בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8118 - צוויי סימנים פון שלעכטע חברים
כיבוד אב ואם, חברים, בחור, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט האבן גוטע חברים, דו זאלסט אנטלויפן פון שלעכטע חברים מער ווי מען לויפט אוועק פון א פייער, ווייל שלעכטע חברים קענען חרוב מאכן דאס לעבן פון די וועלט און פון יענע וועלט.


צוויי סימנים געב איך דיר צו זען ווער איז א נישט גוטע חבר פאר דיר:


1) הער וואס יענער רעדט, אז יענער רעדט מיאוסע ווערטער אדער כמו מיאוסע ווערטער – זאלסטו אוועק שטיין פון יענעם. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ניבול פה חלק א, סימן א): "מִי שֶׁמְּדַבֵּר נִבּוּל פֶּה, בְּיָדוּעַ שֶׁלִּבּוֹ חוֹשֵׁב מַחֲשָׁבוֹת אָוֶן", ווער עס רעדט שמוציג איז דאס א סימן אז ער איז א שמוציגער מענטש; געב זיך זייער אכטונג פון בחורים וואס רעדן פון שידוכים וכו'.


2) געב זיך אכטונג פון בחורים וואס זאגן דיר זאלסט נישט פאלגן דיינע עלטערן, פון זיך אוועק רירן פון די וועג פון די עלטערן, חס ושלום, חס וחלילה זיך אוועק ריקן פון די וועג וואס די עלטערן גייען.


זיי שטארק מיטן סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות, זיבן דפים גמרא, זאג דעם יום תהילים און לערן אסאך ספר המידות.


אויך זאלסטו גיין אין גאס מיט די אויגן אראפ און די קאפ און הארץ אויף ארויף, רעד צום אייבערשטן, בעט אים אז דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה טון און זיין א צדיק.


איך האב דיך זייער ליב.

#8117 - דאס גרויסקייט פון בזיונות און חלישות הדעת
בזיונות, היכל הקודש, חלישות הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


עס טוט מיר זייער וויי אז מען טשעפעט דיך, מען איז דיך מבזה, און ווער איז דיך מבזה? אנשי שלומינו גאר, אין אונזערע ד' אמות; דאס טוט מיר זייער וויי, דאס טוט מיר וויי מער פון אלעס, איך בעט אזויפיל דעם אייבערשטן אז מיר זאלן זוכה זיין צו ריינע ד' אמות, צו האבן א פנת יקרת אן פיינטשאפט.


איך וויל דיך מחזק זיין דו זאלסט נישט אפלאזן דעם רבי'ן, זאלסט נישט אוועק גיין פון היכל הקודש, און אז מען טשעפעט דיך, מען איז דיך מבזה – זאלסטו גיין התבודדות, און זאג פארן אייבערשטן אז דו טוסט תשובה, און אז די בזיון זאל זיין פאר דיר א כפרה, און די חלישות הדעת זאל זיין גערעכנט ווי א תענית, און זיי דן לכף זכות די אלע וואס טשעפען דיך און טוען דיך וויי, מן הסתם ווייסן זיי נישט אז זיי טוען דיך וויי, און אז זיי ווייסן יא – מיינען זיי אז זיי טוען א מצוה.


פארגעס נישט אז מיר זענען דא נאר פאר אפאר יאר, און עס וועט קומען א צייט וואס מען וועט זען דאס גרויסקייט פון בזיונות און חלישות הדעת, ווי מען איז אפגעקומען אזויפיל פון דארפן ליידן עונשים קשים ומרים רחמנא לצלן.


איך בין דיך זייער מכיר טובה פאר אלעס וואס דו האסט געטון פאר אונזערע מוסדות און פאר אלעס וואס דו טוסט נאך יעצט.

#8116 - א פארהארטעוועטע, קאלטע, פארשפארטע געפילן הארץ
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


זע צו געבן גוטע ווערטער אין שטוב, זיי בגדלות המוחין אנצוהייבן מיט געבן גוטע ווערטער; נישט צו זיין צווייט, נאר זיי דו ערשט צו לויבן און זיך באדאנקען וכו' וכו'.


פאריגע וואך שבת האבן מיר גערעדט ביי סיפורי מעשיות אין ישיבה, אז ווען מאן און ווייב ווארטן ביידע צו באקומען א גוט ווארט וכו', און ביידע האבן זייערע חכמות (קאמפלעקסן) פון נישט אנהייבן וכו', נאר נאכקומען צווייט, אז דאס איז מרומז אין וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות כ:): "אשה מברכת לבעלה, אבל אמרו חכמים 'תבא מארה לאדם שאשתו מברך לו'", ווייל עס קומט פארקערט, דער מאן זאל אויסלויבן און דאנקען מיט גוטע ווערטער, און די פרוי זאל ענטפערן וכו', און אז עס גייט פארקערט - איז דאס פארקערט פון ברכה.


בעט דעם אייבערשטן זאלסט קענען געבן ליבשאפט און ווארעמקייט; מיט תפילה קען מען מאכן פון א פארהארטעוועטע, קאלטע, פארשפארטע געפילן הארץ צו א ווארעמע פארגעבנדע רעדענדיגע וכו' הארץ.

#8115 - פונדאסניי זיך אויפפרישן נאך די חתונה
חתונה, שיעור

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האף אז אלעס ביי דיר איז גוט, און דו ביסט נאך שטארק מיט דיין עבודת השם, מיט לערנען און דאווענען.


ברודער, נאכדעם וואס מען האט חתונה דארף מען פריש מקורב ווערן, ווייל ווען מען איז א בחור, צעבראכן און צעריסן – דעמאלט לעבט מען דעם רבי'ן, די חיזוק און די עצות ווי זיך צו דערהאלטן, און ווען מען האט חתונה דארף מען זיך פונדאסניי אויפפרישן מיט ווערן מקורב צום רבי'ן.


אמאל פלעגסטו קומען ליל שישי צו די שיעורים; קום צום שיעור וועסטו האבן חיזוק צו לערנען און דאווענען.

#8114 - די זכות פון נעגל וואסער וועט ברענגען ישועות
נעגל וואסער

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


נעמט זיך פאר עפעס א קליינע זאך וואס קומט אייך אן גרינג צו טון, דאס זאל זיין א זכות פאר אייער מאמע'ן. ביים אייבערשטן איז דער עיקר וואס טוט זיך אין הארץ, "הָאָדָם יִרְאֶה לַעֵינַיִם וַיהֹוָה יִרְאֶה לַלֵּבָב" (שמואל א טז, ז), דער אייבערשטער זעט דאס הארץ.


נעמט זיך פאר זיך אפצוגיסן "נעגל וואסער"; דאס וועט זיין א גרויסע זאך פאר א זכות פאר איר און דאס וועט ברענגען ישועות.

#8113 - געב אכטונג דיין ווייב זאל נישט פאלן פון די כוחות
תודה והודאה, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


אז דיין שווער שרייט אויף דיין ווייב זאלסטו זיין קלוג און חס ושלום חוזק מאכן אדער אים בארעדן פאר דיין ווייב. בארואיג דיין ווייב, הער איר אויס און געב איר גוטע ווערטער, אבער נישט מאכן קיין מחלוקת.


