בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

זייט נישט קלוגער ווי די תורה, זייט נישט קלוגער ווי די צדיקים, מען קען נישט לאזן קומען אין שול, אין סקול, וכדומה – בפריצות; פריצות פארטרייבט די שכינה.

איבער די טענה אז אזוי וועט מען צוביסלעך מקרב זיין די פרויען און מיידלעך; עס איז נישט אזוי, נישט נאר מען וועט זיי נישט מקרב זיין, נאר מען וועט אינגאנצן פארטרייבן די שכינה.

זייט נישט קלוגער פון צדיקים, איר אליין געדענקט די מעשה מיט די ווייבל ... וואס מוהרא"ש האט געזאגט פאר איר מאן יום הקדוש נאך שחרית: "זאג פאר דיין ווייב אז זי קען נישט קומען אין שול מיט קורצע קליידער", מוהרא"ש האט אויך געוואוסט אז זיי קענען זיך באליידיגן און אוועק גיין, און אזוי איז טאקע געווען, זיי זענען אוועק געגאנגען, והוה מה דהוה; דאך האט מוהרא"ש געטון וואס איז ריכטיג על פי תורה, אז אין א שול טאר מען נישט קומען בפריצות, אין שול קומט מען איידל. מוהרא"ש האט מיר דעמאלט געזאגט מיט גרויס ווייטאג, אז אפילו די פרייע וואס זענען נעבעך ווייט פון די תורה, ווען זיי קומען אין שול צו א ברית פון אן אייניקל, פון א קינד וואס האט חוזר געווען בתשובה - קומען זיי מיט צניעות, און נעבעך ביי אונז ווייסט מען נישט ווי אזוי צו קומען אין שול.

איך האף מיטן אייבערשטנ'ס הילף אויף די הייליגע טעג הבאים עלינו לטובה צו מאכן א תקנה אין אונזער שול אז מען זאל קומען מיט א צוגעדעקטע שייטל, אזוי ווי אין אלע ערליכע קהילות, איך האף אז איר וועט מיר העלפן, און אויך אין אלע פלעצער וואס געהערט צו די קהילה, ווי למשל די באזאר, וואו פרויען קומען וואלענטירן, מסדר זיין די קליידער, מען זאל קענען קויפן פאר ביליג - זאלן זיין פרויען וואס קומען אנגעטון ווי א איד גייט, און אז מען דארף מקרב זיין א פרוי וואס איז נעבעך צעבראכן וכו' - קען מען איר רופן אויפן טעלעפאן, רעדן און שמועסן, אבער זי קען נישט קומען פארטרייבן די שכינה פון די באזאר וכדומה.

איך ווייס אויך פון מקרב זיין, איך וויל אלע מקרב זיין, און איך בין עוסק אין דעם מיין גאנצע לעבן; מיין גאנצע טאג גייט מיר אריבער מיט די מחשבה: 'ווי מען קען נאר צוריק צו ברענגען נאך א איד צום אייבערשטן, נאך א בחור, נאך א מיידל', אבער דאס קען נאר גיין מיט די תורה, אויב מען טרעט אפ איין טריט פון די תורה - איז ביטער.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

דיין ווייב שרייבט מיר אז דו ביסט צעבראכן אז מען האט ענק געזאגט אביסל צו ווארטן וכו', ווייל זי איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט און דו ביסט נישט צופרידן אז זי דארף נעמען מעדעצין וכו'.

איך בעט דיר זייער ליבער ברודער, אז דיין ווייב איז יעצט אביסל איבערגעשטרענגט, זי דארף נעמען מעדעצין, זי איז נישט פרייליך וכו'; זאלסטו איר פריייליך מאכן, זאלסט נישט טראכטן מחשבות: 'וואס קומט מיר אזא ווייב?' און דו זאלסט חס ושלום איר טשעפען. איך האב געזען מעשיות וואס אינגעלייט האבן געהאט טענות וכו', און פלוצלונג האט זיך אלעס געגעבן א דריי איבער, די פרוי איז געווארן פרייליך און געזונט, מיט שטארקע נערווען, און דער מאן איז אריין אין א נעפל, א וואלקן האט זיך אויסגעשפרייט אין זיין מח השם ירחם, אריין אין א דעפרעסיע.

מאך פרייליך דיין ווייב, די הייליגע חכמים זאגן (ראש השנה ו:): "אשה בעלה משמחה", דער מאן האט א מצוה פרייליך צו מאכן די ווייב; צוויי זאכן זאלסטו טון אפילו עס קומט דיר אן זייער שווער, ערשטנס זאלסט איר אויסהערן, לאז איר רעדן, הער אויס אירע ווייטאג, אירע מחשבות, און בארואיג איר; זאג איר נאכאמאל און נאכאמאל, ווייך, איידל און שיין: "דער אייבערשטער וועט אונז העלפן", "דער אייבערשטער וואס האט אונז באשאפן - ער וועט אונז היילן", צווייטנס, מאך איר פרייליך וכו'; דאס לעבן אינאיינעם וכו' נעמט אוועק די מרה שחורה און די עצבות.

בעט דעם אייבערשטן פאר דיין געזונט, פאר דיין ווייב'ס געזונט און פאר די קינדער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין. ליבער ברודער, דער יסוד היסודות פון אוועק שטעלן א געזונטע ערליכע שטוב מיט ערליכע דורות - איז די שבת'דיגע סעודות; די שיינע שבת'דיגע סעודות ווערט איינגעקריצט אין די קינדער, דאס האלט זיי, דאס געבט זיי כח זיך צו שטארקן אויף די שווערע נסיונות, און נישט ווערן פארשלעפט פון נישט גוטע חברים; די שבת סעודות האבן א הימלישע כח, עס ליגט אין דעם באהאלטן א הייליגקייט, די קינדער זעען דעם טאטן זיצן אויבן אן זינגען מיט שמחה זמירות, און די מאמע זיצט ווי א מלכה פרייליך און צופרידן; דאס האלט די משפחה, דאס האלט די דורות.

ליבער ברודער, זיי שטארק אין זינגען שבת די זמירות, און זיי פרייליך ביי די סעדות, נישטא עפעס גרעסערס פון זיך פירן בתמימות ופשיטות, פון זינגען ביי די סעודות זמירות. דער הייליגער רבי האט זייער ליב געהאט די פשוט'ע עבודות פון פשוט'ע ערליכע אידן, ער האט זייער ליב געהאט די מענטשן וואס זאגן אלע תחינות און בקשות וואס זענען געדרוקט אין די גרויסע סידורים, אזוי ווי די פשוט'ע אידן פירן זיך. און דער רבי פלעגט אונז זייער אנזאגן און מחזק זיין אז מיר זאלן זינגען זמירות ביי די סעודות שבת, און ער האט זייער מקפיד געווען אויף די מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים און זינגען נישט קיין זמירות שבת ביי די סעודות און מוצאי שבת ביי מלוה מלכה, און טוען נישט אנדערע פשוט'ע עבודות; "כִּי עִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא בִּפְשִׁיטוּת וּבִתְמִימוּת גָּמוּר בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת", ווייל דער עיקר אידישקייט איז זיך פירן פשוט אן קיין חכמות - ווי א פשוט'ער איד, (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קד).

