בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#728 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, הפצה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#727 - מיר דארפן זיך אנגרייטן וואס מיטצונעמען
חינוך הילדים, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, בארא פארק


איך זע אז דו ביסט אזוי שטארק אריינגעטון ראשו ורובו אין מאכן געלט; איך וויל דיך דערמאנען דו זאלסט געדענקען אז מיר זענען נישט דא אויף אייביג, מיר זענען דא פאר א קורצע צייט, מיר וועלן אלע דארפן צוריק גיין צום אייבערשטן, און מיר דארפן זיך אנגרייטן וואס מיט צו נעמען.


על כן זאלסטו זיך מאכן א צייט, געוויסע שעות אין טאג וואס דו טוסט פאר פרנסה, און נאך די שעות זאלסטו זיך אנגרייטן פאר דיין נצחיות; לערן תורה און דאווען, און זיי עוסק מיט דיינע קינדער, זיי מחזק זיין וכו' וכו'.


יום טוב שבועות האבן מיר זיך מקבל געווען אז מיר גייען זיין וואויל, מיר גייען לערנען און דאווענען, דארפן מיר אנהאלטן די גוטע קבלות און זיך שטארקן דאס צו טון.

#726 - זינג צו אים, לויב אים, רעד צו אים, און שמועס מיט אים
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


די גרעסטע זאך איז זיין פרייליך, זיך פרייען מיט די מצוות וואס דער אייבעשטער האט אונז געגעבן, זיך פרייען אז מען איז א איד און נישט קיין גוי; אבער דורך עבירות פאלט מען אין עצבות און מרה שחורה, ווייל ווען מען זינדיגט גייען די עבירות אריין אין די ביינער, און פון דעם קומט די עצבות ומרה שחורה, און דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן אן עצה, מיר זאלן זיך מתוודה זיין, ארויסזאגן פארן אייבערשטן אלעס וואס מיר טוען, אלעס וואס מען איז פוגם, סיי במעשה, סיי בדיבור, און סיי במחשבה, און אזוי גייען ארויס די שלעכטע צירופים פונעם מענטש, ביז מען ווערט פרייליך (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ד).


על כן ליבער ברודער, פאלג דעם רבי'ן, גיי יעצט שוין צום אייבערשטן און זאג אים: "רבונו של עולם איך האב געטון דאס און דאס וכו', זיי מיר מוחל, איך האב חרטה אויף דאס אלעס..."


זיי נישט קיין בטלן, גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן, זיי זיך מתבודד, זינג צו אים, לויב אים, רעד צו אים און שמועס מיט אים, זיי זיך מתודה – וועסטו ווערן גאר פרייליך.

#725 - א שאקל, צו דערמאנען דעם מענטש
אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


אמאל געבט מען א שאקל דעם מענטש אים צו דערמאנען אז עס איז דא א באשעפער וואס מאכט אלעס. דאס הייסט, אמאל קען פאסירן, ווען אלעס גייט גוט, אלעס גייט ווי מען וויל, קען מען אמאל חס ושלום פארגעסן פונעם אייבערשטן, מען טראכט אז אלעס וואס מען האט איז פון דעם וואס מען איז אזוי געלונגען, מעכטיג, קלוג וכדומה, דאס איז דאך א שרעקליכע סכנה, אז מען פארגעסט פונעם אייבערשטן; מאכט מען פון הימל עפעס, מען געבט א שאקל, און דאס טוט דערמאנען דעם מענטש ער זאל זיך אויפהייבן זיינע אויגן צום אייבערשטן און אנהייבן רעדן צום אייבערשטן וכו'.


בעסער וואלט געווען מען זאל זיך יעדן טאג באשטימען א צייט, נעמען אפאר מינוט צו דאנקען דעם אייבערשטן און זיך איבערגעבן צו אים; אזוי איז מען פארזיכערט צו בלייבן מיט א שטארקע אמונה אינעם אייבערשטן.


שטארק זיך, ווער נישט צעפאלן, די אלע שוועריקייטן וואס דו גייסט אריבער איז נאר דיך צו ברענגען נענטער צום אייבערשטן, צו ווערן שטערקער, האבן א שטארקע אמונה.

#724 - סיום ששה סדרי משנה, די צוויי הונדערטסטע מאל
אמונה, התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא ב' (בהעלותך בא"י), ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר קרית ברסלב, ליבערטי


מזל טוב צו דיין סיום ששה סדרי משנה, דו האסט זוכה געווען דאס צו לערנען און מסיים זיין די צוויי הונדערט'סטע מאל; אשרינו מה טוב חלקינו אז מיר זענען מקורב צום הייליגן רבי'ן וואס האט אונז געגעבן אזא זיסע געשמאקע 'דרך הלימוד', א וועג צו לערנען תורה (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו); אפילו מען איז פאריאגט און פארפלאגט מיט א משפחה, מיט א ווייב און קינדער און מיט ברענגען פרנסה – זאל מען אויך קענען לערנען תורה יעדן טאג און אויסניצן די צייט.


ווי גליקליך זענען מיר אז מיר זענען זוכה צו לערנען די הייליגע תורה, מיר לערנען משניות זיך צו מתקן זיין די נשמה, מיר דארפן נישט ווארטן צו שטארבן, און א ספק ספיקא אויב א קינד וועט לערנען פאר די נשמה, מיר זענען זוכה יעצט בחיים חיותו צו לערנען יעדן טאג משניות.

