בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8999 - אונטערן שאטן פונעם אייבערשטן
אמונה, סוכות, פדיון נפש, השגחה פרטית, סוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וזאת הברכה א', י"ב תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית יואל


איך האב באקומען די פדיון נפש ערב ראש השנה פון דיר פון טויזנט דאלער מיט די קוויטל, די נעמען פון דיין גאנצע משפחה; דער אייבערשטער זאל העלפן עס זאל נמתק ווערן אלע דינים פון דיר, דיין ווייב מיט אלע דיינע קינדער.


ווען עס קומט די הייליגע יום טוב סוכות דארף מען זיך זייער פרייען אז מיר זענען זוכה צו מקיים זיין די הייליגע מצוות פון סוכה און פון שאקלען די ד' מינים, און ווען מען זיצט אין די הייליגע סוכה דארף מען געדענקען אז מען איז ארום גענומען פון אלע זייטן מיטן אייבערשטן, מען זיצט אונטער די שאטן פונעם אייבערשטן, בצל האמונה.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נעם אריין אין דיר אז אלעס איז דער אייבערשטער, אלעס וואס דו זעסט איז אלקות, דומם, צומח, חי, מדבר - אלעס איז נאר א פארשטעלאכטס, אלעס איז אזוי ווי א קלייד וואס דער אייבערשטער האט זיך פארשטעלט, אבער אלעס איז נאר ער, און קיין שום זאך פאסירט נישט פון זיך אליין, אלעס איז פונעם אייבערשטן מיט א פינקטליכער חשבון, ווייל די מצוה פון סוכה איז מסוגל אויף אמונה, אזוי ווי עס שטייט אין די תורה (ויקרא כג, מב-מג): "בַּסֻּכֹּת תֵּשְׁבוּ שִׁבְעַת יָמִים ... לְמַעַן יֵדְעוּ דֹרֹתֵיכֶם", אז מען זאל וויסן אז דער אייבערשטער האט ארויסגענומען אידישע קינדער פון מצרים; אז דער אייבערשטער פירט אלעס, ער איז אלעס, ער טוט אלעס, און אויך אלעס וואס גייט אריבער מיט דיר פערזענליך, יעדע זאך פון דיר און פון דיין משפחה - אלעס איז מיט א פינקטליכע חשבון און אלעס איז נאר פאר דיין טובה.


וויסן זאלסטו, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נג): "מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ אֱמוּנָה חַיָּיו חַיִּים", ווער עס האט אמונה - לעבט א גוט לעבן, און ער פארברענגט זיינע טעג מיט גוטס. ווייל ווען עס גייט אים גוט, עס גייט אים ווי אזוי ער וויל - איז דאך גוט, און אפילו ווען עס גייט אים נישט ווי אזוי ער וויל, ער האט שווערע טעג, ער האט ווייטאג און יסורים - איז אים ווייטער גוט, ווייל ער פארלאזט זיך אז דער אייבערשטער וועט רחמנות האבן אויף אים און אים העלפן, ווייל אז אלעס איז פונעם אייבערשטן, אלעס קומט פון אים - מוז זיין אז אלעס איז נאר לטובה. "אֲבָל מִי שֶׁאֵין לוֹ אֱמוּנָה חַס וְשָׁלוֹם, חַיָּיו אֵינָם חַיִּים כְּלָל", אבער ווער עס האט נישט קיין אמונה, איז אים דאס לעבן נישט קיין לעבן, ווייל ווי נאר עס גייט אויף אים אריבער עפעס שלעכטס - האט ער מער נישט קיין לעבן, ער האט זיך נישט מיט וואס צו טרייסטן, ווייל אז ער האט נישט קיין אמונה האט ער גארנישט, ווייל ער לעבט אנעם אייבערשטן, "אֲבָל עַל יְדֵי אֱמוּנָה, מַה טּוֹב וְיָפֶה הַחִיּוּת שֶׁלּוֹ", אבער מיט אמונה איז די לעבן אזוי שיין און זיס.


ווען דו ביסט אין די סוכה זאלסטו זיך אויס'משל'ן ווי דו ביסט יעצט פריוואט, דו מיטן אייבערשטן אליינס, דו האסט יעצט די מעגליכקייט צו רעדן פריוואט; זאלסט זיך אויסשמועסן מיטן אייבערשטן אויף דיין שפראך, אין די שפראך וואס דו ביסט באקוועם צו רעדן. בעט דעם אייבערשטן פאר א שטארקע אמונה, בעט דעם אייבערשטן די פאר ווערטער וואס מען בעט אין די תפילה ביים אריינגיין אין די סוכה: "וְתִתֶּן לִי זְכוּת לָשֶׁבֶת וְלַחֲסוֹת בְּסֵתֶר צֵל כְּנָפֶךָ, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זוכה זיין מיין גאנצע לעבן צו געדענקען פון דיר, איך זאל אלץ שפירן ווי דו ביסט מיט מיר, ביי מיר און נעבן מיר, ווי איך זיץ אונטער דיין שאטן, אזוי וועל איך נישט נאכלויפן קיין מענטשן, איך וועל נישט חנפה'נען קיינעם, איך וועל נישט מורא האבן פון קיינעם, איך וועל וויסן אז קיינער קען מיר נישט העלפן און קיינער קען מיך נישט שעדיגן, אלעס איז פון דיר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן יום טוב.

#8998 - איך בין אן איינגעפאלענע סוכה, בוי מיך אויף
שמחה, התחזקות, סוכות, אומאן ראש השנה, סוכה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וזאת הברכה א', ערשטע אות פון שם הוי"ה, י"א תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אשרינו אז מיר זענען געווען ביים רבי'ן ראש השנה אין אומאן, מיר דארפן זיך זייער פרייען, דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "מִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד", ווער עס קומט צו מיר אויף ראש השנה דארף זיין פרייליך א גאנץ יאר.


ווען דו זיצט אין די סוכה זאלסטו אויפהייבן דיין קאפ, קוק ארויף; וואס זעסטו? סכך, וואס איז סכך? פון וואס מאכט מען סכך? וועסטו זען אז מען מאכט נישט סכך - נישט פון זילבער, נישט פון גאלד, נאר פון 'פסולת גרן ויקב', פון די איבריגע צווייגלעך און איבריגע שאלאכטס וואס מען ווארפט געווענליך אין מיסט, מען קען גארנישט מאכן דערפון, מיט זיי מאכט מען די הייליגע מצוה פון סוכה; דאס לערנט אונז אז אפילו איינער וואס ער שפירט איבריג, ער זעט זיך ווי פסולת... ער ווייסט אז ער איז אפפאל, ער איז גארנישט ווערד, דאך אויב וועט ער זיך שטארקן נישט אויפצוגעבן, ער וועט נישט אפלאזן זיין גוטע ווילן און ער וועט זאגן פארן אייבערשטן אז ער וויל זיין גוט - וועט ער זוכה זיין אז די שכינה הקודשה וועט ביי אים רוען.


ליבער ברודער, ווען דו זיצט אין די הייליגע סוכה, וועט דער יצר הרע פרובירן דיך צו צעברעכן, ער וועט דיך מאכן שפירן ווי דו ביסט שוין א פארפאלענער, דאך בעט איך דיר זאלסט זיך זייער שטארקן און זאג אפאר ווערטער צום אייבערשטן, זאג: "הייליגער באשעפער איך ווייס אז איך בין 'פסולת גרן ויקב', איך בין גארנישט ווערד, איך בין אזוי נידריג, איך בין אזוי ווייט פון דיר, אבער רבונו של עולם טיף אין מיין הארץ וויל איך זיין גוט, טיף אין מיין הארץ וויל איך זיין אן ערליכער איד, איך וויל דאווענען, איך וויל לערנען און טון די מצוות, איך בעט דיר אייבערשטער 'וְתָקִים אֶת סֻכַּת דָּוִד הַנֹּפָלֶת', בוי צוריק אויף מיין סוכה, מיין לעבן, איך בין אן איינגעפאלענע סוכה, בוי מיך אויף, מאך פון מיין פסולת א כלי צו מקבל זיין קדושה וטהרה, איך זאל דיך קענען דינען מיט גרויס שמחה און גרויס פרייד".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן יום טוב.