מאך נישט סעודות שבת מיט נאך קאפלס, קיין שום גוטס קומט נישט ארויס פון דעם, און אז די 'קאנטרי' מאכט א שבת אינאיינעם - זאלסטו זיך מיט חכמה ארויסדרייען, זאלסט נישט מיט האלטן אזעלכע פארטיס, "בְּנִי אַל תֵּלֵךְ בְּדֶרֶךְ אִתָּם" (משלי א, טו), גיי נישט מיט זיי, האלט דיין שטוב איידל און הייליג, און ביי די סעודות זאלסטו נישט זיין ערנסט, אז דיינע קינדער זאלן זוכן וואו צו אנטלויפן; זאלסט זיין זייער זייער פרייליך, זאלסט מאכן וואס דו קענסט אבי די גאנצע משפחה זאל זיין פרייליך, אבער בתנאי אז דיין שטוב איז א פריוואטע פלאץ, נישטא נאך קאפלס. און אויך א גאנץ יאר זאלסטו נישט גיין צו א חבר אין שטוב אויף סעודות, און רוף נישט דיין חבר צו דיר. הלואי זאלסטו מיך אויסהערן און נישט זיין קיין אויבער חכם, איך וויל נאר דיין שטוב זאל בלייבן גאנץ, איך וויל נאר דיך ראטעווען פון אנקומען אין שאול תחתית, און אז ביי ענק אין 'קאנטרי' איז דא א קידוש - זאלסטו נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, קיין גוטס וועט פון דעם נישט ארויסקומען, קענסט ווערן ללעג ולקלס פאר די גאנצע קאנטרי, וועסט זיך וואלגערן אין פעלד, די קינדער וועלן דיך באווארפן, זיי וועלן דיך באזינגען; וואס פעלט דיר עס אויס... דער רבי האט נישט געלאזט טרינקען, דער רבי האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כו), אז מען קומט צו עבירות דורך טרינקען, זאלסטו מער נישט טרינקען קיין וויין און ברוינפן, נאר צו קידוש און הבדלה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ - זאלן ענק זאגן תהלים יעדן טאג מיט טרערן, אז זי זאל אהיים קומען פון קעמפ מיט יראת שמים, ווייל אסאך עלטערן פארלירן די טעכטער אין 'מיידל קעמפ'.

עלטערן דארפן בעטן יעדן טאג פאר די קינדער און באזונדער פאר די טעכטער, זיי זאלן אויסוואקסן ערליך מיט יראת שמים. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש תנחומא נשא, י): "'וְיִשְׁמְרֶךָ' בְּבָנוֹת", טעכטער דארפן מער שמירה צו בלייבן מיט יראת שמים; בעט דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער, די הייליגע חכמים דערציילן (תנא דבי אליהו רבא, פרק יח): "מַעֲשֶׂה בְּכֹהֵן אֶחָד", עס איז געווען א כהן, זייער אן ערליכער איד, ער האט געהאט צען קינדער, זעקס זין און פיר טעכטער, "וּבְכָל יוֹם וָיוֹם הָיָה מִתְפַּלֵּל וּמִשְׁתַּטֵּחַ וּמִתְחַנֵּן וּמְבַקֵּשׁ רַחֲמִים", ער פלעגט יעדן טאג זיך אראפווארפן אויף דער ערד, וויינען און בעטן דעם אייבערשטן, "וּמְלַחֵךְ בִּלְשׁוֹנוֹ עָפָר", ער פלעגט אויפלעקן דער ערד מיט זיין צינג (דאס איז אן אויסדריק ווי איינער פארפירט און וויל עפעס פועל'ן) - "כְּדֵי שֶׁלֹא יֵצֵא אֶחָד מֵהֶן לִידֵי עֲבֵירָה וְלִידֵי דְּבַר מְכֹעָר", אז אלע זיינע קינדער זאלן זיין ערליכע אידן און קיינער זאל נישט צוקומען צו קיין עבירות, און מען דערציילט אויף אים, עס איז נישט אריבער קיין סאך צייט, נאך א קורצע צייט, ווען עזרא הסופר צוריק געברענגט אלע אידן קיין ארץ ישראל און אויפגעבויט דעם בית המקדש, און דער איד איז אויך געווען פון די וואס זענען צוריק געגאנגען קיין ירושלים, מיט אלע זיינע קינדער צוזאמען מיט עזרא הסופר, און אלע זיינע קינדער זענען געווארן כהנים גדולים אין בית המקדש, דער כהן האט זוכה געווען צו קינדער און אייניקלעך וואס אלע פון זיי האבן געטון די עבודה אינעם בית המקדש; זעט מען אז די עצה פאר ערליכע דורות איז תפילה – בעטן דעם אייבערשטן פאר יעדן קינד באזונדער זיי זאלן אלע וואקסן ערליך און הייליג.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר וזוגתו תחי'

יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ - זאלן ענק איר מיט שיקן א סידור מיט א תהלים, שרייבט איר א קליין בריוועלע אינעם סידור און אינעם תהלים אז זי זאל זיך אויסבעטן ביים אייבערשטן; זי זאל בעטן פאר א גוטע שידוך, אן ערליכע שידוך, מיט ערליכע געזונטע דורות.

מען דארף אסאך תפילות צו באקומען א חתן א ירא שמים; מען קען גיין אנגעטון מיט א הוט און רעקל, מען קען אויסזען פון אינדרויסן ווי אלעס איז פיין און וואויל, און אינעווייניג איז מען שוין ליידער פארפוילט השם ישמרינו, און נאר מיט תפילה איז מען זיכער אז מען וועט זוכה זיין צו טרעפן אן ערליכע שידוך און אויפשטעלן אן ערליכע שטוב.

שאצט ענק נישט אונטער, אפאר אמת'ע ווערטער פון א טאטע מאמע קען ראטעווען דאס קינד און אלע אירע דורות, ווייל ווען זי וועט עפענען איר סידור וועט זי נאכאמאל כאפן א בליק אויף די פאר אמת'ע ווערטער וואס ענק האבן איר געשריבן פון הארץ.

שרייבט איר אז זי זאל רעדן צום אייבערשטן אין איר שפראך, אין מאמע לשון, "כי אתה שומע תפילות כל פה", דער אייבערשטער הערט אויס די געבעט פון יעדן איינעם, דער אייבערשטער איז אונזער טאטע, מען דארף רעדן צו אים און זיך בעטן ביי אים אזוי ווי א קינד בעט א טאטע, שרייבט איר אז לאה אמינו האט געדארפט חתונה האבן צו עשו און זי האט נאס געמאכט אירע אויגן מיט תפילה, זי האט געוויינט צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל נישט א מאן אן עשו, איך וויל א מאן א יעקב, א מאן א צדיק", און אזוי אויך מיט קינדער; וואס האט רבקה געטון ווען זי האט געזען אז זי קען נישט האבן קיין קינדער? זי האט געבעטן דעם אייבערשטן, זי האט זיך געשטעלט אין א ווינקל פון שטוב מיט א סידור אויפן פנים און געוויינט: "הייליגער באשעפער געב מיר קינדער" - ביז זי האט זוכה געווען צו קינדער, און אזוי האבן אלע אמהות געטון; אזוי זאלסטו טאכטער טון - וועסטו האבן אלעס וואס דו דארפסט.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר

אז דיין טאכטער האט חשק צו בלייבן זומער מיט די מאמע - זאלסטו איר נישט איבער רעדן צו גיין אין מיידל קעמפ, ווייל די בעסטע פלאץ פאר א מיידל - איז אין שטוב מיט די מאמע, מוהרא"ש האט נישט געהאלטן פון שיקן אין 'קעמפ', די מיידל קעמפ האט מען געמאכט פאר קינדער וואס האבן נישט קיין שטוב וואו צו זיין, און אז דיין טאכטער וויל זיין אין שטוב - איז דאס זייער גוט און געזונט; זי וועט העלפן די מאמע, וואס קיין גרעסערע זאך פון דעם איז נישט פארהאן.

פארלאנג פון דיינע טעכטער צו העלפן אין שטוב; מען ווערט נישט קיין גוטע טאטע ווען מען געבט נאך די טעכטער ארויסצוגיין טאג און נאכט מיט חבר'טעס, די קינדער וואס מען האט זיי נישט מחנך געווען צו בלייבן אין שטוב העלפן די מאמע - קענען זיך נישט קיין עצה געבן אין לעבן, די דארפן זיצן רוב פון זייער לעבן ביי די טעראפיסטן; ווי מער מען לערנט אויס די קינדער צו העלפן - אלץ מער געזונט וואקסן זיי, נאכן חתונה וועלן זיי קענען פירן א שטוב, וואשן וועש, וואשן געשיר, צאמנעמען די שטויב און אויפברענגען קינדער.