#723 - א באשטימטע צייט צו לערנען
התחזקות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט קומט שבועות, מיר גייען מקבל זיין די תורה פונדאסניי; עס איז זייער וויכטיג דו זאלסט זיך קובע זיין צו גיין צו שיעורי תורה, זאלסט האבן א קביעות צו גיין צו א שיעור אינדערפרי אדער פארנאכטס, לערנען א שיעור אין גמרא און א שיעור אין הלכה, וכדומה; הלואי זאלסטו גיין יעדע נאכט צום דיין'ס שיעור וואס ער לערנט פאר דעם בלאט גמרא, פרישע אברכים דארפן זיין נאנט מיטן דיין, עס איז נישט קיין פארגלייך דער וואס האט א שיעור אין לערנען די הייליגע תורה יעדן טאג, מיט דער וואס האט נישט קיין שיעור, עס איז צוויי וועלטן; דער וואס איז זיך קובע צו גיין צו א שיעור וואו מען לערנט גמרא אדער הלכה - וועט ווערן מיט דער צייט א גרויסער ירא שמים, ער וועט קענען ביישטיין די שווערע נסיונות און ער וועט האלטן זיין שטוב ערליך. ווייל די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל:), דער אייבערשטער זאגט: "בָּנֵי, בָּרָאתִי יֵּצֶר הָרָע", איך האב באשאפן די שווערע נסיונות, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און איך האב באשאפן די תורה וואס געבט כח צו קענען מנצח זיין דעם יצר הרע; אז מען לערנט תורה האט מען די כח זיך צו קענען קריגן מיטן יצר הרע און אים באזיגן.


אז דו ביסט פאריאגט, דו קומסט נישט אן זיך צו קענען מסדר זיין און קובע זיין א צייט צו גיין צו א שיעור, זאלסטו ארויסכאפן צייט - ווען אימער דו קענסט נאר - צו לערנען תורה. ווייל דער רבי האט אמאל געפרעגט א איד אויב ער לערנט יעדן טאג תורה, דער איד האט געזאגט פארן רבי'ן אז ער האט נישט קיין צייט צו לערנען, ער איז פאריאגט, ער מוטשעט זיך זייער צו ברענגען פרנסה, האט אים דער רבי געזאגט: "אפילו דו ארבעטסט א גאנצן טאג און דו קענסט זיך נישט קובע זיין א באשטימטע צייט צו לערנען - דאך זאלסטו זען ארויס צו כאפן יעדן טאג אביסל צייט צו לערנען תורה"; דער רבי זאגט אז דאס איז פשט וואס די הייליגע חכמים זאגן (שבת לא.), ווען א מענטש קומט ארויף אויף יענע וועלט פרעגט מען אים: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", צי ער האט אראפ גע'גנב'עט צייט צו לערנען תורה יעדן טאג טראץ זיינע שוועריקייטן און איבערגייאכץ, 'קֶבַע' איז א לשון פון 'גְּזֵלָה', אזוי ווי עס שטייט (משלי כב, כג): "וְקָבַע אֶת קֹבְעֵיהֶם נָפֶשׁ", מען פרעגט דעם מענטש: "קָבַעְתָּ עִתִּים לַתּוֹרָה", האסט ארויס געכאפט אינעם פארנומענעם טאג אפאר מינוט צו לערנען תורה? (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן רפד).


איך האב דיך ליב און איך וויל דיין הצלחה.

#722 - פרעגן א מורה דרך אלע שאלות און ספיקות
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת במדבר, כ"ח אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער הארציגער ... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער צו זען ווי דו פירסט זיך מיט יראת שמים און מידות טובות, איך הער צוריק גריסן פון דיינע מגידי שיעור אז דו ביסט ערליך און איידל, איך וויל דיר זאגן אז דו מאכסט מיר א גרויסע נחת רוח, דו מאכסט מיך פרייליך, דו מאכסט מיר גוט.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה. מיר געפינען ביי קבלת התורה אז דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה דורך משה רבינו; דאס לערנט אונז, אז מען וויל זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה - מוז עס גיין דורך א צדיק, דורך א רבי, מען מוז האבן ביטול צו א רבי, מען קען נישט מיט די אייגענע שכל וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, דעריבער יעצט שבועות זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן אז דו זאלסט טרעפן א צדיק, א רבי - וועם דו קענסט פרעגן דיינע שאלות און ספיקות, און וויסן ווי אזוי זיך צו פירן, ווייל פון די וויכטיגסטע זאכן צו מקבל זיין די תורה – איז צו האבן א רב און א דיין וואס זאל מדריך ווי אזוי זיך צו פירן אין לעבן, ווי אזוי צו פירן די שטוב, ווי אזוי צו פירן די געשעפטן, און אזוי ווייטער; אליינס מיט די אייגענע שכל - קען מען פארקריכן.


ספעציעל ווען מען איז יונג, אז מען גייט נאך די אייגענע שכל - קען מען מאכן נישט גוטע זאכן וואס פארדרייט די לעבן, און שפעטער האט מען זייער חרטה; מען מוז האבן א מורה דרך אין לעבן, א רב, א דיין, אן ערליכער איד - וועם מען פרעגט און מען פאלגט.


אויך אז מען גייט אריבער שווערע נסיונות, מען דארף הילף, מען דארף עצות, און מען שעמט זיך צו פרעגן וואס צו טון און ווי אזוי זיך צו פירן וכו'; אויב מען ברעכט דורך די בושה, מען קוקט נישט אז מען וועט ווערן פארשעמט - איז מען זוכה צו קינדער צדיקים. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סו): "מִי שֶׁהוּא מַקְטִין אֶת עַצְמוֹ בִּפְנֵי רַבּוֹ, וְשׁוֹאֵל מִמֶּנּוּ כָּל הַסְּפֵקוֹת", ווער עס פרעגט אלע זיינע ספיקות פון זיין רבי, "אַף עַל פִּי שֶׁרַבּוֹ מְבַיֵּשׁ אוֹתוֹ", און אפילו זיין רבי פארשעמט אים פרעגט ער נאכאלץ זיינע שאלות און ספיקות - "עַל יְדֵי זֶה זוֹכֶה, שֶׁיּוֹצֵא מִמֶּנּוּ בֵּן שֶׁהוּא גָּדוֹל בַּתּוֹרָה יוֹתֵר מֵרַבּוֹ", וועט ער זוכה זיין צו האבן קינדער וואס וועלן זיין גרעסערע תלמידי חכמים ווי זיין רבי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#721 - מילכיגס אום שבועות, ווי א קליין קינד
אמונה, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... נרו יאיר


