בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#7375 - משניות וועט דיר ארויסשלעפן פון מאוויס, קליפס, און פאדקעסטס
שטעטל, משניות, טעלעפאן, נייעס

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת קרח, א' דראש חודש תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו ביסט אזוי צוגעקלעבט צו די טעלעפאן, צו די נייעס, דו קוקסט מאוויס, קליפס, פאדקעסט - איז דא איין עצה פאר דיר; זאלסט זאגן אכצן פרקים משניות אפילו אן פארשטיין. ווייל דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה - ער טוט עבירות רחמנא לצלן, און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ - יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס; מוהרא"ש האט מקובל פון אנשי שלומינו אז ווען דער רבי האט געזאגט די שיחה האט ער געמיינט מיט דעם דאס לערנען אכצן פרקים משניות.


נישטא קיין אנדערע וועג ווי אזוי צו ווערן געראטעוועט פון די שטארקע נסיון, נאר דורך לערנען תורה אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), ווייל רבי נתן פארציילט (חיי מוהר"ן, סימן תקעג): "ווען דער רבי האט געזאגט דעם שיחה (שיחות הר"ן, סימן יט), האב איך געפרעגט דעם רבי'ן צי תורה קען העלפן אזא איינעם וואס איז אראפגעפאלן אין די עבירה פון פגם הברית - הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן? האט דער רבי געשריגן אויף מיר און געזאגט: 'דו ווייסט ווי גרויס דער כח פון תורה איז? תורה איז העכער פון אלעס'"; אפילו אז א מענטש ליגט נעבעך אין די עקלדיגע עבירה פון פגם הברית - הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, אויב ער וועט לערנען יעדן טאג 'כך וכך' - וועט ער ווערן אן ערליכער איד.


מיר וועלן זיין זומער אין שטעטל, אין די ברסלב'ע שטעטל, צווישן די גראז און די ביימער, דינען דעם אייבערשטן, זיך גרייטן אויף ראש השנה מיט תשובה און תיקון המעשים. אין שטאט איז זייער שווער מיט שמירת עיניים, מען ווערט פארברענט, עס איז אזוי געפערליך, נישט אויסצוהאלטן. אויף די בערג איז א מחי', עס שפירט זיך א ריינקייט, אבער דאס איז נאר אויב מען האט נישט די טעלעפאן מיט זיך. מען קען זיין אין די הייליגסטע פלאץ, אויב האט מען די טעלעפאן איז אזוי געפערליך, אלעס ווערט פארשטעלט, די גרויסע קדושה ווערט פארשטעלט. אזוי ווי דער רבי דערציילט אין די מעשה פונעם מלך ועניו (ספורי מעשיות, מעשה ו): "עֶס אִיז פַארְהַאנְדְן אִין אַלֶע מְדִינוֹת אֵיין מְדִינָה וָואס דִי מְדִינָה אִיז כּוֹלֵל אַלֶע מְדִינוֹת. (כְּלוֹמֶר דִי מְדִינָה אִיז דֶער עִיקָר אוּן דֶער כְּלַל פוּן אַלֶע מְדִינוֹת) אוּן אִין דֶער מְדִינָה אִיז פַאר הַאנְדְן אַ שְׁטָאט וָואס דִי שְׁטָאט אִיז כּוֹלֵל אַלֶע שְׁטֶעט פוּן גָאר דֶער מְדִינָה וָואס זִי אִיז כּוֹלֵל אַלֶע מְדִינוֹת. אוּן אִין דֶער שְׁטָאט אִיז פַארְהַאנְדְן אֵיין שְׁטוּבּ וָואס זִי אִיז כּוֹלֵל אַלֶע שְׁטִיבֶּער פוּן דֶער גַאנְצֶע שְׁטָאט וָואס דִי שְׁטָאט אִיז כּוֹלֵל וְכוּ' כַּנַּ"ל. אוּן דָארְט אִין דֶער שְׁטוּבּ אִיז פַארְהַאנְדְן אַ מֶענְטְשׁ וָואס עֶר אִיז כּוֹלֵל גָאר דִי שְׁטוּבּ, וָואס דִי שְׁטוּבּ אִיז כּוֹלֵל וְכוּ' כַּנַּ"ל. אוּן דָארְט אִיז פַארְהַאנְדְן אֵיינֶער וָואס עֶר מַאכְט גָאר דָאס לֵיצָנוּת אוּן דֶעם קַאטָאוֶועס פוּן דֶער גַאנְצֶער מְדִינָה", און ווי מוהרא"ש געבט צו פארשטיין, דאס גייט ארויף אויף די גרעסטע קדושה; מען קען זוכה זיין צו קומען קיין ארץ ישראל, קיין ירושלים, צום בית המקדש, צום קדשי קדשים וואו דער כהן גדול גייט אריין מקריב זיין די קטורת, און דארט איז אויך דא די בחירה ונסיון, איינער וואס מאכט ליצנות.


א גוטן חודש.

#7374 - זיך דרייען מיט אנשי שלומינו און הערן די שיעורים
זומער, יום כיפור קטן, שיעור

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת קרח, כ"ט סיון, ערב ראש חודש תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מיטן אייבערשטנ'ס הילף קומען מיר ארויס פארן זומער מיט די בחורים אין קרית ברסלב אין שטעטל.


די שיעורים וועלן זיין אזוי ווי פאריאר, אינדערפרי וועט זיין די גמרא שיעור, אלע קענען מיט האלטן די שיעור. עס איז א מחי' אנצוהויבן די טאג מיט א בלאט גמרא, די שיעור איז אונטן פון בית המדרש צווישן די ביימער. די פארנאכטס שיעור איז אויסדריקליך נאר פאר די בחורים, און פאר די אינגעלייט וועט זיין די שיעור יעדע ליל שישי.


אויך וועט זיין מוצאי שבת מלוה מלכה, דעמאלט קענען אלע קומען. אבער די משפחות וואס האבן קינדער וואס דארפן אויפשטיין גיין אין חדר - זאלן בלייבן אין שטוב און לייגן די קינדער שלאפן, אז די קינדער זאלן קענען לערנען מיט אן אויסגערוטע קאפ.