#8997 - אלעס זאל גוט קלאפן אין שול אום חודש תשרי
הכנסת אורחים, כשרות, ימים נוראים, שול

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים-וילך, כ' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


ישראל פוקס נרו יאיר


א גרויסן יישר כח פארן העלפן א גאנץ יאר.


יעצט ווען עס קומט חודש תשרי און עס איז דא מער ארבעט ווי א גאנץ יאר איז כדאי דו זאלסט ארבעטן מיט שלמה יאקאבאוויטש נרו יאיר, ער האט א שטארקע געפיל צו העלפן אין שול מיט קאכן עסן פאר די סעודות און מיט אויסטיילן וכו'.


אויך איז גוט דו זאלסט נעמען אפאר בחורים וואס זענען גרייט צו העלפן מיט א געטריישאפט, ווייל דו אליין וועסט נישט קענען מאכן די ארבעט בשלימות, עס קומט אן עולם און זאכן דארפן קלאפן, און אז דו וועסט האבן אפאר אינגעלייט און בחורים וואס זענען גרייט משמש זיין דורכאויס די הייליגע טעג - וועסטו קענען אהער שטעלן אז אלעס זאל קלאפן.


געב אכטונג אז ווען מען געבט עסן אין שול זאל די כשרות זיין אויפן העכסטן סטאנטארד; פלייש און יעדע פליישיגע מאכל קען נאר זיין פון 'ברסלב'ע פלייש', אדער פלייש פון 'קהילת סאטמאר'; קיין שום אנדערע פלייש קען נישט אריינקומען ביי אונז אין שול, אפילו מען באקומט עס אומזיסט וכו'; איך מאך דיך א שליח אז דו וועסט שטיין אויף דעם.


אויך זאלסטו פרעגן ביי אנשי שלומינו ווער עס וויל העלפן מנדב זיין די יארצייט סעודה און די אנדערע סעודות, איך געדענק ל"ג בעומר האסטו זייער שיין געמאכט, האסט סיי צאמגעשטעלט די געלט, און סיי געקאכט; עס האט געהאט אלע טעמים, איך האף אז חודש תשרי וועסטו אויך אלעס טון.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8996 - א באנדיט, מיט א קלייד פון א פרוש
שלום בית, עבודת השם, ווייב, חומרות ופרישות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת ראה, כ"א מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מען טאר נישט מאכן וויינען די ווייב, אז מען מאכט וויינען די ווייב איז דאס א סכנה, און אז דו ווילסט גיין בדרך פרישות דארפסטו וויסן אז דאס קען נישט גיין נאר אז עס איז געקניפט מיט די תורה, נאר אז די ווייב איז מוחל וכו', אויב זי איז נישט מוחל איז מען נישט קיין עובד השם, מען איז אן עבריין, א בעל עבירה באיצטלותא דרבנן, און די אלע צדיקים וואס זענען געגאנגען אויף די וועג פון פרישות איז דאס געווען מיט די פולע הסכמה פון שטוב, נאר אזוי האבן זיי געמעגט גיין אויף די וועג, ווייל אויב די ווייב וויינט חס ושלום - איז מען א באנדיט מיט א קלייד פון א פרוש, די זענען די וַיצִדְקָתְךָ אידן וואס מען דארף זיך זייער היטן פון זיי (קוק אין ספר קב הישר, פרק נב).


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8995 - נישט אויפגעבן, ווייטער מתפלל זיין
ישועות, אמונה, שלום בית, תפילה, ליקוטי מוהר"ן

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת ראה, כ' מנחם-אב, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך וויין פאר אייך, איך ווייס נישט וואס אייך צו זאגן, איך האב פרובירט צו רעדן מיט אייער מאן נרו יאיר, איך האב אים שוין אזויפיל געשריבן אז ער זאל טון זיינע פליכטן על פי תורה וכו' וכו', זעט אויס אז איך דארף מער רעדן, איך דארף אים מער מחזק זיין ער זאל זיין א מאן וכו'.


איך וויל אייך מחזק זיין איר זאלט נישט אויפגעבן, איר זאלט ווייטער מתפלל זיין. בעטס דעם אייבערשטן ער זאל העלפן עס זאל זיין שלום בית, ווייל אפילו עס זעט אויס אז עס איז דערנאך דארף מען גלייבן אז דאס איז אלעס נאר אונטער די טבע, און אז תפילה איז למעלה מטבע, תפילה איז העכער פון טבע, תפילה טוישט די טבע. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א סימן ט, אות ה): "הַטֶּבַע מְחַיֵּב אֵיזוֹ דָּבָר וְהַתְּפִילָּה מְהַפֶּכֶת אֶת הַטֶּבַע", אפילו עס איז שלא כדרך הטבע קען מען דורך תפילה דאס איבערדרייען.


אויך זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן פאר אלעס ביז אהער, פאר אלע ווייטאג ביז אהער, ווייל אלעס וואס איז אויף צוריק דארף מען גלייבן אז דאס איז פאר די טובה פונעם מענטש, תפילה איז נאר אויף ווייטער, אבער אויף צוריק דארף מען גלייבן באמונה שלימה אז דער אייבערשטער מאכט נישט קיין שלעכטס, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס, און ווי נאר מען דאנקט דעם אייבערשטן, מען גלייבט אז דער אייבערשטער איז א בעל הרחמים, ער האט רחמנות און טוט נאר רחמנות - דאס עפנט אויף א טיר אין הימל אז עס זאל קומען צום מענטש נאר ישועות.


איך וועל מחזק זיין אייער מאן ער זאל זיך נישט אפשיידן וכו', ער זאל דינען דעם אייבערשטן אין שטוב, מאכן רוען די שכינה אין שטוב מיט שלום און מיט ליבשאפט, איך האף און איך גלייב אז איך וועל פועל'ן, ווייל ער איז א גוטער מענטש, ער איז אן ערליכער און א וואוילער, און יעדער מענטש האט זיינע זאכן וואס ער דארף אויסארבעטן און זיך פארבעסערן, און מיט אייערע תפילות און מיט אייער דאנקען דעם אייבערשטן וועלן זיך זאכן איבער דרייען לטובה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8994 - אז מען טשעפעט, באצאלט מען געפערליך
קינדער, בין אדם לחבירו, בושה, טשעפען, אהבת ישראל

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, (חקת בא"י), ג' תמוז, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר וזוגתו תחי'


יעצט ווען ענק שיקן אייער טאכטער תחי' אין מיידל קעמפ זאלן ענק רעדן צו אייער טאכטער זי זאל נישט וויי טון אנדערע קינדער, עס איז סכנת נפשות, אז מען טשעפעט באצאלט מען געפערליך; ווייזט איר דעם בריוו, עס איז זייער וויכטיג זי זאל ליינען די קומענדיגע פאר שורות איידער זי פארט אין מיידל קעמפ:


עס איז דא מעשיות ביי כמעט אלע סקול'ס, וואו עס איז געווען א נעבעכדיגע מיידל, וואס די קלאס האט איר קיינמאל נישט געלאזט מיט שפילן, רוב פון אירע יארן איז זי געזיצן אליין אן קיין חבר'טעס, און ווען מען האט נאר געקענט - האט מען איר געטשעפעט, און יארן זענען אריבער, און די גאנצע כיתה ליידט, א טייל זענען געבליבן אלטע מיידלעך, א טייל האבן חתונה געהאט און זיך גע'גט השם ישמרינו, א טייל האבן נעבעך נישט קיין קינדער, און א טייל מוטשען זיך מיט נישט געזונטע קינדער השם ירחם, און נאכן מאכן חשבונות: 'וואס גייט דא פאר? ווי קען זיין א גאנצע כיתה זאל אזוי ליידן?' האט מען זיך געכאפט אז מען האט דא פארגאסן בלוט אלע אונזערע יארן פון די מיידל, און יעצט איז געקומען די צייט וואס מען שטראפט אונז אויף דעם; אמאל איז שוין נישט שייך אפילו איבער צו בעטן, ווייל אז מען גייט אריבער די קינדער יארן מיט ווערן פארשעמט און ווערן געפייניגט, ווי איז אפילו שייך איבער צו בעטן? און מען ליידט נאכדעם זייער ביטער.