זאלסט געבן ליבשאפט פאר דיינע קינדער, זיי געבן גוטע ווערטער, זיי אויסרימען, אבער געב זיי נישט קראנקשאפט, נאכגעבן פאר די קינדער איז נישט ליבשאפט, נאכגעבן די קינדער, זיי לאזן גיין וואו זיי ווילן, זיי געבן וואס זיי ווילן - דאס איז קראנקשאפט, דאס איז אכזריות; די קינדער וואקסן אויף נישט געזונט, זיי זיצן רוב פון זייער לעבן ביי טעראפי; א גוטע טאטע, א גוטע מאמע - פארלאנגט וואס מער פון די קינדער צו העלפן אין שטוב, די עלטערן זענען מחליט וואס איז צניעות'דיג און וואס נישט, און מען געבט אסאך גוטע ווערטער מיט אסאך אויסרימען.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי', תלמידת בית פיגא

אז איר פארשטייט בעסער צו חינוך ווי מיר, איר ווייסט אז די סקול איז נישט קיין סקול און די מנהלת טויג נישט - וואלט געווען א גוטע עצה איר זאלט עפענען נאך א סקול אין שטעטל; איך בין זיכער אז אסאך משפחות וועלן זיך פרייען, אבער מיין סקול בית פיגא, מיין שווערע הארעוואניע - זאלט איר נישט אונטער גראבן, איך האב דאס געבויט מיט מסירת נפש, דאס פיר איך אזוי ווי איך האב מקבל געווען פון די הייליגע צדיקים.

איך האף צום אייבערשטן איר וועט זיין געטריי, העלפן בית פיגא, און זיך דורך שמועסן מיט די מנהלת. אלעס וואס באדערט אייך פון בית פיגא זאלט איר רעדן נאר מיט די מנהלת תחי'.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר וזוגתו תחי'

איידער ענק שיקן אייער טאכטער אין 'מיידל קעמפ' - זאלן ענק רעדן צו איר פון זיך היטן פון נישט געזונטע פריינדשאפט, ענק צאלן אוועק פאר די טאכטער צו גיין אין 'מיידל קעמפ' טויזנטער דאלער, און חס וחלילה אויב מען וועט איר נישט אנגרייטן פון זיך אכטונג געבן פון נישט געזונטע פריינדשאפט וועט אויסקומען אז איר צאלט יעצט איינגאבע (דיפאזיט) פון דריי פיר טויזנט דאלער וואס וועט אייך קאסטן שפעטער ביי איר לעבן הונדערטער טויזנטער דאלער, ווייל די רבנים און די מומחים זאגן אלע אז די גיטין וואס גייט פאר ביי כלל ישראל איז א תוצאה פון נישט געזונטע פריינדשאפט וכו' וכו', וואס עס הייבט זיך אן אין קעמפ השם ישמרינו, און ווען מען וואלט ווען געקענט האלטן די טעכטער אין שטוב במשך דעם זומער - וואלט זיכער בעסער געווען.

איך ווייס אז עס וועט דיר נישט זיין גרינג, דו וועסט זוכן תירוצים נישט צו רעדן, דו וועסט זאגן: "עס פעלט נישט אויס, מיינע קינדער ווייסן פון זיך אליינס, מיינע קינדער זענען גענוג קלוג", מיט נאך אנדערע תירוצים.

ליבער ברודער, הארציגער חבר, איך בעט דיר האב רחמנות אויף דיר אליין, האב רחמנות אויף דיינע אייגענע קינדער, זיי נישט ווי די בת היענה וואס ווען דער בער קומט - בייגט זי אריין די קאפ אין די ערד און שוין, מער איז נישטא קיין בער, און מער דארף מען נישט רעדן פון בערן, ביז דער בער פארציקט איר; וואלסטו געהערט וואס די רבנים און די מומחים וואס פרובירן צו העלפן די אלע וואס זענען אריינגעפאלן אין דעם, וואס זיי זאגן און האבן צו דערציילן, ווי ווייטאגליך דאס איז השם ירחם, מען וויל נישט חתונה האבן, און אז מען האט חתונה וויל מען נישט לעבן א חתונה געהאטע לעבן, די קאפ איז פארדרייט, מען וויל צוריק לויפן צו די נישט געזונטע פריינדשאפט השם ישמרינו, און אז מען וואלט ווען גערעדט צום קינד זיך צו היטן פון נישט געזונטע פריינדשאפט - וואלט מען אלעס געקענט איינשפארן.

דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, בית שמש

איך האב ערהאלטן דיין בריוו.

נישט ביים קויפן די הוט זאלסטו מצמצם זיין, נישט דארט ליגט דער פראבלעם פון אויסגעבן געלט; פריי זיך אז דיין זון גייט בר מצוה האבן, טו אים אן א הוט און א רעקל.

מאך נישט קיין נארישע זאכן, קויף פאר דיין בר מצוה בחור א הוט, מען דארף נישט קיין דאשיקל, (ביי די ערליכע קהילות וואס אלע גייען אזוי איז עפעס אנדערש).

שפאר דיין געלט ביי מותרות, ביי די טישטוכער, ביי די בלומען, ביי זאכן וואס איז א לאו פון בל תשחית, און ביי ערליכע זאכן זאלסטו ניצן דיין געלט מיט גרויס שמחה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און פארברענג אין קאנטרי מיט דיין ווייב און קינדער, דיין שכן לאז פארברענגען מיט זיין ווייב און זיינע קינדער, מיש נישט אויס די יוצרות, שטופ זיך נישט אריין די נאז וואו דו געהערסט נישט, עס איז נישט איידל אריין צו גיין אין יענעמ'ס שטוב, אויך נישט אין יענעמ'ס חצר, פארטש וכדומה; אז יענער עסט נאכטמאל אין זיין חצר - שפאציר נישט אריין צו אים, שמועסן, לאכן - השם ישמרינו.

די וואס זאגן: "עס איז גארנישט שלעכט, מען שמועסט נאר, מען לאכט נאר, מען שמייכלט נאר, מען טוט גארנישט שלעכט"; אויף דעם זאגט די הייליגע תורה (משלי ו, כז): "הֲיַחְתֶּה אִישׁ אֵשׁ בְּחֵיקוֹ וּבְגָדָיו לֹא תִשָּׂרַפְנָה", קען דען א מענטש האלטן פייער אויפן שויס און זיינע קליידער וועלן נישט פארברענט ווערן? "אִם יְהַלֵּךְ אִישׁ עַל הַגֶּחָלִים וְרַגְלָיו לֹא תִכָּוֶינָה", קען דען א מענטש שפאצירן אויף ברענעדיגע קוילן און זיינע פיס זאלן נישט פארברענט ווערן? "כֵּן הַבָּא אֶל אֵשֶׁת רֵעֵהוּ, לֹא יִנָּקֶה כָּל הַנֹּגֵעַ בָּהּ", דאס זעלבע סוף וועט זיין מיט א מענטש וואס זאגט: "מען שמועסט נאר, מען פארברענגט, מען לאכט, מיר טוען נישט קיין שלעכטס"; מען ווערט פארברענט אין גיהנום רחמנא לצלן.

אלעס וואס דו מאכסט און טוסט - זאל זיין פריוואט מיט דיין משפחה, דאס הייסט פריוואט מיט דיינע קינדער, און געב זיך אכטונג נישט צו פארלירן אין 'קאנטרי' דיין גאנצע יראת שמים, נישט אומזיסט פלעגט דער הייליגער רבי פון סאטמער זכותו יגן עלינו וויינען אויף די וואס פארן אוועק אין 'קאנטרי', מען זאלן וויסן אז דער אייבערשטער איז אויך דארט און מען דארף זיך אויפפירן מיט יראת שמים; ער האט געזאגט: "מען פארט אוועק פון שטאט, אבער מען פארט נישט אוועק פונעם אייבערשטן".

עס איז אזוי שיין און אזוי גוט ווען די שטוב איז ערליך, די שכינה רוט אין שטוב, אלע ברכות איז אין שטוב, און אוי וויי אויב מען פירט זיך נישט בצניעות, מען זיצט אינאיינעם קאפלס, מענער און ווייבער, אוי וויי וואס פאסירט, די שכינה גייט אוועק, און אז די שכינה איז נישט אין שטוב - קומען די מזיקים, עס קומט צרות רחמנא לצלן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און ווען דו קומסט ארויס אין קאנטרי אויף שבתים, פון דאנערשטאג נאכט ביז מאנטאג אינדערפרי וכדומה - זאלסטו פארברענגען מיט דיין משפחה. עס איז זייער נישט ריכטיג צו זען וואס טוט זיך אין די קאנטריס אין די צייטן וואס די מענער קומען ארויס אין קאנטרי; אנשטאט אהיים גיין צו די ווייב - גייט מען מיט חברים, מען איז אינדרויסן גאנצע נעכט; דאס איז נישט אויסגעהאלטן, עס איז נישט קיין ערליכע זאך, דעריבער בעט איך דיר זייער, גיי אהיים, זיי נישט ביי די נעכט מיט חברים, פיר זיך ערליך און הייליג.

