בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#828 - אידישקייט איז זיס, אידישקייט איז א געשמאק
עבודת השם, חיזוק פאר פרויען, מוסדות

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ואתחנן, י"ב מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן פון אייך אז אלעס איז אין בעסטן ארדענונג, אויך האב איך הנאה צו הערן ווי איר זענט זיך מחי' מיט די דיבורים פון הייליגן רבי'ן. דער רבי מאכט זיס דאס לעבן, ער ווייזט דאס זיסקייט פון די תורה.


איך דערמאן זיך א מעשה פון יארן צוריק וואס א בחור האט מיר דערציילט אז ווען ער איז אריין געקומען אין ישיבה איז ער געגאנגען שלום נעמען ביי מוהרא"ש, ווען מוהרא"ש האט אים געפרעגט צי ער האט הנאה פון די ישיבה, האט ער געענטפערט: "יא", האט אים מוהרא"ש געפרעגט: "פון וואס האסטו הנאה?" האט ער געענפערט פאר מוהרא"ש: "דער ראש ישיבה מאכט זיס אידישקייט", האט אים מוהרא"ש געזאגט: "דער ראש ישיבה מאכט נישט זיס אידישקייט, אידישקייט איז זיס, אידישקייט איז א געשמאק, דער ראש ישיבה נעמט נישט אוועק די געשמאק, ער לייגט נישט צו עס זאל ווערן אויס זיס"; ווער עס הייבט אן הערן דעם הייליגן רבינ'ס ווערטער הייבט אן לעבן א זיס לעבן, מען איז פרייליך און צופרידן.


בנוגע אייערע קינדער וכו', איר זאלט טון ווי אזוי איר פארשטייט, איך וועל נישט זיין ברוגז אז איר נעמט ארויס אייערע קינדער פון אונזער מוסד און איר געבט זיי א חינוך ווי אזוי איר פארשטייט. איך וועל ענק ווייטער מחזק זיין און ווייטער מקרב זיין אזוי ווי ביז אהער.


אודאי ווייסט איר אז דער רבי האט זייער אויסגעלויבט די תפילות פון פרויען; ווען מען האט דערציילט פאר'ן רבי'ן אז דער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "ווען משיח וועט קומען וועט מען בטל מאכן די ווייבער שול", האט דער רבי געזאגט: "עס איז נישט אמת, און עס קען נישט זיין אז דער בעל שם טוב האט דאס געזאגט, פארקערט; משיח וועט קומען בזכות די תפילות פון אידישע פרויען וואס זיי דאווענען און בעטן אז משיח זאל קומען".


געוואוינט אייך צו צו זאגן יעדן טאג אביסל תהילים, דאס איז דער סוד פאר ערליכע דורות און דער סוד פאר אלע ברכות.


געבטס א גריס פאר אייער טייערער מאן נרו יאיר, איך בענק זיך נאך אים, איך האב נישט געהערט פון אים פון פאר'ן זוממער.

#827 - דאס אויסזען פונעם מענטש איז נישט אלעס
שידוכים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת ואתחנן, י"ב מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד הכלה ... תחי'.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מזל טוב פאר דיין שידוך! דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט אויפשטעלן א בית נאמן בישראל מיט ערליכע אידישע דורות לשם ולתפארת.


וואס הייסט דו ביסט ברוגז פאר'ן ענטפערן אויפן שידוך "יא"? אז דו האסט זיך מיט אים געטראפן איינמאל און נאכאמאל און דו האסט מיט דיין אייגענע ווילן געענטפערט "יא", און מען האט געמאכט א לחיים, - וואס איז שייך יעצט צו זאגן אז דו ווילסט נישט ווייטער גיין מיט'ן שידוך וועגן זיין אויסזען, אז ער זעט אויס צו א גרויסער חאניאק וכדומה?


איך וויל וויסן וואס איז פשט פון ענטפערן "יא" און א מינוט נאכדעם זאגן "ניין"; דו ברענגסט נישט ארויס אינעם בריוו קיין שום סיבה פאר'ן וועלן אפלאזן א שידוך, סתם צו זאגן אז ער איז א חאניאק וכו', דאס האסטו דאך געזען פאראויס און דאך ביסטו איינגעגאנגען אויף דעם.


עס איז זייער א שווערע שאלה צו ענטפערן, איך וואלט ווען געדארפט הערן מער פרטים פון דיר.


פון אויסנווייניג זאג איך דיר אז נישט אלעס איז דאס אויסזען פונעם מענטש. ווען דער אייבערשטער האט געזאגט פאר שמואל הנביא ער זאל גיין זאלבן א קעניג פאר די אידן - איינער פון ישי'ס קינדער, און ער האט געזען אליאב - ישי'ס עלסטער קינד, האט ער געטראכט צו זיך: 'ער איז זיכער דער קומענדיגע קעניג', ווייל אליאב איז געווען א שיינער מענטש און א געבויטע געשטאלט, שטייט דארט אז דער איבערשטער האט געזאגט פאר שמואל הנביא (שמואל-א טז, ז): "אַל תַּבֵּט אֶל מַרְאֵהוּ", קוק נישט אויף זיין שיינע אויסזען, "וְאֶל גְּבֹהַּ קוֹמָתוֹ", און קוק נישט אויף זיין שיינע געבויטע געשטאלט, "כִּי מְאַסְתִּיהוּ", ווייל איך האב אים פאר'מיאוס'ט צו זיין קעניג.


חכמינו זכרונם לברכה דערציילן אויף אים אז ער איז געווען א כעסן (פסחים סו:), פון אינדרויסן האט מען דאס נישט געזען; פון אינדערויסן האט ער אויסגעזען ווי דער שענסטער בחור. האט דער אייבערשטער געזאגט: "כִּי לֹא אֲשֶׁר יִרְאֶה הָאָדָם, כִּי הָאָדָם יִרְאֶה לַעֵינַיִם וַה' יִרְאֶה לַלֵּבָב", א מענטש זעט אנדערש, דער מענטש זעט נאר וואס די אויגן זעען אבער דער אייבערשטער זעט די הארץ.


אז דיינע עלטערן האבן זיך גוט נאכגעפרעגט אויף דעם בחור און זיי זאגן אז ער איז א גאלדענער בחור און דו אליינס ביסט געזיצן מיט אים אפאר שעה און דו האסט מסכים געווען צום שידוך, איז וואס איז יעצט פלוצלינג געשען אז דו עקלסט זיך פון אים?


איך ווארט דאס אויסצושמועסן מיט אייך.

#826 - חיזוק פאר מיידלעך
תפילה והתבודדות, כיבוד אב ואם, חיזוק פאר מיידלעך, תהלים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד די חשוב'ע מיידלעך תושבי ארץ ישראל שתחיו, וואס זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר נעמט זיך צוזאם - איינמאל א חודש - זיך מחזק זיין מיט די עצות פון הייליגן רבי'ן.