דעריבער זאלט איר קיינמאל נישט טשעפען א מיידל, און אז מיידלעך מאכן א געשפעט, מען נעמט זיך אויף א נעבעכדיג קינד - זאלט איר נישט לאזן רינען איר בלוט, איר זאלט זיך אננעמען פאר איר, און אויך זאלט איר שטענדיג אויפזוכן די מיידלעך וואס האבן נישט קיין חבר'טעס, די מיידלעך וואס קומען פון פשוט'ע שטיבער, וואס קומען נישט אנגעטון מיט די טייערסטע קליידער - און שמועסן מיט זיי און זיי פרייליך מאכן, וועט דער אייבערשטער אייך פרייליך מאכן, ווייל דער אייבערשטער האט ליב די צעבראכענע הערצער, דאס זענען דעם אייבערשטנ'ס פארגעניגן, "קָרוֹב ה' לְנִשְׁבְּרֵי לֵב" (תהלים לד, יט), דער אייבערשטער איז נאנט צו די צעבראכענע הערצער, אזוי וועט איר אויך זיין נאנט צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8993 - חינוך איז טאקע נישט גרינג, אבער עס צאלט זיך אויס
חינוך הילדים, סבלנות, מוהרא"ש, נחת, חינוך

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


חינוך איז נישט קיין גרינגע זאך, עס נעמט אסאך כח צו מחזק זיין די קינדער, אבער עס לוינט זיך; נאר אז מען איז מחנך די קינדער און מען איז מתפלל פאר זיי – איז מען זוכה צו זען פון זיי נחת.


דער עיקר פון חינוך איז איבערזאגן מיט סבלנות אן א שיעור מאל, לערנען די קינדער ווי אזוי זיך צו פירן; אמאל זאגט מען ווייך, אמאל שטרענג, אמאל מאכט מען א פראגראם אז נאך כך וכך מאל טון די גוטע זאך וואס מען וויל ביי זיי פועל'ן – וועט מען באלוינען וכו', און אמאל דארף מען קנס'נען; הכלל, חינוך איז טאקע נישט גרינג, עס נעמט די כוחות פון די עלטערן, אבער עס צאלט זיך אויס.


בנוגע די שכנים וכו'; דו לערן דיינע קינדער צו טון וואס איז ריכטיג, און אז די קינדער פון די שכנים טוען אנדערש – איז דאס נישט קיין תירוץ.


ובנוגע דער קינד וואס באזייטיגט דיינע קינדער וכו'; זיי אים משחד, געב אים גוטע ווערטער, כבוד, נאש וכו'.


בנוגע שותפות וכו'; מוהרא"ש איז געווען קלוגער פון אונז אלע און אונז געלערנט נישט צו מאכן קיין שותפות.

#8992 - האב מיך אינזין אין דיינע תפילות
מוסדות, מוהרא"ש, יום כיפור, תפילה, איבערבעטן

בעזרת ה' יתברך - יום א', ערב יום הכיפורים, ט' תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


היינט איז נישט קיין צייט צו שרייבן בריוו, מיר שטייען אין זייער א הייליגע צייט, מען גייט אונז אפשרייבן א זיסע יאר, א ליכטיגע יאר.


איך וויל דיר בעטן צוויי זאכן, ערשטנס דו זאלסט מיר מוחל זיין אויף וואס איך האב דיר וויי געטון, עס איז נישט געקומען פון שלעכטיקייט, איך ווער אזוי איבערגעשטרענגט מיט די ארבעט, איך בעט דיר איבער, זיי מיר מוחל, וועט דער אייבערשטער אונז מוחל זיין.


צווייטנס, זאלסט מיר אינזין האבן אין דיינע תפילות, יואל בן רייצא רעכיל, איך זאל ווייטער קענען טון די שליחות וואס מוהרא"ש האט מיר געבעטן צו טון, מיט די ישיבה, מיט די מוסדות און אזוי ווייטער.


א גוט יום טוב, א גמר חתימה טובה.

#8991 - שפרינג ארויף אויפ'ן וואגן, א בלאט גמרא יעדן טאג

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת האזינו, ה' תשרי, שנת תשפ"ז לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אשרינו מה טוב חלקינו, ווי גליקליך זענען מיר אז מיר האבן צעבראכן אלע מניעות און זוכה געווען צו זיין אין אומאן ביים רבי'ן אויף ראש השנה; מיר דארפן זיך זייער פרייען, דער הייליגער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תג): "ווער עס איז געווען ביי מיר ראש השנה דארף זיך א גאנץ יאר זייער פרייען".


דעם שבת קודש וואס קומט, שבת תשובה, שבת פרשת האזינו - ענדיגן מיר נאך א מסכתא, מיר זענען מסיים מסכת חולין, און זונטאג ערב יום הקדוש הייבן מיר אן מסכת בכורות. ליבער ברודער כאפ זיך מיט, שפרינג ארויף אויפן וואגן פון לערנען יעדן טאג א בלאט גמרא, ווייל די יאר תשפ"ז, אין חודש סיון - וועלן מיר אינאיינעם מסיים זיין גאנץ ש"ס; א שאד אז דו זאלסט נישט זוכה זיין אויך צו לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה, זיין דבוק צום אייבערשטן און שפירן א טעם און א זיסקייט אין לעבן, דורך לערנען תורה.


ביי די דרשה אין אומאן האבן מיר זיך שטארק מחזק געווען מיט דעם וואס מיר האבן זוכה געווען צו באקומען פון רבי'ן א וועג צו לערנען, אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר האבן א רבי וואס האט אונז געברענגט א וועג ווי אזוי מיר זאלן זוכה זיין צו לערנען יעדן טאג, אין לעבן מיט די זיסע סדר דרך הלימוד וואס דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן.


