מען האט שכל, מען געבט אוועק צייט און כח פאר די קינדער, זיי אויסלערנען דאווענען, אויסלערנען מאכן ברכות, ליינען קריאת שמע, און אויף זיי נאכקוקן ווער זייערע חברים זענען, ווי די קינדער זענען אין די פרייע צייט - איז מען זוכה צו זען שיינע דורות, ערליכע דורות.


וויסן זאלסטו, נישטא קיין גרעסערע זאך ווי מחנך זיין די קינדער צו זיין ערליך און צו היטן די תורה, אפילו עס נעמט אוועק פון דיין צייט, עס גייט אויפן חשבון פון עבודת השם. מוהרנ"ת האט זייער אכטונג געגעבן זיך צו לייגן פרי צו קענען אויפשטיין זאגן תיקון חצות, מיט דעם אלעם, ווען ער האט געהאט קינדער אין שטוב און מען האט זיי געדארפט מחנך זיין - פלעגט ער אויפבלייבן זיי אפווארטן ווען זיי קומען אהיים פון חדר, פון ישיבה, ער האט געזאגט: "מיר איז חשוב די עבודה פון חינוך אזוי ווי די עבודה פון אויפשטיין חצות, קלאגן אויפן חורבן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#8628 - נאר מיט תורה קען מען זיך שטארקן אויף נסיונות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער ... נרו יאיר


יעצט אין די זומער טעג, אז מען ניצט אויס די טעג - קען מען ווערן א גרויסער ערליכער איד; די טעג זענען לאנגע טעג, מען קען זיך נישט לייגן פרי שלאפן, מען דארף ווארטן צו דאווענען מעריב; קען מען אין די צייט אריינכאפן לערנען פלייסיג שיעורים בכל התורה כולה, און אז מען מאכט זיך א סדר וואס מען וויל לערנען און וויפיל מען וויל אנקומען - קען מען זייער מצליח זיין.


מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו לערנען די פרשה פון די וואך, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ח.), ווער עס איז מעביר סדרה יעדע וואך - וועט זוכה זיין צו אריכות ימים ושנים, אויך איז דאס א סגולה פאר יראת שמים; דערפאר זאלסטו אנהייבן די וואך מיט לערנען חומש רש"י, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער; נאכדעם זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות, די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ז, ג): "אֵין כָּל הַגָלִיוֹת הַלָלוּ מִתְכַּנְסוֹת אֶלָא בִּזְכוּת מִשְׁנַיוֹת", 'משנה' איז די אותיות 'נשמה', דורך לערנען משניות ווערט די נשמה ריין, מען נעמט אראפ אלע פלעקן וואס מען האט גורם געווען דורך עבירות, דער מענטש איז זוכה ארויס צו גיין פון זיין אייגענע גלות דורך לערנען משניות, און דורך לערנען אסאך פרקים משניות איז מען זוכה צו פטר'ן דעם יצר הרע, אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען ש"ס כסדרן, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת, און אזוי ווייטער, ביז דו וועסט ענדיגן גאנץ ש"ס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן אויף די ברענעדיגע נסיונות פון די זומער טעג; עס ברענט א פייער, די נסיונות ווערן מער און מער, שטערקער און שטערקער, און אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען ווערט נכשל אין ראיות אסורות, מען קוקט עבירות, ביז מען פארלירט די גאנצע אמונה, מען פארלירט די גאנצע לעבן, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן און זיך ראטעווען. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל.), דער אייבערשטער זאגט, איך האב באשאפן דעם יצר הרע, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און אויך האב איך באשאפן א היילונג פארן יצר הרע, די הייליגע תורה; און אז מען לערנט תורה - קען מען זיך ראטעווען פון אים, און אפילו מען איז אריינגעפאלן אין נישט גוטע זאכן, מען האט געטון עבירות, מען געפינט זיך אין די טונקל, "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי" (איכה ג, ו), מען שפירט ווי מען וועט שוין בלייבן אין די פינסטערניש, "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל" (סנהדרין כד.), איז די עצה צו לערנען גמרא, לערנען בבלי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#8627 - א איד האט נישט קיין קשיות
אמונה, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


משפחת ... שיחיו


עס איז נישט גרינג ווען מען האלט שוין נאך אפאר חדשים וכו' און מען פארלירט, די ווייטאג איז שרעקליך; דאך דארף מען וויסן אז אלעס איז פונעם אייבערשטן און אלעס איז נאר פאר די טובה פונעם מענטש. די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ס.), מען זאל זיך צוגעוואוינען שטענדיג צו זאגן די ווערטער: "כָּל דְּעָבִיד רַחְמָנָא, לְטַב עָבִיד", אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז נאר גוט; מוהרא"ש זאגט אויפן פסוק (תהלים עט, י): "לָמָּה", פארוואס? "יֹאמְרוּ הַגּוֹיִם", פרעגן די גוים; א גוי פרעגט קשיות, א גוי זאגט לָמָּה? א איד האט נישט קיין קשיות, א איד ווייסט און גלייבט אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז גוט און האט א חשבון.