איך בעט אייך זייער איר זאלט זיך שטארקן מיט תפילה; וואס איר ווילט און וואס איר דארפט זאלט איר בעטן נאר פונעם אייבערשטן אויף אייער שפראך וואס איר זענט צוגעוואוינט צו רעדן. איר קענט זיך נישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון יעדע איינציגע ווארט וואס מען רעדט צום אייבערשטן, יעדע ווארט גייט ארויף זייער הויך, עס קומט אן אויף א פלאץ וואס קיין שום מלאך און קיין שום ברענעדיגע מלאך קען דארט אנקומען, דער אייבערשטער אליינס נעמט יעדעס ווארט און געבט פאר'ן מענטש אלעס וואס ער דארף.


נאך א זאך וויל איך אייך זייער שטארק בעטן, איר זאלט מכבד זיין אייערע עלטערן ביז מסירות נפש. נישט קיין חילוק וואס פאר א מאמע מען האט, אפילו מען א מאמע וואס איז א שלאבערישע וכו'. חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (ירושלמי פאה ג.) מען האט געפרעגט רבי אליעזר: "עַד הֵיכָן הוּא כִּיבּוּד אָב וָאֵם?" ביז וויפיל איז א מענטש מחויב צו מכבד זיין זיינע עלטערן, האט רבי אליעזר געענטפערט: "וְלִי אַתֶּם שׁוֹאֲלִין?!" וואס פרעגט איר מיר, "לְכוּ שָׁאֲלוּ לְדָּמָה בֶּן נְתִינָה", גייטס פרעגן דמה בן נתינה. "רֹאשׁ פְּטַרְבּוֹלֵי הָיָה", ער איז געווען פון די גרעסטע גענעראלן אין די מיליטער, "פַּעַם אַחַת הָיְתָה אִמּוֹ מְסַטַרְתּוֹ", איינמאל האט אים זיין מאמע געשלאגן מיט א שיך, "בִּפְנֵי כָּל בּוּלֵי שֶׁלּוֹ", פאר אלע סאלדאטן וואס זענען געווען אונטער אים, "וְנָפַל קוֹרְדְקוֹן שֶׁלָּהּ מִיָדָהּ", און די שיך איז אראפ געפאלן פון אירע הענט, "וְהוֹשִׁיט לָהּ שֶּׁלֹּא תִּצְטַעֵר", האט ער זיך אראפ געבויגן אויפצוהויבן די שיך און דאס געגעבן פאר זיין מאמע אז זי זאל זיך נישט דארפן אראפבייגן און זיך מצער זיין.


ביי אונז אין אמעריקע אין בית פיגא זאגן אלע מיידלעך יעדן טאג תהילים; אלע פרובירן צו זאגן יעדן טאג דעם 'יום תהילים', זאלט איר אויך פרובירן דאס צו טון. בפרט יעצט ווען מיר קומען שוין זייער נאנט צו די הייליגע טעג זאלט איר פרובירן צו זאגן תהילים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט מצליח זיין אין אלע אייערע וועגן.

#825 - יישר כח פאר'ן צושטעלן דאס עסן
הכרת הטוב

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד הר"ר ... נרו יאיר.


איך דאנק דיר בשם אלע תלמידי הישיבה פאר'ן צושטעלן עסן מיט אזא איבערגעגעבנקייט און אזויפיל מיה און פלאג.


אין דעם זכות וואס דו שטעלסט אונז צו עסן במשך דעם זוממער זאלסטו זוכה זיין צו "ימלא ה' כל משאלתיך לטובה" און מיר אלע זאלן האבן א גוט געבענטשט יאר.

#824 - די וועלט שטייט אויף די פשוט'ע אידן וואס זאגן תהילים
תהלים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת ואתחנן, י"א מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ברסלב.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן פון דיר אז דו זאגסט יעדן טאג דעם יום תהילים און דו האסט יעצט געענדיגט די צוויי און זעכציגסטע מאל ספר תהילים.


דער פריערדיגער ליובאוויטשער רבי, דער ריי"צ זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "די וועלט שטייט אויף די פשוט'ע אידן וואס זאגן תהילים אפילו זיי פארשטייען נישט די טייטש פון די ווערטער, אויף זייער תהילים שטייט די וועלט"; זאלסטו ווייטער ממשיך זיין זאגן קאפיטלעך תהילים יעדן טאג.

#823 - פארגעס פון די שווערע צייטן, הויב אן פון ניי
שלום בית, חיזוק פאר פרויען, התחדשות

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת דברים, ז' מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך בעט אייך זייער איר זאלט זיך באנייען און פארגעסן פונעם עבר, הייבט אן אייער לעבן פונדאסניי. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כו): "ביי די וועלט איז שכחה א חסרון, אבער ביי מיר איז שכחה א גרויסע זאך. ווייל ווען א מענטש וואלט כסדר געדענקט וואס אויף אים איז אריבער געגאנגען וואלט ער קיינמאל נישט געקענט אנהייבן פונדאסניי וכו'"; אויב א מענטש וויל מצליח זיין אין לעבן דארף ער זיך כסדר באנייען און פארגעסן וואס עס איז געווען מיט אים.


עס איז נישט כדאי נאכאמאל אויפצוברענגען די גאנצע פרשה וואס איר האט געהאט מיט אייער מאן נרו יאיר; רעדטס נישט מער פון דעם נושא. איך פארשטיי אז עס באדערט אייך זייער שטארק וואס איז געווען, איר וואלט ווען געוואלט ער זאל זיך מסביר זיין וואס ער האט געטון מיט אייך און אייך איבער בעטן, דאך זאג איך אייך אז עס איז נישט כדאי. איר דארפט פארשטיין אז ער האט דאס נישט געטון מיט כוונה וכו'; ער איז זייער וואויל און ערליך, דאס וואס איר זענט אריבער מיט אים וכו' קומט נישט פון שלעכטיקייט, פארקערט זיין ערליכקייט האט דאס געברענגט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן

#822 - מען קען נאר מצליח זיין מיט אן ארבעט אויב מען האט א חיות אין דעם
פרנסה

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אויב עס מאכט דיר בעצבות זאלסטו דאס נישט טון.


נעם דעם כלל אין פרנסה: "מען קען נאר מצליח זיין מיט אן ארבעט אויב מען האט א חיות אין דעם, אז מען האט א געפיל אין וואס מען טוט, אויב אבער איז עס געצווינגען, עס מאכט בעצבות - איז נישטא קיין הצלחה אין דעם".


אז דו דארפסט פרנסה בריווח איז דא איין עצה: "וויינען, וויינען און וויינען צום אייבערשטן און זאגן תהילים ביז די פרנסה וועט דיר נאכלויפן"; עס וועט דיר פלוצלינג אונטער קומען פרנסה אויף אזא וועג וואס דו האסט נישט געקענט חלומ'ען.