קוק אריין די ווערטער פון רבי'ן (שיחות הר"ן, סימן עו): "טוֹב לִלְמֹד בִּמְהִירוּת וְלִבְלִי לְדַקְדֵּק הַרְבֵּה בְּלִמּוּדוֹ, רַק לִלְמֹד בִּפְשִׁיטוּת בִּזְרִיזוּת וְלִבְלִי לְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ הַרְבֵּה בִּשְׁעַת לִמּוּדוֹ מֵעִנְיָן לְעִנְיָן, רַק יִרְאֶה לְהָבִין הַדָּבָר בִּפְשִׁיטוּת בִּמְקוֹמוֹ", עס איז גוט מען זאל זיך צוגעוואוינען צו לערנען שנעל און נישט מדקדק זיין צופיל בשעת מען לערנט, נאר זען צו פארשטיין דעם פשטות הפשט, "וְאִם לִפְעָמִים אֵינוֹ יָכוֹל לְהָבִין דָּבָר אֶחָד, אַל יַעֲמֹד הַרְבֵּה שָׁם וְיַנִּיחַ אוֹתוֹ הָעִנְיָן וְיִלְמַד יוֹתֵר לְהַלָּן", און אויב מען פארשטייט נישט זאל מען נישט פארברענגען אסאך צייט אויף דעם ענין, ענדערש זאל מען גיין ווייטער, "וְעַל פִּי הָרֹב יֵדַע אַחַר כָּךְ מִמֵּילָא מַה שֶּׁלֹּא הָיָה מֵבִין בִּתְחִלָּה, כְּשֶׁיִּלְמַד כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת לְהַלָּן יוֹתֵר", און אז מען לערנט אסאך - וועט מען שפעטער פארשטיין וואס מען האט פריער נישט אזוי גוט פארשטאנען; און דער רבי זאגט ווייטער: "שֶׁאֵין צְרִיכִין בְּלִמּוּד רַק הָאֲמִירָה לְבַד, לוֹמַר הַדְּבָרִים כְּסֵדֶר", אפילו מען פארשטייט גארנישט - זאל מען זאגן די ווערטער, "וּמִמֵּילָא יָבִין", און ביים סוף וועט מען פארשטיין. "וְלֹא יְבַלְבֵּל דַּעְתּוֹ בִּתְחִלַּת לִמּוּדוֹ שֶׁיִּרְצֶה לְהָבִין תֵּכֶף, וּמֵחֲמַת זֶה יִקְשֶׁה לוֹ הַרְבֵּה תֵּכֶף וְלֹא יָבִין כְּלָל, רַק יַכְנִיס מֹחוֹ בְּהַלִּמּוּד וְיֹאמַר כְּסֵדֶר בִּזְרִיזוּת וּמִמֵּילָא יָבִין", מען זאל נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט אז מען פארשטייט נישט וואס מען לערנט, וואס דאס אליינס - אז מען וויל גלייך פארשטיין - מאכט אז עס זאל זיין שווער צו פארשטיין דאס לערנען, נאר מען זאל בלויז זאגן די ווערטער כסדרן און מען וועט שוין פון זיך אליינס פארשטיין, "וְאִם לֹא יָבִין תֵּכֶף יָבִין אַחַר כָּךְ, וְאִם יִשָּׁאֲרוּ אֵיזֶה דְּבָרִים, שֶׁאַף עַל פִּי כֵן לֹא יוּכַל לַעֲמֹד עַל כַּוָּנָתוֹ, מַה בְּכָךְ", און אויב מען פארשטייט נישט דעם ערשטן מאל - וועט מען עס פארשטיין ביים צווייטן מאל; און אויב מען וועט נישט פארשטיין דעם צווייטן מאל - איז אויך גארנישט, "כִּי מַעֲלַת רִבּוּי הַלִּמּוּד עוֹלָה עַל הַכֹּל, וּכְמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה: 'לִגְּמוֹר, וַהֲדַר לִסְבֹּר, וְאַף עַל גַּב דְּלָא יָדַע מַה קָאָמַר' שֶׁנֶּאֱמַר: 'גָּרְסָה נַפְשִׁי לְתַאֲבָה'", ווייל חכמינו זכרונם לברכה זאגן, אז א מענטש זאל קודם אסאך זאגן די ווערטער פון די הייליגע תורה, אפילו ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, און דערנאך זאל ער לערנען צו פארשטיין, "כִּי עַל יְדֵי רִבּוּי הַלִּמּוּד שֶׁיִּלְמַד בִּמְהִירוּת, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה, עַל יְדֵי זֶה יִזְכֶּה לַעֲבֹר כַּמָּה פְּעָמִים אֵלּוּ הַסְּפָרִים שֶׁלּוֹמֵד, לְגָמְרָם, וְלַחֲזֹר לְהַתְחִיל, וּלְגָמְרָם פַּעַם אַחַר פַּעַם, וְעַל יְדֵי זֶה מִמֵּילָא יָבִין וכו'", ווייל אז מען געוואוינט זיך צו צו לערנען שנעל, קען מען זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; מען איז זוכה איבערצוגיין יעדע זאך זייער אסאך מאל, ביז מען איז זוכה דאס צו פארשטיין.


רבי נתן זאגט דארט ווייטער: "וְדִבֵּר הַרְבֵּה מְאֹד בְּעִנְיָן זֶה, וְאִי אֶפְשָׁר לְבָאֵר דְּבָרִים אֵלּוּ בִּכְתָב הֵיטֵב, אֲבָל בֶּאֱמֶת הוּא דֶּרֶךְ עֵצָה טוֹבָה מְאֹד בְּעִנְיַן הַלִּמּוּד, כִּי עַל יְדֵי זֶה יְכוֹלִים לִזְכּוֹת לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, לִגְמֹר כַּמָּה וְכַמָּה סְפָרִים, וְגַם יִזְכֶּה לְהָבִין הַדְּבָרִים יוֹתֵר מֵאֲשֶׁר הָיָה לוֹמֵד בְּדִקְדּוּק גָּדוֹל, כִּי זֶה מְבַלְבֵּל מְאֹד מִן הַלִּמּוּד", דער רבי האט זייער אסאך גערעדט פונעם דרך הלימוד, אז מען זאל נישט זוכן צו פארשטיין גלייך ווען מען לערנט, נאר מען זאל לערנען אסאך אן פארשטיין, ביז מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין.


ווען מען לערנט אויף דעם סדר דרך הלימוד איז מען זוכה אנצוקומען אסאך מער ווי ווען מען לערנט שטייט און מען קלערט אריין אין יעדע ווארט, וואס דאס שטערט נאר דאס לערנען, "וְכַמָּה בְּנֵי אָדָם פָּסְקוּ מִלִּמּוּדָם לְגַמְרֵי עַל יְדֵי רִבּוּי הַדִּקְדּוּקִים שֶׁלָּהֶם, וּמְאוּמָה לֹא נִשְׁאַר בְּיָדָם", און זייער אסאך מענטשן האבן אינגאנצן אויפגעהערט צו לערנען צוליב דעם וואס זיי האבן געלערנט און געקוועטשט וכו'.


"אֲבָל כְּשֶׁיַּרְגִּיל עַצְמוֹ לִלְמֹד בִּמְהִירוּת כַּנִּזְכָּר לְעֵיל, בְּלִי דִּקְדּוּקִים הַרְבֵּה, הַתּוֹרָה תִּתְקַיֵּם בְּיָדוֹ, וְיִזְכֶּה לִלְמֹד הַרְבֵּה מְאֹד, גְּמָרָא וּפוֹסְקִים כֻּלָּם, וְתַנַ"ךְ וּמִדְרָשִׁים וְסִפְרֵי הַזוֹהַר וְקַבָּלָה, וּשְׁאָר סְפָרִים כֻּלָּם", אבער אז א מענטש געוואוינט זיך צו לערנען שנעלערהייט - אזוי ווי אויבן דערמאנט, וועט ער זוכה זיין צו לערנען זייער אסאך; ער וועט לערנען די גאנצע תורה - גמרא מיט אלע פוסקים, תנ"ך, מיט אלע מדרשים, און זוהר הקדוש, "וּכְבָר מְבֹאָר שִׂיחָתוֹ שֶׁל רַבֵּנוּ זִכְרוֹנוֹ לִבְרָכָה, שֶׁטּוֹב לָאָדָם שֶׁיַּעֲבֹר בְּחַיָּיו בְּכָל הַסְּפָרִים שֶׁל הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה", אזוי ווי דער רבי האט געוואלט, אז מיר זאלן דורך לערנען כל התורה כולה. עיין שם.


ברודער, טאנץ ארויף אויפן באן, אויפן היכל הקודש באן פון לערנען יעדן טאג מקרא, משנה, גמרא, הלכה ואגדה, און אויך דעם רבי'ן ספרים; וועט דיר זיין גוט בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גמר חתימה טובה.

#8990 - א פרוי דארף נישט ארבעטן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים-וילך, כ' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


א פרוי דארף נישט ארבעטן, דער מאן איז דער וואס שרייבט אין די כתובה אז ער וועט ברענגען פרנסה; אז א פרוי וויל ארבעטן, זי וויל העלפן איר מאן, אדער אז עס העלפט איר אז איר טאג איז מסודר וכו' - מעג זי ארבעטן און אויך א פרוי וואס וויל זיין א טיטשער, זי האט א רצון צו העלפן מיידלעך, זי וויל העלפן אין סקול - איז דאס זייער חשוב; אבער אז איר שפירט אז איר פאלט פון אייערע כוחות, איר דארפט האבן פאר אייער געזונט א צייט נאכמיטאג צו שלאפן, און דאס גייט נישט מיט אייער ארבעט - זאלט איר אפלאזן די ארבעט.


דער עיקר זאלט איר זיך חזר'ן אמונה, דאס געבט כח, אמונה איז אזוי ווי א שלאף וואס ריט אויס און שטארקט די נערווען. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ה): דער עיקר אין לעבן איז אמונה, גלייבן אינעם אייבערשטן, גלייבן אז ער איז אלעס, ער טוט אלעס, און מען דארף זיך זייער שטארקן אין אמונה, גלייבן אז אלעס איז נאר דער אייבערשטער; ווייל עס זענען דא וואס ליידן, זיי האבן זייער שטארקע פיין, און די פיין קומט נאר פון חסרון אמונה, ווייל אז מען פאלט פון די אמונה - קומט אן די שטארקע פיין, און קיין שום זאך קען נישט היילן די פיין און צער; נישט קיין מעדעצין, נישט קיין תפילות, און נישט זכות אבות, נאר איין רפואה איז דא - אמונה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8989 - רעדן נישט איידעלע זאכן איז א גרויסע סכנה
צניעות, רעדן, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים-וילך, כ' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידת בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


שטארקט זיך, רעדט נישט קיין ניבול פה און רעדט נישט זאכן וואס איז נישט איידל, ווייל אז מען רעדט נישט איידעלע זאכן - איז דאס א גרויסע סכנה.