איך האף דיך צו זען במשך די זומער, עס איז גוט צו קומען זיך דרייען מיט אנשי שלומינו און הערן די שיעורים, מען רעדט ביי די שיעורים פשוט'ע דיבורים וואס מוהרא"ש האט גערעדט, פון תורה פון תפילה פון תמימות. ביים רבי'ן איז געווען דער עיקר תמימות ופשיטות, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן לג): "אֵצֶל הָעוֹלָם אֱמוּנָה הוּא דָּבָר קָטָן, וְאֶצְלִי אֱמוּנָה הוּא דָּבָר גָּדוֹל מְאֹד, וְעִקַּר הָאֱמוּנָה הִיא בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת וַחֲקִירוֹת כְּלָל, רַק בִּפְשִׁיטוּת גָּמוּר כְּמוֹ שֶׁהַנָּשִׁים וְהַהֲמוֹן עַם הַכְּשֵׁרִים מַאֲמִינִים", ביי די וועלט איז אמונה א קלייניקייט, אבער ביי מיר איז דער עיקר אמונה, אן קיין חקירות און אן קיין חכמות, נאר פשוט אזוי ווי פרויען און פשוט'ע מענטשן - וואס לעבן בתמימות ופשיטות מיט אמונה אינעם אייבערשטן - גלייבן; ווי מער תמימות אלץ זיסער איז דער לעבן.


היינט וועלן מיר זאגן אינאיינעם יום כיפור קטן, מיר וועלן שרייען צום אייבערשטן ער זאל שוין רחמנות האבן אויף אידישע קינדער בכלליות און אויף יעדן איינעם בפרטיות. מיר דארפן וויינען אויף די עכטע נוקלעארע שרעקעדיגע וואפן וואס דער סמ"ך מ"ם ברענגט אויף די וועלט, די ביטערע נסיונות; די איראנע אַטעם איז א משל אויף די סכנה פון טעכנעלאגיע, וואס בחורים, מיידלעך, אינגעלייט און ווייבלעך - ווערן אוועק געריסן פונעם אייבערשטן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (עיין ספרי כי תצא, רנב): "גדול המחטיאו יותר מן ההורגו", דער וואס מאכט זינדיגן איז ערגער ווי דער וואס הרג'עט, ווייל דער וואס הרג'עט הרג'עט נאר דעם גוף, און דער וואס מאכט זינדיגן - הרג'עט די גוף מיט די נשמה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7373 - אסאך חיזוק נישט אפצולאזן דעם הייליגן רבי'ן
משניות, חלישות הדעת, ליצנות, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת קרח, כ"ח סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מען דארף אסאך חיזוק נישט אפצולאזן דעם הייליגן רבי'ן. דער סמ"ך מ"ם האט זייער מורא ווען מען ווערט מקורב צום רבי'ן, ער וויל נישט מען זאל זיין ביים רבי'ן, ער טוט אלעס אוועק צו נעמען דעם מענטש פון רבי'ן; פאר איינעם מאכט ער בלבולים, פאר א צווייטן א חלישות הדעת, און אזוי קומט ער צו יעדן איינעם מיט א טעכניק ווי אזוי אים אוועק צו שלעפן פון רבי'ן.


עס איז געווען ביים רבי'ן א איד ר' ליפא, א גרויסער סוחר, אן ערליכער איד. אמאל איז ער געפארן אויף א גרויסער יריד צו מאכן געשעפטן, ער איז קודם געפארן צום רבי'ן נעמען א ברכה, ער איז געווען שבת ביים רבי'ן. ביי שלש סעודות האט אים שוין די הויט געברענט אז דער רבי זאל שוין ענדיגן די תורה כדי ער זאל שוין קענען פארן צום יריד פארדינען געלט, און אזוי ווי דער הייליגער רבי האט דאך אלעס געזען, האט ער אים מרמז געווען אינמיטן די תורה אז עס שטייט אין תקוני זוהר (תיקון ג' מהתיקונים האחרונים): "חֲיֵיכִת בְּהוֹן בְּעוּתְרָא בְּהַאי עָלְמָא, וּלְּבָתַר, קְטִילַת בְּהוֹן", געלט לאכט צום מענטש אין די יונגע יארן און שפעטער הרג'עט עס דעם מענטש; דער רבי האט געוואלט מיט דעם מרמז זיין פאר ר' ליפא אז נישט אלעס איז געלט וכו', ר' ליפא האט זיך אבער פון דעם באליידיגט, ער איז אוועק געגאנגען פון רבי'ן און ער איז מער נישט געקומען.


ווען רבי נתן האט אים געטראפן, האט ער אים געפרעגט: "ליפא, וואו ביסטו אנטלאפן? עמנו הייתם!" האט אים ר' ליפא געזאגט: "דער רבי האט מיך פארשעמט", מיינענדיג די תורה וואס דער רבי האט דעמאלט געזאגט און אים מרמז געווען אין די תורה, זאגט אים רבי נתן: "ליפא! פון אזא רבי גייט מען אוועק?! זאל דער רבי נעמען א דראנג (א דיקע האלץ) און מיך שלאגן - וועל איך אויך נישט אוועק גיין!"


באניי זיך אין לערנען משניות. ווען דו זאגסט משניות זאלסטו נישט צוהערן קיין אינטערוויאס מיט פאדקעסט, עס איז א סתירה; די משניות דארף רייניגן, און די אינטערוויאס מיט פאדקעסט, דרשות - דאס שלעפט אוועק פונעם אייבערשטן; עס קען זיין איין קליפ, איין טראפ ליצנות - וועט דיר אוועקשלעפן פון רבי'ן, פון דיין יראת שמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7372 - שוין גענוג ליצנות איינגעזאפט, שוין צייט תשובה צו טון
תפילות אויף אידיש, אמונה, מורה דרך, ליצנות, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת קרח, כ"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך וויל דיר נאכאמאל בעטן, קוק נישט קיין שום קליפס פון קיינעם, קוק נישט קיין פאדקעסט, און זיכער נישט פון מינים און אפיקורסים; דו וועסט פארלירן דיין אמונה, דו וועסט פארוואגלט ווערן, ווייל נאר מיט אמונה קען מען לעבן, אן אמונה איז מען א טויטער.