מען קען נישט פארשטיין דרכי המקום ברוך הוא, מען דארף וויסן און גלייבן אז דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון, און אפילו די זאכן וואס זעען אויס ווי נישט גוט - איז אלעס מיט א חשבון, אלעס איז נאר פאר אונזער טובה. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן נב): "כָּךְ רָאוּי לִהְיוֹת דַּיְקָא", אזוי דארף זיין, "שֶׁיִּהְיוּ קֻשְׁיוֹת עַל הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", עס זאל זיין קשיות אויפן אייבערשטן, "וְכָךְ נָאֶה וְיָפֶה לוֹ יִתְבָּרַךְ", און עס איז שיין און גוט עס זאל זיין קשיות, "אִם הָיָה הַנְהָגָתוֹ כְּפִי חִיּוּב דַּעְתֵּנוּ", ווייל אויב וואלט מען ווען פארשטאנען יעדע זאך וואס דער אייבערשטער טוט, "אִם כֵּן הָיָה, חַס וְשָׁלוֹם, דַּעְתּוֹ כְּדַעְתֵּנוּ", וואלט דאך חס ושלום געווען אונזער שכל אזוי ווי דעם אייבערשטנ'ס פארשטאנד; קומט אויס, אז מען האט קשיות ווייזט דאס אז דער אייבערשטער איז זייער זייער גרויס, און דער רבי האט אויסגעפירט, נישט מען זאל מיינען אז עס איז גוט ארום צו גיין מיט קשיות: "וואויל איז דעם מענטש וואס האט נישט קיין שום קשיות אויפן אייבערשטן", ער גלייבט אז אלעס וואס גייט אריבער אויף אים איז נאר פאר זיין טובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#8626 - זיך באדאנקען מיט דרך ארץ
חינוך הילדים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בין זייער צופרידן פון דיין התנהגות אין ישיבה, פון דיין דרך ארץ און פון דיין יראת שמים. איך וויל דיך מחזק זיין, יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה; וויסן זאלסטו, דרך ארץ איז די הקדמה צו קבלת התורה, די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו, א): "דֶּרֶךְ אֶרֶץ קָדְמָה לַתּוֹרָה", די ערשטע זאך איז דרך ארץ, זיך אויפפירן שיין און איידל, בפרט צו די עלטערן, און צו די זיידע און באבע; און אז עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר זענען נאכאמאל מקבל די תורה - דארפן מיר זיך שטארקן אין דרך ארץ.


פון די וויכטיגסטע זאכן איז 'זיין דאנקבאר', זיך באדאנקען פאר יעדן וואס טוט פאר דיר. אז דו ביסט ביי דיינע עלטערן אין שטוב - זאלסטו זיך שטענדיג באדאנקען פאר זיי; ווען זיי געבן דיר עסן - זאלסטו זיך באדאנקען, און ווען זיי מאכן דיר די קליידער - זאלסטו זיך נאכאמאל באדאנקען, און אז זיי זארגן פאר דיר - זאלסטו זיי דאנקען מיטן גאנצן הארץ; און אז דו ביסט ביי דיין זיידע באבע - זאלסטו זיך באדאנקען פאר זיי, און חס ושלום נישט לאכן אדער שפעטן, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (אבות ה, כ): "עַז פָּנִים לְגֵיהִנֹּם" אן עז פנים קומט אן אין גיהנום, "וּבֹשֶׁת פָּנִים לְגַן עֵדֶן", און דער וואס פירט זיך איידל - וועט דאס אים ברענגען צו די העכסטע מדריגה; אויך זאלסטו זיך פירן מיט די גוטע מנהג, זאלסט פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" וואו דו וועסט נאר זיין; ביי דיינע עלטערן, ביי א זיידע, וואו אימער - זאלסטו פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" און נאכן עסן די סעודה זאלסטו נישט נעלם ווערן, ווייל אז מען עסט א סעודה איז דרך ארץ צו העלפן רייניגן, און איידער דו גייסט ארויס - זאלסטו זען אויב עס איז דא מיסט, זאלסט העלפן אראפטראגן די מיסט, און אז עפעס האט זיך אויסגעגאסן וכדומה - זאלסטו נישט גיין און קומען כאילו דאס מיינט מען נישט דיר, נאר זאלסט העלפן רייניגן.


נאך א וויכטיגע זאך, אז דיינע עלטערן וועקן דיך אויף אינדערפרי צו זמן קריאת שמע אדער צו זמן תפילה - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן מיט חוצפה, שרייען: "לאזט מיך אפ"; זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי זארגן פאר דיר פאר דיין גוטס, פאר דיין אייביגע טובה, און אז דו שלאפסט ביי א זיידע און באבע און זיי וועקן דיך אויף אינדערפרי צו גיין אין ישיבה - זאלסטו חס ושלום זיך מתחצף זיין צו זיי, זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי לאזן דיך וואוינען ביי זיי, און אז זיי זארגן פאר דיר וכו', און נאך דיין חתונה אז דו וועסט גיין צו דיין שווער, און דיין שווער וועט קלאפן אין טיר און שרייען: "סוף זמן קריאת שמע!" זאלסטו נישט טשעפען דיין ווייב אדער לאכן פון דיין שווער, זאלסט זיך פירן מיט דרך ארץ.