רעדט נישט פון זאכן פון נאך די חתונה און פון האבן קינדער, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (שבת לג.) אלע וויסן וואס טוט זיך וכו', אבער דער וואס רעדט ארויס פון מויל וכו' - וועט נישט ארויסגיין פון גיהנום; דאס רעדן מיט חבר'טעס פון זאכן פון נאך די חתונה וכו' - איז א שרעקליכע פגם פאר די נשמה.


איך האף צום אייבערשטן צו זיין א גוטע שליח צו העלפן אייך ברענגען אייער שידוך, אבער דאס גייט בתנאי אויב איר רעדט מער נישט פון זאכן וואס איז נישט שיין און איידל צו רעדן, ווייל נאר אויף דעם תנאי וועל איך אייך באגלייטן אייער גאנץ לעבן, און איך זאג דאס פאר אלע מיינע תלמידים און תלמידות, נאר בתנאי אז מען איז איידל, מען רעדט נישט מיט אנדערע פון זאכן וואס איז נישט איידל - וועל איך זיין א הילף פאר די שטוב; ווייל איך עקל זיך פון ניבול פה, איך קען נישט ליידן דער וואס רעדט נישט איידל.


א זיסע יאר מיט אלע ברכות.

#8988 - צוגרייטן דעם יום טוב סוכות פאר די קהלה
אומאן, סוכות, חול המועד, יארצייט, הכנסת ספר תורה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נצבים-וילך, כ' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל דיר דאנקען פארן העלפן אין אומאן ביי אונז אין קאך מיט אנגרייטן די סעודות פאר אנשי שלומינו תלמידי היכל הקודש.


איך וויל דיר בעטן, אזוי ווי יעצט קומט דער יום טוב סוכות, אויב דו וועסט די יאר אויך קענען העלפן אנגרייטן די סעודות חול המועד; סיי ביים רבינ'ס יארצייט, און אויך די יאר וועט זיין א הכנסת ספר תורה, דער דיין שליט"א געבט אריין א ספר תורה, מיר דארפן צושטעלן א סעודה לכבודה של תורה, און אויך ליל הושענא רבה.


איך וויל פון די יאר און ווייטער מען זאל אויפהערן מיט געבן פרישטאג חול המועד אין די בית המדרש סוכה, די גאנצע זאך האט נישט קיין פשט; אנגעהויבן האט זיך עס אין ישיבה אין וויליאמסבורג, ווען עס איז געווען א קליינע עולם, צוויי מנינים, מען האט געדאווענט אינאיינעם מיטן ראש ישיבה, און נאכן דאווענען האט מען געמאכט אינאיינעם שמחת בית השואבה; היינט איז שוין אנדערש, עס איז נישט שייך מער די זאך; אבער די יארצייט סעודה פון רבי'ן דאס וויל איך דיר בעטן דו זאלסט מיר העלפן, און ארבעטן אינאיינעם מיטן שמש ישראל נרו יאיר, און אויך די צווייטע טעג ווען עס קומען צו גיין א גרויסע עולם - זאלסטו העלפן מיט די קידוש, און אזוי ווייטער.


דער עיקר איז דאס קענען זיך אויסקומען מיט אנדערע, ספעציעל ווען מען העלפט אין א שול דארף מען קענען ליידן, שווייגן און פארנעמען. צדיקים טייטשן דעם פסוק (בראשית כה, יד): "וּמִשְׁמָע וְדוּמָה וּמַשָּׂא", מען דארף קענען הערן, שווייגן און פארנעמען.


א גוט געבענטשט יאר.

#8987 - א הערליכע זומער אין מחנה להודות דחסידי ברסלב
קינדער, הכרת הטוב, זומער, מחנה להודות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ד אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ר' יודל איינהארן נרו יאיר


מיר האבן נישט קיין ווערטער צו דאנקען פאר די הערליכע זומער וואס אונזערע קינדער האבן געהאט דעם זומער אין מחנה להודות דחסידי ברסלב; סיי הערשי נרו יאיר און סיי יוסף נרו יאיר האבן אזוי הנאה געהאט יעדע מינוט און יעדע רגע, און דאס איז אלעס צו פארדאנקען דיין געטרייע הארציגע איבערגעגעבענע ארבעט, מיר זענען דיר זייער דאנקבאר, און מיר שיקן א קליינע טיפ, מיט אסאך שעצונג און אנערקענונג.


א כתיבה וחתימה טובה, און א זיסע יאר מיט נחת ביי דיינע קינדער, און מיר האפן לשנה הבאה בירושלים – וועסטו דארט פרייליך מאכן די קינדער מיט אמונה ויראת שמים.


משפחת ...

#8986 - וועסט זיך ווייטער פירן אזוי שיין, וועסטו זייער מצליח זיין
היכל הקודש, ישיבה, תלמיד

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין זייער צופרידן צו האבן אזעלכע טייערע תלמידים ווי דיר אין אונזער ישיבה אין ירושלים, און איך פריי זיך זייער יעדע מאל דו שרייבסט מיר דיינע שיעורים וואס דו לערנסט, און אז דו האסט מסיים געווען זעכציג מאל מסכת תענית.


אויך הער איך אז דו העלפסט אין שול אין בית שמש מיט ריין מאכן און מיט העלפן מיט אלעס וואס פעלט זיך אויס.


איך בין זיכער אז דו וועסט זיך ווייטער פירן אזוי ווי דו פירסט זיך, דו וועסט לערנען פלייסיג און דו וועסט העלפן משמש זיין דעם רבי'ן, וועסטו שנעל טרעפן א גוטע שידוך און אויפשטעלן אן ערליכע שטוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8985 - מען קען זיך נישט באהאלטן פונעם אייבערשטן
עבירות, ניאוף

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין זייער דערשראקן פון וואס דו האסט מיר געשריבן, איך ציטער וואס גייט זיין דא, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (בראשית רבה כו, ה): "עַל הַכֹּל הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מַאֲרִיךְ אַפּוֹ חוּץ מִן הַזְּנוּת", אויף אלע עבירות וואס א מענטש טוט ווארט דער אייבערשטער אז מען זאל תשובה טון, אבער ווען עס קומט צו ניאוף רחמנא לצלן - דארט איז מען נישט מאריך אף, דארט באשטראפט מען דעם מענטש מיט א ביטערן עונש.


זאלסט נישט מיינען אז מען קען זיך באהאלטן מיט עבירות וכו'; מען קען גיין מיט פרעמדע וכו' רחמנא לצלן - און דאס וועט בלייבן א סוד, עס שטייט אין פסוק (איוב כד, טו): "וְעֵין נֹאֵף שָׁמְרָה נֶשֶׁף לֵאמֹר לֹא תְשׁוּרֵנִי עָיִן", די בעלי עבירות טראכטן ביי זיך: 'מיר וועלן ווארטן עס זאל ווערן נאכט דעמאלט וועלן מיר טון עבירות; מיר וועלן זיך באהאלטן אז קיינער זאל אונז נישט זען', אזוי מיינט מען, זאגן אויף דעם די הייליגע חכמים (במדבר רבה ט, א): "הַנּוֹאֵף אוֹמֵר אֵין בְּרִיָה יוֹדַעַת בִּי, לְפִי שֶׁכָּל מַעֲשָׂיו אֵינָן אֶלָּא בַּחשֶׁךְ", א מענטש מיינט טאקע אז ער קען זיך באהאלטן פונעם אייבערשטן, וואס טוט דער אייבערשטער? "וְהַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְפַרְסְמָן בָּעוֹלָם", דער אייבערשטער פארשעמט אים פאר די גאנצע וועלט.