אז דו האסט קשיות אויף די אמונה זאלסטו גיין וויינען און שרייען צום אייבערשטן ער זאל דיך ראטעווען. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מו), ווען מען האט קשיות אויפן אייבערשטן, "אֲזַי צָרִיךְ לִצְעֹק לְאָבִיו שֶׁבַּשָּׁמַיִם בְּקוֹל חָזָק מֵעִמְקֵי הַלֵּב, וַאֲזַי הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שׁוֹמֵעַ קוֹלוֹ וּפוֹנֶה לְצַעֲקָתוֹ", ווען מען האט קשיות דארף מען שרייען צום אייבערשטן, ביז דער אייבערשטער העלפט, מען באקומט א שטארקע אמונה, "קֻשְׁיָא, רָאשֵׁי תֵבוֹת שְׁ'מַע יְ'יָ ק'וֹלִי אֶ'קְרָא", די אותיות פון "קשיא" איז די ראשי תיבות פון די ווערטער (תהלים כז, ז): "שְׁ'מַע יְ'יָ ק'וֹלִי אֶ'קְרָא"; אז מען האט קשיות אויפן אייבערשטן דארף מען שרייען צום אייבערשטן.


גיי שרייען אין פעלד: "רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל האבן אמונה אין דיר, איך זאל שפירן ווי דו ביסט מיט מיר; הייליגער באשעפער איך האב אזויפיל בלבולים, איך האב ספיקות אין די אמונה, העלף מיר איך זאל נישט האבן קיין ספיקות און קשיות אויף די אמונה, איך זאל וויסן אז אלעס ביסטו, עס איז גארנישט דא אויף די וועלט אויסער דיר, העלף מיר איך זאל האבן הייליגע אויגן און א הייליגע מח, הייליגע מחשבות, העלף מיר איך זאל נישט אויסהערן מינים ואפיקורסים, ליצנות אויף די תורה און אויף די הייליגע חכמים".


טייערער ברודער איך האב געזען מיט מיינע אויגן ווי טייערע בחורים, טייערע אינגעלייט און אזוי אויך ווייבער - זענען צוגרינד געגאנגען, זיי האבן פארלוירן זייער יראת שמים, זייער אמונה, זייער חן, זייער הייליגקייט - ווייל זיי האבן געטראכט אז מען מעג האבן א האלבע טעלעפאן, א פערטל טעלעפאן, אהער מיט אהין, מיט די קלוגשאפט האבן זיי אלעס פארלוירן. אזוי ווי מוהרא"ש זאגט אין די פרשה, "וקרח שפיקח היה" (במדבר רבה יח, ח), וויבאלד קרח איז געווען קלוג איז ער נעבעך אראפגעפאלן און געווארן א מין, אן אפיקורס.


איך בעט דיר זייער, שוין גענוג ליצנות איינגעזאפט, שוין צייט תשובה צו טון און אנהויבן לעבן מיט אמונת חכמים, אן א טעלעפאן, אן קליפס, אן פאדקעסט. אדרבה, איך וויל וויסן ווער איז דיין גוטער איד וועם דו פרעגסט דיינע שאלות? ווער איז דיין ערליכער איד וועם דו בעטסט ברכות איידער דו גייסט אריין אין א געשעפט? פרעג אים אויב מען מעג קוקן ליצנות, אויב מען מעג קוקן אויף פרעמדע פרויען; נישטא קיין ערליכער איד וואס וועט דיר זאגן אז מען מעג.


איך מוז מקצר זיין, עס טרעט מיר צו צום הארצן.

#7371 - מאך זיך א שיעור אין ספר עצתו אמונה
עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח, כ"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מאך זיך א שיעור אין ספר עצתו אמונה, יעדע נאכט זאלסטו איינשלאפן מיט די ספר.


די בריוו זענען אנגעפילט מיט יראת שמים און אמונה, די בריוו זענען שכל און עצות גענומען פון אשר בנחל, נאך אראפגעברענגט מער פאר די היינטיגע דור.


געב א גרוס פאר דיינע טייערע עלטערן.

#7370 - בעסער זיך אויפהויבן ווי זיך דערנידערן
התחזקות, משלי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח, כ"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר


היינט ביים לערנען משלי האב איך געטראכט שיינע זאכן על פי דעם הייליגן רבינ'ס הקדמות, און פון ליבשאפט וואס איך האב צו דיר וויל איך דאס מיט דיר מיטטיילן.


שלמה המלך זאגט (משלי כה, ז): "כִּי טוֹב אֲמָר לְךָ עֲלֵה הֵנָּה", עס איז בעסער זאלסט זיך זעצן אויף א נידריגע ארט און מען זאל דיר זאגן קום ארויף, "מֵהַשְׁפִּילְךָ לִפְנֵי נָדִיב", ווי איידער דו זאלסט זיך זעצן אויף א חשוב'ע ארט אן רשות, און מען וועט דיך דערנידערן וכו'.


על פי די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען זיין נאך א פשט, עס איז דא א דיבור פון רבי'ן: "איז דען א קונץ אראפווארפן א איד, א קונץ איז אויפהייבן א איד"; זיך צעברעכן קען יעדער איינער, דער עיקר ארבעט אין עבודת השם איז זיך אויפצוהייבן און גלייבן אין זיך, גלייבן אז דער אייבערשטער האט מיך ליב און ער האט תענוג ונחת רוח פון יעדע מצוה וואס איך טו, און פון מיינע תפילות וכו'.


דאס איז מרומז אין פסוק: "כִּי טוֹב אֲמָר לְךָ", עס איז גוט אז דו וועסט זיך זאגן 'עֲלֵה הֵנָּה', קום ארויף, הויב זיך אויף, קער זיך צוריק צום אייבערשטן, רעד צו זיך שיינע ווערטער, זיי זיך מחזק אז דער אייבערשטער דארף דיך, "מֵהַשְׁפִּילְךָ לִפְנֵי נָדִיב", פון זיך צעקלאפן און דערנידערן, און טראכטן אז דו ביסט שוין דערנאך, וואס דאס איז עצת היצר; אוועקשלעפן דעם מענטש פונעם אייבערשטן, והבן למעשה.

#7369 - אסאך צוקער, מאכט נישט גוט שפירן
שמחה, רפואה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח, כ"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


טרינק וואסער, עס איז זייער געזונט.


זארג נישט וכו', דו ביסט געזונט און שטארק. דאס וואס דו שפירסט זיך נישט גוט ביים טרינקען זיסע געטראנקען – דאס איז גארנישט, די סאך צוקער מאכט דאס, דארפסט נישט זארגן.