געדענק, מיר זענען אידישע קינדער, מיר זענען נישט קיין גוים, ליידער זענען מיר אין א טיפע לאנגע טונקעלע גלות און מען מיינט שוין אז עלטערן טארן גארנישט זאגן פאר קינדער, און עס איז שוין געווארן א שיטה אז עלטערן טארן זיך נישט אריינמישן ביי די קינדער; אוי לנו, וויי איז פאר אונז, און אז מען גייט צו מטפלים, מען גייט זיך היילן - איז דאס פון זייערע ערשטע גיפטיגע סם, צו שפעטן פון עלטערן און אויסלערנען די יונגט אפצוהאקן פון די עלטערן, און מען לערנט אויס די עלטערן אז זיי זאלן גארנישט זאגן פאר די קינדער; דאס איז קעגן די הייליגע תורה, ווייל עלטערן מעגן זאגן און עלטערן דארפן זאגן פאר די קינדער ווי אזוי זיך צו פירן.


מיין נישט אז די זאכן זענען נישט וויכטיגע זאכן, דרך ארץ איז פון די הייליגסטע זאכן. די הייליגע חכמים זאגן (יומא פו.) אויפן פסוק (דברים ו, ה): "'וְאָהַבְתָּ אֵת ה' אֱלֹהֶיךָ', שֶׁיְּהֵא שֵּׁם שָׁמַיִם מִתְאַהֵב עַל יָדְךָ", א מענטש דארף זען אז דורך אים זאלן מענטשן קומען ליב צו האבן דעם אייבערשטן; ווען א מענטש לערנט די הייליגע תורה און ער איז משמש תלמידי חכמים, אז ער פירט זיך אויף איידל מיט דרך ארץ, וואס זאגט מען? "אַשְׁרֵי אָבִיו, אַשְׁרֵי רַבּוֹ, שֶׁלִּמְּדוֹ תּוֹרָה", וואויל זענען זיינע עלטערן און וואויל איז פאר זיינע רבי'ס וואס האבן אים געלערנט תורה, עס ווערט געהייליגט דעם אייבערשטנ'ס נאמען דורך אים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#8625 - נאר איידעלע און ערליכע חברים
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך בענק זיך צו דיר, איך ווארט צו הערן פון דיר; אמאל פלעגסטו מיר שרייבן בריוון, איך ווארט צו זען דיינע בריוון, איך וויל זען דיין סדר היום, וויפיל דו לערנסט, און ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם.


חבר זיך נאר מיט גוטע חברים, ערליכע חברים, ווייל יעצט אין די זומער טעג זענען די נסיונות גרויס, און נאר אז מען האט גוטע חברים, איידעלע און ערליכע חברים - קען מען זיך האלטן שטארק. די סימן צו וויסן ווער איז א גוטער חבר און פון וועם מען דארף זיך דערווייטערן - איז די מויל; דער וואס רעדט איידל און פירט זיך מיט תמימות - דער איז א גוטער חבר, און חס ושלום אויב מען הערט איינעם רעדן נישט איידל - דארף מען זיך זייער אכטונג געבן פון אים, און אפילו יענער זעט אויס ווי אן ערליכער, דארף מען וויסן אז דאס איז נאר פון אינדרויסן, ער איז נישט תוכו כברו, פון אינעווייניג איז פול מיט שלענג און עגדיסן און מען קען געביסן ווערן פון אים.


גיי נישט אין ליידיגע שטילע פלעצער, אין ליידיגע שולן וכדומה, דריי זיך נאר אין פלעצער וואו עס זענען דא מענטשן, וואו מען קען זען אלעס וואס טוט זיך דארט, ווייל אין די ליידיגע שולן קען מען אריינפאלן מיט נישט גוטע זאכן, מען קען אנקומען צו ווערן אומגליקליך דורך בעלי עבירות, די בעלי עבירות זוכן שטילע פלעצער, ליידיגע מקוואות, ליידיגע שטיבלעך, זיי לאקערן אויף בחורים זיי צו פאנגען אין זייער ביטערע נעץ, און אז א פרעמדער מענטש רופט דיך אין א שטילע פלאץ - זאלסטו נישט גיין, און אז חלילה וחס איינער וויל דיך מטמא זיין, איינער וויל דיך אנרירן... - זאלסטו בעטן פאר הילף, שעם זיך נישט און האב נישט מורא, געב אכטונג אויף דיין לעבן, אויף דיין עתיד.


קיינמאל זאלסטו נישט אריינקוקן אין א חבר'ס טעלעפאן, אמאל קען מען מיט איין שלעכטע קוק פארלירן די גאנצע יראת שמים, און מען דארף זיך נאכדעם מוטשען די גאנצע לעבן, ניץ אויס דיין צייט צו טון חסד, צו העלפן אין שטוב, העלפן די עלטערן, און העלפן אין שול, אין ישיבה וכדומה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.