לאז אפ חברים, חברים איז א דמיון, נישטא אזא זאך ווי חברים, ווילאנג מען קען עפעס האבן נוצן פון דיר וועט מען דיך ניצן, נאכדעם וועט מען דיך באגראבן, מען וועט דיך אוועק ווארפן ווי מען ווארפט אוועק די שאלאכטס פון א לעמאן, מען וועט דיך אויסקוועטשן, מען וועט דיך אויסנוצן, און שפעטער וועט קיינער נישט קוקן אויף דיר.

ליבער ברודער, מענטשן באוויינען זייערע יונגע יארן וואס זיי האבן פארברענגט זייערע טעג און נעכט מיט חברים, און שפעטער האבן די חברים זיי פארשעמט און בא'גנב'עט השם ישמרינו; האב שכל, ניץ אויס דיינע יונגע יארן ריכטיג, ניץ עס צו זיין אין שטוב מיט דיין משפחה.

איך בעט דיר זייער דו זאלסט זיך פירן ווי אן ערליכער איד פירט זיך. גיי אהיים צו דיין ווייב, שמועס מיט איר, פארברענג מיט איר, לאז נישט די שטן צעברעכן דיין שטוב, און אז דו קענסט זיין וואס מער נעכט אין קאנטרי - זאלסטו וואס מער זיין אין שטוב, ווייל על פי תורה טאר מען נישט אוועק פארן פון שטוב, נאר אין שטוב מיט די ווייב איז מען אפגעהיטן, און געב אכטונג נישט וויי צו טון דיין ווייב חס ושלום, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן רסג), דער יצר הרע זוכט מיט אלע וועגן: "לְקַלְקֵל הַשְּׁלוֹם בַּיִת שֶׁל בְּנֵי הַנְּעוּרִים, כְּדֵי שֶׁיִּתָּפְסוּ בִּמְצוּדָתוֹ חַס וְשָׁלוֹם עַל יְדֵי זֶה", ווי ער קען צעשטערן די שלום בית, מאן און ווייב זאלן זיין צעטיילט, ווייל אזוי קען ער אראפווארפן דעם מענטש אין עבירות, ער לאקערט אויף יונגע פארפעלקער זיי צו צעטיילן, אזוי ווארפט ער זיי אראפ אין עבירות.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ח' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

באנוץ זיך מיטן רבינ'ס עצה, גיי יעדן טאג א שפאציר, שפאציר מיטן אייבערשטן, שמועס זיך אויס דיין הארץ, גיס זיך אויס דיין הארץ, דערצייל דעם אייבערשטן אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, פארן אייבערשטן קען מען אלעס דערציילן, אויך זאכן וואס מען קען קיינעם נישט דערציילן, פריוואטע שעמעדיגע זאכן, שלום בית זאכן, חובות וכו'.

איך בין זיכער אז אויב דו וועסט דאס טון טעגליך; יעדן טאג, וואך נאך וואך – וועסטו זען גרויסע ישועות.

די הייליגע חכמים דערציילן (תענית כג:), א איד איז געקומען צו זיין רבי אז ער האט נישט מער קיין געפיל צו זיין ווייב, עס איז נישטא קיין חן – ליבשאפט; האט אים דער רבי געפרעגט: "וואס איז די נאמען פון דיין ווייב?" זאגט ער: "חנה", האט דער צדיק מתפלל געווען און געלערנט דעם תלמיד צו מתפלל זיין, און אוודאי איז צוריק געקומען די חן און ליבשאפט; ווייל תפילה העלפט, און אז מען האט עקשנות צו בעטן יעדן טאג – זעט מען ישועות.

אויך אויב עס איז נאכנישט דא חן – זאלסטו רעדן מיט הכנעה צו איר; רעד שיין, געב גוטע ווערטער אפילו עס איז נישט אינגאנצן אמת, דאס איז נישט שקר; שקר איז ווען מען קריגט זיך, און אמת איז – אז מען איז מוותר און מען איז זיך מבטל צום אייבערשטן, מען בייגט זיך איין די קאפ פארן אייבערשטן, מען גלייבט אז ער מאכט אלעס, ער שטייט אונטער יעדע זאך, דאס איז אמת.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ז' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

שטארק זיך מיטן אנטון טלית ותפילין יעדן טאג, און פריי זיך אז דו ביסט זוכה אנצוטון טלית און תפילין, דאס איז דאך די גרעסטע זאך, אז מען איז זוכה צו טון די מצוות פונעם אייבערשטן. גיי א טענצל נאך שחרית אז דו האסט זוכה געווען נאך א טאג אנצוטון די הייליגע טלית און תפילין; נאר דאס וועלן מיט מיט נעמען, נאר דאס בלייבט פונעם מענטש.

זאג די תיקון הכללי מיט די טלית ותפילין, עס נעמט נישט לאנג צו זאגן די תיקון הכללי [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], עס נעמט פינף צען מינוט. דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא), צען קאפיטלעך תהלים איז א גרינגע זאך צו טון, נאר וויבאלד איך האב געזאגט מען זאל זאגן די צען קאפיטלעך – וועט שוין זיין מניעות, עס וועט זיין נישט גרינג; דערפאר האט מוהרא"ש איינגעפירט אין אלע שולן פון "היכל הקודש" אז גלייך נאך עלינו לשבח זאגט מען די צען קאפיטלעך תהלים וואס איז א תיקון הכללי אויף כלליות חטאים, און אזוי איז מען זוכה צו פרנסה אן קיין פלאג (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן כט).

אויך זאלסטו לערנען יעדן טאג משניות, דאס רייניגט פון אלע שלעכטס, עס נעמט ארויס דעם מענטש פון די ערגסטע בלאטעס, ה'עלית מ'ן ש'אול נ'פשי איז ראשי תיבות משנ"ה, דורך משניות גייט מען ארויס פון גהינום, פון דעם טיפן שאול.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת בלק, (בלק בא"י), ו' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד ... נרו יאיר

שטארק זיך מיטן דאווענען די דריי תפילות, שחרית מנחה און מעריב – מיט מנין.

שפרינג אריין אין שול, טאנץ אריבער די עצבות ומרה שחורה, ווייל נאר אז מען גייט אין שול דאווענען די דריי תפילות – האט מען א שמירה צו זיין אן ערליכער איד, און טאקע דערפאר פארלייגט זיך דער סמ"ך מ"ם מיט אלע כוחות אפצוהאלטן דעם מענטש נישט צו גיין אין שול, און אזוי אים אינגאנצן אוועק צו נעמען פון מחנה ישראל.

רעד נישט קיין ניבול פה, און אז מען רעדט צו דיר ניבול פה – זאלסטו נישט ענטפערן, האב נישט קיין שייכות מיט דעם. די הייליגע חכמים זאגן (שבת לג.), אלע צרות קומען פון רעדן ניבול פה, און אמאל אפילו מען האט גע'חתמ'עט פארן מענטש א גוטע זאך פאר די קומענדיגע זיבעציג יאר, אבער דורך ניבול פה צערייסט מען די גוטע גזירה, "גַּם לַשּׁוֹמֵעַ וְשׁוֹתֵק", אויך דער וואס הערט רעדן ניבול פה און שווייגט – ברענגט אויף זיך אלע צרות, השם ישמרינו.

ברוך ה' איך בין שוין ארויס פון שטאט, איך בין אין שטעטל פארן זומער, א מחי' צו זיצן צווישן די ביימער לערנען און דאווענען, זיך גרייטן פאר די הייליגע טעג הבאים עלינו לטובה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

צו מיין ליבער ... נרו יאיר

די בחינות אין כולל איז נאר לחזק, צו זען אז מען קען אויף למעשה און צו קענען גיין ווייטער צום קומענדיגן סימן, אבער אויב דו ווערסט צעדריקט פון די בחינות, עס צעדריקט דיין מח – זאלסטו זיך נישט צעדריקן; דארפסטו דאס נישט מאכן.