מיין נישט אז מען קען זיך באהאלטן פונעם אייבערשטן, "אִם יִסָּתֵר אִישׁ בַּמִּסְתָּרִים וַאֲנִי לֹא אֶרְאֶנּוּ, נְאֻם ה'" (ירמיהו כג, כד), דער אייבערשטער זאגט: ווי קען זיך א מענטש באהאלטן פון מיר? "הֲלוֹא אֶת הַשָּׁמַיִם וְאֶת הָאָרֶץ אֲנִי מָלֵא נְאֻם ה'", דער אייבערשטער איז דאך איבעראל!


האסט זיך אזוי שיין געהאלטן ביז אהער און יעצט האסטו אנגעהויבן פאלן, עס זעט מיר אויס ווי דו אנטלויפסט פאר שלחן עורך... איך בעט דיר, לאז אפ די מעשים, גיי נישט מער צו די חברים וואס רופן דיך אהיים צו זייערע ווייבער, גיי נישט צו זיי, דו קענסט אזוי שיין חתונה האבן, דו קענסט האבן אזא שיינע לעבן; וואס טוסטו? ביסט דאך קלוגער פון דעם.


געדענק, איך האב דיך געווארנט.

#8984 - א פרייליכער מענטש איז פריי פון אלע פארמאכטקייטן
ישוב הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום א' לסדר כי תבוא לאומאן, י' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, בראכפעלד


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דו דארפסט זיך זייער שטארקן אין די זאך פון זיין פרייליך, אז דו וועסט זיין פרייליך וועט אוועק פאלן אלע דיינע פראבלעמען, ווייל אלע פראבלעמען וואס מענטשן האבן - נעמט זיך פון עצבות און מרה שחורה; עצבות פארמאכט דעם מח מען זאל נישט קענען טראכטן פונעם אייבערשטן, אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י): "מַה שֶּׁהָעוֹלָם רְחוֹקִים מֵהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ, וְאֵינָם מִתְקָרְבִים אֵלָיו יִתְבָּרַךְ", פארוואס זענען מענטשן אזוי געפאלן ביי זיך און זענען נישט נאנט צום אייבערשטן? "הוּא רַק מֵחֲמַת שֶׁאֵין לָהֶם יִשּׁוּב הַדַּעַת, וְאֵינָם מְיַשְּׁבִין עַצְמָן", ווייל מען האט נישט קיין ישוב הדעת, מען טראכט נישט פון תכלית; זאגט אבער דער רבי, ווי אזוי קען מען זוכה זיין צו ישוב הדעת און צו א קלארע מח צו וויסן וואס מען האט צו טון אויף די וועלט? "אַךְ דַּע, שֶׁעַל יְדֵי מָרָה שְׁחוֹרָה אִי אֶפְשָׁר לְהַנְהִיג אֶת הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ, וְעַל כֵּן קָשֶׁה לוֹ לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ", ווען מען איז נישט פרייליך קען מען נישט טראכטן גוטע זאכן, מען קען נישט טראכטן גוט, מען טראכט א גאנצן צייט נאר שלעכטע מחשבות. "רַק עַל יְדֵי הַשִּׂמְחָה יוּכַל לְהַנְהִיג הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ, וְיוּכַל לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ", אבער אז מען איז פרייליך - דעמאלט קען מען בייגן די מחשבות צו טראכטן גוט, "כִּי שִׂמְחָה הוּא עוֹלָם הַחֵרוּת", אז א מענטש איז בשמחה איז ער א פרייער מענטש און דער מח איז אים נישט מצומצם, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה נה, יב): "כִּי בְשִׂמְחָה תֵצֵאוּ", מיט שמחה גייט מען ארויס, "שֶׁעַל יְדֵי שִׂמְחָה נַעֲשִׂין בֶּן חוֹרִין, וְיוֹצְאִין מִן הַגָּלוּת", ווייל א פרייליכער מענטש איז פריי, פריי פון אלע פארמאכטקייטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8983 - א שטיקל סדר פאר אומאן
תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


איך האף אז דו קומסט קיין אומאן אויף ראש השנה, קום קיין אומאן וועסטו האבן דיין תיקון, קוק נישט אויף די גרויסע הוצאות און אויף די שווערע נסיעה, קום קיין אומאן; דא האסטו א שטיקל סדר פאר אומאן:


די ערשטע זאך זאלסטו גיין אין מקוה, ווייל דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא): "די ערשטע תיקון איז מקוה", און גיי גלייך צום ציון. נעם מיט א פרוטה צו געבן פאר צדקה, לייג די פרוטה אין א פושקע אדער געב דאס פאר א געלט גייער, אדער זאלסטו דאס אפשיידן און האלטן ביי דיר אין טאש, און שפעטער אויפזוכן א פושקע וכדומה, און נעם א תיקון הכללי (ביים ציון איז דא), און זאג די צען קאפיטלעך [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], און גלייב באמונה שלימה אין די ווערטער פון הייליגן רבי'ן וואס האט געזאגט (שיחות הר"ן, שם; חיי מוהר"ן, סימן רכה): ווער עס וועט קומען קיין אומאן צו מיין ציון און געבן א פרוטה לצדקה פאר מיר און זאגן די צען קאפיטלעך תהלים – די תיקון הכללי: "אפילו אם עצמו וגבהו עוונותיו", אפילו די עבירות זיינע זענען זייער אסאך און זייער גרויסע – וועל איך אים א טובה טון, איך וועל אים מתקן זיין; מיט דעם לשון האט דער רבי געזאגט: "איך וועל מיך לייגן אין די לענג און אין די ברייט אים א טובה טון, ביי די פיאות וועל איך אים ארויסציען פון שאול תחתית ומתחתיו".


אז דו קענסט אנקומען ביזן ציון אליינס זיך אראפלייגן דעם קאפ און זיך אויסגיסן דיין הארץ – איז גוט, און אז נישט – איז אויך גוט; ווייל די גאנצע פלאץ איז די ציון, דער רבי הערט יעדנ'ס בקשות און וואשט אויס יעדנ'ס נשמה, און אפילו מען האט געזינדיגט אין די ביטערע עבירה פון ..., מען האט פוגם געווען אין אלע צען גריבער פון די טומאה, אין פגם הברית רחמנא לצלן, אז מען קומט קיין אומאן צום רבינ'ס ציון און מען זאגט די צען קאפיטלעך תהלים, די תיקון הכללי – איז מען זוכה צו פאררעכטן און מען איז זוכה צו תשובה שלמה, און אפילו מען שפירט עס נישט גלייך אויפן פלאץ, וועט מען שוין אלץ לעבן מיט תשובה, ווייל דער רבי האט געזאגט: "איך האב גע'פועל'ט ביי מיינע מענטשן אז עבירות וועלן זיי שוין נישט קענען טון מיט א לייכטזיניקייט, עס וועט ענק שוין קרענקן אן עבירה", און דאס זעט מען קלאר, ווער עס איז געקומען צום רבי'ן אין אומאן – איז שוין אנגעפילט מיט חרטות, מיט תשובה און וידוי דברים.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8982 - נישט רייכערן און נישט טרינקען ביים רבי'ן
אומאן, רייכערן, טרינקען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר כי תבוא לאומאן, י"ג אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מען פארט שוין צום הייליגן רבי'ן, איך שרייב דיר שוין אפאר וויכטיגע נקודות ווי אזוי זיך צו פירן אין אומאן.


דריי זיך ביי ערליכע חברים, גיי נישט ביי די שטיבער וואו מען געבט צו טרינקען אלקאהאל, געדענק וואו דו ביסט, מיר זענען געקומען צום הייליגן רבי'ן, מיר זיצן ביים רבינ'ס טיש, דער רבי האט אונז געווארנט מיר זאלן נישט צורירן צו אלקאהאל (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כו); נישט קיין וויין, ביר אדער ברוינפן.


מוהרא"ש זאגט, די וואס טיילן עסן אין אומאן, די וואס מאכן הכנסת אורחים און געבן צו טרינקען אלקאהאל – איז דאס א חוצפה און עזות; "הֲגַם לִכְבּוֹשׁ אֶת הַמַּלְכָּה עִמִּי בַּבָּיִת...?!" (אסתר ז, ח), וואו ביסטו? דו ביסט דאך ביים רבי'ן און דו טוסט פארקערט פון וואס ער האט געזאגט ביי אים אין שטוב?!