דער עיקר זאלסטו בעטן אויף שמחה, אויף זיין פרייליך, און טו אלעס צו זיין פרייליך, ווייל שמחה איז די רפואה פאר אלעס.


...


געב א גרוס פאר דיינע טייערע עלטערן.

#7368 - גיין יעדן אינדערפרי א שפאציר מיט'ן אייבערשטן
התבודדות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח, כ"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


מאך זיך א קביעות יעדן אינדערפרי צו גיין א שפאציר מיטן אייבערשטן, דאס הייסט גיין שפאצירן און שמועסן מיטן אייבערשטן פאר צען מינוט.


איידער דו גייסט אין חדר זאלסטו גיין א שפאציר און שמועס זיך אויס מיטן אייבערשטן, בעט אים ער זאל דיר מקרב זיין צו אים, דערצייל אים ווי שטארק דו ווילסט זיין אן ערליכער איד און ווי דער יצר הרע שטערט דיר.


איך זאג דיר דיין לעבן וועט זיך טוישן צום גוטן, וועסט ווערן א גרויסער צדיק, וועסט באקומען א קלארע אמונה, וועסט ווערן א פרייליכער וכו'.


שרייב מיר יעדע וואך, דאס וועט אויפבויען א שטארקע קשר צווישן אונז.

#7367 - כאפ זיך אריבער צום ריבניצער רבי'ס ציון
קברי צדיקים, תפלין, ציצית, שמירה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


זיי שטארק מיט אנטון תפילין יעדן טאג, הויב נישט אן ארבעטן איידער דו גייסט אין שול דאווענען, אויך זאלסטו אנטון ציצית, דאס וועט זיין א שמירה פאר דיר.


כאפ זיך אריבער צום ריבניצער רבי'ס ציון, זאג דארט די תיקון הכללי און זיי זיך מתוודה פארן אייבערשטן און וויין מיט הייסע טרערן דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה שלימה, פאררעכטן אלעס און מער נישט זינדיגן. דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, סימן קעג): "עַל יְדֵי הִשְׁתַּטְחוּת עַל קִבְרֵי הַצַּדִּיקִים, הַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא עוֹשֶֹה לוֹ טוֹבוֹת, אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ רָאוּי לְכַךְ", ביי קברי צדיקים קען מען פועל'ן אפילו דער וואס מען נעמט נישט אן זיינע תפילות.


דעם פאריגן שבת ביי פתיחת הארון האב איך אסאך געבעטן פאר דיר.



 

#7366 - אנשמירן איבערגעבליבענע אויל פון די שבת לעכט
רפואה, שבת ליכט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


אויף אייער פראגע וואס איר זאלט טון מיט די רעש אויף אייער הענט, מוהרא"ש געבט א סגולה מען זאל נעמען פון די איבערגעבליבענע אויל פון די שבת לעכט און דאס אנשמירן אויף די רעש, וועט דאס זיין פאר א רפואה.


בנוגע וכו', דאס קען מען נאר אויסהיילן מיט תפילה והתבודדות, בעטן דעם אייבערשטן אויף גוטע מידות, רעדן שיין צו יעדן איינעם און זיך נישט אויפעסן פון מענטשן; נאר התבודדות ותפילה העלפט אויף דעם.


דאנקט דעם אייבערשטן וועט איר זען גרויסע ניסים.



 

#7365 - ווען ס'איז נישטא קיין עצה ארויס פון די צרה
תפילות אויף אידיש, משלי, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


שלמה המלך זאגט (משלי כא, ל): "אֵין חָכְמָה", עס קען נישט העלפן קיין קלוגשאפט, "וְאֵין תְּבוּנָה", און עס קען נישט העלפן קיין פארשטאנד, "וְאֵין עֵצָה", און עס קען נישט העלפן קיין עצה, "לְנֶגֶד ה'", קעגן דעם אייבערשטן.


מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען זיין נאך א פשט, 'אֵין חָכְמָה', ווען מען האט נישט קיין קלוגשאפט, 'וְאֵין תְּבוּנָה, וְאֵין עֵצָה', ווען מען האט נישט קיין עצה און פארשטאנד, דאס הייסט ווען א מענטש געפינט זיך אין א צרה און ער ווייסט נישט קיין עצה, ער ווייסט נישט וואס צו טון, ווי אזוי זיך צו פירן, ער שפירט זיך פארלוירן, זאגט אים די פסוק: "לְנֶגֶד ה'", שטעל זיך אנטקעגן דעם אייבערשטן. אזוי ווי עס שטייט (תהילים טז, ח): "שִׁוִּיתִי ה'", איך לייג דעם אייבערשטן – "לְנֶגְדִּי תָמִיד", אנטקעגן מיר, און רעד זיך אויס דיין הארץ אזוי ווי מען רעדט צו א גוטער פריינד, און ווי א קינד רעדט זיך אויס צו זיין טאטע, בעט אים אין דיין אייגענע שפראך: "רבונו של עולם, אין חכמה, איך האב נישט קיין קלוגשאפט, ואין תבונה, און איך האב נישט קיין פארשטאנד, ואין עצה, און איך האב נישט קיין עצה, דערפאר קום איך לנגד ה', צו דיר אייבערשטער".


והבן למעשה.

#7364 - מען פרובירט אויס מיט שווערע טעג
קינדער, אמונה, היטן די צייט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר וזוגתו תחי'


איך וויל ענק מחזק זיין נאכדעם וואס ענק זענען אריבער יעצט וכו'. שטארקטס ענק מיט אמונה אינעם אייבערשטן, חזר'ט ענק אז דער אייבערשטער מאכט נישט שלעכט, דער אייבערשטער מאכט נאר גוט. ענק זאלן חס ושלום נישט פרעגן קיין קשיות, אדער ארויסרעדן ווערטער קעגן די אמונה, ווייל אלעס וואס גייט אריבער אויפן מענטש איז נאר פאר זיין טובה, און פון הימל פרובירט מען אויס דעם מענטש וואס ער וועט טון ווען ער וועט אריבערגיין די שווערע טעג; וועט ער האבן קשיות, וועט ער רעדן קעגן חס ושלום, אדער וועט ער ווערן מער נענטער צום אייבערשטן.


איך וויל דיר נאכאמאל מחזק זיין, זאלסט נישט פארברענגען ביינאכט נאך מעריב מיט גארנישט. גיי שלאפן גלייך נאך מעריב, און שטיי אויף פארטאגס לערנען און דאווענען און זיך מתבודד זיין.