געב אכטונג אויף דיין ווייב זי זאל נישט פאלן פון אירע כוחות, יעצט נאכן געבוירן דארף זי זיך אפריען, און אז איר טאטע שרייט אויף איר און איז איר מבזה – איז כדאי אוועק צו גיין פון קימפעטן דארט.


שטארק זיך דורך אויפזוכן דאס גוטס וואס דער אייבערשטער טוט און דורך אים דאנקען און לויבן, דאס געבט כח און מח.

#8112 - זוכן דאס גוטס איינער ביים צווייטן
שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערע ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אין מיינע אויגן איז אייער מאן א גוטער מענטש, א ווארעמער, א הארציגער, איך האלט פון אים און איך האב אים ליב; דאס וואס ער פירט זיך אויף אין שטוב וכו' וכו' - דאס קומט נישט פון שלעכטקייט, דאס קומט פון צעבראכנקייט, ווייל עס ציט אים שטענדיג צו זיין אינגאנצן גוט, און אז ער זעט זיך מאכן א פעלער ווערט ער זייער צעבראכן און ער געבט אויף און ער הייבט אן רעדן און זיך אויפפירן פארקערט פון וואס ער איז, פון גרויס יאוש.


איך האב מקבל געווען פון מוהרא"ש די זאך פון מחזק זיין און מחזק זיין נאכאמאל און נאכאמאל אן אויפגעבן, און נאך א זאך האב איך געזען ביי מוהרא"ש, ער האט אלץ געלאזט די בחירה אפן; קיינמאל נישט געצווינגען, ער האט קיינמאל נישט געשטופט דעם מענטש אין א קארנער אז ער מוז טון אזוי און אזוי, און אזוי פרוביר איך אויך צו טון, מחזק זיין פארפעלקער צו לעבן בשלום, זוכן דאס גוטס איינער ביים צווייטן, און געדענקען אז דער אייבערשטער האט אונז צאמגעשטעלט, די שידוך איז פונעם אייבערשטן.


איך האף אז איר וועט אננעמען מיינע ווערטער ריכטיג, נישט ווערן צעבראכן, נאר ווערן מער שטארק.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8111 - א נשמה איז הונגעריג
נשמה, חלומות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


בנוגע די חלום וכו', ווי דער בחור וואס איז נפטר געווארן איז געקומען צו זיין מאמע אין חלום און געוויינט "מאמע איך בין הונגעריג", און די מאמע קען נישט קומען צו זיך פון די חלום, ווי איר בחור וויינט און בעט זיך פון הונגער, איר פרעגט וואס איז פשט פון דעם, און אויב דאס איז אמת.


אודאי איז דאס אמת, אז מען גייט אוועק פון די וועלט אן לערנען תורה, אן דאווענען, אן מצוות - שרייט מען אויבן אין הימל אז מען איז הונגעריג און דורשטיג, אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כג): "בָּעוֹלָם הַבָּא מֻנָּחִין כַּמָּה בְּנֵי אָדָם בַּחוּץ וְהֵם צוֹעֲקִים בְּקוֹל מַר", אויבן אין הימל זענען דא נשמות וואס שרייען מיט א ביטערע קול "תְּנוּ לָנוּ מַה לֶּאֱכֹל", געבט אונז עסן, מיר זענען הונגעריג, געבט אונז טרינקען מיר זענען דורשטיג, און מען ברענגט זיי עסן, מען זאגט זיי דא האט איר פיינע עסן, מען ברענגט זיי טרינקען און מען זאגט זיי דא האט איר פיינע טרינקען, און די נשמות שרייען "ניין, ניין, נישט דאס מיינען מיר, נישט די עסן, מיר דארפן עסן פון לערנען און דאווענען"; נאכדעם זענען דא נשמות וואס שרייען און וויינען ברענגט אונז קליידער מיר דארפן זיך צודעקן, און מען ברענגט זיי קליידער, מען זאגט זיי דא האט איר קליידער, און זיי זאגן "ניין, ניין, נישט די סארט קליידער דארפן מיר, מיר דארפן קליידער פון מצוות און מעשים טובים", און דער רבי האט אויסגעפירט: "אַשְׁרֵי מִי שֶׁזּוֹכֶה לֶאֱכֹל כַּמָּה פְּרָקִים מִשְׁנָיוֹת וְלִשְׁתּוֹת אַחַר כָּךְ אֵיזֶה קַפִּיטְלִיךְ תְּהִלִּים, וּלְהִתְלַבֵּשׁ בְּאֵיזֶה מִצְווֹת", וואויל איז דער מענטש וואס עסט יעדן טאג פרקים משניות און טרינקט קאפיטלעך תהילים און טוט זיך אן מיט מצוות און מעשים טובים.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8110 - געטאנצן פרייליך
שמחה, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ז כסליו, ג' דחנוכה, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד יואל מנחם גרשון נרו יאיר


איך בעט דיך זייער זאלסט נישט אפלאזן דיין הייליגע ארבעט פון מחיה זיין כלל ישראל מיט די וועכנטליכע קונטרסים פון עצתו אמונה, אזויפיל מענטשן זאגן אז דאס איז זייער גאנצע חיות, זייער גאנצע לעבן, עס בלאזט אריין אין זיי אזויפיל אמונה, אזויפיל תקווה, און עס געבט זיי כח ווייטער אנצוגיין מיט עבודת השם, און מיט די שטוב, מיט די קינדער וכו' וכו'.


מאך פאר די קינדער א מעשה'לעך פאר קינדערלעך, בעט דעם מעלער זאל מאלן א בילד ווי מען טאנצט זייער לעבעדיג און ווי מענשטן וואונדערן זיך אויף דער איד וואס טאנצט אינדערמיט אזוי לעבעדיג, און דא האסטו די מעשה פאר די קינדער:


קוק ווי לעבעדיג רבי נתן טאנצט, עס זעט אויס ווי ער איז זייער פרייליך מיט די חתונה... קוק ער טאנצט מיט אזא לעבעדיגקייט, ער איז מן הסתם דער פעטער פון די חתן, אדער אפשר דער עלטער פעטער פון די כלה... קוק ער דרייט זיך איבער, ער מאכט א טאמבל-סאוס, ער איז אזוי פרייליך; לאמיר פרעגן רבי נתן פארוואס ער טאנצט ביי די חתונה אזוי לעבעדיג.


"רבי נתן, מיר ווילן אייך נישט שטערן פון טאנצן, מיר ווילן נאר וויסן וואס איז אייער שייכות מיט די שמחה, איר זענט דא א פעטער אדער אן עלטער פעטער?" זאגט זיי רבי נתן: "ניין ניין, איך בין נישט קיין פעטער און אויך נישט קיין עלטער פעטער, איך בעט אייך, שטערט מיך נישט פון טאנצן, איך וועל שפעטער רעדן מיט אייך".


"קוק ווי ער טאנצט, ער מאכט אונז אזוי פרייליך, איך מיין איך גיי אויך אריין אינעם רינג" – זאגט איינער, א צווייטער זאגט: "איך גיי אויך אריין אינעם רינג, אלע טאנצן אזוי פרייליך און מען זינגט".