די יסוד היסודות פון אידישקייט איז זיך מקשר זיין מיט די הייליגע צדיקים און אננעמען זייער ווערטער וואס זיי זאגן אן קיין שום פשרות, אזוי זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכג): "הָעִקָּר וְהַיְסוֹד שֶׁהַכּל תָּלוּי בּוֹ לְקַשֵּׁר עַצְמוֹ לְהַצַּדִּיק שֶׁבַּדּוֹר וּלְקַבֵּל דְּבָרָיו עַל כָּל אֲשֶׁר יאמַר כִּי הוּא זֶה, דָּבָר קָטָן וְדָבָר גָּדוֹל וְלִבְלִי לִנְטוֹת חַס וְשָׁלוֹם, מִדְּבָרָיו יָמִין וּשְׂמאל לְהַשְׁלִיך מֵאִתּוֹ כָּל הַחָכְמוֹת, וּלְסַלֵּק דַּעְתּוֹ כְּאִלּוּ אֵין לוֹ שׁוּם שֵׂכֶל בִּלְעֲדֵי אֲשֶׁר יְקַבֵּל מֵהַצַּדִּיק וְהָרַב שֶׁבַּדּוֹר וְכָל זְמַן שֶׁנִּשְׁאָר אֶצְלוֹ שׁוּם שֵׂכֶל עַצְמוֹ, אֵינוֹ בִּשְׁלֵמוּת וְאֵינוֹ מְקֻשָּׁר לְהַצַּדִּיק; נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו גיין אין די וועג פון די תורה, און צו דעם דארף מען האבן אין זיך תמימות.


מיר שטייען יעצט פאר קבלת התורה, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה, יעדע יאר יום טוב שבועות קען מען זוכה זיין צו קבלת התורה, אויב מען ווארפט אוועק די אייגענע שכל און זיכער די חברים וואס האבן אין זיך ליצנות, און דאס איז טאקע נאך א טעם פארוואס מיר עסן מילכיגס שבועות, ווייל מילך איז די עסן פון א קינד וואס האט נישט דעת און חכמות, ווייל זוכה זיין צו קבלת התורה קען מען נאר מיט תמימות און מיט פשיטות אן קיין חכמות, מען מוז קומען צום אייבערשטן אזוי ווי א קליין געבוירענע קינד וואס זייגט מילך, און נאר אזוי קען מען מקבל זיין די תורה; ווייל דער רבי זאגט (שם), אז די אידן אין מדבר וואס זענען געקומען צום בארג סיני מקבל זיין די תורה און געשריגן: "נעשה ונשמע" - האבן אוועק געוואפן אלע זייערע חכמות און חקירות, זיי האבן געגלייבט אינעם אייבערשטן, אזוי ווי עס שטייט (שמות יד, לא): "וַיַּאֲמִינוּ בַּה' וּבְמֹשֶׁה עַבְדּוֹ", און נאר אזוי האבן זיי זוכה געווען צו 'קבלת התורה', אזוי ווי דער תרגום זאגט אויפן פסוק (דברים לב, ו): "עַם נָבָל וְלֹא חָכָם" - "עַמָּא דְּקַבִּילוּ אוֹרַיְתָא וְלָא חַכִּימוּ", די פאלק וואס האט מקבל געווען די תורה אן קיין חכמות, נ'ב'ל' איז די ראשי תיבות ל"ב נ'תיבות, וואס איז כלליות התורה, די אמת'ע חכמה וואס אלע חכמות ווערן בטל ומבוטל אנטקעגן די הייליגע תורה, וואס ווערט אנגעריפן 'נובלות החכמה העליונה'; ווייל אין מדבר ביי מתן תורה זענען געווען גרויסע אפיקורסים וואס האבן געוואלט פארפירן די אידן זיי זאלן נישט אננעמען די תורה, און חס ושלום אויב די אידן וואלטן נישט אוועק געווארפן זייערע חכמות וואלט נישט געהאלפן די מופתים און ניסים וואס משה רבינו האט זייי געמאכט און געוויזן, זיי וואלטן געקענט אין אלעס אפלייקענען חס ושלום, נאר ישראל קדושים האבן געוואוסט דעם אמת און געגלבייט אינעם אייבערשטן; און דערפאר, ווען עס קומט 'יום טוב שבועות' ווען מיר זענען מקבל די תורה - עסן מיר מילכיגס, מיר עסן וואס קליינע קינדער עסן, קליינע קינדער האבן נישט קיין חכמות; ווייל נאר אז מען פירט זיך אן חכמות, מען לעבט בתמימות ופשיטות - קען מען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה.


על כן ליבער ..., יעצט ווען מיר זענען נאכאמאל זוכה צו מקבל זיין די תורה זאלסטו אוועק ווארפן אלע דיינע חכמות המדומות, און זאלסט זיך אויסוועלן די וועג פון תמימות ופשיטות, גיי אין די וועגן פון די הייליגע תורה ווי אזוי די הייליגע צדיקים לערנען אונז.


יעצט שבועות איז די יארצייט פון הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו, דער הייליגער בעל שם טוב און זיינע הייליגע תלמידים האבן אונז געלערנט אז מיר זאלן נישט האבן מיט חכמות און חקירות, נאר גלייבן באמונה שלימה אין די הייליגע תורה און אין די הייליגע צדיקים, און חס ושלום נאכגיין די אייגענע שכל, ווייל אויב חס ושלום מען גייט נאך די אייגענע שכל און די אייגענע חכמה קען מען ווערן אן אפיקורס, מען קען קומען צו די ערגסטע זאכן, און וויסן זאלסטו, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן יב): "וְעִקָּר הַיַּהֲדוּת הוּא רַק לֵילֵךְ בִּתְמִימוּת וּבִפְשִׁיטוּת, בְּלִי שׁוּם חָכְמוֹת, וּלְהִסְתַּכֵּל בְּכָל דָּבָר שֶׁעוֹשֶׂה, שֶׁיִּהְיֶה שָׁם הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ וְלִבְלִי לְהַשְׁגִּיחַ כְּלָל עַל כְּבוֹד עַצְמוֹ רַק אִם יֵשׁ בָּזֶה כְּבוֹד הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יַעֲשֶׂה, וְאִם לָאו לָאו, וַאֲזַי בְּוַדַּאי לֹא יִכָּשֵׁל לְעוֹלָם".