#7363 - דאנק, וועסטו באקומען מער
קינדער, תודה והודאה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיינע טייערע ... נרו יאיר וזוגתו תחי'


יעצט ווען ענק האבן פארלוירן וכו' זאלן ענק זיך זייער שטארקן מיט אמונה אינעם אייבערשטן, גלייבן באמונה שלימה אז אלעס איז נאר לטובה פאר ענקער גוטס. ענק זאלן זיך שטארקן און דאנקען דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים, אז ענק זענען געזונט, און פאר ענקער קינד, און דאס וועט ברענגען פאר ענק ישועות.


דער הייליגער רבי נתן זאגט: "ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן זאגט מען אין הימל מען זאל אים געבן מער גוטס און מער גענאדע, ער זאל האבן מער אויף וואס צו דאנקען".

#7362 - זיך דורכשמועסן פון צייט צו צייט
מורה דרך

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


עס איז גוט צו קומען פון צייט צו צייט זיך דורך שמועסן אינאיינעם מיט דיין ווייב תחי'. ביי יונגע פארפעלקער איז דאס גאר וויכטיג, אזוי קען מען אוועק שטעלן די שטוב ריכטיג אויף די יסודות פון די תורה.


ווייל ווי קלוג א מענטש זאל נאר זיין דארף ער אבער טרעפן איינער וואס איז קלוגער פון אים, וואס וועט אים מדריך זיין ווי אזוי צו לעבן בדרך התורה און מיט שלום.


געדענק, אלס בחור ווען קיינער האט נישט געקוקט אויף דיר האב איך דיך אריינגענומען מיט רחמנות אין ישיבה, און דיך מקרב געווען צום רבי'ן מיט אזא רחמנות, און נאכדעם דיך געברענגט א שידוך, א טייערע ווייב, און יעצט וויל איך דיר ווייטער ברענגען מתנות און דיך ווייטער ווייזן די וועג, איז גוט דו זאלסט קומען מפעם לפעם צו דיין ראש ישיבה.


איך שרייב דיר דאס פון ליבשאפט.

#7361 - ווער עס וועט דרוקן ספר אשר בנחל וועט זען ישועות
הדפסה, אשר בנחל

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


דאס געבן צדקה צו דרוקן ספר אשר בנחל ארבעט וואונדערליך. אזוי ווי איך האב ארויסגעזאגט איך בין מנדב פינף הונדערט דאלער צו דרוקן ספר הקדוש "אשר בנחל" עס זאל זיין א זכות לרפואה פאר איינע פון מיינע קינדערלעך איז די גאנצע ווייטאג פארשווינדן געווארן, און אלע זענען ברוך השם געזונט.


קענסט מפרסם זיין די מעשה, מענטשן זאלן וויסן די הבטחה פון צדיק, אז ווער עס וועט דרוקן ספר אשר בנחל וועט זען ישועות.


שטארק זיך ווייטער מיט צאמנעמען צדקה פון אנשי שלומינו פאר הדפסה, און אויך זאלסטו זיך מתבודד זיין אויב דו דארפסט די טעלעפאן, סאושעל מידיע, אויב עס איז מוסיף עבודת ה' אדער נישט.

#7360 - איך האב נישט מורא
פחדים, אמונה, סיפורי צדיקים, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת נשא, ט' סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר, בני ברק


איך האב ערהאלטן די קליינע מעשה'לעך פאר קינדער, די קליינע גליונות פאר קינדער. איך באוואונדער דאס, איך זע אז דאס וועט מאכן א גרויסע מהפיכה צווישן די קינדער. עס איז שיין געדרוקט, שיינע אותיות מיט א שיינע בילד, און ועל כולם האט עס די תוכן פון הייליגן רבי'ן, די וועג ווי מען רעדט צו מענטשן לעובדא ולמעשה, נישט סתם א שיינע משל מיט א שיינע נמשל, נאר תכלית ווי צו לעבן, ווי אזוי אנצוגיין אין לעבן.


די וואך האב איך א שיינע מעשה פון ירושלמי וואס מען זאל טון מיט פחדים ביינאכט. דאס זאלסטו דרוקן אין די צענדליגער טויזנטער, דאס וועט זיין א גוטע גליון פאר די קינדער. ווייל רוב קינדער האבן פחדים ביינאכט, און וואס פאר א עצות מען זאל זיי נאר נישט געבן ווערן זיי נישט בארואיגט, און נאר מיט די עצות פון רבי'ן, פון חזר'ן א שטארקע אמונה - וועט אוועק גיין די פחדים.


דא האסטו די מעשה:


"טאטי ווען עס ווערט נאכט האב איך זייער שטארק מורא, אפשר קען מען לייגן א שטארקע שלאס אויף די טיר? אזוי וועל איך נישט מורא האבן".


קינד טייערער, איך וויל דיר דערציילן א שיינע מעשה. די גמרא דערציילט (ירושלמי תרומות ח, ג), דער הייליגער רבי ינאי האט זייער מורא געהאט פון שלענג, ער האט געציטערט צו גיין שלאפן ווייל אפשר וועט א שלאנג ארויפקריכן אויף זיין בעט, ער האט געטראכט אלע סארט עצות ווי אזוי ער קען זיך פארזיכערן אז א שלאנג וועט נישט אנקומען אויף זיין בעט, ער איז אויפגעקומען מיט א געדאנק, ער וועט אריינשטעלן די פיר פיס פונעם בעט אין פיר אמערס וואסער, אזוי וועלן די שלענג נישט קענען אנקומען צו אים.


איין נאכט וועקט זיך דער הייליגער רבי ינאי אויף מיט א שלאנג אין די הענט, האט ער געזאגט צו זיך: 'יעצט זע איך אז עס העלפט נישט קיין פאטענטן, נאר איין זאך העלפט, תפילה, תפילה און נאכאמאל תפילה'; דער צדיק האט געבעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר אז די שלענג זאלן נישט קומען אויף מיין בעט", און אזוי איז טאקע געווען, מער זענען די שלענג נישט געקומען צו אים.


קינד טייערער, לאמיר בעטן יעדן טאג די תפילה: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט מורא האבן פון די נאכט, איך זאל נישט מורא האבן פון קיין הינט, פון קיין בער, פון קיין שלענג, איך זאל פון גארנישט מורא האבן, איך זאל האבן א שטארקע אמונה אז דו ביסט מיט מיר, דו היטסט מיך, דו געבסט אכטונג אויף מיר".