שפעטער האט דאס רבי נתן ערקלערט, ער האט געזאגט: "איך בין דא א ווייטע ווייטע קאזין, דאך האב איך זייער געטאנצן, איך האב נישט געטראכט פון די חתונה, איך האב געטאנצן אז איך בין מקורב צום צדיק, איך בין נישט קיין מתנגד אויפן צדיק, און אפילו איך בין ווער איך בין - האב איך געטראפן א צדיק וואס האט רחמנות אויף מיר, ער ברענגט מיך צום אייבערשטן, ער ווייזט מיר די רחמנות פונעם אייבערשטן, אז איך קען נאך תשובה טון און איך קען נאך אלעס פאררעכטן, דערפאר האב איך געטאנצן".


אלע קינדער גייען טאנצן: "אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלנו ומה יפה ירושתינו אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן וואס גייט פאר אונז און ברענגט אונז צוריק צום אייבערשטן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#8109 - שובבי"ם פאר מיידלעך
חיזוק פאר מיידלעך, תהלים, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא ירושלים


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אויף אייער פראגע, וואס האט שובבי"ם מיט מיידלעך? די הייליגע צדיקים האבן געזען און געוואוסט וואס טוט זיך אין די הויכע הימלען, ווען עס זענען די צייטן וואס מען קען זיך גרינגער דערנענטערן צום אייבערשטן און אפלאזן אלע נארישקייטן, זיי האבן אונז אנטפלעקט א גרויסע סוד, אז די זעקס וואכן פון פרשת שמות, וארא, בא, בשלח, יתרו און משפטים (און אין אן איבער-יאר נאך צוויי וואכן, תרומה און תצוה) - איז א צייט וואס מען קען גרינגערהייט ווערן נאנט צום אייבערשן און אלעס פאררעכטן.


דערפאר איז אין די צייט א פאסיגע געלעגנהייט פאר יעדן איינעם פון גרויס ביז קליין - צו זאגן תהלים, זאגן תהלים ברענגט צוריק דעם מענטש צום אייבערשטן. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג): "מִי שֶׁרוֹצֶה לִזְכּוֹת לִתְשׁוּבָה יִהְיֶה רָגִיל בַּאֲמִירַת תְּהִלִּים, כִּי אֲמִירַת תְּהִלִּים מְסֻגָּל לִתְשׁוּבָה וכו', ווער עס וויל זוכה זיין תשובה צו טון, זאל זאגן תהלים; ווייל באמת וויל יעדער איד זיין אן ערליכער איד און טון דעם ווילן פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז זוכה אויסצופירן זיין ווילן אויף למעשה, עס זענען דא מענטשן וואס האבן בכלל נישט קיין שום התעוררות תשובה צו טון, און אפילו דער וואס האט שוין יא א התעוררות תשובה צו טון, ווייסט נישט וואס צו טון זוכה זיין צו תשובה, און אפילו דער מענטש וואס האט יא א התעוררות תשובה צו טון און ווייסט וואס מען דארף טון צו ווערן אן ערליכער איד, דארף ער די חיזוק און עידוד אנצוגיין און נישט ווערן צעבראכן וכו' וכו'; זאגט דער רבי, אויב דער מענטש איז זוכה און ער זאגט תהלים, אפילו ער האט נישט קיין שום התעוררות, ווערט ער אבער נתעורר תשובה צו טון דורכדעם, "וְגַם זוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לְהַגִּיעַ אֶל הַשַּׁעַר וְאוֹת הַשַּׁיָּךְ לוֹ, וְלִפְתֹּחַ הַשַּׁעַר; נִמְצָא שֶׁזּוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה", און ער קען אנגיין מיט א מורא'דיגע שטארקקייט וכו', ביז ער איז זוכה תשובה צו טון און ווערן אן ערליכער איד.


זאלסטו זאגן יעדן טאג קאפיטלעך תהלים און ביים זאגן די פסוקים זאלסטו אריינפלעכטן אייגענע לויב ווערטער און בקשות אין דיין שפראך, דאס וועט אייך ברענגען צו ווערן א צדיקת.


זעט צו פאלגן די בית פיגא טיטשערס און אויסהערן אלעס וואס זיי לערנען מיט ענק.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8108 - מען פארלירט אלעס דורך ניבול פה
בחור, ישיבה, ניבול פה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז בחורים רעדן צו דיר ניבול פה זאלסטו אנטלויפן פון זיי, נישט קיין חילוק אויב זיי רעדן אפענע ניבול פה אדער כמו ניבל פה; געב זיך אכטונג פאר דיין לעבן.


גיי צום מגיד שיעור און זאג אים אז עס איז דיר ביטער, עס זענען דא בחורים וואס רעדן ניבול פה, ווארט נישט עס זאל זיין צו שפעט, גיי שוין בעטן הילף, און אז מען מאכט זיך נישט וויסנדיג זאלסטו נישט גיין מער אין ישיבה, ווייל ניבול פה איז אזוי געפערליך; חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת לג.) און דער הייליגער רבי ברענגט דאס (ספר המדות אות ניבול פה, סימן ג): "בַּעֲווֹן נִבּוּל פֶּה", דורך די עבירה פון רעדן ניבול פה, "צָרוֹת וּגְזֵרוֹת מִתְחַדְּשׁוֹת", קומען ביטערע צרות און נייע שלעכטע גזירות אויף די וועלט; "וּבַחוּרֵי יִשְׂרָאֵל מֵתִים חַס וְשָׁלוֹם", יונגע קינדער שטארבן חס ושלום, "וִיתוֹמִים וְאַלְמָנוֹת צוֹעֲקִים וְאֵינָם נַעֲנִין", אלע שרייען און קיינער הערט נישט זייער געשריי.


טייערער ליבער ..., איך בעט דיר זייער אנטלויף פון חברים וואס רעדן ניבול פה, מען פארלירט אלעס דורך ניבול פה, דער רבי זאגט (שם, סימן ד): "הַמְנַבֵּל פִּיו, אֲפִילּוּ חוֹתְמִין עָלָיו גְּזַר דִּין שֶׁל שִׁבְעִים שָׁנָה לְטוֹבָה, הוֹפְכִין עָלָיו לְרָעָה", ווער עס רעדט ניבול פה, אפילו מען האט אים פארזיגלט א גוטע גזירה פאר זיבעציג יאר, צערייסט מען די גוטע גזירה און ער ברענגט אויף זיך שלעכטס, "גַּם מַעֲמִיקִין לוֹ גֵּיהִנּוֹם", אויך אז מען רעדט ניבול פה מאכט מען זיך טיפער דעם גיהנום.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8107 - קוק אין דיין האנט, וואס באקום איך פון רבי'ן
תפילות אויף אידיש, חסידות ברסלב, היכל הקודש

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ה טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


עס איז מיר א גרויסע פלא אז דו הערסט אויס האטליינס וואס שטעלן זיך אהער כלומר'יש צו זיך אננעמען פארן רבינ'ס כבוד, און נאכדעם באקומסטו חלישות הדעת ווען דו הערסט ווי מען איז מבטל היכל הקודש וכו'.