לערן אן קיין לחץ, טראכט נישט פון יא קענען, נישט קענען, פון יא מצליח זיין זיך צו פארהערן, באקומען די הוראה אדער נישט, טראכט נישט פון דעם, לערן מיט די מחשבה פון טון דעם רצון ה' וואס האט אונז געזאגט צו לערנען, די מסגרת הכולל איז אויסגעשטעלט צו העלפן לערנען, נישט צו צעקוועטשן, צעדריקן די מח.

גיי יעדן טאג א שפאציר, זיי זיך מתבודד, בעט און וויין צום אייבערשטן דו זאלסט זוכה זיין צו שפירן די זיסקייט פון די תורה, און נאר עוסק זיין אין תורה, תפילה ומעשים טובים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

החתן ... נרו יאיר

מזל טוב חתן צו דיין שידוך, דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט גיין צו די חתונה מיט גרויס שמחה, און די שידוך זאל זיין א קשר של קיימא, די שכינה זאל רוען ביי ענק.

יעצט ווען דו ביסט א חתן איז גאר א גוטע צייט פאר עבודת השם יתברך, נעם זיך צאם, מאך זיך א פלאן צו ענדיגן צו דיין חתונה ש"ס, און אויך ספרי רבינו; יעצט האסטו נאכנישט קיין דאגה פון ברענגען פרנסה, זאלסטו אויסניצן די טעג מיט תורה ותפילה.

שטיי אויף פארטאגס, דאווען און לערן אפאר שעה דיינע שעורים, טו גארנישט איידער דו דאווענסט שחרית און דו לערנסט חומש – פרשת השבוע שנים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך; משנה – אכצן פרקים משניות כסדרן; גמרא – אסאך בלעטער גמרא; הלכה – שלחן ערוך; מיט ספרי רבינו.

דיין לעבן וועט ווערן ליכטיג און פרייליך, ווייל נאר אז מען לערנט תורה – ווערט מען זאט און צופרידן, מען זוכט נישט נאך נישט גוטע זאכן, תורה מאכט גליקליך און צופרידן.

אויך זאלסטו העלפן מיט וואס דו קענסט – די ישיבה, די קעמפס וכו'; בלייב דיין גאנצע לעבן משמש זיין דעם רבי'ן.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מרת ... תחי'

א גרויסן יישר כח פאר אלעס וואס איר טוט פאר אונזערע מוסדות און פאר קהילת היכל הקודש, דער אייבערשטער זאל אייך באצאלן מיט נחת ביי די קינדער און אייניקלעך.

ווען די ארבעט ווערט איבערגעשטרענגט, און ווען זאכן זענען צעפארן, נישטא צו וועם צו רעדן – איז די עצה זיך איבער געבן צום אייבערשטן, אים איבער געבן די טאג מיט אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט, און אזוי ווערן אלע זאכן מסודר, מען איז מצליח מיט אלעס וואס מען דארף.

דאס טו איך ווען איך האב נישט מיט וועם צו רעדן, און דאס האט מוהרא"ש זכותו יגן עלינו געטון אלע זיינע יארן; מוהרא"ש האט נישט געהאט ווער עס זאל אים העלפן, מוהרא"ש איז געווען אליין; וואס האט ער געטון? ער האט זיך איבער געגעבן צום אייבערשטן, און ער האט אונז געלערנט מיר זאלן אזוי טון.

נאכאמאל יישר כח, און נאכאמאל שטארקט אייך; דערמאנט אייך אלע שווערע זמנים זייט די מוסד שטייט, און ביז אהער איז מען אלעס איבערגעקומען, און ווייטער וועט אויך זיין ניסים.

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת קרח, (חקת בא"י), כ"ז סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

טייערער ... נרו יאיר

האסט מיר געבעטן איך זאל דיר שרייבן א בריוו דיך אויפצופרישן; ליבער ברודער, וועק זיך אויף, זע אז דיינע שיינע יונגע יארן זאל נישט אריבער גיין מיט נארישקייטן, זע יעדן טאג צו דאווענען און לערנען, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב, גיי אין שול מיט מסירות נפש, גארנישט זאל אפשטעלן דאס גיין אין שול, און אז דו ביסט שפעט, דו דארפסט לויפן צו די ארבעט – זאלסטו ערשט גיין אין שול, אפילו מען דריקט דיר וכו', טראכט וואס טוט א מענטש וואס שטייט אויף און שפירט נישט גוט און רופט הצלה, מען טראגט אים אין שפיטאל, וואס טראכט ער וועגן די ארבעט? וואס פאר א חשבונות לויפן אין זיין קאפ? ער טראכט נאר פון איין זאך: 'איך וויל זיין געזונט, איך וויל לעבן, איך דארף גארנישט', אזוי דארף א איד טראכטן יעדן אינדערפרי: 'איך וויל דאווענען, איך דארף גארנישט, איך בין א איד'.

טייערער ברודער, ווארף אוועק די טעלעפאן, די קליפס, די סטעטוס; דאס קילט דיך אפ פון דיין תמימות, דאס נעמט דיך אוועק פון התקרבות לרבינו, אויך פון די ווייב מיט די קינדער. קויף זיך א פשוט'ע טעלעפאן; וועסט פריש מקורב ווערן, וועסט צוריק הנאה האבן פון די שיינע וועלט וואס דער אייבערשטער האט באשאפן, די סמארטפאון נעמט אוועק דעם מענטש פון קענען טראכטן גראד, פון הנאה האבן פון די וועלט.

איך בין זומער אין שטעטל, איך האב נישט דא קיין אימעיל, אויך נישט קיין טעלעפאן, איך זע נישט קיין טעקסט מעסעדזש, אויב דו ווילסט מיר עפעס דערציילן אדער פרעגן – שרייב מיר א בריוו, אזוי ווי אין די אמאליגע צייטן, אדער קום ארויף רעדן פנים בפנים.

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט אויסניצן דעם זומער אזוי ווי עס דארף צו זיין, און אז דו ביסט דורכן וואך אין שטאט פאר פרנסה, זאלסטו זיך קובע זיין יעדע נאכט צו לערנען, גיי אין שול צו שיעורי תורה, פארברען נישט די נעכט מיט נארישקייטן, און זיכער זאלסטו נישט גיין צו שלעכטע פלעצער, האלט זיך מיט אלע כוחות צו בלייבן ערליך, מאך זיך א סדר צו לערנען שיעורים אין משנה, גמרא, הלכה וכדומה, און אז דו האסט נישט קיין מוחין צו פארשטיין קלאר א שטיקל גמרא - זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען מער אויבערפלעכליך, און אפילו דו פארשטייסט נישט אזוי קלאר - זאלסטו ווייטער לערנען. מאך זיך א סדר, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט עס מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת.

די נסיונות זענען גרויס, און זומער זענען די נסיונות געפערליך, און נאר אז מען לערנט תורה, מען מאכט זיך א קביעות צו לערנען טאג נאך טאג כך וכך בלעטער גמרא - קען מען זיך האלטן ריין און הייליג.

אז דו האסט חברים וואס שלעפן דיך צו גיין אויף נישט גוטע פלעצער, און דו ווייסט נישט ווי אזוי זיי אפצוזאגן; פון איין זייט ווילסטו נישט גיין, דו ווילסט זיין ערליך, דו ווייסט אז עס איז נישט ריכטיג צו גיין וואו זיי גייען השם ישמרינו, און פון די אנדערע זייט האסטו נישט די כוחות צו זאגן 'ניין', דו ווילסט נישט מען זאל דיך אראפקוקן, דו ווילסט נישט זיין דער פרומער; זאלסטו מיט חכמה זיך ארויסדרייען, "כִּי בְתַחְבֻּלוֹת תַּעֲשֶׂה לְּךָ מִלְחָמָה" (משלי כד ו), מיט חכמה דארף מען מלחמה האלטן מיטן יצר הרע; לעש אויס די טעלעפאן, גיי שלאפן, אינדערפרי זאלסטו זאגן אז דו ביסט פארשלאפן, דו ביסט געווען מיד וכו'; אזוי וועסטו זיך קענען האלטן ערליך, דו וועסט איבער קומען די נסיון.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער; איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט מיר העלפן זען אז אין אונזער קאנטרי 'אילן החיים' זאל זיין ליבשאפט צווישן די משפחות און עס זאל זיך פירן מיט יראת שמים.