אויך זאלסטו נישט רייכערן; ווי מעג זיין אזא זאך, שטיין ביים ציון מיט א צוגרעטל און א כוס ביר, ווען דער רבי האט דאס נישט געלאזט טון (חיי מוהר"ן סימן רעג, תעב), און זאלסט זיכער נישט גיין ביי די שטיבער וואו מען רייכערט דראגס השם ישמרינו, אוי לנו שכך עלתה בימינו, אז אינגעלייט אנגעטון מיט חסידי'שע קליידער, מיט שטריימל בעקיטשע – זאלן זיין אזוי געפאלן, אזוי מיואש, אזוי דעפרעסט – צו רייכערן דראגס, און פארנארן אומשולדיגע אינגעלייט און בחורים זיי זאלן זיך אויך פאר'סמ'ען.


איך בעט דיר מיין ליבער זון, מיין הארציגער חבר, גיי נישט ביי די מסיבות, גיי נישט צו די שטיבער, "כָּל בָּאֶיהָ לֹא יְשׁוּבוּן" (משלי ב, יט), פון דראגס איז נישטא קיין וועג ארויס; מען ענדיגט נעבעך יונג דאס לעבן, מען איז נישט זוכה צו זען דורות, און אויב מען האט שוין געברענגט דורות – איז מען נישט זוכה צו זען די נחת ביי די קינדער און אייניקלעך.

#8981 - א טרער צום אייבערשטן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, לעיקוואד


איך האב ערהאלטן דיין בריוון.


זארג נישט, דיינע קינדער וועלן נישט גיין אין פאבליק סקול, זיי וועלן גיין אין אן ערליכע חדר, און אז מען געבט זיי נישט קיין איינטריט קארטל ווייל דו האסט נישט קיין געלט – זאלסטו זיך אויסוויינען צום אייבערשטן; ווען דו זאגסט די סליחות זאלסטו וויינען צום אייבערשטן און אים בעטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר און אויף דיין משפחה, און פלעכט אריין דיינע אייגענע תפילות אין אידיש, די שפראך וואס דו רעדסט, בעט דעם אייבערשטן ער זאל דיר מוחל זיין, אבער געדענק אז אויך ווען מען וויינט צום אייבערשטן דארף דאס קומען פון שמחה; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קעה), בְּכִיָּ"ה איז די ראשי תיבות פון די פסוק (תהלים פט, יז): "בְּ'שִׁמְךָ יְ'גִילוּן כָּ'ל הַ'יּוֹם", מיר פרייען זיך אז דער אייבערשטער הערט אויס אונזער געוויין און נעמט אן אונזערע תפילות.


ווען עס קומט די הייליגע טעג סליחות, ראש השנה, יום הקדוש, און אזוי ווייטער – דארף מען וויינען צום אייבערשטן, דער אריז"ל זאגט (שער הכוונות דרושי ראש השנה, הקדמה), אז דאס איז א סימן פון א הייליגע נשמה, אז מען וויינט; אזוי ווי דער זוהר הקדוש זאגט (שמות יב:) אויפן פסוק (שמות ב, ו): "וְהִנֵּה נַעַר בֹּכֶה, וַתַּחְמֹל עָלָיו, וַתֹּאמֶר מִיַּלְדֵי הָעִבְרִים זֶה", ווען מען זעט אין הימל א איד וויינט צום אייבערשטן, ער דאווענט און בעט סליחה ומחילה, זאגט מען: דאס איז א איד, וַתַּחְמֹל עָלָיו, און מען דערבארעמט זיך אויף אים.


אבער מען קען זיך נישט דריקן צו וויינען, און מען קען נישט און מען טאר נישט טראכטן ביים דאווענען און ביים זאגן סליחות: 'ווען גיי איך שוין וויינען? ווען גייט שוין קומען א טרער?' דאס איז נישט ריכטיג, דאס איז אויך מחשבות זרות; דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן צה), ביים דאווענען זאל מען נאר טראכטן פירוש המילות, די טייטש פון די ווערטער, און אז מען איז זוכה צו וויינען – איז גאר גוט, און אז נישט – טאר מען זיך נישט מבלבל זיין פון דעם.

#8980 - המלך, אלעס איז דער אייבערשטער
אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


ביים דאווענען ראש השנה, ביי תפילת שחרית, הייבט דער בעל תפילה אן מיט א תנועה פון התעוררות און ליבשאפט, און ער שרייט אויס: "המלך", און די גאנצע עולם ענפטערט הויך: "המלך", ווייל יעצט ראש השנה טוט מען קעניגן דעם אייבערשטן אויף די גאנצע וועלט.


דערפאר, ווען דער בעל תפילה הייבט אן זינגען די הייליגע תנועה: "אה אה...", זאלסטו זיך איינוויקלען אינעם טלית און זיך גוט אויסוויינען צום אייבערשטן און ארייננעמען אין דיר אז "המלך", דער אייבערשטער איז דער קעניג, דער אייבערשטער פירט אלעס, ער טוט אלעס, ער מאכט אלעס, און דו זאלסט לעבן מיט דעם, אזוי וועסטו מער קיינמאל נישט אריינפאלן אין כעס, ווייל דאס וואס א מענטש פאלט אריין אין א כעס – דאס איז ווען ער פארגעסט פונעם אייבערשטן, ער פארגעסט אז די וועלט האט א בעל הבית, א קעניג און א פירער וואס פירט און טוט ווי אזוי ער וויל, און ווען מען פארגעסט פונעם אייבערשטן פאלט מען אין די עקלדיגע עבירה פון כעס, מען רעגט זיך אויף די ווייב, מען שרייט אויף די ווייב, מען כעס'ט זיך אויף די קינדער, מען שרייט און מען שלאגט זיי השם ישמרינו.


על כן ליבער ברודער, א גאנץ ראש השנה זאלסטו נאר בעטן אויף דעם, אויף 'המלך', אז דו זאלסט זוכה זיין צו לעבן מיטן אייבערשטן, און ווען עס קומט צו די תפילה פון: "וְיֵדַע כָּל פָּעוּל כִּי אַתָּה פְּעַלְתּוֹ, וְיָבִין כָּל יְצוּר כִּי אַתָּה יְצַרְתּוֹ", זאלסטו זיך אפוואשן דיין פנים מיט טרערן און בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער – ווען? ווען? ווען וועל איך שוין זוכה זיין צו לעבן מיט די אמונה, און געדענקען 'ה' אֱלֹקֵי יִשְׂרָאֵל מֶלֶךְ וּמַלְכוּתוֹ בַּכֹּל מָשָׁלָה', אז קיינער קען מיר נישט געבן עשירות, און קיינער קען מיר נישט אוועק נעמען אפילו א פרוטה, נאר אלעס איז פונעם אייבערשטן"; און יעדעס מאל וואס דו זאגסט 'המלך' – זאלסטו זיך געבן א שטארקע בענק צום קעניג, און זיך פרייען אז מיר זענען פונעם הייליגן פאלק ישראל וואס מיר דינען דעם אייבערשטן.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8979 - איך בין ווייך צו יענעם, איז דער אייבערשטער ווייך צו מיר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


קומענדיגע וואך זאכן מיר שוין סליחות, אלע קומען ערנסט אין שול, מען וויינט, מען בעט רחמים ותחנונים.


נאכן ענדיגן זאגן סליחות, מען האט זיך אויסגעוויינט, מען האט מקבל געווען גוטע קבלות, דו קומסט ארויס פון שול, און דו זעסט אז דיין חבר האט זיך פארטשעפעט מיט דיר, דיין קאר איז פארשטעלט, אדער עפעס אנדערש; וואס גייט יעצט געשען? ער גייט כאפן פון דיר א באקס, דו גייסט שרייען אויף אים; אויב אזוי וואס איז מיט די סליחות...? דער אייבערשטער זעט אלעס, ער זעט ווי אזוי דו פירסט זיך צו אנדערע, און פינקט ווי אזוי דו פירסט זיך מיט א צווייטן – וועט מען זיך פירן מיט דיר. די הייליגע חכמים זאגן (סוטה ח:): "בַּמִדָּה שֶׁאָדָם מוֹדֵד בָּהּ", ווי אזוי דער מענטש מעסט א צווייטן, "מוֹדְדִין לוֹ", מעסט מען אים.