איך שרייב דיר דאס אלעס ווייל איך האב דיך זייער ליב און איך האף אז דו וועסט אויסוואקסן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#720 - מילכיגס אום שבועות, ווי ניי געבוירן
אמונה, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש אז דו האסט אוועק געווארפן דיין סמארטפאון; האסט מיר צוגעגעבן א שטיק לעבן, א שטיק געזונט, געבענטשט זאלסטו זיין.


יעצט איז דאס דיר טאקע זייער שווער, אזוי ווי דו שרייבסט אינעם מעסעדזש, אז דאס איז געווען פאר דיר זייער שווער, אבער איך זאג דיר צו אז עס גייען אריבערגיין אפאר יאר, נישט קיין לאנגע צייט, און דו וועסט אזוי שטארק דאנקען דעם אייבערשטן. איך ווייס אז יעצט איז נישט שייך דו זאלסט פארשטיין וואס איך שרייב דיר, יעצט ווילסטו נאר צוריק דעם טעלעפאן, אבער איך זאג דיר צו אז דו וועסט אזוי דאנקען דעם אייבערשטן פאר די גוטע זאך וואס דו האסט יעצט געטון.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, נאכן דאווענען איז דער מנהג אז מען עסט מילכיגס. מוהרא"ש זאגט, דער טעם פארוואס מען פירט זיך צו עסן מילכיגס איז ווייל מען קען נאר זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אויב מען קוקט נישט אויף צוריק, מען הייבט אן פונדאסניי, נאר אז מען קוקט זיך אן ווי מען איז יעצט ניי געבוירן, און אזוי ווי א קליין קינד עסט נאר מילך, עסן מיר שבועות מילך אז מיר זאלן זיך אנקוקן ווי ניי געבוירן, און וועלן נאכאמאל פרובירן צו זיין גוט און טון די מצוות פונעם אייבערשטן.


וויסן זאלסטו, ווען די קליפות און די סטרא אחרא זעען ווי א נשמה וואס זיי האבן שוין פארכאפט וויל זיך ארויסכאפן און וויל צוריק גיין צו די קדושה, זוכן זיי דאס צו צעשטערן און זיי קומען צום מענטש מיט זיינע עלטע מעשים, זיי ווייזן אים אויף שווארץ אויף ווייס אז 'ער קען שוין קיין צדיק נישט זיין', זיי ברענגען אים די אלטע מעשים מיט וואס ער איז ליידער נכשל געווארן, און זיי שלאגן אים מיט דעם, ביז די נשמה פאלט חלשות, און אזוי פאנגען זיי אים צוריק, און אזוי ווי עס איז דא א קלארע הלכה (רמב"ם פרק ז' מהלכות תשובה, הלכה ח), מען טאר נישט זאגן פאר א בעל תשובה: "זכור מעשיך הראשונים", געדענק דיינע אלטע מעשים, עס איז א לאו אין די תורה דאס צו טון, אזוי איז א אויך אן עבירה דאס צו טון מיט זיך אליינס, מען טאר זיך נישט קלאפן מיט די אלטע מעשים; מען דארף תשובה טון, און מען דארף כסדר זיך מתוודה זיין אויף וואס מען האט געטון, אבער זיך קלאפן - טאר מען נישט, און טאקע דערפאר עסן מיר 'יום טוב שבועות' מילכיגס, אז מען זאל זיך נישט קלאפן מיט וואס איז געווען, עס איז גארנישט געווען, אפשר אין א פריערדיגע גלגול, יעצט בין איך א נייע געבוירענע קינד, איך עס מילך, איך טרינק מילך, און איך הייב אן פונדאסניי היטן די מצוות פונעם אייבערשטן.


אויך איז דער טעם, ווייל די איינציגסטע עסן וואס נאכן ווערן פארדארבן קען מען דאס ניצן און מאכן פון דעם גוטע עסן - איז מילך, פון פארדארבענע מילך מאכט מען 'קעז', און מיט די פארדארבענע מילך מאכט מען אלע גוטע מילכיגס; דאס לערנט אונז אז מען קען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה אפילו מען איז ליידער געפאלן, מען האט געפאלגט דעם יצר הרע, מען האט געטון פארדארבענע מעשים; אויב מען טוט תשובה, מען נעמט זיך פאר מער נישט צו טון די אלטע פארדארבענע מעשים, מען האט חרטה, און מען וויינט זיך אויס פארן אייבערשטן, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך האב חרטה אויף די שלעכטע פארדארבענע מעשים, איך נעם זיך פאר צו זיין ערליך און הייליג" - קען מען זוכה זיין צו גאר שיינע זאכן, עס קען ווערן 'קעז' און 'גוטע מאכלים', און דאס דארפן אלע וויסן ווען עס קומט דער הייליגער 'יום טוב שבועות', אז א איד קען אלץ פאררעכטן, און פון די מילך וואס איז פארדארבן קען מען נאך מאכן פיינע מטעמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#719 - קוק אויף דאס גוטס פון דיין ווייב
שלום בית, התחזקות, אומאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דארפסט פארשטיין דיין ווייב, דארפסט זיך אריינלייגן אין איר מצב, זי האט נישט זוכה געווען צו שפירן די טעם פון התקרבות לרבינו, און אז אלע ארומיגע לאכן פון ברסלב - איז דאס ביי איר ווי ווערן אפגעבריט פון פייער. געלויבט דעם אייבערשטן אז דו האסט יא זוכה געווען צו טועם זיין פון די יין המשומר, מאכט נישט אויס פאר דיר וואס מענטשן זאגן אויף דיר און וואס מענטשן טראכטן פון דיר, אבער דיין ווייב - זי ווערט יא צעדריקט פון די משפחה און פון וואס מענטשן זאגן וכו'.