עס איז זייער גוט און געזונט פאר די קליינע קינדער צו גיין זומער אין קאנטרי צווישן די ביימער און גראז, עס איז געזונט סיי בגשמיות; די קינדער שפילן זיך אין די פעלדער מיט די ביימער און גראז, די קינדער געבן זיך אויס אויף א געזונטע וועג, און אויך ברוחניות איז דאס גאר גוט; ווייל אין קאנטרי איז די לופט ריין, עס איז נישטא קיין שלעכטע זאכן, מען זעט נאר הימל און ערד, די נאטור פונעם אייבערשטן, די שיינע בלויע הימל מיט די געשמאקע גרינע גראז, מען זעט נישט קיין שלעכטע זאכן וואס טוט אוועק נעמען די יראת שמים מיט די אמונה.

אויך פאר די עלטערן אליינס איז דאס גוט, מען קען זיך אביסל אנשעפן פרישע כוחות צו קענען ווייטער אויפציען די קינדער מיט שמחה און מיט ישוב הדעת.

מען דארף האבן א שמירה עליונה אז די זומער זאל אריבער גיין גוט, מען זאל פארן געזונטערהייט און צוריק קומען געזונטערהייט מיט די גאנצע משפחה. די בעסטע סגולה איז תפילה; בעט דעם אייבערשטן איידער ענק פארן ארויס אין קאנטרי אז מען זאל פארן געזונט און צוריק אהיים קומען געזונט. ווען דו פארסט ארויס מיט דיין משפחה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן מיט אלע קינדער אז אלעס זאל זיין בשלום, זאג תפילת הדרך און געב צדקה. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות דרך חלק א, סימן ח): "כְּשֶׁתֵּלֵךְ בַּדֶּרֶךְ, תִּתֵּן קֹדֶם לִצְדָקָה", איידער דו גייסט אין וועג - זאלסטו געבן צדקה; עס איז גוט צו האלטן א פושקע אין קאר, און יעדע מאל מען פארט מיט די קאר - זאל מען לייגן א פרוטה לצדקה און זאגן תפילת הדרך. מוהרא"ש זאגט, אפילו מען פארט אין שטאט זאל מען זאגן תפילת הדרך אן זאגן די שם ביי די ברכה, אזוי איז מען זיכער אז מען האט א שמירה אויפן וועג.

אויך זאלסטו ניצן די סגולה פון 'תודה והודאה'; מאך זיך א צייט יעדן טאג צו דאנקען דעם אייבערשטן, דאס וועט ברענגען גרויסע ניסים פאר דיר און פאר דיין גאנצע משפחה. דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו זאגט, אז ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן אויף די חסדים וואס דער אייבערשטער טוט מיט אים - עפנט ער אויף א פענסטער אין הימל פאר נאך ניסים; זאלסטו יעדן טאג זיך אראפנעמען אפאר סעקונדעס צו דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן פאר די חסדים; פאר דיין משפחה, פאר דיין פרנסה און אזוי ווייטער; וועסטו האבן א שמירה דעם גאנצן זומער.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

... נרו יאיר, מאנסי

איך הער זאגן אז דו ווילסט זיך אוועק ציען פון מאנסי, דו האסט פייגלעך אין קאפ צו פארן קיין פלארידע; וויסן זאלסטו, א איד וואס זוכט וואו צו קויפן א הויז, וואו צו וואוינען - קוקט נישט וואו מען קען האבן א גרויסע פאלאץ פאר ביליג, און וואו מען צאלט ווייניג טעקס (שטייער), א איד קוקט אויף איין זאך: 'וואו וועל איך קענען אויפברענגען מיינע דורות מיט יראת שמים? און מיינע דורות זאלן נישט גיין מטה מטה'; נאר אויף דעם קוקט א איד; וואו איז דא גוטע ערליכע מוסדות, וואו איז דא א גוטע שול מיט אן ערליכע רב וואס וועט מיך מחזק זיין צו דאווענען די דריי תפילות יעדן טאג, ער וועט מיך מחזק זיין נישט אריינצומען אין שטוב די טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער, און וואו איז דא אן ערליכער דיין וואס וועט מיר העלפן מיט מיינע שאלות; דאס איז א איד, און נאר אויף דעם דארף מען קוקן.

טייערער ברודער, הארציגער חבר, היינט איז דא נייע געגנטער וואס ווערן געפירט דורך ערליכע קהילות, ערליכע רבנים, דארט לוינט צו גיין וואוינען, דארט זאלסטו קויפן א דירה, אזוי וועסטו האבן סיי די גרויסע דירה; דיין ווייב און קינדער וועלן קענען לעבן במנוחה, אינאיינעם מיט יראת שמים, אבער חס ושלום זיך אוועק ציען פון אן ערליכע געגנט צו א געגנט וואס ווערט געבויט דורך ביזנעסלייט (דעוועלאופערס), א געגנט וואו עס וואוינען משפחות וואס הערן נישט אויס קיין רבנים און דיינים; ביי דעם איז געזאגט געווארן וואס די הייליגע חכמים זאגן (הוריות יב.): "תִיבוּ אַקִּילְקְלֵי דְּמָתָא מְחַסְיָא, וְלֹא תִּיבוּ אַפַּדְנֵי דְּפוּמְפְּדִיתָא", ענדערש זאלט איר זיצן אין די מיסט פון די שטאט מתא מחסיא וואס איז געווען א שטאט מיט ערליכע אידן, ווי צו וואוינען אין די פאלאצן פון פומבדיתא וואס די איינוואוינער זענען נישט געווען ערליך; מען קען פארלירן די קינדער מיט די אייניקלעך השם ישמרינו.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, (חקת בא"י), ב' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן

מיין טייערער ... נרו יאיר

איך פריי זיך אזוי שטארק אז דו קומסט ביי אונז אין קאנטרי 'אילן החיים', דו וועסט זיין מיט אנשי שלומינו במשך דעם זומער.

מען דארף זייער אכטונג געבן נאר צו גיין אין א קאנטרי מיט גוטע שכנים, ערליכע משפחות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נו:): "טוב לצדיק טוב לשכינו", און אז מען גייט אין א קאנטרי מיט ערליכע משפחות, וועט עס האבן א גוטע השפעה אויף די גאנצע משפחה, און אזוי אויך איז פארקערט (שם): "אוי לרשע אוי לשכינו", אז מען גייט אין א קאנטרי וואס די משפחות פירן זיך נישט איידל - ווערט מען אומדירעקט אראפגעשלעפט. אזוי ווי מיר געפינען (פסחים קיב:), רבינו הקודש האט געזאגט פאר זיינע קינדער: "אַל תָּדוּרוּ בִּשְׁכֶנְצִיב", זיי זאלן נישט וואוינען אין די שטעטל שכנציב; עס איז געווען א קאנטרי מיטן נאמען: "קאנטרי שכנציב", וואס איז געווען דער פראבלעם דארט? זיי זענען געווען לצים, מען האט דארט געשפעט פון מנהגים און פון ערליכע אידן, און רבינו הקדוש האט מורא געהאט אז זיינע הייליגע קינדער וועלן זיך נישט קענען האלטן, ווייל ליצנות אויף ערליכע אידן, ליצנות אויף רבנים און אויף אידישע מנהגים - איז א גרויסע סכנה, עס שאט אפילו פאר די ערליכע משפחות, מען ווערט אפגעקילט פון זיך פירן ערליך.