מענטשן מיינען אז די פרנסה איז אנגעהאנגען אין אים אדער אין אנדערע מענטשן, דערפאר ווערט מען זייער צעבראכן און מען ווערט כסדר אין כעס וכו', אבער אז מען ווייסט אז פרנסה האט גארנישט מיט מיר אדער מיט א צווייטן, נאר אלעס איז תלוי אינעם אייבערשטן; עס איז נישט דא קיין טבע, מקרה, מזל, - דעמאלט לעבט מען א חיים טובים, א רואיג לעבן, און מען האט נישט מורא פון קיינעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן.

#821 - עס איז נישט דא נאך אזא צער ווי די צער פון א בחור
קדושה, בחור, שידוכים, תפלות אויף אידיש

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת דברים, ד' מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד הבחור ... נרו יאיר, תלמיד ישיבת תפארת התורה.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בעט דיר זייער, דראפע דיר און דערהאלט זיך מיט אלע דיינע כוחות. ווער נישט צעבראכן ווען דו זעסט ווי עס גייט אריבער א יאר נאך א יאר און דו טרעפסט נישט דיין שידוך; דו האסט שוין געמיינט פון לאנג צוריק אז דו וועסט שוין זיין חתונה געהאט וכו'.


קיינער פארשטייט נישט די צער וואס א בחור גייט אריבער, "עס איז נישט דא נאך אזא צער ווי די צער פון א בחור"; ווייל מען האלט אין איין אראפ פאלן אין פגם הברית אין הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן וואס דאס מאכט נאכדעם זייער בעצבות און מרה שחורה'דיג, און וויפיל מען וויל ארויס קריכן פון דעם האלט מען אין איין צוריק פאלן.


איך בעט דיר זייער, נעם אריין אין דיר די אמונה. וויסן זאלסטו אז דער אייבערשטער האט דיר אנגעגרייט א שידוך נאך פון פאר דו ביסט געבוירן געווארן, און דו וועסט געהאלפן ווערן בקרוב ממש; דו זאלסט ווייטער טון אלע סגולות וואס די הייליגע צדיקים האבן אונז געגעבן, בפרט די סגולות וואס דער רבי זאגט - זאלסטו מקיים זיין בתמימות ופשיטות.


זע צו זאגן יעדן טאג די "קָרְבָּנוֹת הַנְּשִׂיאִים"; דער רבי זאגט (ספר המידות, אות חיתון, סימן ו): "מִי שֶׁקָּשֶׁה לוֹ לִמְצֹא זִוּוּגוֹ, יַרְגִּיל אֶת עַצְמוֹ לִקְרוֹת בְּקָרְבְּנוֹת הַנְּשִׂיאִים", וועם עס גייט שווער צו טרעפן א שידוך, זאל ער זאגן אסאך די 'קָרְבָּנוֹת הַנְּשִׂיאִים'; (די קריאה וואס מען ליינט חנוכה, פון (במדבר ז, א): "וַיְהִי בְּיוֹם כַּלּוֹת משֶׁה לְהָקִים אֶת הַמִּשְׁכָּן", ביזן סוף. דאס איז געדרוקט אין יעדע סידור ביי קריאת התורה - קריאה לחנוכה). נאכדעם ווען מען ענדיגט זאגן די 'קָרְבָּנוֹת הַנְּשִׂיאִים', בעט מען דעם אייבערשטן - יעדער איינער אויף זיין שפראך:


"רבונו של עולם! העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו טרעפן מיין זיווג בזכות וואס איך האב געפאלגט וואס דער הייליגער רבי זאגט, אז מען זאל זאגן 'קָרְבָּנוֹת הַנְּשִׂיאִים'; העלף מיר באשעפער איך זאל שוין זוכה זיין צו טרעפן מיין זיווג. עס איז מיר אזוי שווער צו זיין א פלג גוף, עס איז מיר זייער שווער צו זיין ערליך איך האלט אין איין אראפפאלן אין די עבירה פון פגם הברית הוצאת זרע לבטלה, דאס מאכט מיר אזוי צובראכן און צושאסן איך וויל אזוי שטארק זיין פרייליך און עס גייט מירנישט עס מיעט זיך צו עצבות ווען איך בין אליינס; אייבערשטער, איך וויל חתונה האבן וכו' וכו'".


שטארק זיך טייערער ... נרו יאיר; דו מאכסט א קידוש השם מיט דיין התנהגות, דיינע מידות און דיין התנהגות איז אויסנאם. איך בעט דיר זיי נישט צעבראכן, נאך אביסל וועט קומען דיין ישועה.


דאנק דעם אייבערשטן אז דו ווייסט פון רבי'ן און פון זיינע תלמידים וואס זענען אונז מחזק, מעודד ומשמח. בפרט אז מיר ווייסן פון מוהרא"ש וואס האט זיך זיין גאנץ לעבן מוסר נפש געווען פאר מיידלעך און בחורים, "מיין זאך איז בחורים" - פלעגט מוהרא"ש זאגן; "איך בין אראפ געקומען אויף די וועלט אויפצוהייבן בחורים און זיי ווייזן א וועג ווי אזוי זיך צו דערהאלטן". מוהרא"ש פלעגט זאגן פאר בחורים זיי זאלן טענה'ען יעדן טאג צום אייבערשטן: "רבונו של עולם! איך וויל נישט זינדיגן אין פגם הברית - הוצאת זרע לבטלה; רבונו של עולם! איך וויל זיין אפגעהיטן פון עבירות; וואס זאל איך טון אז איך פאל אראפ נאכאמאל און נאכאמאל, איך וויל נישט רעדן קיין ניבול פה, איך ווייס אז עס איז נישט גוט צו רעדן די רייד, העלף מיר אייבערשטער איך זאל זיך היטן פון רעדן ניבול פה".


שרייב מיר נאך בריוו וועסטו מיר מחי' זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט מצליח זיין אין אלע דיינע וועגן.

#820 - אויב מ'היט די הלכות, האט מען געזונטע קינדער
חתונה, הלכה

בעזרת ה' יתברך


ערב שבת קודש פרשת מטות-מסעי, ראש חודש מנחם-אב, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד החתן ... נרו יאיר.


מזל טוב טייערער ... נרו יאיר, דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט זוכה זיין אויפצושטעלן א בית נאמן בישראל מיט דיין כלה תחי', און זוכה זיין צו דורות ישרים ומבורכים.


איך געב דיר א מתנה דעם ספר און איך בעט דיר זייער דו זאלסט חזר'ן דעם ספר דיין גאנץ לעבן – אן א שיעור, ווייל אויב מען האלט טהרת המשפחה איז מען פארזיכערט מיט געזונטע קינדער און אויב חס ושלום מען היט נישט די הלכות, מען איז מזלזל חס ושלום אין דעם, דעמאלט איז זייער ביטער. מען רייסט זיך אפ פונעם אייבערשטן ה' ירחם.