ובכן דארפסטו טוישן דיין בליק אויף איר, דו דארפסט איר פארשטיין, דו דארפסט זיך רעכענען מיט אירע געפילן; קענסט איר נישט שלעפן קיין ברסלב, קענסט איר נישט שלעפן וכו'; פאר איר איז דאס אזוי ווי ווערן אפגעגאסן מיט הייסע וואסער, און אז דו קענסט קומען ראש השנה קיין אומאן, זי שלינגט דאס אראפ יאר נאך יאר, דיין פארן קיין אומאן דאס איז דער עיקר, און פאר דעם אליינס דארפסטו איר שוין ליב האבן מיט די גרעסטע ליבשאפט.


ליבער ברודער, קוק אויף דאס גוטס פון דיין ווייב, ברוך השם זי איז אן ערליכע, אן אשה צנועה, אן אשה כשרה, זי איז א גוטע מאמע פאר די קינדער, זי פירט אן ערליכע שטוב, מיט צניעות, און נאך אסאך מעלות וואס זי האט; קוק נאר אויף דעם און טראכט נאר פון דעם, און דאנק דעם אייבערשטן אז זי האלט דיך נישט אפ פון פארן צום הייליגן רבי'ן; גיי יעדן טאג התבודדות, דאנק דעם אייבערשטן פאר די ווייב, דאנק דעם אייבערשטן פאר אלעס וואס דו האסט, דאס וועט דיך אוועק טראגן אין אן אנדערע פלאץ, אין אן אנדערע וועלט, דו וועסט אנהייבן שפירן דא בזה העולם השפל די זיסע ליכטיגע איינגענעמע געשמאק פון גן עדן.


איך דארף מקצר זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#718 - אז מען היט די אויגן, איז מען פול מיט חן
צניעות, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


וואס מאכסטו עפעס? איך האף דו ביסט צופרידן אין ישיבה, איך האף דו הערסט אויס דעם מגיד שיעור, און איך האף אז די בחורים אין ישיבה רעדן נאר איידל און הייליג.


יעצט אין די זומער טעג ווערן די נסיונות זייער גרויס, מען דארף א שמירה עליונה, מען קען נישט גיין אין גאס, מען קען פארברענט ווערן מיט ראיות אסורות; אז מען היט נישט די אויגן איז זייער ביטער, מען ווערט א נערוועזער, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט דערהייבן און פארנעמען די לעבן, מען רעגט זיך, מען שרייט, מען ווערט א שלעכטער, דאס איז גורם אז מען זאל זוכן וואו מען קען אוועק לויפן פון די לעבן; עס זענען דא וואס אנטלויפן צו אלקאהאל, זיי קענען נישט אויסהאלטן זייער לעבן, זיי טרינקען זיך אן, זיי שיכור'ן אפ זייער טעג און יארן. עס זענען דא וואס אנטלויפן צו נעמען שעדליכע קעמיקלס, מען פארדראגט זיך, מען קען נישט נעמען די יאך פון דאס לעבן, און אלעס קומט פון פאלן אין מידת היסוד, דורך מפקיר זיין די אויגן, קוקן עבירות, דאס רייסט אויס די מח, די נערווען ווערן אפגעשוואכט, מען קען נישט נעמען די לעבן, און אמאל איז שוין אזוי שלעכט אז מען טראכט שוין דאס ערגסטע, פון ענדיגן מיט די לעבן, מען וויל אינגאנצן אנטלויפן השם ישמרינו.


אז מען היט די אויגן איז מען פול מיט חן, מען איז א פרייליכער מענטש, מען האט א חיות אינעם לעבן, מען איז זוכה צו שפירן א טעם אינעם דאווענען און לערנען, ווייל אז מען איז אפגעהיטן בקדושה רוט ביי מענטש די שכינה, און אז עס איז דא השראת השכינה - איז דא אלע ליכטיגקייטן; זאלסטו זיך שטארקן נישט צו גיין אין גאס וואו מען קען חס ושלום נכשל ווערן מיט א שלעכט קוק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#717 - א טעלעפאן קילט אפ די יראת שמים
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע וואס מיר האבן גערעדט ל"ג בעומר אין שטעטל ביי די סעודה, פון די שעדליכקייט פון א סמארטפאון; גלייב מיר איך האב נאך ניטאמאל אנגעהויבן רעדן ווי שעדליך דאס איז, ווייל דורך נישט היטן די אויגן פארלירט מען אלעס, אנעם טעלעפאן דארף מען רחמי שמים מיט שמירת עיניים, איז דאך זיכער מיט א סמארטפאון, און שטעל זיך פאר וואס וואלט די רבי געזאגט אויף דעם?


ביים רבי'ן איז געווען א מעשה, די צדיקת אדל, די טאכטער פון רבי'ן - האט אמאל געהאלפן מסדר זיין די דירה, מען האט איבער געפארבט דעם רבינ'ס שטוב, און זי האט איבער געדעקט די מעבל אז עס זאל נישט ווערן שמוציג, און אויפן וואנט האט געהאנגען א טייערע זייגער, האט זי גענומען א טיכל וואס פרויען בינדן זיך די קאפ און מיט דעם איבער געדעקט דעם זייגער, אז די זייגער זאל נישט שמוציג ווערן, האט איר דער רבי געזאגט: "מיט דעם דעקסטו איבער די זייגער? דו ווייסט נישט אז עס איז היינט דא אזעלכע שוואכע מוחות, און ווען זיי זעען נאר א טיכל באקומען זיי שוין שלעכטע מחשבות, דעק איבער די זייגער מיט א צווייטע זאך"; טראכט אריין, וואס וואלט דער רבי געזאגט אויף האבן א טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער - די כלים וואס מען קען זען דערויף עבירות? אויב א טיכל האט דער רבי נישט געוואלט מען זאל לייגן אויפן וואנט, ווייל דאס קען ברענגען נישט ריינע מחשבות, איז דאך זיכער אז האבן א סמארטפאון, וואס נעמט אוועק די מח, קאפ און הארץ, עס נעמט אוועק די יראת שמים, עס נעמט אוועק די תמימות - איז דאך זיכער אז דאס טאר מען נישט האבן.