על כן בעט איך דיר, יעצט בימי הסליחות ווען מען דארפן אזויפיל רחמנות מען זאל אננעמען אונזערע חרטות, אונזער געבעט; לאמיר זיך פירן מיט א צווייטן מיט רחמנות, און אז איינער האט דיך געשטערט ביים פארן מיטן קאר, אדער צוגענומען דיין פלאץ וואו דו פארקירסט דיין קאר וכדומה – זאלסטו נישט נקמה נעמען, זאלסט נישט ווערן בכעס, זאג: "גם זו לטובה", און טראכט: 'פון הימל פרובירט מען מיך אויס צו זען אויב מיין זאגן סליחות איז מיט אן אמת, פון הימל פירט מען די אלע זאכן מיך אויסצופרובירן אויב מיינע ווערטער וואס איך זאג: 'רַחֲמָנָא דְעָנֵי לִתְבִירֵי לִבָּא עֲנֵינָא', איז מיט אן אמת, לאמיר זען אויב זיין הארץ איז צעבראכן..., 'רַחֲמָנָא דְעָנֵי לְמַכִּיכֵי רוּחָא עֲנֵינָא', לאמיר זען אויב דער מענטש האט טאקע א ווייכע הארץ, אים צו העלפן, 'הַשְׁתָּא בַּעֲגָלָא וּבִזְמַן קָרִיב, וְנֹאמַר אָמֵן'.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8978 - ראש השנה דארף מען זיך זייער היטן דאס רעדן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


טייערער ברודער, הארציגער חבר, ראש השנה דארף מען זיך זייער היטן דאס רעדן, ווייל ראש השנה טוט מען משפט'ן דעם מענטש אויף אלעס וואס וועט פאסירן מיט אים די גאנצע יאר, און דער הייליגער רבי האט אונז מגלה געווען (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קיג) פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, אז איידער מען איז גוזר א גזירה אויפן מענטש, פרעגט מען דעם מענטש אליינס וואס מען זאל אים משפט'ן, און דער מענטש פסקנ'ט זיך אליינס; נאר מען דארף פארשטיין, ווער וועט זיך דען אליינס משפט'ן אויף שלעכט? זאגט דער הייליגער בעל שם טוב, מען שמועסט פון אנדערע מענטשן און מען פרעגט דעם מענטש: 'וואס האלטסטו? וואס דארף מען טון מיט יענעם מענטש וואס האט געטון די און די זאך?' און דער מענטש פסק'נט: 'איך האלט אז מען דארף אים שלאגן, און באקלאפן די ביינער' וכדומה, און דער מענטש כאפט נישט אז ער האט זיך אליינס גע'פסק'נט, און דער אייבערשטער גייט יעצט טון מיט אים וואס ער אליינס האט גע'פסק'נט.


על כן ליבער ברודער, געב זיך אכטונג נישט צו רעדן אויף אנדערע, און פון אנדערע, א גאנץ יאר זאלסטו נישט רעדן פון אנדערע מענטשן און זיכער נישט יעצט ראש השנה ווען (ראש השנה לב:): "ספרי חיים וספרי מתים פתוחים", און מען איז דאן יעדן מענטש; און ערליכע אידן פירן זיך צו מאכן א תענית דיבור ראש השנה, און אז דיר איז דאס שווער צו טון, זאלסטו אבער ביים דאווענען נישט רעדן, און אויך א גאנץ יאר זאלסטו מאכן – ווען מען דאווענט – א תענית הדיבור; וועסטו זען א גרויסע ישועה אין די זאך וואס דו דארפסט...


מענטשן דערציילן וואונדערליכע מעשיות ווי זיי זענען ארויסגעקראכן פון שווערע יסורים און פארקניפטע צרות דורך זיך מקבל זיין נישט צו רעדן ביים דאווענען; איך זאג דיר צו, אז דו וועסט נעמען אויף זיך נישט צו רעדן ביים דאווענען און זיכער ראש השנה ביים דאווענען, בפרט ביי תפילת מוסף, וואס מען הערט שופר בלאזן, און די ברכת שופר גייט אויף אלע תקיעות, איז דאך דאס רעדן א הפסק; וועסטו זען א גרויסע ישועה, ניסים וועט פאסירן, דו וועסט האבן א זיסע ליכטיגע יאר מיט אלע ברכות.

#8977 - סליחות מיט כוונה און מיט די גאנצע הארץ
לאטערי

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נצבים וילך, י"ז אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מיר אשכנזי'שע אידן הייבן אן מוצאי שבת זאגן סליחות, מן הסתם דו זאגסט שוין א גאנצע חודש, די טייערע ספרדי'שע אידן זאגן שוין גאנץ חודש אלול.


די סליחות טעג זענען זייער גרויסע און הייליגע טעג, מען קען זוכה זיין אראפצונעמען פון זיך און פון די משפחה – אלע דינים, מיטן זאגן סליחות און מיטן בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מוחל זיין אויף וואס איז געווען א גאנץ יאר – נעמט מען אוועק אלע דינים און מען שטאפט צו די מויל פון די מקטריגים; ווייל זיי שטייען טאג און נאכט און רעדן שלעכטס אויף אידישע קינדער, און וואו זיי זעען עפעס א שלעכטע זאך – ברענגען זיי דאס צום אייבערשטן און רעדן שלעכטס און מאכן א שלעכטע מצב, און ווען דער איד קומט זאגן סליחות און זאגט: "'סלח לנו אבינו', פארגעב מיך אייבערשטער, 'כי ברוב אולתינו שגינו', ווייל איך האב זיך באנארישט און געטון עבירות, אייבערשטער עכט וויל איך זיין גוט, איך האב נאר א יצר הרע וואס מאכט מיך נאריש" – ווערן אלע מקטריגים פארשטאפט זייער מויל, און די גאנצע מצב ווערט איבערגעדרייט, עס קומט ארויס די אמת, אז אידישע קינדער זענען זייער הייליג און זייער וואויל, אלע ווילן זיין גוט, מען פאלט נאר אראפ פון די גרויסע נסיונות פונעם לאנגן גלות אין וואס מיר זענען אזוי טיף פארזינקען.


ווען דו זאגסט די ווערטער: "פנה נא אל התלאות" – זאלסטו זיך גוט אויסוויינען און זיך אויס'טענה'ן: "רבונו של עולם, קוק די מיטמאכענישן פון עם ישראל, ווי מען הרג'עט אונז, מען פייניגט אונז, שוין צוויי טויזנט יאר, 'ואל לחטאות', און קוק נישט אויף אונזערע זינד, קוק ווי מיר בלייבן מיט די אמונה, ובכל זאת שמך לא שכחנו, מיר בלייבן צוגעקלעבט צו דיר און צו די אמונה"; וואויל איז דער מענטש וואס זאגט די סליחות מיט כוונה און מיט די גאנצע הארץ, ער וועט זוכה זיין צו א גוט געבענטשט יאר.


א כתיבה וחתימה טובה.

#8976 - געבארגט צען טויזנט דאלער פאר דעם בנין המוסדות
מוסדות, בארגן געלט, קרן הבנין, קרית ברסלב ליבערטי

בעזרת ה' יתברך - אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


איך האב געבארגט פון ... נרו יאיר צען טויזנט דאלער צו קויפן דעם בנין אויף די גאס 40 אקאדעמי אין ליבערטי, פאר מוסדות ברסלב אין קרית ברסלב.


זמן הפרעון איז חודש אלול תשפ"ט.


ועל זה באתי על החתום.


...

#8975 - צען טויזנט דאלער פאר די בנין המוסדות אין ליבערטי
מוסדות, בארגן געלט, קרן הבנין, קרית ברסלב ליבערטי

בעזרת ה' יתברך - ה' אלול, שנת תשפ"ו לפרט קטן


איך האב געבארגט פון הרב ... נרו יאיר צען טויזנט דאלער צו קענען קויפן א בנין פאר די ברסלב'ע מוסדות אין קרית ברסלב, 40 אקאדעמי אין ליבערטי ניו יארק.


זמן הפרעון איז ביז דריי יאר, חודש אלול תשפ"ט לפ"ק.


ועל זה באתי על החתום.


...