פון דיין ראש ישיבה וואס בעט פאר דיין הצלחה.

#819 - ווען דארף מען זוכן א צווייטע פרנסה
פרנסה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת מטות-מסעי, כ"ט תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


די שאלה איז ווער איז דער בעל הבית דארט, אונטער וועם ארבעטסטו? אויב איז דער טאטע דער בעל הבית און דער זון זוכט נאר וואו ער קען אריין שטעקן זיין נאז כאילו ער איז דער גאנצער קנאקער, דעמאלט דארף דיר נישט אנגיין וואס ער זאגט דיר. אבער אז דער זון איז דער אחראי דארט און ער זאגט דיר: "זוך דיר א צווייטע פרנסה", דעמאלט זאלסטו זוכן א צווייטע פרנסה און אנטלויפן פון דארט וואס שנעלער.


אמת עס איז דא א דיבור פון הייליגן רבי נתן זכרונו לברכה: "א פרנסה טאר מען נישט אוועק ווארפן, נאר די פרנסה זאל דיר אוועק ווארפן"; דאס מיינט מען נישט צו זאגן אז אויב מען האט א בעל הבית וואס שרייט און פארשעמט וכו' איז מען מחויב צו ארבעטן ביי אים א גאנץ לעבן, א מענטש דארף ארבעטן אויף א פלאץ וואו דער בעל הבית פירט זיך אויף שיין צו אים. אויב דער בעל הבית שרייט און פארשעמט, איז זיכער כדי צו טוישן צו א צווייטע ארבעט ווי פריער.


אז ער שרייט אויף דיר: "דו האלסט נישט ביים ארבעטן, דו ביסט פארנומען א גאנצן טאג מיט ברסלב, זוך דיר א צווייטע פרנסה", דאס מאכט מיר טראכטן אז אפשר טוסטו נישט דיין ארבעט ווי עס דארף צו זיין; קען זיין אז ער זעט אויפ'ן קאמפיוטער ווי דו ביסט רוב צייט פארנומען מיט 'ברסלב סענטער' וכדומה, (א בעל הבית קען זען ביי זיך יעדער ריר וואס זיינע ארבעטערס טוען אויפ'ן קאמפיוטער), קומט אויס אז דו ביסט א גנב וגזלן, ווייל אן ארבעטער טאר נישט מבטל זיין קיין איין רגע פון טון די ארבעט; אן ארבעטער טאר אפילו נישט ענטפערן א טעלעפאן, כל שכן ענטפערן טעקסט, אימעילס וכו' איז גניבה וגזילה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#818 - מ'טראגט אן א שידוך וואס איז קעגן ברסלב
חסידות ברסלב, שידוכים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת מטות-מסעי, כ"ז תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


מען דארף זיך נישט עקשנ'ען דוקא פאר א ברסלב'ער בחור; דער עיקר דארף מען קוקן אויב דער בחור איז א ירא שמים און א בעל מידות טובות, אז דער מאן איז א ירא שמים און א בעל מידות טובות און די ווייב איז א ברסלב'ע איז ממילא די גאנצע שטוב א ברסלב'ע שטוב.


בנוגע דאס וואס מען טראגט אייך אן א בחור מיט אלע מעלות אבער מען זאגט אייך אז דער בחור איז ממש פייער אנטקעגן ברסלב, און איר ווילט וויסן וואס צו טון ווייל אייער גאנצע לעבן איז דער רבי; איך בין ברור כשמש אז דער בחור ווייסט נישט וואס ברסלב איז, מן הסתם איז ער נישט קיין חסיד פון די אלע וואס מאכן א שלעכטע נאמען אויף ברסלב, ווייל אויף ברסלב אליינס קריגט קיינער נישט. הכל מודים אז מען דארף לעבן מיט אמונה, הכל מודים אז מען דארף רעדן צום אייבערשטן, הכל מודים אז מען דארף זיין פרייליך און הכל מודים מען דארף קוקן גוט און דן זיין לכף זכות יעדן איינעם; אז מען לייגט אריין די אלע זאכן אין א קאלקעלעיטער קומט אויס דער סך הכל: "שיטת ברסלב".


גייטס זיך טרעפן מיט'ן בחור, רעדטס מיט אים איין מאל און נאכאמאל - וועט איר זען צי עס איז פאר אייך. איר מעגט אים זאגן אז אייער גאנצע לעבן האט זיך געביטן זייט איר נעמט אייער שכל און הדרכה פון רבי'ן.


איך ווארט צו הערן פון אייך בקרוב א מזל טוב.

#817 - עלטערן האבן שוין לאנג פארגעסן וואס א בחור און א מיידל גייען אריבער
שידוכים, חיזוק פאר מיידלעך, תהלים

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת מטות-מסעי, כ"ו תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר זענט זיך מחי' ומחזק מיט'ן הייליגן רבינ'ס עצות; דאס דערהאלט אייך אין לעבן נישט אויפצוגעבן.


איך פריי זיך זייער צו הערן אז איר האט זוכה געווען צו מסיים זיין די צוויי אין פערציגסטע מאל תהילים; זייטס ממשיך מיט'ן זאגן יעדן טאג דעם יום תהילים. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן צח) אז תהילים איז אזוי ווי א שטעקן אויף וואס א שוואכע מענטש ליינט זיך אן, ווען א מענטש זאגט תהילים באקומט ער א שטארקע בטחון זיך צו פארלאזן אויפן אייבערשטן. אזוי ווי דוד המלך זאגט (תהלים יח, יט): "וַיְהִי ה' לְמִשְׁעָן לִי", דער אייבערשטער איז פאר מיר א אנלאנער, איך פארלאז זיך אויף אים, איך ליג אויף אים.


בנוגע אייער שידוך וכו', איר ווילט וויסן צי איר דארפט עפעס טון ווען אייערע עלטערן זאגן אייך אז איר זאלסט זיך נישט יאגן, זיי טענה'ן אז נאר שוואכע קינדער דארף מען שנעל חתונה מאכן וכו' וכו', איר ווילט וויסן וואס צו טון; עס נישט דא וואס צו טון, ווייל עלטערן האבן שוין לאנג פארגעסן וואס א בחור און א מיידל גייען אריבער טאג נאך טאג; ווי שטארק זיי ווילן חתונה האבן און ווי שווער עס איז צו זיין אליין; ממילא איז נישט שייך וואס צו טון, איר זאלט ווייטער מתפלל זיין, בעטס דעם אייבערשטן יעדן טאג פאר א גוטע שידוך, אן ערליכע שידוך. בעטס פאר ערליכע דורות, וועט אייך דער אייבערשטער העלפן.


שרייבטס מיר ווען עס וועט זיין נאכאמאל א צוזאמקום אין ארץ ישראל וועל איך אייך שרייבן נאך א בריוו.