אפילו מיט א פילטער אויפן טעלעפאן, טעבלעט וכו' - וואס לאזט נישט אריבער גיין די גאר שלעכטע זאכן - איז מען נאכאלץ אין א גרויסע סכנה, ווייל עס קילט אפ די אמונה, עס קילט אפ די יראת שמים, די וואס האבן דאס - זיי ווייסן גאר גוט, טיף אין הארצן ווייסן זיי אז דאס איז נישט קיין גוטע זאך, נאר די נסיון איז זייער שטארק, עס ציט זייער, און עס איז זייער באקוועם, און אז מען געוואוינט זיך צו צו דעם - קען מען זיך זייער שווער שיידן דערפון; נאר איין עצה בלייבט איבער צו קענען ארויסגיין פון דעם, דורך 'תפילה והתבודדות', מען זאל בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל צוריק מיין ריינקייט און מיין איידלקייט, איך בין פארקראכן, איך האב א טעלעפאן וואס ציט מיך צו דברים בטלים און ליצנות, עס ציט מיך צו נישט גוטע זאכן, הייליגער באשעפער איך אליינס ווייס גוט אז איך האב זיך אפגעקילט פון דיר, איך האב שוין נישט די תמימות פון אמאל ביים לערנען און דאווענען, איך האב פארלוירן מיין חשק ביים טון מצוות, אמאל איז דאס געווען מיט שמחה און התלהבות; איך בין געווארן קאלט, איך פאל, איך בין נישט אין א גוטע פלאץ, איך בעט דיך הייליגער באשעפער, געב מיר כח איך זאל זיך קענען שטארקן עס אוועק צו ווארפן און זיך פירן ווי די ערליכע אידן, העלף מיר זיך שטארקן איך זאל זיין אן ערליכער איד, זיך פירן מיט תמימות ופשיטות, און נישט הערן קיין דרשות של דופי, נישט הערן אינטערוויוס פון מענטשן וואס האלטן זיך קליגער פון די ערליכע רבנים"; נאר די עצה בלייבט איבער, צו בעטן דעם אייבערשטן טאג נאך טאג מיט הייסע טרערן מען זאל זוכה זיין צו קענען בלייבן מיט די ערליכקייט, מיט די תמימות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#716 - עקשנות אויף קבלת התורה
אמונה, התחזקות, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


הרב ... נרו יאיר


וויסן זאלסטו, יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות זענען מיר נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה, יעדער איינציגסטער איד איז נאכאמאל זוכה צו קבלת התורה; עס איז א צייט וואס מען באנייט זיך, מען הייבט אן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, מען הייבט אן לערנען און דאווענען און טון מצוות ומעשים טובים, און מיר דארפן זיך זייער פרייען אז מיר זענען אויסדערוועלט פון אלע פעלקער און מיר האבן באקומען די הייליגע תורה.


דער עיקר זאלסטו זיך זייער שטארקן און נישט אויפגעבן אויף דיינע גוטע רצונות, די הייליגע חכמים זאגן (ביצה כה:), פארוואס האט דער אייבערשטער געגעבן די תורה פאר די אידן? "מפני שהן עזין", די טבע פון אידן איז אז זיי זענען אן עם קשי עורף, זייער שטארקע עקשנים, און דאס איז זייער א גוטע זאך ווען עס קומט צו עבודת השם, מען לאזט זיך נישט ווערן צעפאלן ווען מען זעט נישט ווי מען איז גלייך מצליח; ווייל עס גייט נישט אין איין מינוט, און אויך נישט אין איין טאג - צו ווערן אן ערליכער איד, א צדיק; עס נעמט א שטיק צייט, און אז מען איז נישט קיין עקשן, מען שטארקט זיך נישט צו בלייבן מיט די גוטע ווילן - פאלט מען אראפ און מען איז נישט מצליח צו אנקומען צו די הויכע הייליגע מדריגות, און דערפאר זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן מח): "צריך להיות עקשן גדול בעבודת השם יתברך", מען דארף זיין א גרויסער עקשן אין עבודת השם, נישט אפלאזן די גוטע ווילן און נישט אפטרעטן פון די גוטע קבלות וואס מען האט מקבל געווען, אפילו עס גייט אריבער וואס גייט אריבער וכו', ווייל נאר בזכות עקשנות האבן מיר מקבל געווען די תורה.


על כן ליבער ברודער, באניי זיך, הייב אן פונדאסניי זיין א איד, ניץ דיינע עקשנות אויף קבלת התורה, גיי אין שול יעדן טאג דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, און הייב אן פונדאסניי לערנען די הייליגע תורה, און הייב אן פונדאסניי היטן דיינע אויגן, האלט אן מיט עקשנות דיינע קבלות טובות פון היטן די אויגן און היטן די מחשבות. די הייליגע חכמים זאגן (סוכה נב:), אויב מען האט צוטון מיטן יצר הרע וואס וויל אראפוואפן אין עבירות – "משכהו לבית המדרש", שלעפ אים אריין אין שול, "אם אבן הוא נימוח", אפילו דער יצר הרע איז הארט ווי א שטיין - וועט ער ביים סוף ווערן צעלאזט, "ואם ברזל", און אויב האסטו א שווערע ביטערע יצר הרע, אזוי ווי אייזן – "הוא מתפוצץ", וועט ער ווערן צעפיצלט; די בעסטע פלאץ וואו מען קען זיך באהאלטן - איז אין שול, אין כולל און אין ישיבה, דארט קען מען מקיים זיין וואס דער רמב"ם זאגט (פרק ו' מהלכות דעות, הלכה א): "יצא למערות ולחוחים ולמדברות", ווען מען זעט אז מען קען ווערן נאכגעשלעפט נאך שלעכטע דעות זאל מען אנטלויפן אין די מדברות; זאגן די הייליגע צדיקים, דאס קען מען מקיים זיין אין שול, אין ישיבה און אין כולל; דארט קען מען זיך באהאלטן פון ווערן נאכגעשלעפט פון שלעכטע דעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#715 - די מקוה שבועות פארטאגס
שלום בית, התחזקות, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