עס איז מיר א וואונדער אויף תלמידי היכל הקודש אז מען זוכט נאך תירוצים צו פארענטפערן וכו' וכו'; מוהרא"ש האט אונז געלערנט ווי אזוי מען זאל צו גיין צו די סארט טענות, ווען מען האלט פאר 'היתכן דו לערנסט ספרי ברסלב, אמער דער האט נישט געהאלטן און יענער האט נישט געהאלטן וכו'?' מוהרא"ש האט אונז געברענגט צו אזא גדלות המוחין מיר זאלן ענטפערן (נישט יענעם, נאר זיך אליינס זאגן): "אפילו מען וועט אראפברענגען שטיקער פייער פון הימל, מלאכים וועלן שרייען אז מען טאר נישט אריינקוקן אין די ספרים און קונטרסים וועל איך זיי נישט אויסהערן, ווייל אז איך האב געפונען ספרים און קונטרסים וואס ברענגט מיך צום אייבערשטן און צו די הייליגע תורה, קען קיינער אין דער וועלט מיך נישט אפהאלטן"; און אזוי איז געווען ביי מוהרא"ש אליינס, ווען ער איז מקורב געווארן צום רבי'ן איז ער געווארן א ברענעדיגע פאקל, און זיין טאטע איז געווארן דערשראקן (דעמאלט איז ברסלב נישט געווען באקאנט אין די וועלט, מען האט געמיינט אז מען דארף זיצן שבעה אויב די קינד לערנט ברסלב'ע ספרים), ער איז ארומגעלאפן צו צדיקים מיט מוהרא"ש, זיי זאלן אים זאגן ער זאל נישט לערנען די ספרים, און מוהרא"ש מיט זיין עזות דקדושה האט געזאגט: "ווי קען מען מיר זאגן אפצולאזן די הייליגע ספרים וואס ברענגען מיך נאנט צום אייבערשטן? ווי קען איך אויסהערן ווען מען רעדט מיך אפ פון לערנען ספרי ברסלב ווען דייקא די ספרים מאכן מיך לערנען און דאווענען און זיין צוגעקלעבט צום אייבערשטן? אפילו מען וועט מיר ברענגען שטיקער פייער פון הימל, מלאכים ושרפים חיות ואופנים וואס וועלן מיך אפרעדן - טאר איך זיי נישט צוהערן, ווייל אז איך האב געפונען א רבי וואס געבט מיר אמונה, א קלארע לויטערע אמונה צו לעבן מיטן אייבערשטן, אטעמען אייבערשטן, גיין מיטן אייבערשטן, א רבי וואס מאכט מיך לערנען כל התורה כולה, א רבי וואס מאכט מיך טון מצוות מיט שמחה - וועל איך קיינעם נישט אויסהערן".


מיר איז א וואונדער דאס וואס דו שרייבט מיר אז דו רופסט האטליינס וכו'; וואס איז דא צו הערן? וואס איז דא נאכן טועם זיין פון די יין המשומר? דער רבי האט דאך געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן רס): "ווער עס האט מיך טועם געווען אים קען מען שוין נישט פארנארן", און דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נא): "דאס זאלט איר מקבל זיין פון מיר, זיך נישט לאזן נארן; די וועלט נארט, לאזט אייך נישט נארן"; איז וואס איז דאס אז תלמידי היכל הקודש האבן בכלל א רייץ צו רופן האטליינס וכו' און צו קוקן דרשות ווי דער פארענטפערט און יענער פארענטפערט; דאס אריינגיין בטוען ונטען מיט די סארט מחשבות איז נישט גוט, דאס צעקלאפט און צעברעכט דעם מענטש, ביז מען ווערט צומישט און צע'חוש'ט.


ליבער ברודער מאך זיך א חשבון וואס דער הייליגער רבי געבט דיר, גיי א שפאציר אינדרויסן פון געגנט אין א ליידיגע גאס, און זאג: "הייליגער באשעפער איך ווייס דאך יא דעם אמת ווער איך בין און וואס איך בין געווען איידער איך האב געפונען דעם הייליגן רבי'ן, איז וואס גייט מיר אן וואס מען רעדט, וואס גייט מיר אן וואס מען זאגט? וואס ווער איך שוואך ווען מען זאגט מיר אז דער האט יא געהאלטן און דער האט נאר געהאלטן למחצה ולשליש, לאמיך קוקן אין מיין האנט - וואס האב איך מרוויח געווען? וואס האב איך פארדינט? וואס באקום איך פון דעם רבי'ן?"


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8106 - ארויסנעמען פון הארץ די ווייטאג אויף די ווייב
שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ד' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי א וותרן אין שטוב, געב נאך פאר דיין ווייב, קריג זיך נישט, אזוי וועסטו ציען די שכינה אין שטוב, און אז דיין ווייב האט דיך וויי געטון, זי האט דיר געזאגט א ווארט נישט ווי עס פאסט - זאלסטו איר פארגעבן און מוחל זיין. זיי נישט קיין נוקם ונוטר, עס איז א לאו אין די תורה זיך צו אפרעכענען מיט איינעם וואס האט וויי געטון, און נאך א לאו איז 'נוטר' דאס האלטן אין זיך (ויקרא יט, יח); אז דיין ווייב האט דיך וויי געטון זאלסטו דאס ארויסנעמען פון הארץ, מאך נישט קיין מחלוקות.


דו ווייסט אז געזונטע קינדער איז נאר ביי עלטערן וואס קריגן זיך נישט, א רחמנות אויף די קינדער וואס זעען ווי טאטע מאמע שרייען איינער אויפן צווייטן, א רחמנות אויף זיי, דאס ווארפט זיי אריין אין א פחד, זיי פארלירן זייער זיכערקייט, מען ליידט פון דעם אפילו ווען מען ווערט עלטער.


אז דו וועסט פרעגן, ווי אזוי נעמט מען ארויס פון הארץ ווייטאג? עס ליגט אין הארץ ווייטאג פון די ווייב, ווי זי האט זיך אויפגעפירט און ווי אזוי זי פירט זיך נאכאלץ, ווי קען מען זאגן נעם ארויס די ווייטאג? טייערער ברודער דער רבי געבט צוויי עצות, וואס אפילו עס איז אנגעפילט די הארץ מיט ווייטאג און פיינטשאפט קען מען דאס ארויסנעמען און האבן א גוטע שלום בית, די ערשטע עצה איז דורך 'דן זיין לכף זכות', מען זאל טראכטן אז זי האט נישט געוואלט, זי האט נישט געמיינט, זי האט נישט געוואוסט, זי איז געווען איבערגעשטרענגט, אדער גאר לויט איר דעה האלט זי אז דאס איז די ריכטיגע וועג זיך צו באגיין מיט מיר, זי וויל דאך נאר גוטס, זי האלט אז מען מוז שרייען אויף מיר און נאר אזוי וועל איך זיך טוישן וכו', דורכדעם קען מען ארויסנעמען די פיינטשאפט און די ווייטאג.


די צווייטע עצה איז דורך תפילה והתבודדות, זיך אויסרעדן מיטן אייבערשטן; גיין אין א שטילע ליידיגע ווינקל און שמועסן מיטן אייבערשטן, אים דערציילן די גאנצע מעשה, ארויסזאגן אלע ווייטאג און בעטן דעם אייבערשטן ער זאל מאכן א נס אז מען זאל זיך צוריק ליב האבן, מען זאל ווייטער ממשיך זיין בויען די שטוב, די נעסט פאר די קינדער, און מיט תפילה קען מען פועל'ן ארויסצונעמען די ווייטאג און פיינטשאפט פון הארץ און האבן א זיסע ליבליכע שלום בית.