 

#816 - א בית המדרש על שם רבינו דארף זיין שיין און פרעכטיג
בית המדרש, חסידות ברסלב

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת מטות-מסעי, כ"ה תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


איך וויל יעצט איבער פעינטן דעם בית המדרש אין וויליאמסבורג, אויך וויל איך איבערמאכן די פלאר.


אויב דו קענסט רעדן צו ... נרו יאיר אים העלפן אנווייזן די ריכטיגע קאלירן אז עס זאל זיין א פראכט פון א שול; ווייל ווי עס זעט אויס וועט אם ירצה ה' דעם קומענדיגן יאר - תש"פ - הבא עלינו לטובה פארקומען נאך עטליכע חתונות פון תלמידי היכל הקודש, ממילא וויל איך עס זאל זיין שיין און ליכטיג, עס זאל זיין א קידוש השם.


בכלל איז וויכטיג אז עס זאל זיין שיין דער בית המדרש; אין אלע געגנטער וואו עס געפינט זיך א בית המדרש על שם רבינו איז זייער וויכטיג עס זאל זיין שיין מסודר, ליכטיג און פרעכטיג.


אויך אויב דו קענסט אריבערגיין אין מיידל קעמפ כאפן א בליק אינעם בית המדרש דארט וואו מיר האבן דעם כולל, און רעדן צו ... און צו ... ווי אזוי זיי זאלן מאכן די לעקטער פאר'ן היכל בית המדרש.


יישר כח פאר אלעס.

#815 - זיך פירן בצניעות אין שטעטל
חיזוק פאר פרויען, צניעות, מוסדות, שטעטל

בעזרת ה' יתברך


יום א' פרשת מטות-מסעי, כ"ה תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


איך דאנק דיר פאר'ן מיר העלפן אזוי געטריי מיט יעדע פרט און פרט.


חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ז:): "גְּדוֹלָה שִׁמּוּשָׁהּ יוֹתֵר מִלִּמּוּדָהּ", משמש זיין א רבי איז גרעסער פון לערנען פון א רבי; דארפסטו זיך זייער פרייען אז עס איז דיר אונטערגעקומען אזא זכי', צו משמש זיין דעם רבי'ן מיט'ן אויפשטעלן מוסדות וואו מען לערנט זיינע הייליגע לימודים.


אשריך ואשרי חלקיך אז דו פירסט דיין שטוב איידל על פי דרך התורה; יעצט אז דו האסט זיך ארויסגעצויגן אין שטעטל זאלסטו זען ווייטער צו גיין אויף דעם וועג וואס מוהרא"ש האט אונז געלערנט, נישט נאכצולאזן פון די צניעות.


זאג פאר דיין ווייב תחי' זי זאל נישט גיין אין גאס מיט לאנגע קליידער וכו'; זי דארף נישט אויפקערן די גאסן אין שטעטל. אין שטוב איז איין זאך און אין גאס איז א צווייטע זאך; אין גאס זאל זי גיין מיט געהעריגע קליידער וכו'.


איך האף אז איר וועט זיין א ביישפיל פאר די גאנצע וועלט, מען זאל זען וואס איז א ברסלב'ע שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#814 - דאס חשיבות פון ארבעטן פאר'ן מוסד
מוסדות, קעמפ

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, כ"ב תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


מרת ... תחי', תלמידה בית פיגא ברסלב.


איך האב ערהאלטן די נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


איך האב יעצט גערעדט מיט די מנהלת מרת ... תחי'; זי דערציילט אויף דיר גרויסע זאכן, אז די גאנצע חיות אין קעמפ ביי די מיידלעך קומט פון דיר. ווען דו ביסט מיט די מיידלעך הערשט א חיות און א געשמאק.


דערפאר שרייב איך דיר אפאר חיזוק ווערטער אז דו זאלסט וויסן דאס חשיבות פון ארבעטן פאר'ן מוסד; עס איז נישט דא קיין גרעסערע זאך ווי אויפברענגען קינדער על דרך התורה והיראה.


איך ווייס אז עס איז נישט גרינג; איך אליינס פאל פון די כחות פון ארבעטן מיט בחורים וכו', וכו', אבער אנשטאט אויפהייבן מיינע הענט און אויפגעבן הייב איך אויף מיינע הענט צום אייבערשטן, איך בעט אים איך זאל מצליח זיין מיט יעדן תלמיד, אזוי האב איך כח ווייטער אנצוגיין.


איך בין דיר דאנקבאר פאר אלעס וואס דו טוסט מיט די מיידלעך; פאר יעדן טאג וואס דו ביסט מיט זיי, פאר יעדע מינוט און פאר יעדע רגע.


א גריס פון דיין מאן, איך האב אסאך נחת פון אים.

#813 - אין אייער שטוב דארף מען היטן שבת און זיך פירן בצניעות
תפילה והתבודדות, כיבוד אב ואם, משפחה

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, כ"ב תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז זי היט נישט קיין שבת, זי רייכערט אום שבת און זי גייט אויפגעדעקט קען זי נישט זיין ביי אייך אין שטוב, סיידן זי נעמט זיך אונטער זיך צו פירן בדרך התורה - לכל הפחות ווען זי קומט צו אייך.


ווען עס איז אן אייגן קינד השם ישמרינו איז איין זאך, דעמאלט קען מען נישט פארשיקן דעם קינד פון שטוב - זאל זיין וואס זאל זיין, דעמאלט דארף מען פרעגן פונקטליך דעת תורה וואס מען האט צו טון, אבער אז עס רעדט זיך פון אייער ברודער'ס ווייב וואס איז אנטלאפן פון אייער ברודער וכו' און איר ווילט פשוט העלפן אייער מאמע תחי' מיט די אייניקלעך - דארפט איר קודם אכטונג געבן אויף אייער שטוב.


דאס וואס מענטשן האלטן אייך פאר אז איר דארפט זיך אריין לייגן און עפעס טון וכו'; איין זאך קענט איר טון: זייטס מחזק אייער מאמע, הערט אויס אירע ווייטאגן און רעדטס מיט איר טרייסט ווערטער. דערציילט איר שיינע זאכן פון אייערע קינדער, דאס וועט איר ברענגען נחת.


איר זאלט ווייטער שטיין אין דער זייט און זיך גארנישט מישן אין דעם ענין; איר זאלט זיי מחזק זיין אויפן טעלעפאן וכו' און אז זי וועט פארשטיין צו קומען צו אייך מיט דרך ארץ אנגעטון און היטן שבת דעמאלט קענט איר זיי אריין נעמען צוליב די קינדער.


מיט תפילה קען מען פועל'ן זאכן וואס איז שלא על פי שכל, תפילה איז זייער גרויס און שטארק. אויב מען עקשנ'ט זיך מיט תפילה, מען בעט און מען בעט ברחמים ובתחנונים זעט מען וואונדערליכע ניסים.