ליבער ברודער, טייערער חבר, וואויל איז דיר אז זומער וועסטו זיין מיט אנשי שלומינו, ווייל גיין אין קאנטרי קען זיין א גרויסע סכנה פארן מענטש און פאר זיינע דורות הבאים. דוד המלך הויבט אן די הייליגע תהלים (א, א): "אַשְׁרֵי הָאִישׁ", וואויל איז דעם מענטש וואס גייט נישט אין א פלאץ פון רשעים, "וּבְמוֹשַׁב לֵצִים לֹא יָשָׁב", און זיצט נישט מיט לצים; ווייל עס איז ענדערש צו בלייבן אין שטאט ווי איידער אנקומען אין קאנטרי מיט א נישט גוטע סביבה, ווייל איין עזות פנים קען דיך אראפפירן אין אפגרונד; וואס מיינסטו, ווי אזוי הייבט זיך אן די זאך פון רייכערן סם המות? מען פארברענגט די נעכט אין 'קאנטרי', און עס קומט א לץ און זאגט: "נע עס איז גארנישט... יעדער רייכערט די סחורה... זיי נישט אזוי פלאטשיג..." אזוי הייבט זיך עס אן, און אזוי איז מיט אלעס, עס קומט א שיכור און הייבט אן מאכן פארטיס יעדע שני וחמישי און גיסט אן כוסות וויסקי, וואדקע - פאר איידעלע אינגעלייט, און מען ווייסט נישט ווי אזוי צו זאגן ניין, ווי אזוי זיך ארויס צו דרייען, ביז מען ווערט אויך א שיכור, און אזוי איז מיט אלעס; אזויפיל טייערע משפחות גייען א גאנג אין קאנטרי.

מען דארף אזויפיל בעטן דעם אייבערשטן מען זאל האבן א גוטע ערליכע סביבה וואו צו זיין זומער, א קאנטרי וואס ווערט געפירט דורך א רב אדער א דיין, בעט דעם אייבערשטן אז דו, דיין ווייב און קינדער זאלן האבן גוטע חברים.

מען הייבט אן דעם טאג מיט די געבעט. די הייליגע חכמים האבן מתקן געווען (ברכות טז:), אז מען זאל בעטן יעדן אינדערפרי פאר א 'חבר טוב', און זיך היטן פון א 'חבר רע'; מוהרא"ש זאגט (סידור עת רצון תפלת השחר, אות ג), די תפילה איז גאר וויכטיג און זייער חשוב, מען דארף זייער מכוון זיין ביי די תפילה; אויף א גוטע חבר בעט מען איידער מען בעט צו געראטעוועט ווערן פון מלשינות, עלילה, מיתה משונה, ווייל דאס איז די גרעסטע סכנה; שלעכטע חברים קענען אראפווארפן דעם מענטש אין נוקבא דתהומא רבא.

ביי די ווייבער איז דאס נאך מער; עס קומט אן איידעלע פרוי פון א חשוב'ע איידעלע משפחה וואס פירט זיך איידל, וואס פירט זיך ווי די מאמע, און איין זומער מאכט אלעס חרוב; א סביבה פון צעבראכענע משפחות וואס זענען נישט איידל שלעפט אראפ די איידעלע פרוי, און אזוי אויך מיט די טעכטער; מען ווערט נאכגעשלעפט נאך די סביבה, אז עס לוינט נישט צו גיין אין קאנטרי. על כן זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט אנקומען אין א גוטע סביבה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

א גוטן חודש.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי

נאך אביסל פארן מיר אין קעמפ, אין צוויי וואכן פארן מיר אוועק פון די שטאט, מיר וועלן זיך קענען גוט אנגרייטן פאר די הייליגע טעג.

איך וויל דיר בעטן, געב זיך זייער אכטונג נישט וויי צו טון און נישט טשעפען א צווייטן, ספעציעל אין די זומער וואכן ווען מען איז אוועק פון שטוב, מען איז מיט חברים בייטאג און ביינאכט - דארף מען מער אכטונג געבן נישט וויי צו טון אנדערע בחורים, און אז אין דיין שלאף צימער האט מען אריינגעלייגט א בחור וואס איז נישט אזוי קלוג ווי דיר, א בחור וואס מאכט נערוועז וכו' - זאלסטו זיך זייער אכטונג געבן נישט צו טון זאכן וואס דו וועסט דארפן באצאלן א טייערע פרייז במשך דעם לעבן, זאלסט חס ושלום נישט טון זאכן וואס וועט אים פארשעמען.

די הייליגע חכמים זאגן (סוטה י:), ענדערש זאל מען זיין גרייט צו ווערן פארברענט אין א קאלעך אויוון ווי פארשעמען א חבר; ווייל פארשעמען א חבר איז א געפערליכע זאך, מען באצאלט א טייערע פרייז אויף דעם; אז דו קענסט ערלעדיגן איידעלערהייט מיט די מנהל, מגידי שיעור און משגיחים אז מען זאל ארום טוישן די בעטן וכדומה - קענסטו דאס טון, אבער חס ושלום ארויסשטעלן א בחור פון שטוב, אדער מאכן שפיצלעך, ווייל אויב מען טשעפעט א צווייטן - ווערט מען געשטראפט השם ישמרינו.

וויסן זאלסטו, ווי אזוי מען פירט זיך מיט אנדערע - אזוי פירט מען זיך פון הימל מיטן מענטש. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ח:): "בַּמִדָּה שֶׁאָדָם מוֹדֵד, בָּהּ מוֹדְדִין לוֹ"; ביי די זאך זעט מען אפן די השגחה, און אפילו דער אייבערשטער פירט די וועלט בהסתרה, מען זעט זאכן פארקערט, אבער ביי די זאך זעט מען קלאר און אפן: אז "אית דין ואית דיין", און דער וואס רודפ'ט א צווייטן נעמט נישט לאנג ביז מען ווערט געשטראפט השם ישמרינו, בכן בעט איך דיר מיין ליבער זון, מיין הארציגער תלמיד, טשעפע נישט קיינעם, טו נישט וויי קיינעם, און אז איינער האט די זאך פון זיך נישט אויפוועקן ביינאכט וכו', און עס פאסירט וכו', ער שלאפט טיף, ער שפירט נישט ווען ער דארף ארויס גיין וכו' - זאלסטו חס ושלום נישט פארגיסן יענעמ'ס בלוט, די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.): "דְעַלָךְ סָנֵי, לְחַבְרָךְ לָא תַּעֲבִיד", וואס דו האסט אליינס פיינט, טו נישט פאר דיין חבר; זאלסט טראכטן אזוי ווי עס וואלט ווען געווען מיט דיר אדער מיט דיינ'ס א קינד, טו אלעס אז יענער זאל נישט פארשעמט ווערן.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי

מיר פארן שוין כמעט אין קעמפ, נאך צוויי וואכן וועלן מיר זיין אינדרויסן פון שטאט, א מחי' די זומער וואכן צווישן די ביימער, א גאנץ יאר ווארט איך אויף די צען וואכן צו זיצן מיט די בחורים אין וואלד, לערנען און דאווענען, שמועסן פון הייליגן רבי'ן, און זיך אנגרייטן אויף ראש השנה.

איך וויל דיך מחזק זיין טייערער ..., די גאנצע צייט וואס דו ביסט אין קעמפ זאלסטו נישט פארגעסן פון דיינע עלטערן, געדענק אהיים צו רופן יעדן טאג, געדענק פון דיינע טייערע עלטערן, זיי צו מאכן א נחת רוח; דערצייל זיי גוטע זאכן, מאך פרייליך דיינע עלטערן; מיט דעם וועסטו פרייליך מאכן די שכינה הקדושה. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל:): "הִשְׁוָה הַכָּתוּב כְּבוֹד אָב וָאֵם לִכְבוֹד הַמָּקוֹם", אז מען איז מכבד די עלטערן - איז מען מכבד דעם אייבערשטן, און אז מען מאכט פרייליך די עלטערן - מאכט מען פרייליך די שכינה, עס גייט אינאיינעם.

קענסט בעטן דיינע עלטערן זיי זאלן דיר באזארגן מיט די זאכן וואס דו דארפסט האבן אין קעמפ, דיר שיקן וועש, עסן, וכדומה, אבער זיי געווארנט די וועג ווי אזוי דו רעדסט צו זיי; צו עלטערן דארף מען רעדן זייער איידל און שיין, פרעג זיי איידעלערהייט אויב זיי קענען דיר העלפן מיט וואס דו דארפסט; עס פעלט דיר א העמד, א הויזן, א בעקיטשע וכו', אבער חס ושלום קומען מיט טענות: 'היתכן האסט מיר נישט געמאכט?' 'היתכן האסט מיר נישט געשיקט?' 'היתכן האסט מיר נישט געקויפט?' דאס איז א פגם אין כיבוד אב ואם, דאס איז נישט קיין דרך ארץ; אויך א גאנץ יאר ווען דו דארפסט עפעס האבן, דו דארפסט אז דיינע עלטערן זאלן דיר העלפן, זיי זאלן דיר ערלעדיגן זאכן - דארף מען זייער אכטונג געבן ווי אזוי מען בעט און ווי אזוי מען פארלאנגט, מען זאל נישט פוגע זיין אין זייער כבוד; נעם אריין אין דיר אז קיינער קומט דיר גארנישט, דיינע עלטערן קומען דיר גארנישט; אלעס וואס זיי טוען פאר דיר, אלעס וואס זיי זארגן פאר דיר - איז א מתנה; אזוי וועסטו רעדן צו זיי ווי מען רעדט צו די העכסטע און חשוב'סטע פון די וועלט.