פארגעס נישט וואו מיר זענען, מיר זענען ביים רבינ'ס חדר, ביים רבינ'ס טיש. מוהרא"ש דערציילט אין די בריוו אסאך מאל די מעשה וואס האט פאסירט ביים רבי'ן מיט איינער פון די תלמידים וואס האט זיך געקריגט מיט זיין ווייב. אמאל איז דער רבי געזיצן ביים טיש מיט זיינע תלמידים, אינמיטן האט זיך דער רבי אנגערופן: "ווי וואגט זיך צו קומען צו מיין טיש איינער וואס האט נישט קיין ריינע מחשבות?!" און דער רבי האט זיך אויפגעשטעלט, ער איז אריין אין זיין צימער און מער נישט געוואלט בלייבן זיצן ביים טיש. ווען דער אינגערמאן האט געזען ווי דער רבי גייט אריין אין צימער, האט ער זיך אויפגעשטעלט, ער איז צוגעגאנגען צום רבינ'ס צימער און אנגעהויבן וויינען, ער האט זיך איינגעבעטן ביים רבי'ן, ביז דער רבי איז צוריק ארויסגעקומען און ווייטער ממשיך געווען די תורה. וואס איז געווען די מעשה מיט דעם אינגערמאן? זאגט מוהרא"ש, דער אינגערמאן האט זיך געקריגט מיט זיין ווייב, און דער רבי האט שוין נישט געוואלט זיצן מיט אים ביי איין טיש; אזוי שטארק האט דער רבי מקפיד געווען מען זאל האבן שלום בית, ווייל אז מען קריגט זיך אין שטוב - האט מען נישט קיין מח; מען ווערט אויס מענטש, און נאכדעם פאלט מען אראפ אין א טיפע גרוב.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8105 - געב אכטונג וואס דו קוקסט
אמונה, מאוויס, שמירת עינים, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בא, ג' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


קוק נישט קיין מאוויס, קוק נישט מער קיין סטעטוס, פארברען זיך נישט די נשמה, פארברען זיך נישט דיינע אויגן מיט דיין מח. האלט נישט אין אפיס כלים וואס זענען שעדליך, וואס מען קען זען עבירות, ניאוף, רחמנא לצלן; מען פארלירט אלעס, מען ווערט אויסגעריסן פון די וועלט, מען פארלירט די וועלט און יענע וועלט, מען פארלירט די ווייב, די קינדער, מען ווערט פארשעמט פאר אלעמען.


א מענטש מיינט אז ער זיצט שטילערהייט אין זיין קאר, אין זיין אפיס, אין זיין דירה'לע - און קוקט עבירות און קיינער זעט נישט און קיינער וועט נישט וויסן פון דעם; אוי וויי, אוי וויי, מען מיינט אז מען קען זיך באהאלטן, אבער דער אייבערשטער זאגט (ירמיה כג, כד): "אִם יִסָּתֵר אִישׁ בַּמִּסְתָּרִים", א מענטש מיינט ער קען זיך באהאלטן פון מיר, "וַאֲנִי לֹא אֶרְאֶנּוּ, נְאֻם ה'", און איך וועל אים נישט זען; איך וועל פארציילן פאר אלעמען ווער דער מענטש איז.


הלוואי וועסטו אויסהערן די רבנים און די דיינים וואס וויינען און שרייען אז מען זאל נישט האבן שייכות מיט די זאכן וואס זענען מטמא במגע ובמשא ובאוהל, פון קוקן ניאוף פארלירט מען אלעס; די ווייב, די קינדער און די געלט, מען בלייבט אן קיין פרוטה, מען האט טענות אויפן אייבערשטן אז דער אייבערשטער געבט נישט קיין פרנסה, ווען דער מענטש אליינס ווארפט אוועק די שפע, דער מענטש לייגט די שפע ביי די קליפות השם ישמרינו; אוי ווי ביטער עס איז אז מען קוקט ניאוף, אוי ווי שלעכט עס ווערט די לעבן אז מען קוקט ניאוף.


אפגערעדט פון קוקן פאדקעסט, דאס איז דאך ערגער פון דאס ערגסטע; איך בעט דיר, פון דעם זאלסטו זיך זייער היטן, דאס איז אזוי שעדליך, מען ווייסט גארנישט ווי שעדליך דאס איז; עס רייסט אויס דאס ביסל תמימות וואס מען האט אין זיך, מען פארלירט די אמונה, מען ווערט אויסגעריסן פון די וועלט.


שבת פרשת שמות האבן מיר פארגעלערנט אין ישיבה ביי שלש סעודות שיחות הר"ן סימן לב, מורא'דיגע ווערטער פון רבי'ן, עס איז כדאי דו זאלסט לערנען די שיחה. דער רבי רעדט פון זיך היטן פון חקירות, דער רבי זאגט: "וְדַע, כִּי יֵשׁ עֲבֵרוֹת שֶׁהֵם מַכְנִיסִים כְּפִירוֹת בְּאָדָם", עס איז דא עבירות וואס ברענגען אריין אינעם מענטש כפירות ואפיקורסות, (מוהרא"ש זאגט אז דאס איז די עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן), "וְיֵשׁ שֶׁבָּאִים עֲלֵיהֶם מַחֲשָׁבוֹת עַל הָאֱמוּנָה מֵחֲמַת שֶׁלֹּא נוֹלְדוּ בִּקְדֻשָּׁה כָּרָאוּי", אויך איז דא וואס האבן קשיות אויף די אמונה ווייל זיי זענען געבוירן געווארן שלא בקדושה, (אן היטן הלכות), "וְיֵשׁ שֶׁהוֹסִיפוּ עַל זֶה מַעֲשֵׂיהֶם הָרָעִים שֶׁעָשׂוּ בְּעַצְמָם, כִּי יֵשׁ עֲבֵרוֹת שֶׁהֵם מַזִּיקִים וּפוֹגְמִים אֶת הָאֱמוּנָה כַּנַּ"ל", און אויך איז דא וואס זיי זענען געבוירן נישט בקדושה און זיי אליינס האבן פארמערט צו טון עבירות, אזוי ווי פריער אויסגעשמועסט; איז וואס איז די עצה? וואס טוט מען דא? זאגט דער רבי: "וְלָזֶה צְרִיכִין בּוּשָׁה וְלֵב נִשְׁבָּר", מען דארף זיך שעמען פונעם אייבערשטן און האבן א צעבראכענע הארץ, "שֶׁמִּי שֶׁיֵּשׁ לוֹ חֲקִירוֹת וּמַחֲשָׁבוֹת אֵלּוּ חַס וְשָׁלוֹם", ווייל ווער עס האט מחשבות פון חקירות און מחשבות קעגן די אמונה – "רָאוּי לוֹ לְהִתְבַּיֵּשׁ מְאֹד", דארף זיך זייער שעמען, "עַל אֲשֶׁר נוֹלַד בְּגַשְׁמִיּוּת כָּזֶה, אוֹ שֶׁעָשָׂה מַעֲשִׂים כָּאֵלּוּ שֶׁבָּא לָזֶה שֶׁיָּבוֹאוּ לוֹ מַחֲשָׁבוֹת כְּנֶגֶד אֱמוּנָתֵנוּ הַקְּדוֹשָׁה", אז ער זעט אזוי אויס, אז ער איז אנגעקומען צו אזא מצב פון האבן חקירות מיט ספיקות רחמנא לצלן, "וּכְבוֹד ה' מָלֵא אֶת כָּל הָאָרֶץ", דער אייבערשטער איז דאך אין די גאנצע וועלט, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (ישעי' ו, ג): "'מְלֹא כָּל הָאָרֶץ כְּבוֹדוֹ', וְעָלָיו בָּאִים מַחֲשָׁבוֹת חַס וְשָׁלוֹם לְגָרְשׁוֹ וּלְעָקְרוֹ חַס וְשָׁלוֹם", און צו מיר קומען אזעלכע מחשבות וואס ווילן מיך אויסרייסן חס ושלום - "מֵאֱלֹקִים חַיִּים אֲשֶׁר הוּא חֵי הַחַיִּים יִתְבָּרַךְ וְיִתְעַלֶּה שְׁמוֹ", פונעם הייליגן באשעפער; ווען מיר האבן דאס געלערנט האבן מיר אלע געהאט טרערן אין די אויגן, אלע זענען זייער נתעורר געווארן לתשובה אפצולאזן די אלע פאדקעסטס וואס מאכן פארגעסן פונעם אייבערשטן, אפלאזן אלע נארישקייטן, און זיך צוריק קערן צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8104 - צען קאפיטלעך תהילים - א פאנצער
שובבי"ם, תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בא, ב' שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר זענען שוין אין די דריטע וואך פון די ימי השובבי"ם, יעצט איז די צייט צו פאררעכטן אלעס; זאג יעדן טאג די צען קאפיטלעך תהילים [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], די תיקון הכללי, דאס איז א תיקון פאר פגם הברית. און ווען דער הייליגער רבי האט מגלה געווען דעם תיקון הכללי האט דער רבי דערציילט א מעשה פון א פאנצער, אז ווען מען גייט אין מלחמה טוט מען זיך אן א פאנצער, דעמאלט אפילו מען שיסט אויפן מענטש טויטליכע פיילן גייט עס נישט אריין אינעם מענטש, נאר דער פאנצער באשיצט דעם מענטש, און די פיילן פאלן אראפ, און אפילו אין פאל דער פאנצער צעברעכט זיך און דער מענטש ווערט גע'הרג'עט - וועט ער אויך ווערן געראטעוועט וכו'.