דער אייבערשטער זאל רחמנות האבן אויף אונז און אונז שיקן משיח צדקינו וואס וועט צוריק ברענגען אלע אידישע קינדער צום אייבערשטן.

#812 - פרעג דעם אייבערשטן אויב דו זאלסט זיך ארויסציען
שלום בית, תפילה והתבודדות, תפלות אויף אידיש, לצנות, שטעטל

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת פנחס, כ"ב תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין הערליכע בריוו.


איך בין זיך מחי' יעדעס מאל דו שרייבסט מיר; דו ביסט ממש א בור סיד שאינו מאבד טיפה, יעדעס ווארט, יעדעס חיזוק וואס דו הערסט שרייבסטו אראפ אזוי שיין; מי יתן אז איינער זאל קומען און דאס שיין צוזאמנעמען און ארויס געבן וועלן נאך מענטשן זיך מחי' זיין און מחזק זיין.


בנוגע ארויס קומען וואוינען אינעם ברסלב'ן שטעטל וכו'; דאס איז תלוי אין דיר און אין דיין ווייב, ווי אזוי איר וועט מחליט זיין וועט זיין גוט. דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסט): "מַה צְרִיכִין לְהִתְבַּלְבֵּל? אֵיךְ שֶׁעוֹשִׂין עוֹשִׂין וּבִלְבַד שֶּׁלֹּא לַעֲשׂוֹת רַע חַס וְשָׁלוֹם", מען דארף זיך נישט מבלבל זיין פון גארנישט, "ווי מען טוט טוט מען, אבי מען טוט נישט קיין שלעכטס חס ושלום"; איך ענטפער נישט פאר קיינעם פון די תלמידים צי מען זאל זיך ארויסציען אינעם שטעטל.


די בעסטע זאך פאר ענק אויב איר ווילט וויסן וואס צו טון; יא צו קומען וואוינען דא אדער בלייבן וואו איר וואוינט, - אז איר זאלט דאס אויסשמועסן מיט'ן אייבערשטן יעדן טאג ביז איר וועט באקומען א תשובה מן השמים. מאך זיך א תפילה פאר דיר און דיין ווייב און בעט דאס יעדן טאג: "הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל וויסן וואו זאל איך וואוינען, זאל איך זיך ארויסצוען קיין קרית ברסלב אדער בלייבן וואו איך וואוין"; שמועס אויס אלע חסרונות און מעלות פון די פלאץ וואו דו וואוינסט יעצט און אלע מעלות און חסרונות פון זיך אהין ציען, דורכדעם וועט דיר קלאר ווערן און קלאר ווערן פאר דיין ווייב וואס איר זאלט טון, און אזוי זאלט איר טון.


דאס טו איך ווען איך ווייס נישט וואס צו טון, איך גיי אויף א שפאציר און איך וויין זיך אויס צום אייבערשטן: "אייבערשטער וואס טו איך? איך ווייס נישט וואס צו טון, יא צי ניין?" ביז עס ווערט מיר קלאר וואס איך האב צו טון. אזוי טו איך - נישט איין מאל און נישט צוויי מאל נאר אן א שיעור מאל, ביז עס קומט אויס צו טון וואס דער אייבערשטער וויל.


איין זאך זאג איך דיר יא קלאר, אז אויב דו וועסט רעדן צו מיינע תלמידים - וואס איך האב זיי ארויסגענומען פון בלאטע און אפגעוואשן - ליצנות אויף מיר וכו', אויף דעם לֹא יֹאבֶה ה' סְלֹחַ לוֹ; נישט אלץ מיר אויס, ווייל מיר גייט נישט אן וואס דו זאגסט אויף מיר; מה אני ומה חיי, איך בין גארנישט און איך דארף אסאך תשובה טון אויף מיינע חטאים, עוונות ופשעים; אבער אז דו וועסט רעדן צו מיינע תלמידים וואס זייער גאנצע אידישקייט איז תלוי אין די דיבורים וואס זיי הערן פון רבי'ן, אז דו וועסט חוזק מאכן פון מיר דירעקט אדער בעקיפין און פון די זאכן וואס מיר טוען - אויף דעם וועסטו באצאלן זייער א טייערע פרייז.


זיי געזונט און שטארק.

#811 - לערן דיך דרייוון א באס
מוסדות, דרייוון

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת פנחס, כ' תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער תלמיד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


א גרויסן יישר כח פאר'ן העלפן אזוי געטריי די ישיבה; סיי מיט'ן טראגן און ברענגען די קינדער יעדן טאג פון מיידל קעמפ צו בחורים קעמפ און סיי מיט'ן ברענגען די קינדער פון שטעטל און זיי אהיים נעמען.


יעצט וויל איך דיר זייער בעטן דו זאלסט זיך לערנען דרייוון א באס כדי דו זאלסט קענען דרייוון אין שטאט נאך די זוממער די קינדער; אינגלעך און מיידלעך צום תלמוד תורה און בית פיגא.


דו ווערסט אין ווייניגער ווי א חודש אכצן יאר; פון די אכצן יאר קען מען שוין על פי די געזעץ פירן א באס מיט קינדער, זאלסטו שוין יעצט לערנען און חזר'ן אלע געזעצן אז גלייך ווען דו ווערסט אכצן יאר זאלסטו קענען ארויסנעמען לייסענס.


דאס וועט דיר ברענגען א גוטע שידוך; געב א קוק צוריק ווי אלע וואס האבן געהאלפן די ישיבה האבן שיין מצליח געווען.


קוק נישט אויף קיינעם, אפילו עס זענען דא וואס שפעטן און זאגן: "עס פאסט נישט פאר א בחור צו דרייוון א באס", אנדערע זאגן: "עס וועט שאטן פאר א שידוך" – קוק נישט אויף דעם אלעם, פארקערט, דאס וועט נאר צואיילן און בעסער מאכן דיין שידוך.


איך וואלט דיר נישט געהייסן זאלסט גיין דרייוון טראקס און באסעס צו מאכן געלט; דאס איז נישט כדאי כל זמן דו קענסט זיצן אין ישיבה און לערנען, אבער דרייוון פאר די ישיבה איז נישט אן ארבעט, דאס איז בויען מוסדות התורה, בויען א בית המקדש – א מקום פאר השראת השכינה.


איך זאג דיר צו, אז דו וועסט ווייטער העלפן די ישיבה, סיי מיט רייניגן די ישיבה און סיי מיט'ן דרייוון די קינדער – וועסטו זוכה זיין צו טרעפן א גוטע שידוך און זוכה זיין צו ליכטיגע דורות.


אויב דו פארשטייסט נישט אליינס דעם בוך זאלסטו בעטן דיין חבר הבחור ... נרו יאיר, ער מאכט אויך יעצט ס"י ד"י ע"ל און ער וועט דיר העלפן.


מיר דארפן יעצט אפאר פרישע דרייווערס ווייל די אלטע דרייווערס האבן חתונה בקרוב.


פון דיין ראש ישיבה.