אויך זאלסטו יעדן ערב שבת רופן דיינע זיידעס און באבעס, די מצוה פון מכבד זיין עלטערן נעמט אויך אריין זיידעס און באבעס, און ווען דו קענסט נאר דורכן יאר ארויפגיין צו א זיידע, צו א באבע - זאלסטו גיין צו זיי, און אז דיין זיידע זאגט דיר מוסר ווי אזוי זיך צו פירן - זאלסטו נישט ווערן באליידיגט, און אז די באבע זאגט, שרייט און קוויטשעט - זאלסטו זיך נישט אונטער לאכן, זאלסט וויסן אז מען געבט זיך איין דריי און מיר וועלן זיין די זיידעס פון שטאט. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן סא), די גאנצע לעבן איז ווי א פערטל שעה; עס איז נישט שיין ווי אייניקלעך פירן זיך צו די עלטערע דור, מען לאכט זיך אונטער און מען שפעט פון זיי, אין אפאר מינוט זענען מיר די זיידעס, און ווער וועט קוקן אויף אונז? ווער וועט רעדן מיט אונז? אז מיר וועלן זיך פירן מיט דרך ארץ צו אונזערע זיידעס, אונזערע קינדער וועלן זען ווי אזוי מיר רעדן מיט אונזערע זיידעס, מיט אונזערע עלטערן - וועלן זיי אונז מכבד זיין, און אז נישט - וועט מען אונז אריינווארפן אין א מושב זקנים, קיינער וועט נישט קוקן אויף אונז.

אז דיין זיידע זאגט דיר, די באבע זאגט דיר, און כל שכן אז דיין טאטע זאגט דיר מוסר, דיין מאמע זאגט דיר מוסר - זאלסטו דאס אננעמען און זיך פרייען אז דו האסט ערליכע עלטערן וואס זארגן פאר דיר. שלמה המלך, ווען זיין מאמע האט אים געשטראפט, זי האט אים גע'מוסר'ט - האט ער געזינגען פאר איר דעם קאפיטל: 'אשת חיל מי ימצא', ער האט געדאנקט און געלויבט דעם אייבערשטן פאר די טייערע מאמע וואס זאגט אים וואס איז ריכטיג, ווי אזוי זיך צו פירן; דעריבער יעצט אין קעמפ ווען מען איז אוועק פון שטוב - דארף מען געדענקען אז מען האט א שטוב, מען האט עלטערן, מען דארף געדענקען פון וואו מען שטאמט.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שלח (קרח בא"י), כ"ו סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן

לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר

יעצט קומט די זומער וואכן, מען קען זייער מצליח זיין אין קעמפ, אויך זאלסטו זיך אוועק שטעלן א סדר הלימוד וואס דו וועסט לערנען אין דיין פרייע צייט, ווייל אין קעמפ איז דא מער צייט ווי א גאנץ יאר אין שטאט, און אז מען ניצט אויס די צייט קען מען זייער אסאך אנקומען.

מאך זיך א סדר צו לערנען אייגענע לימודים, דאס הייסט אויסער די סדר וואס איז דא אין ישיבה; די שעור גמרא און די שיעור הלכה וכו' - זאלסטו אין די פרייע צייטן לערנען אייגענע שיעורים. מאך זיך א שיעור אין משניות; הייב אן מסכת ברכות, לערן א פרק נאך א פרק, ביז דו וועסט ענדיגן מסכת ברכות און הייב אן מסכת פאה, און אזוי ווייטער - ביז דו וועסט ענדיגן סדר זרעים, און אפילו דו פארשטייסט נאכנישט וואס דו לערנסט - זאלסטו זיך נישט מבלבל פון דעם, נאר ווייטער לערנען און גיין צו סדר מועד; הייב אן מסכת שבת, און ווען דו ענדיגסט מסכת שבת זאלסטו גיין צו מסכת עירובין, און אזוי ווייטער ביז דו ענדיגסט סדר מועד.

אין אנהייב וועסטו נישט פארשטיין וואס דו לערנסט, דיין קאפ וועט אוועק פליען, ווייל פון נישט היטן די אויגן און דורך פוגם זיין בברית פארלירט מען די כח פון זיך קענען קאנצעטרירן, די מח ווערט אפגעשוואכט, עס פליט אוועק, מען קען זיך נישט צאמנעמען וכו', און דורך אסאך לערנען תורה בויט זיך די מח צוריק אויף, עס ווערט צוריק שטארק - ביז מען איז זוכה צו קענען פארשטיין די הייליגע תורה.

גי נישט טיף אין וואלד, זיכער נישט אויב א צווייטער וויל דיך איינרעדן צו גיין ערגעץ אין א באהאלטענע פלאץ; זאלסט זיך אכטונג געבן. מיט א חבר זאלסטו זיך דרייען נאר אין די עפנטליכקייט וואו מענטשן זעען, זאלסט בשום אין אופן גיין טיף אין וואלד אדער אין א ליידיגע בודקע וכו', און חס ושלום, אויב א חבר וויל דיך צורעדן צו טון אן עבירה - זאלסט דערציילן דיינע עלטערן, זאלסט זיך נישט שעמען, זיי אפן מיט דיינע עלטערן, זיי אפן מיט דיינע מגידי שיעור. זוך אויף צווישן די איינגעשטעלטע אן ערליכער איד וואס וועט אכטונג געבן אויף דיר, און אויב איינער קומט צו דיר אין באנק שטילערהייט ביינאכט ווען אלע שלאפן שוין און וויל דיך אנרירן... זאלסטו שרייען: "געוואלד...! ראטעוועט...!" האב נישט פון קיינעם מורא, ווייל אין קעמפ קען מען טאקע זייער מצליח זיין אין עבודת השם, אבער פון די אנדערע זייט קען מען חס וחלילה טון נישט גוטע זאכן מיט א חבר, וואס די גאנצע לעבן ווערט פארדרייט, מען קען נישט לעבן מער, און שפעטער ווען מען האט חתונה מוטשעט מען זיך מיט שלום בית השם ישמרינו.

די סדרי הישיבה זאלסטו מיטהאלטן, זאלסט נישט זיין קיין אויבער חכם און מאכן פארקערט. אז מען דארף אריין גיין צום שיעור - זאלסטו אריין גיין צום שיעור, נישט דעמאלט מאכן אנדערע זאכן, זיי נישט פון די בחורים וואס טוען אלעס פארקערט; ווען די סדר איז דאווענען - דעמאלט לערנען זיי, און ווען מען דארף לערנען - מאכן זיי מנינים אין וואלד וכו', דו זאלסט זיך האלטן מיט די סדרי הישיבה, און אין די פרייע צייט זאלסטו לערנען בהתמדה רבה שיעורים אין כל התורה כולה; און אויסער די שיעור משניות זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין ש"ס. עס איז מעגליך פאר דיר צו אנהייבן ש"ס און עס ענדיגן אין די צען וואכן פון קעמפ; מען רעדט פון דורך זאגן ש"ס, אז דו וועסט יעדן טאג זאגן אסאך בלעטער גמרא - קענסטו ענדיגן גאנץ ש"ס, און אז מען זאגט גמרא - הייבט מען אן צוביסלעך צו פארשטיין, און אז מען לערנט ווייטער אזוי, מען שטעלט זיך נישט אפ, מען הייבט אן נאכאמאל ש"ס און נאכאמאל ש"ס - איז מען זוכה אז די קאפ עפנט זיך, מען הייבט אן פארשטיין וואס מען לערנט, און מען הייבט אן שפירן א זיסקייט אין די הייליגע תורה.

דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.