החתן ... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


מזל טוב פאר דיין שידוך, איך פריי זיך זייער צו הערן אז דו ביסט א חתן געווארן מיט א חשוב'ע כלה, גייסט אריין אין א חשוב'ע שטוב פול מיט יראת שמים; דער אייבערשטער זאל העלפן דו זאלסט אויפשטעלן אן ערליכע שטוב געבויט אויף די תורה און אויף די וועגן פון צדיקים.


איך וויל דיר שרייבן אביסל פון דאס גרויסקייט פון שבועות ביינאכט, פון די גרויסע תיקונים וואס מען קען זוכה זיין. נאכן אויפזיין שבועות ביינאכט נאנט צום עלות השחר זאלסטו גיין אין מקוה זיך טובל'ן, ווייל שבועות פארטאגס ווען מען טובל'ט זיך אין מקוה קען מען זוכה זיין צו קומען צו זייער הויכע מדריגות. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן נו), זיך טובל'ן אין מקוה שבועות פארטאגס, נאנט צום עלות השחר, איז אזוי גרויס, מען קומט צו שער נ', און מען קען זוכה זיין צו באקומען 'הייליגע מוחין', מען איז זוכה צו באקומען שכל און דעת פון גאר א הויכע פלאץ.


וויסן זאלסטו, א גאנץ יאר, ווען אימער מען קען נאר גיין אין מקוה זיך טובל'ען - ווערט מען הייליג און מען נעמט אראפ פון זיך אלע טומאות און אלע דינים, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות המתקת הדין, סימן כב): "עַל יְדֵי טְבִילַת מִקְוֶה נִתְבַּטֵּל הַצָּרוֹת, וִישׁוּעָה בָּאָה", דורך זיך טובל'ן אין מקוה ווערט בטל אלע צרות און מען זעט ישועות; און דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען"; מען ווערט א הייליגע גוף צו זיין גרייט מקבל צו זיין קדושה וטהרה.


דעריבער זאלסטו א גאנץ יאר זיך צוגעוואוינען די ערשטע זאך אינדערפרי גיין אין מקוה, הייב אן דיין טאג מיט מקוה. זאלסט נישט רעדן אין מקוה, מאך זיך א קבלה נישט צו רעדן און שמועסן אין מקוה, און זיכער יום טוב שבועות פארטאגס זאלסטו זיך טובל'ן אין מקוה, און נישט רעדן קיין דברים בטלים. און נאכן גיין אין מקוה זאלסטו אדער גיין דאווענען שחרית ותיקין, אדער זאלסטו ליינען קריאת שמע של שחרית און זיך אראפלייגן כדי צו קענען זיין אויסגעריט צום דאווענען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#714 - די הייליגע שבועות נאכט
התחזקות, תפילה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


ווארף אוועק די וועי"פ, וועי"פ מער נישט, עס איז סכנת נפשות, מען ווערט צו דעם אזוי שטארק צוגעבינדן, מען קען זיך נישט שיידן פון דעם סיי ביים אויפזיין, סיי ביים שלאפן, און עס קען אפילו ברענגען דעם מענטש צו חילול שבת רחמנא לצלן, אזוי ווי צענדליגע מענטש זאגן, אז זיי קענען נישט אנגיין אן דעם, און עס ברענגט זיי צו חילול שבת קודש רחמנא לצלן.


יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, איך וויל דיר בעטן, נאך די סעודה זאלסטו נישט בטל'ען קיין צייט, די נאכט פון שבועות איז זייער הייליג. מוהרא"ש זאגט, וואס מען בעט שבועות ביינאכט - פועל'ט מען, מען זעט וואונדער; זאלסטו אויסניצן די נאכט מיט הייליגע זאכן, מיט זאגן דעם 'תיקון ליל שבועות', און מיט 'התבודדות'; בעט דעם אייבערשטן אלעס וואס דו דארפסט, און איך בעט דיר זייער זאלסט נישט גיין מיט חברים רייכערן חס ושלום, עס איז חילול יום טוב, מען טאר נישט רייכערן יום טוב, און אויב דאס וועסטו טון אין די הייליגע נאכט - איז שוין בעסער זאלסט גיין שלאפן ווי קומען צו חילול יום טוב.


אויך א גאנץ יאר איז נישט גוט צו רייכערן, דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן סימן רעג, תעב), מען זאל נישט רייכערן; און זיכער ווען עס קומט יום טוב טאר מען נישט רייכערן, עס איז חילול יום טוב.


זאג די 'תיקון ליל שבועות'; דער עיקר תיקון איז זאגן די ערשטע פסוק און די לעצטע פסוק פון תורה נביאים וכתובים, דאס נעמט נישט לאנג, און ווען דו ענדיגסט - זאלסטו איבערגיין די תרי"ג מצוות, און אז עס איז דיר געבליבן צייט - זאלסטו זוכן א ווינקל וואו צו גיין התבודדות, וואו דו קענסט זיך אויסבעטן פאר א גוטע שידוך און פאר אלעס וואס דו דארפסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#713 - באוואסערן די ביימער און בלומען
התחזקות, מוסדות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך דאנק דיך פארן מיר העלפן מיטן העלפן די מוסדות, עס לוינט זיך די פלאג און מי צו בויען מוסדות; נאר דאס בלייבט, נאר דאס וועט אונז העלפן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.