#810 - די אלע בחורים וואס האבן געהאלפן די מוסדות, האבן זייער מצליח געווען
שידוכים, מוסדות, דרייוון

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת פנחס, כ' תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער תלמיד ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


וואויל איז דיר אז דו נוצט אויס דיינע יונגע יארן מיט לערנען תורה און טון גוטע מעשים, דאס וועט דיר באגלייטן דיין גאנצע לעבן.


צווישן די בחורים אין ישיבה ביסטו אן אויסנאם; דיין צוגעלאזנקייט צו אנדערע בחורים איז עפעס אויסנאם, דו באנעמסט זיך צו אנדערע בחורים מיט א גוטע באנעמונג, נאך אביסל וועסטו טרעפן א גוטע שידוך.


איך וויל דיר בעטן זאלסט מאכן לייסענס צו דרייוון א באס, אזוי וועסטו מיר קענען העלפן טראגן און ברענגען די די קינדער פון תלמוד תורה און בית פיגא. איך האף אז דו וועסטו בקרוב טרעפן דיין שידוך, אבער ביז דו האסט חתונה, ווילאנג דו ביסט אין ישיבה – זאלסטו מיר העלפן.


געב א קוק ווי די אלע בחורים וואס האבן געהאלפן די ישיבה, די חדר, די מיידל סקול; בפרט די וואס האבן געהאלפן מיט טרענספארטעישן – האבן אזוי שיין חתונה געהאט און האבן היינט צוטאגס כל טוב, אייגענע הייזער און ביזנעסער.


לאז מיר וויסן אויב דו נעמסט אן מיין בקשה.


פון דיין ראש ישיבה וואס האט דיר ליב.

#809 - קוק מיט א גוט אויג אויף דיין קינד
בחור, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך


יום ג' פרשת פנחס, כ' תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער חבר ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


א גריס פון דיינע ליכטיגע קינדער; זיי זענען טייערע ליכטיגע קינדער און פירן זיך מיט יראת שמים, זיי זענען הייליג און ריין.


איך שפיר אז איך דארף דיר שרייבן אביסל וועגן דיין זון ... נרו יאיר, ביי מיר איז ער באליבט מער ווי אלע מיינע תלמידים, אבער איר קוקט נישט אויף אים גוט, ער זאגט מיר כסדר ווי עס טוט אים וויי אז איר "מיינט" ער איז נישט גוט, ווען באמת איז ער זייער אן ערליכער בחור.


בנוגע זיין רייכערן וכו'; זייער אסאך בחורים רייכערן, און אז מען וויל זיי זאלן אויפהערן רייכערן איז די וועג צו מתפלל זיין אויף דעם, נישט חס ושלום זיי פארהאלטן דערויף. דא רעדט מען נישט פון יונגע קינדער וואס פאלגן ווען מען זאגט זיי עפעס, דא רעדט מען פון בחורים וואס דארפן אליינס מחליט זיין צו גיין אויף די גוטע וועג.


איך בעט דיר טייערער חבר ... נרו יאיר מאך דיר צו די אויגן, דארפסט נישט זען יעדע זאך; קוק אויף זיינע מעלות, ער דאוונט יעדן טאג שחרית, מנחה און מעריב מיט מנין, ער גייט יעצט מסיים זיין די ... מאל ששה סדרי משנה, ער רעדט נישט ניבול פה ווי רוב חסידי'שע בחורים רעדן ליידער, ער איז ערליך, ער האט א געפיל צו אידישקייט און ער וויל דיר אזוי שטארק פרייליך מאכן. ער קומט אסאך מאל צו מיר וויינען אז ער שפירט ווי זיין טאטע האט צער פון אים, דאס איז די סיבה פארוואס ער זוכט ווי ווייניגער אהיים צו גיין, ווייל ער וויל נישט מאכן צער...


זיי מיר מוחל אז איך מיש זיך אריין אין פריוואטע זאכן, אבער איך שפיר אז לתועלת הענין נאכדעם וואס דו האסט מיר איבערגעגעבן דיין בחור צו לערנען, און איך זע זיין הארץ, זיינע מידות און זיין יראת שמים, און צוליב אפאר זייטיגע דברים נטפלים וואס ער וועט נאך אויסוואקסן אם ירצה ה' – לוינט זיך נישט צו פארלירן אזויפיל גוטס.


איך האף אז איר וועט נעמען מיינע ווערטער אויף א פאזיטיווע וועג.

#808 - די ווייב איז נישט קיין משגיח
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך


יום ד' פרשת פנחס, כ"א תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


מרת ... תחי'.


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אייער עבודת השם איז אז איר זאלט אפווארטן אייער מאן מיט א גרויסע שמייכל און געשמאקע עסן און זיין שטענדיג גרייט פאר אים וכו'; זארגטס נישט אויף זיין דאווענען און לערנען, נאר זארגטס פאר זיין באקוועמליכקייט אין לעבן.


וויסן זאלט איר אז עס באדערט זייער פאר א מאן ווען די פרוי שטייט איבער אים ווי א משגיח אין ישיבה קטנה שטייט אויף די בחורים מיט טויזנט שאלות: "וואו גייסטו?" "וואו קומסטו?" "וואס טוסטו?" "וואו האסטו געדאוונט?" "ביסט געווען אין מקוה?" א.א.וו. דאס העלפט נישט אז דער מאן זאל זיך פארבעסערן - ער זאל אויפשטיין צייטלעך און אנהייבן גיין אין מקוה, דאס מאכט נאר ערגער.


דעריבער אז איר פרעגט מיר, איר ווילט וויסן וואס איז אייער פליכט אלס ווייב, וואס וויל דער אייבערשטער פון אייך; זאלט איר דאס ערשטע זאך אויפהערן נאכקוקן אייער מאן ווען ער שטייט אויף און אויב ער גייט אין מקוה וכו' וכו', נאר איר זאלט אים אפווארטן מיט א גרויסע שמייכל, מיט געשמאקע מאלצייטן און זיין גרייט פאר אים. אז איר וועט אזוי טון וועט איר זוכה זיין צו זיין אן: "אִשָׁה כְּשֵׁרָה הָעוֹשֶׂה רְצוֹן בַּעֲלָהּ", אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תנא דבי אליהו רבא, פרק ט): "אֵין לְךָ כְּשֵׁרָה בַּנָּשִׁים אֶלָּא אִשָּׁה שֶּׁעוֹשֶׂה רְצוֹן בַּעֲלָהּ".


עס איז א נארמאלע זאך ביי יונגע ווייבלעך צו ווערן פארלוירן נאך די חתונה ווען זיי זענען צוגעוואוינט צו זען זייער טאטע אויפשטיין פארטאגס לויפן אין מקוה וכו' וכו' און יעצט זעען זיי ווי דער מאן שטייט אויף שפעט וכו', מען דארף אבער וויסן אז מען קען נישט צוגלייכן איינער צום צווייטן; סיי מען קען נישט און סיי עס איז נישט שכל'דיג צו פארלאנגען פונעם מאן צו טון וואס דער טאטע טוט.