אין דעם ליגט באהאלטן דער סוד פונעם תיקון הכללי, און יעדער איינער וואס זאגט די צען קאפיטלעך תהילים וואס דער הייליגער רבי האט מתקן געווען - ווערט באשיצט מיט דעם אזוי ווי א פאנצער, די פיילן קענען נישט אנקומען צו אים צוליב דעם פאנצער; דאס הייסט אז אפילו דער מענטש האט געזינדיגט חס ושלום וועט עס נישט אריינגיין אין זיין נשמה, צוליב דעם פאנצער - דעם תיקון הכללי, און אפילו דער פאנצער צעברעכט זיך און דער מענטש ווערט גע'הרג'עט וועט ער אויך ווערן געראטעוועט וכו'; דאס הייסט אז דער תיקון הכללי איז אזוי גרויס אז עס וועט אים ראטעווען פון אן אייביגע מיתה, ער וועט נאכאמאל מגולגל ווערן וכו'.


דער רבי האט געזאגט מען זאל נישט מגלה זיין די גאנצע מעשה, אבער דער חלק פון די מעשה האט מוהרא"ש מגלה געווען, צו ווייזן דאס גרויסקייט פון פאלגן צדיקים (עיין ספר פעולת הצדיק, סימן תתצז).


טו נישט אויס דיין תפילין נאר נאכן זאגן די צען קאפיטלעך תהילים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8103 - די ערשטע תיקון איז מקוה
מקוה, שובבי"ם, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בא, ראש חודש שבט, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי שטארק אין גיין יעדן טאג אין מקוה, יעצט אין די שובבי"ם טעג ווען מען קען פאררעכטן פגם הברית - דארף מען געדענקען אז דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קמא): "די ערשטע תיקון איז מקוה"; ווייל דורך מקוה ווערט אלעס פארראכטן, און אפילו מען האט געזינדיגט אין פגם הברית רחמנא לצלן, דורך מקוה קען מען דאס מתקן זיין.


רבי נתן האט געזאגט, מען זעט ביי די מעשה ווען מען איז געקומען דערציילן פאר עזרא הסופר אז אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען האט חתונה רחמנא לצלן מיט גוי'אישע ווייבער, האט עזרא אנגעהויבן שרייען צום אייבערשטן (עזרא ט, ו): "בֹּשְׁתִּי וְנִכְלַמְתִּי לְהָרִים אֱלֹקַי פָּנַי אֵלֶיךָ", איך שעם זיך פון דיר אייבערשטער, איך שעם זיך אויפצוהייבן מיין קאפ, און נאכדעם שטייט: "וַיַּעַן שְׁכַנְיָה בֶן יְחִיאֵל וְכוּ', אֲנַחְנוּ מָעַלְנוּ" וְכוּ', וְעַתָּה יֵשׁ מִקְוֶה לְיִשְׂרָאֵל", עס איז דא א וועג דאס צו פאררעכטן, און די פסוק כאפט אן א לשון פון מקוה, ער כאפט נישט אן א לשון יש עצה, יש דרך, יש ענין, נאר יש מקוה, צו ווייזן אז דורך מקוה קען מען אלעס פאררעכטן, 'יֵשׁ מִקְוֶה לְיִשְׂרָאֵל' דורך מקוה איז דא א האפענונג פאר יעדן אינעם אפילו מען איז דורכגעפאלן מיט די ערגסטע עבירות.


מוהרא"ש ברענגט אין די בריוו אז דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט אז ער איז צוגעקומען צו זיינע מדריגות ווייל ער איז געווען זייער נזהר צו גיין אין מקוה יעדן טאג. אזוי אויך איז באוואוסט וואס דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען - קען קיין שום אנדערע מצוה נישט צוברענגען".


כאפ אריין א בלאט גמרא; אין דיינע פארנומענע טעג, אין דיינע טויזנט זאכן וואס דו דארפסט ערלעדיגן - זאלסטו כאפן די הייליגע גמרא און גורס זיין די בלאט גמרא, מאך נישט חשבונות פון היינט, מארגן, נעכטן, איבער מארגן; מאך יעצט אויף די גמרא. דער רבי זאגט ווער עס לערנט גמרא טוט אים די בלאט באשיצן (ספורי מעשיות מעשה ז, מזבוב ועכביש).


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.


 

#8102 - ס'איז שובבי"ם, ווי הייבט מען אן?
דאווענען, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בא, כ"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיר זענען שוין אין די דריטע וואך פון שובבי"ם; מענטשן פרעגן: "וואס טוט מען? ווי הייבט מען אן?"


הייב אן מיט גיין אין שול דאווענען די דריי תפילות שחרית מנחה מעריב מיט מנין, דאווענען מיט מנין רייניגט דעם מענטש אזוי ווי א קוואל וואס רייניגט טמא'נע מענטשן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות טז.): "אָמַר רַבִּי חָמָּא בֵּרַבִּי חֲנִינָא, לָמָּה נִסְמְכוּ אֹהָלִים לַנְּחָלִים וכו', לוֹמַר לָךְ, מַה נְּחָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִטֻּמְאָה לְטָהֳרָה, אַף אֹהָלִים מַעֲלִין אֶת הָאָדָם מִכַּף חוֹבָה לְכַף זְכוּת", פינקט אזוי ווי ווען א טמא'נער מענטש טובל'ט זיך אין טייך ווערט ער ריין, אזוי אויך ווען מען גייט אין שול דאווענען און לערנען – נעמט מען אראפ פון זיך אלע שלעכטס, און מתן שכרה בצדה, אויסער די תיקונים וואס מען איז זוכה דורך דאווענען מיט מנין, האט מען פרנסה; מוהרא"ש זאגט: "דאווענען מיט מנין ברענגט 'דבר שבמנין'" (פרנסה בשפע).