"טאטי, יעצט דארפסטו שוין נישט לייגן א שלאס אויף די טיר, איך גיי שוין מער נישט מורא האבן פון קיין שום זאך, ווייל איך רעד צום אייבערשטן און איך בעט אים ער זאל אוועק נעמען פון מיר די פחדים".


איך האב געבעטן מכון עצתו אמונה זאל בעטן די מעלער זאל מאכן א בילד פון א בעט און די פיסלעך פונעם בעט ליגן אין עמערס וואסער, און ווי עס קריכן שלענג אויף דער ערד, און איין שלאנג איז אויפן בעט, און ווי דער מענטש וואס ליגט אין בעט מיט ציצית, הויבט אויף די הענט אויף ארויף; ארויסברענגען די מעשה אז עס העלפט נישט קיין עצות, נאר תפילה העלפט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7359 - קענען מברר זיין שמעתתא אליבא דהילכתא
כולל, הלכה, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אינדערפרי ביי ברכת התורה זאלסטו זיך אויסוויינען, און אזוי אויך ביי אהבת עולם זאלסטו לאזן אפאר טרערן, און אויך זאלסטו גיין פארטאגס זיך מתבודד זיין, וויין צום אייבערשטן אז דו זאלסט זוכה זיין צו פארשטיין דאס לערנען און קענען מברר זיין שמעתתא אליבא דהילכתא. אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ח): "אַךְ לִזְכּוֹת לְזֶה הַשֵּׂכֶל שֶׁיּוּכַל לָלוּן לְעָמְקָהּ שֶׁל הֲלָכָה" ווי אזוי איז מען זוכה צו קענען צוטרעפן צום אמת, וויסן וואס איז מותר און וואס איז אסור? "הוּא עַל יְדֵי תְּפִלָּה" דאס איז דורך תפילה, "כִּי מִשָּׁם נִמְשָׁךְ הַשֵּׂכֶל", ווייל דורכדעם וואס מען וויינט זיך אויס צום אייבערשטן מען זאל פארשטיין דאס לערנען - ווערט פון דעם אזוי ווי א קוואל וואסער וואס טרינקט אן די פעלד, אזוי ווי דער רבי זאגט (דארט): "וּמֵהֵיכָן מְקַבְּלִין הַחָכְמָה וְהַשֵּׂכֶל, שֶׁהוּא בְּחִינַת הַמַּעְיָן, הוּא מֵהַתְּפִלָּה" דאס באקומט מען דורך תפילה, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (יואל ד, יח): "'וּמַעְיָן מִבֵּית ה' יֵצֵא' הוּא הַתְּפִלָּה", דורך בעטן און דורך וויינען צום אייבערשטן איז מען זוכה צו אויסארבעטן הלכה למעשה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7358 - דיין עבודת השם איז שמייכלען
שמחה, חסד

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בעט דיר דו זאלסט נישט אראפנעמען דיין שמייכל פון פנים, דו טראגסט אן אחריות, אזויפיל מענטשן גייען דיר אריבער טאג טעגליך, און אז דו וועסט זיי געבן א גוט ווארט, א גוט מארגן, א גוטן טאג, א גוטן אווענט - וועסטו זיי פשוט אויפלעבן, דאס זאל זיין דיין עבודת השם, דאס איז דיין תיקון, דאס וועט אלעס פאררעכטן.


איך ווייס דו ווילסט לויפן צו די משניות און צו די גמרא, און קענען זאגן 'איך האב געענדיגט הונדערט מאל משניות', 'צוויי הונדערט מאל משניות', אבער וויסן זאלסטו, יעדער איינער האט זיין זאך אין לעבן. מיט יארן צוריק איז געווען א בחור אין ישיבה וואס האט נישט געקענט אנקומען צו מאכן סיומים, לערנען אזוי סאך און אזוי שנעל, ער האט אבער זייער געוואלט אויך קענען זאגן 'איך האב געענדיגט הונדערט מאל' וכו', האט ער מיר געזאגט אז ער האט זיך אנגעשלאסן אין אן ארגאניזאציע וואס העלפן מענטשן וואס זענען געבליבן אויסגעשפראט און העלפן ווען די קאר איז געבליבן אינמיטן וועג אן געז, אדער אן א רעדל, און ביז א קורצע צייט איז ער צו מיר געקומען און געזאגט: "איך האב זוכה געווען צו העלפן הונדערט מענטשן מיט טוישן א רעדל" וכו', איך האב דאס זייער אויסגעלויבט צווישן די בחורים, אז איינער ענדיגט הונדערט מאל משניות און איינער העלפט הונדערט מענטשן מיט זייער קאר.


אזוי אויך ביי דיר, דיין עבודת השם איז שמייכלען צו אלע וואס קומען צו דיר אין געשעפט. איך וויל דו זאלסט מיר קענען שרייבן יעדן טאג 'היינט האב איך געגריסט הונדערט מענטשן מיט א שמייכל', 'היינט האב איך צוואנציג מענטשן געפרעגט וואס מאכסטו', 'היינט האב איך געזאגט דרייסיג מענטשן דער אייבערשטער וועט דיר העלפן' וכו' וכו'.


ומתן שכרה בצדה, דו וועסט אויך פארדינען; דו אליין וועסט פרייליך ווערן, ווייל אז מען שמייכלט צו אנדערע ווערט מען שוין אליין אויך עכט פרייליך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7357 - איך בין אזוי צעבראכן, פאר גארנישט און פאר נישט
תפילות אויף אידיש, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


א שאד אז דו הערסט מער נישט קיין שיעורים, ווען דו פלעגסט הערן שיעורים פלעגסטו זיין זייער פרייליך; ווייל די ווערטער, שכל פון הייליגן רבי'ן - האט אזא כח, עס מאכט פרייליך, עס מאכט תחיית המתים, עס לעבט אויף טויטע מענטשן; הלואי זאלסטו יעדן טאג אויסהערן א שיעור, אדער א האלבע שיעור, וועסטו ווערן זייער זייער פרייליך.