איך קען זייער גוט אייער מאן; ער איז א טייערער יונגערמאן, ער האט געלערנט ביי מיר אין ישיבה און ער פירט זיך מיט יראת שמים. זאלט איר קוקן אויף אים מיט גוטע אויגן און מיט ליבשאפט.


אז מען שטייט אויף שפעט ווערט מען נאך נישט אויס גוט, דאס איז א נאטור וואס מען ארבעט אויס מיט די צייט.


אז איר וועט אננעמען מיינע ווערטער וועט איר זוכה זיין צו אויפשטעלן א שיינע שטוב לשם ולתפארת; די אלע שיינע שטובער וואס איר זעט קומט דער קרעדיט פאר די קלוגע פרויען, די אידישע העלדן וואס האבן אכטונג געגעבן נישט צו צעברעכן זייער שטוב אפילו ווען זיי האבן געוואלט אנדערש וואס זיי האבן באקומען. פאר זיי ווארט אפ אין הימל א שכר וואס מען קען נישט באשרייבן און מען קען זיך נישט פארשטעלן.


זייטס געזונט, א געזונטן זוממער.


 

#807 - טראכטן פון יענעמ'ס געפילן
מדות טובות, חיזוק פאר מיידלעך, קעמפ

בעזרת ה' יתברך


יום ה' פרשת בלק, ט"ו תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ברסלב.


די מעשיות וואס דו דערציילסט מיר, ווי מען געבט אכטונג אויף יעדע מיידל'ס געפילן, אפילו ווען א מיידל קען נישט טאנצן – מאכט מען נישט חוזק פון איר, און ווען א מיידל רופט זיך אן נישט קלוגע רייד – מאכט מען נישט קיין געשפעט, נאר מען שמועסט ווייטער כאילו לא הי'; די מעשיות מאכן מיר זייער פרייליך, זעענדיג אז די תלמידות פון "בית פיגא" טראכטן אויך פון יענעמ'ס געפילן.


שטארק זיך ווייטער מיט דיינע גוטע מידות; נאך אביסל וועסטו טרעפן א גוטע שידוך.


פון דיין ראש ישיבה.

#806 - נישט האבן שייכות מיט לצים
שלום בית, לצנות

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת פנחס, י"ט תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


וואויל איז דיר און וואויל איז דיין חלק אויף אלע גוטע זאכן וואס דו טוסט, ובפרט אז דו ביסט אזוי געטריי צו דיין אשת חיל; דו העלפסט איר און דו זארגסט פאר איר. דו האסט אריינגענומען אין דיר וואס מוהרא"ש זאגט: "א מענטש האט נישט קיין חברים, אויב האט מען א חבר איז עס די אייגענע ווייב".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן גרויס שפע. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המידות, אות ליצנות, סימן א): "הַמִּתְלוֹצֵץ", דער וואס מאכט ליצנות, "מְזוֹנוֹתָיו מִתְמַעֲטִין", האט נישט קיין פרנסה; אין זכות וואס דו געבסט אכטונג פון לצים זאלסטו האבן גרויס שפע און נישט האבן חובות.


עס איז גוט דו זאלסט אריין קוקן אין ספר המדות אות ליצנות זען די סכנה וואס הערשט אויף די וואס האבן שייכות מיט לצים – דער אייבערשטער זאל אונז אלע היטן פון זיי.


דיין ראש ישיבה.

#805 - דער מאן דארף פרייליך מאכן די ווייב
שלום בית

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת פנחס, י"ט תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


איך בעט דיר זייער ליבער ... נרו יאיר, מאך פרייליך דיין ווייב תחי'; זי זעט נישט אויס פרייליך, איר פנים איז איינגעפאלן און צעבראכן, איז יעצט דיין מצוה איר צו מאכן פרייליך. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (קידושין לד:): "אִשָׁה - בַּעֲלָהּ מְשַּׂמְחָהּ"; דער מאן האט א מצוה פרייליך צו מאכן די ווייב.


אז דיין ווייב וועט זיין פרייליך וועסטו האבן גרויס שפע. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בבא מציעא נט.): "אוֹקִירוּ לִנְשַׁיְכוּ כִּי הֵיכִי דְּתִתְעַתְרוּ", רבא האט געזאגט פאר די מענטשן פון זיין שטאט: "זייטס מכבד אייערע ווייבער וועט איר ווערן רייך".


נעם אן מיינע ווערטער גוט און פאזעטיוו, ווייל איך האב נישט קיין שום אייגענע אינטערעסע דא, איך וויל נאר אז איר זאלט לעבן מיט ליבשאפט אזוי ווי נאך ענקער חתונה.


דער עיקר זאלסטו ארבעטן אויף זיך נאכצומאכן די הנהגה פון רבי'ן: "זיך נישט עקשנ'ען"; דער הייליגער רבי האט זיך קיינמאל נישט גע'עקשנ'ט, ער איז געווען בטל ומבוטל צום אייבערשטן, וד"ל.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#804 - דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט א וואוילע ווייב
שלום בית, סמארטפאון, פרנסה, חתן

בעזרת ה' יתברך


יום ב' פרשת פנחס, י"ט תמוז, שנת תשע"ט לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר.


איך האב ערהאלטן דיין נדבה פאר די ישיבה, יישר כח.


מזל טוב פאר דיין שוואגער, עס איז א גרויסע שמחה אז ער איז א חתן געווארן.


זיי מיר מוחל אז איך האב דיר אפגעזאגט צו לערנען "חתן שיעורים" מיט דיין שוואגער; איך בין נישט קיין חתן מדריך, איך האב נישט קיין צייט פאר דעם. דאס וואס איך לערן מיט מיינע תלמידים – איז עפעס אנדערש; פאר מיינע תלמידים טו איך אלעס, איך בין זיי מדריך חתונה צו האבן און אויך נאך די חתונה געב איך זיך אפ מיט זיי ווי מיט אייגענע קינדער, אבער סתם חתנים האב איך נישט די מעגליכקייט דערצו.


בנוגע דיין ווייב'ס ארבעט וכו'; אז זי וויל אפלאזן איר ארבעט ווייל זי וויל נישט זיין אויף סאושעל מידיע. דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט א וואוילע ווייב וואס וויל לעבן בקדושה ובטהרה, זי וויל נישט האבן צוטון מיט די כלי שופכין; זאלסטו איר נישט הייסן בלייבן מיט איר ארבעט צוליב די געלט.


זיי מקפיד צו דאווענען שחרית, מנחה און מעריב מיט מנין – וועסטו האבן גרויס שפע.


וואס דו דארפסט זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אויף דיין שפראך – אידיש, וועסטו זען ניסים ונפלאות.


דיין ראש ישיבה.