קום אין שול דאווענען די דריי תפילות, און אז דו האסט חשבונות מיט דעם און מיט יענעם - זאלסטו נאכאלץ קומען אין שול, מאך זיך איין חשבון 'איך קום אין שול צום אייבערשטן, איך האב נישט מיט קיינעם, איך דארף נישט קיינעם, איך קען נישט קיינעם, איך קום נאר צום אייבערשטן', און זיי מקפיד אויף דאווענען אין א סידור ווארט ביי ווארט פון אנהייב ביז די ענדע אן קיין חכמות, וועסטו ציען צו דיר די שכינה הקדושה, די השגחה, זאכן וועלן אנהייבן ווערן מסודר. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (שם ו:): "כָּל הָרָגִיל לָבֹא לְבֵית הַכְּנֶסֶת וְלֹא בָּא יוֹם אֶחָד הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא מְשָׁאֵיל בּוֹ", ווען א מענטש דאווענט יעדן טאג מיט מנין און איין טאג פארפעלט ער צו קומען אין שול פרעגט דער אייבערשטער אויף דעם מענטש "פארוואס ער איז נישט געקומען אין שול?" און דער אייבערשטער העלפט אים ער זאל ווייטער קענען קומען, ער נעמט אוועק פון דעם מענטש דער פראבלעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8101 - אויפגעהערט אויסצוהערן פאדקעסטס און דאס גלייכן
תמימות, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שמות, י"ט טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, בארא פארק


האסט מיך זייער דערפרייט אז דו האסט אויפגעהערט אויסהערן "פאדקעסטס" וכו', דו האסט אליינס געזען די שעדליכקייט ווי מען ווערט אפגעקילט, מען פארלירט די תמימות; עס איז טאקע אזוי, ווייל דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן פא): "בְּנֵי אָדָם הֵם מוֹנְעִים גְּדוֹלִים מְאֹד", מענטשן זענען די גרעסטע שטער צו דינען דעם אייבערשטן, ווייל דער מענטש אליינס האט טאקע זיינע אייגענע בלבולים, מניעות און מחשבות וואס קען אים זיין א שטער, אבער פארט ציט דער מענטש שטענדיג צוריק צום אייבערשטן, און אפילו מען פאלט אראפ אין אן עבירה רחמנא לצלן האט מען נאכדעם חרטה און מען ציט זיך צוריק צום אמת, אבער אז מען האט שלעכטע חברים, און אז מען הערט פאדקעסטס פון לצים, פון מענטשן וואס האלטן זיך פאר חכמים – "זֹאת הַמְּנִיעָה וְהַבִּלְבּוּל הוּא גָּרוּעַ מֵהַכֹּל", דאס איז ערגער פון אלעס, "כִּי כָּל דְּרָכָיו נַעֲשִׂין לוֹ מִישׁוֹר", עס ווערט אים אלעס ווי א גלייכע גוטע וועג חס ושלום; קוק נאך די גאנצע שיחה דארט.


הכלל, די לעצטע נסיון פון הערן פאדקעסט, טאלק-שאו, און אינטערוויוס פון מענטשן וואס אין שול וואלט מען זיי נישט אויסגעהערט, און ווען מען טרעפט זיי וואלט מען זיך געשעמט צו שטיין נעבן זיי, און אויפן טעלעפאן זיצט מען טעג און נעכט זיי אויסצוהערן; דאס איז אזוי געפערליך, עס נעמט אוועק דעם מענטש פון אמונה, פון קדושה, פון יראת שמים, ובעיקר פון צדיק אמת, פון הייליגן רבי'ן; מען פארלירט אלעס.


זייער גוט אז דו האסט דאס אפגעלאזט, און הלוואי זאלסטו רעדן צו אלע חברים, זיי איבערצייגן אז דאס איז ערגער פון אלעם.


כאפ זיך צוריק אין גורס זיין משניות און גמרא, און זיי שטארק אין דאווענען שחרית, מנחה און מעריב.

#8100 - שלום בית איז נאר רעדן שיין, גארנישט מער
שלום בית, הדרכות, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דער עיקר פון שלום בית איז דאס רעדן שיין מיט דרך ארץ, דאס איז שלום בית, עס איז נישט מער און נישט ווייניגער; עס איז נישט פאלגן, נאכלויפן, מורא האבן וכדומה, עס איז נאר דאס רעדן שיין מיט דרך ארץ, און אז מען געדענקט און מען ווייסט ווי אזוי צו רעדן – האט מען א שיינע לעבן.


זע צו גיין אין שול דאווענען די דריי תפילות אין שול מיט מנין, און אז עס איז נישטא מנין זאלסטו ווייטער גיין אין שול, נישט אין אפיס, אין שטוב וכו'.

#8099 - די ווייב ווערט איבערגעדרייט צום גוטן
שלום בית, סבלנות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


ביים הייליגן רבי נתן איז געווען אין אנהייב שווער מיט זיין ווייב, זיי איז אים געווען א מתנגדת, און ביי זיין חבר ר' ליפא איז געווען פארקערט, אין אנהייב איז זי געווען מיט אים בשלום, און ביים סוף האט זיך עס ביי ביידע איבערגעדרייט, ביי מוהרנ"ת איז זי געווארן בשלום, און ביי ר' ליפא איז זי געווארן א מתנגדת; האט ר' ליפא געזאגט פאר רבי נתן: "יעצט איז מיר פארענטפערט די גמרא (יבמות סג.): "זָכָה, נַעֲשֵׂית לוֹ עֵזֶר", איז דער מענטש זוכה ווערט אים די ווייב פאר א הילף, זי העלפט אים, "לֹא זָכָה", איז דער מענטש נישט זוכה, "נַעֲשֵֹית כְּנֶגְדוֹ", ווערט זי אים א מתנגדת, לכאורה, וואס איז די ווארט 'נעשית' – זי ווערט? עס וואלט געדארפט שטיין 'זכה עוזרתו', איז ער זוכה איז זי אים א הילף, 'לא זכה, כנגדו', אבער יעצט זע איך אז ביי אייך מוהרנ"ת איז זי געווארן אן עזר, דאס איז נעשית, און ביי מיר איז נעשית, געווארן – כנגדו; והבן למעשה.


דער ערליכער איד וואס היט די אויגן און היט זיך פון כעס און האט סבלנות – 'נעשית לו עזר', דרייט זיך אלעס איבער און עס ווערט אן עזר; דארפן מען זיך נאר שטארקן און פאלגן די עצות פון רבי'ן, וועלן מיר זוכה זיין צו וואס עס שטייט אין תיקונים (תיקון יד, דף ל ע"ב), עזר בעולם הזה ובעולם הבא.