אויך וויל איך דיר בעטן, היות דו ביסט פון די וואס העלפן בויען אונזערע מוסדות, ערווארטן מענטשן פון דיר א שמייכל און א גוט ווארט. אז דו גייסט אין שול און איינער קומט דיר אנטקעגן און דו גרוסט אים נישט, מיינט יענער אז דו ביסט א בעל גאוה, אז דו גרויסט זיך וכו', יענער חלומ'ט נישט אז דו ביסט צעבראכן אויף טויזנט פיצלעך, דערפאר ביסטו מחויב צו גריסן אנשי שלומינו און שמייכלען צו יעדן איינעם.


גיי אינדערפרי א שפאציר מיטן אייבערשטן, בעט: "הייליגער באשעפער איך בין אזוי צעבראכן פאר גארנישט און פאר נישט, איך ווייס אליין נישט פארוואס איך בין צעבראכן, מיינע עבירות צעברעכן מיך, זיי מיר מוחל, איך טו תשובה, איך גיי שוין זיין א צדיק. איך בעט דיר אייבערשטער העלף מיר איך זאל זיין נאר פרייליך און איך זאל שמייכלען צו יעדן איינעם, גריסן יעדן איינעם".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7356 - זיך אויפפירן איידל
צניעות, קדושה, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז נישט איידל זיך צו דרייען ביים שווער אין שטוב מיט א נאכט קלייד, און אפילו מען דארף ארויסגיין צו די קינדער; אויב איז דאס נעבן וואו פרעמדע מענער, שווער און שוואגערס דרייען זיך - איז נישט איידל אזוי ארויסצוגיין פון שטוב, אפילו פאר א קורצע צייט.


בנוגע די פראגע אויב ביים זיין פארנומען אין קאך דארף די ערמל זיין ביז די ביין; ווען מען וואשט די כלים און מען קאכט און באקט - קען מען אויפהייבן די ערמל.


בנוגע באדן קליינע קינדער; מען קען בעטן א טאכטער אדער שוועסטער צו באדן קליינע קינדער, און אזוי אויך אויב מען דארף איבערפאקן וכו'; אבער נישט פארקערט, די זין קענען נישט העלפן באדן די שוועסטער, און אויך נישט איבערפאקן משום צניעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7355 - זיך פארלייגן אויף לערנען משניות און גמרא
משניות, שיעורים כסדרן, תמימות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך האב זייער הנאה צו ליינען דיינע בריוו, ווי דו שטארקסט זיך בלימוד התורה און יראת שמים.


דער עיקר זאלסטו זיך פארלייגן אויף לערנען משניות און גמרא; דאס הייסט, פרוביר צו לערנען לכל הפחות יעדן טאג אכצן פרקים משניות. מוהרא"ש זאגט אין ספר אשר בנחל פאר בחורים און אינגעלייט, נישטא נאך אזא לימוד וואס הרג'עט דעם סמ"ך מ"ם ווי אכצן פרקים משניות, מען ווערט אינגאנצן ריין, עס נעמט אראפ אלע פלעקן, אויך די פלעקן וואס זענען איינגעגעסן וכו', דורך לערנען משניות, דורך זאגן משניות - ווערט די נשמה ציכטיג ריין.


דיין צווייטע שיעור זאל זיין גמרא, מאך זיך א שיעור אין ש"ס. לערן כסדרן, זיי זיך נישט מבלבל פון קיינעם, לערן כסדרן אויף דיין וועג לויט דיין מעגליכקייט, ווער נישט צעדרוקט פון אנדערע, קוק נאר אויף דיר וויפיל דו קענסט לערנען און אנקומען, און ווען דו ענדיגסט א מסכתא גיי צו די קומענדיגע מסכתא, ביז דו וועסט ענדיגן ש"ס, און דעמאלט זאלסטו אנהויבן נאכאמאל ש"ס. עס וועט דיר זיין שווער, ווייל אין אנהויב ווען מען הויבט אן לערנען אויפן סדר דרך הלימוד ווערט דער שטן משוגע, ער זעט אז ער פארלירט דא א נשמה, מאכט ער אלע סארט שוועריקייטן, אבער ביי דער וואס איז שטארק, דער וואס האלט אן מיט עקשנות - ווערט אים זייער זיס און געשמאק.


דער מגיד שיעור שרייבט מיר זייער שיינע זאכן אויף דיר. איך וויל דיר בעטן זאלסט בלייבן מיט דיין תמימות, זאלסט נישט האבן מיט קיין לצים, זאלסט זוכן חברים וואס לעבן מיט אמונת חכמים, מיט יראת שמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7354 - נאר א מעלה צו גיין בעסער, איידעלער און מער באשיידן
כיבוד אב ואם, צניעות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר מעגט גיין מיט וכו', אז מען טוט זיך אן מער פרום פון די עלטערן - איז דאס נישט קיין שום חסרון, אדרבה דאס איז כיבוד אב ואם. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (עיין זוהר פרשת בחוקותי, דף קטו:) ווער עס וויל באמת מקיים זיין די מצוה פון כיבוד אב ואם זאל לערנען תורה און טון גוטע מעשים, וואס דאס איז די גרעסטע כבוד פאר די עלטערן, ווייל מענטשן זאגן: "אשרי לאב ואם שגידלו בן כזה", וואויל זענען די עלטערן וואס האבן געבוירן אזא קינד, און אזוי אויך ביי טעכטער; אז מען גייט אנגעטון איידל און באשיידן איז דאס די גרעסטע כבוד פאר די עלטערן, עס איז נאר א מעלה צו גיין בעסער, איידעלער און מער באשיידן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7353 - א פרייליכע אטמאספער אין קלאס
שמחה, הדרכות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מלמד בתלמוד תורה היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


געדענק און פארגעס נישט אז דער עיקר הצלחה ליגט אין דעם אויב דער מלמד מאכט א פרייליכע אטמאספער אין כיתה; אז עס איז דא א פרייליכע לופט זענען די הערצער אפן און מען איז מצליח מיט די לערנען און מיט זיי אויסלערנען מידות טובות און אזוי ווייטער, אויב אבער עס איז דא א בייסיגע לופט, אן אנגעצויגענע לופט, דער מלמד הערט נישט אויף שרייען און געבן מוסר - פארמאכן זיך די הערצער און די מוחות, און עס איז נישטא הצלחה.


אין אלע בריוו וואס מוהרא"ש האט מיר געשריבן וועגן די ישיבה שרייבט ער אלץ די זאך: "זע עס זאל זיין א פרייליכע לופט אין ישיבה, אזוי וועסטו מצליח זיין".