#8098 - זיך איינשרייבן אינעם פראגראם פון "דרשו"
כולל, דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה געהאט צו באזוכן נעכטן אין כולל אין שטעטל זען ווי פלייסיג ענק לערנען הלכה פון די גמרא, ראשונים ואחרונים – ביז הלכה למעשה.


איך וויל נאכאמאל דערמאנען אלע חברים וואס לערנען אין כולל מען זאל אויך לערנען יעדן טאג מיט די חברותא די בלאט גמרא פונעם טאג, און איך וויל דיר בעטן זאלסט רעדן צום ראש הכולל מען זאל לערנען און נעמען די בחינות פון "דרשו"; דאס קען זיין א הילף פאר די כולל אינגעלייט צו באקומען נאך אפאר דאלער, און בעיקר, אז אזוי וועט מען לערנען פלייסיג דעם דף גמרא; יעצט מסכת מנחות, און נאכדעם מסכת חולין, און אזוי ווייטער; עס קען זיין א גרויסע תועלת.


רעד מיטן דיין שליט"א און ווארעם אן אלע אינגלייט, אלע זאלן זיך איינשרייבן אינעם פראגראם פון "דרשו".

#8097 - גיין מיט חסידישע שיך
חינוך הילדים, תהלים, לבוש

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


דיין בחור איז טייער און חשוב, ער לערנט און דאווענט, ער איז א געשמאק אין ישיבה.


איך וויל דיר בעטן זאלסט אים קויפן חסידי'שע שיך, ווי מען גייט ביי חסידי'שע אידן. די סניקערס איז גוט אלס קינד, יעצט נאך די בר מצוה זאל ער גיין אזוי ווי אלע חסידי'שע בחורים גייען.


איך בעט דיר דו זאלסט יעדן טאג זאגן תהילים, זאג דעם "יום תהילים" און פלעכט אריין דיינע אייגענע געבעט און דיינע אייגענע לויב ווערטער צום אייבערשטן, וועסטו ווערן צוגעקלעבט צום אייבערשטן מיט א שטארקע דביקות.

#8096 - געבן שיעורים פאר אינגעלייט בימי השובבי"ם
כולל, הלכה, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת וארא, כ"ו טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד דער דיין שליט"א


איך וויל בעטן דעם דיין זאל געבן שיעורים פאר די אינגלייט, איבער פרישן די הלכות פון א אידישע שטוב, יעצט בימי השובבי"ם ווען אלע קהילות נעמען צאם די אינגעלייט און געבן זיי שיעורים צו קענען די הלכות, דאס איז תיקון השובבי"ם.


עס איז כדאי צו מאכן די שיעורים סיי אין שטעטל און סיי אין שטאט.


נעכטן בין איך געווען אין כולל, איך האב געמיינט אז דו וועסט דארט זיין, איך האב געגעבן א קליינעם שמועס פאר די כולל אינגעלייט. הכרת פניהם ענתה בם, מען זעט אויף זיי א שמחה און א ליכטיגקייט, מען זעט ווי זיי הארעווען אין לערנען, א גרויסן יישר כח.

#8095 - אכצן פרקים משניות, יום תהילים, מיט חומש
סדר היום, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וארא, כ"ג טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


מאך זיך א קביעות, יעדן אינדערפרי פארן דאווענען אדער נאכן דאווענען זאלסטו לערנען אין שול אכצן פרקים משניות מיטן "יום תהילים", עס נעמט נישט לאנג די ביידע לימודים, מיט חומש – שנים מקרא ואחד תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, דאס נעמט ווינציגער ווי א שעה; אזוי זאלסטו טון יעדן טאג, אויך פרייטאג און אויך שבת; וועסטו זוכה זיין צו שמחה, וועסט שפירן צופרידן, וועסט אפלאזן אלע שטותים וכו' וכו'.


אויך זאלסטו גיין יעדן אינדערפרי צווישן די ביימער פאר אפאר מינוט, בעט דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף דיר, דו זאלסט קענען פאררעכטן ביים לעבן אלעס וואס דו האסט פוגם געווען, בעט דעם אייבערשטן פאר דיינע דורות, זיי זאלן זיין ערליכע אידן.

#8094 - מ'דארף מיך נישט, אבער איך דארף דעם צדיק
התחזקות, צדיקים, חלישות הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת וארא, כ"ג טבת, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב זייער הנאה אז דו ביסט אפן מיט מיר, דו זאגסט דיינע געפילן וכו' וכו'.


טייערער ברודער, מען דארף אסאך חיזוק נישט אפצולאזן דעם צדיק, און נישט צו האבן קשיות אויף צדיקים, ווייל דער סמ"ך מ"ם וכת דיליה טוען אלעס וואס זיי קענען אז דער מענטש זאל באקומען חלישות הדעת און זיך אפלאזן פון רבי'ן; ווייל אפילו דער מענטש זאל טון וואס ער זאל טון, אפילו ער זאל פאלן אין די נידריגסטע פלאץ קען ער בכח הצדיק זיך אויפהייבן און ווערן א גרויסער צדיק, דעריבער טוען די קליפות מיט זייער פירער - אלעס – צו מחליש דעת זיין דעם מענטש ער זאל אפלאזן דעם צדיק, אזוי קענען זיי אים פארכאפן אין די טומאה; און מיט תפילה והתבודדות און מיט זיך מאכן שטענדיג א חשבון: 'וואס בין איך? ווער בין איך? ווי אזוי זע איך אויס אן דעם רבי'ן?' זיך פרעגן: 'פארוואס בין איך געקומען צום רבי'ן? איך בין דאך געקומען במקלי ותרמולי, איך בין זיך געקומען היילן'; און נאר אזוי, מיט אסאך תפילות איז מען זוכה צו זיין אלץ א פרישער מקורב.


איך וויל דיר דערציילן עפעס פריוואט ווי אזוי איך האב אפגעשלאגן די שלעכטע מחשבות מיינע ווען איך האב געהאט חברים אין היכל הקודש וואס האבן מיך זייער וויי געטון און גערעדט צו מיר שרעקליכע זאכן, אז מוהרא"ש דארף מיך נישט, און אז מוהרא"ש מוהרא"ש וויל מיך נישט וכדומה וכדומה, און ווען די שלעכטע מחשבות האבן מיך געשלאגן און געפייניגט האב איך זיך אלץ געזאגט: "אפילו מען דארף מיך נישט און מען וויל מיך נישט, אבער איך קען נישט אן מוהרא"ש, איך קען נישט אנעם צדיק, קען זיין דער צדיק דארף מיך נישט וכו' (וואס איז נישט אמת), אבער איך קען מיך נישט אליינס העלפן, איך דארף אים יא"; און דאס האט מיך שטענדיג געראטעוועט, עד היום הזה.


די וועג פון טראכטן האב איך אויך געלערנט ביי מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, מוהרא"ש פלעגט מחזק זיין ביי די שיעורים אז אפילו דער סמ"ך מ"ם וועט געלונגען דיך איינצורעדן אז מען דארף דיך נישט אין הימל, און אז דער אייבערשטער דארף דיך נישט (וואס איז נישט אמת) – דארף דער מענטש זיין אזוי שטארק, און זאגן: "איך דארף דעם אייבערשטן".


ליבער ברודער, נאר פאר די שכל האט שוין געלוינט צו מקורב ווערן.


הכלל, שטארק זיך, און ווער נישט צעבראכן פון קיינעם, און אויך נישט פון מיר.