איך וויל זייער דו זאלסט זיך מיט נעמען די בריוו און דאס לייגן אין חדר ערגעץ צווישן דיינע זאכן, און דאס יעדן טאג איבער'חזר'ן, אז עס מוז זיין פרייליך, דו מוזט זיין פרייליך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7352 - קוק מיט רחמנות אויף מענטשן, וועט 'דיר' גוט ווערן
תפילות אויף אידיש, בזיונות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ליבער ... נרו יאיר


דער מנהל זאגט מיר אז דו האסט ווייטאג אויף איינע פון דיינע תלמידים, הילד ..., ווייל דער טאטע האט דיך מבזה געווען און גערעדט אויף דיר אין שול וכו'.


איך וויל דיר בעטן צוויי זאכן, ערשטנס, וואס איז דער קינד שולדיג אז דער טאטע פירט זיך אזוי אויף, א מלמד דארף זיך שטארקן און בעטן דעם אייבערשטן אז דער צוגאנג צו די תלמידים זאל נישט זיין לויט די חשבונות מיט די עלטערן וכו'.


צווייטנס, ווען דער טאטע רעדט אזוי ברייט וכו' מיינט ער נישט צו פארשעמען. אזוי זענען מענטשן, מען רעדט הויך, מען געבט אויס ווייטאג, מען כאפט נישט אז דאס איז גורם ווייטאג פאר אנדערע.


איך האב אויך אזעלכע מעשיות, און אז איך הויב אן קוקן מיט רחמנות אויף יענעם ווערט 'מיר' גוט, און אויב חס ושלום איך פארגעס פון רבינ'ס שכל, איך פארגעס צו קוקן מיט רחמנות, איך טראכט שלעכט, איך האב טענות 'היתכן יענער זאגט אזוי און אזוי?' ווערט 'מיר' נישט גוט.


פריער בין איך געגאנגען אין גאס, א אינגערמאן גייט מיר אריבער און זאגט מיר: "דו שגץ", די ערשטע רגע האב איך געטראכט 'פארוואס זאגט ער אזוי?' נאכדעם האב איך געטראכט 'ער מיינט נישט שלעכט, ער וויל נאר גוט, ער האט מן הסתם געהערט לשון הרע, און ער טראכט ער וויל טון עפעס גוטס, ער וויל מוחה זיין, האט ער געזאגט די ווארט'; און עס איז מיר גלייך גוט געווארן.


טייערער ברודער, טייערער מלמד, אויב דו וועסט אנהויבן קוקן מיט רחמנות אויף מענטשן וועט 'דיר' גוט ווערן, דו וועסט זיך נישט אויפעסן, דו וועסט לעבן א גן עדן לעבן, און אז איינער זאגט דיר אז מען האט דיך היינט באזינגען אין מקוה אז דו ביסט נישט קיין גוטער מלמד וכו' וכו', זאלסטו נישט מאכן קיין חשבונות מיט די קינדער, און אויך נישט מיט די עלטערן. זאלסט טראכטן (עיין בבא בתרא טז:): "אֵין אָדָם עַל צַעֲרוֹ", א מענטש ווען עס גייט אים אריבער שוועריקייטן און ער צערעדט זיך, קען מען אים נישט דן זיין; אזוי וועט דיר 'דיין' לעבן ווערן זיס און געשמאק.


גיי א שפאציר אינדערפרי און זאג: "הייליגער באשעפער געב מיר די אויגן פון צדיקים וואס קוקן גוט אויף יעדן און זענען יעדן איינעם דן לכף זכות, און זוכן נאר דאס גוטס ביי יעדן איינעם. הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל האלטן פון מיר אליין, איך זאל מיך אליין ליב האבן, איך זאל גלייבן אז דו האסט מיך ליב, און אז איינער זאגט מיר עפעס זאל איך נישט ווערן אויסער זיך, העלף מיר איך זאל מצליח זיין מיט מיינע תלמידים, בפרט מיט הילד... און הילד... זיי זאל איך ליב האבן און זיי מאכן גוט פילן".


שרייב מיר דיינע געפילן, דיינע מחשבות, איך וועל דיר העלפן מיט די רבינ'ס עצות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7351 - אלעס איז פינקטליך, נישטא קיין טעותים, נישטא קיין פערצופאל
אמונה, קשיות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


יעצט ווען איר גייט אריבער וכו' און אייער אמונה איז אזוי שטארק און איר ווערט נישט צעפאלן, איר האט נישט קיין קשיות מיט קיין תרעומות אויפן אייבערשטן; שטעלט זיך ארויס אז דער אייבערשטער האט אייך זייער ליב, ווייל דאס איז די גרעסטע זאך פון א איד, ער איז פעלזן פעסט מיט די הייליגע אמונה, ער ווייסט אז אלעס פירט זיך מיט א חשבון, אלעס איז פינקטליך, נישטא קיין טעותים, נישטא קיין פערצופאל, און יעצט איז פאסיג פאר אייך די ווערטער וואס דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן (חיי מוהר"ן, סימן תקנה): "ווייסטו וועם דער אייבערשטער האט ליב? א געפרעגלטן איד", איינער וואס גייט אויף אים אריבער וואס גייט אויף אים אריבער און ער דערהאלט זיך און האט נישט קיין קשיות און קיין תרעומות אויפן אייבערשטן, דעם האט דער אייבערשטער ליב.


יעצט חודש סיון איז די יארצייט פון אונזערע זיידעס, באבעס און משפחות וואס די דייטשע רוצחים האבן פארברענט, טראכט איך אסאך פון דעם, אז ווען אונזערע זיידעס און באבעס וואס זענען יא געבליבן לעבן און זענען אהיים געקומען נאך די מלחמה אליין, אן זייער משפחה, און זיי האבן נאכאמאל אויפגעשטעלט שטובער אן קיין קשיות אן קיין תרעומות אויפן אייבערשטן, טראכט איך: 'רבונו של עולם דו האסט אזא טייער און הייליג פאלק, קוק דיינע ליבע קינדער ווי זיי רירן זיך נישט אוועק פון דיר אפילו אין די ערגסטע אומשטענדן'.


שטארקט אייך און יעצט זאלט איר אנהויבן נאך מער טון פארן אייבערשטן ווי ביז אהער, און אזוי וועט איר זוכה זיין צו קינדער און קינד'ס קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן די וועלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.