ליבער ברודער, אויך דו וואס דו ביסט פאריאגט סיי מיטן העלפן די מוסד, און סיי מיט דיין פריוואטע ביזנעס - זאלסטו אויך לערנען יעדן טאג תורה, נישטא אזא זאך עס זאל אריבער גיין א טאג אן לערנען תורה, לערן זיך פון די ביימער און בלומען, זיי קענען נאר וואסקן אז מען באוואסערט זיי, און דאס איז דער טעם פארוואס יום טוב שבועות איז דער מנהג אריינצוברענגען אין שול און אין שטוב ביימער און בלומען, א זכר פאר קבלת התורה; אויך איז דאס אז מיר זאלן זיך לערנען פון די ביימער און בלומען, וואס זיי קענען נישט וואקסן, זיי קענען נישט לעבן - אן קיין וואסער; אויב די ביימער און בלומען האבן נישט קיין וואסער - שטארבן זיי, און אזוי איז מיט א מענטש, "כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָּׂדֶה" (דברים כ, יט), דער מענטש איז אזוי ווי א בוים; אזוי ווי ביימער דארפן וואסער - דארף דער מענטש לערנען תורה וואס ווערט אנגעריפן וואסער (בבא קמא פב.), אן תורה קען דער מענטש נישט אנגיין, מען קען נישט לעבן.


דערפאר זאלסטו זיך זייער שטארקן און זאלסט זיך מקבל זיין צו לערנען תורה יעדן טאג. זיי זיך מקבל עס זאל נישט אריבער גיין א טאג אן תורה, נאר אזוי וועסטו קענען אנגיין אין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (ברכות סא:), אמאל האט א פוקס שפאצירט ביים וואסער און ער האט געזען ווי א גאנצע מחנה פיש לויפן פון איין פלאץ צום צווייטן פלאץ, האט ער זיי געפרעגט: "אפשר ווילן ענק ארויסקומען פון וואסער און מיר וועלן האבן א גוטע לעבן אינאיינעם?" האבן די פיש געלאכט פון אים, זיי האבן אים געפרעגט: "דו ביסט דער פוקס וואס אלע זאגן דו ביסט א קלוגע חיה? מה דאך אין וואסער וואס איז אונזער פלאץ צו לעבן זענען מיר שטענדיג באזארגט אז מען זאל אונז נישט פאנגען, איז ווי קענען מיר ארויסגיין צו די טריקעניש? דארט וועלן מיר אודאי נישט קענען לעבן!" אזוי האט רבי עקיבא געזאגט פאר פופס ווען ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער מאכט ישיבות ווען די רומיים האבן נישט געלאזט, און אז מען וועט נישט פאלגן די רומיים וועט עס זיין א סכנה, האט ער געזאגט די מעשה מיטן פוקס, אז א איד אן תורה קען נישט זיין, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען לעבן.


על כן בעט איך דיר זייער, זיי מקבל די תורה פונדאסניי, מאך זיך א שטארקע קבלה צו לערנען תורה יעדן טאג, און אויב דו ביסט נאכנישט זוכה צו פארשטיין דאס לערנען - זאלסטו זאגן די ווערטער פון די תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), עס איז זייער א גרויסע זאך צו לערנען תורה אפילו מען פארשטייט נישט, און אז מען איז שטארק מיט לערנען תורה, מיט זאגן די ווערטער פון תורה - וועט מען ביים סוף זוכה זיין צו תבונות התורה, מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין אלעס (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן יא); קוק אריין אין ספר רחמי האב (אות לימוד): "עוד זאת אומר לי לבי", מיין הארץ זאגט מיר, "עצה טובה", א גוטע עצה פאר די וואס זענען פאריאגט צו ברענגען פרנסה, און פאר די וואס פארשטייען נישט קיין לערנען, "שילמוד בכל יום דף גמרא ופרק משניות באמירה בעלמא", זיי זאלן יעדן טאג זאגן א בלאט גמרא און א פרק משניות אפילו אן פארשטיין; ער דערציילט: איך האב געקענט א שוסטער וואס האט נישט פארשטאנען קיין לערנען, און ער פלעגט יעדן טאג זאגן אסאך בלעטער גמרא, ער האט יעדע יאר געענדיגט ש"ס, "והי' צלם אלקים על פניו כאחד הגדולים", ער האט געהאט א ליכטיגע פנים, עס האט אים געשיינט פון די הייליגע תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#712 - טו תשובה, לאז וואקסן דיין בארד און פיאות
אמונה, התחזקות, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


עס האט מיר זייער וויי געטון צו זען די פארשעמטע קליפ וואס דו האסט ארום געשיקט ווי דו שערסט אפ דיין בארד און פיאות; אוי לי, וי לי, אז מען שעמט זיך נישט מיט אזא זאך, די הייליגע חכמים זאגן (חגיגה טז.): "אם רואה אדם שיצרו מתגבר עליו", אויב א מענטש האט א שטארקע יצר הרע און ער זעט אז ער קען זיך נישט שטארקן, ער גייט טון נישט גוטע זאכן – "ילך למקום שאין מכירין אותו, וילבש שחורים ויתעטף שחורים", זאל ער גיין אין א טונקעלע פלאץ און זיך אנטון שווארץ, "ואל יחלל שם שמים בפרהסיא", און אכטונג געבן עס זאל נישט ווערן פארשוועכט דעם אייבערשטנ'ס נאמען; אז איינער פאלט אראפ און האט א שוואכע צייט - מאכט מען נישט פון דעם א קליפ, מען דארף זיך ווען באהאלטן; און יעצט האסטו מיך פארשעמט און אויך אונזער קהילה. דו דארפסט תשובה טון אויף דעם, ווייל אזויפיל בחורים און אינגעלייט זעען ווי מען שערט אפ בארד און פיאות אן קיין בושה; עס רייסט מיר ביים הארץ, עס איז א גרויסע חילול השם.


טו תשובה, לאז זיך וואקסן דיין בארד און פיאות, מאך נישט נאך די גוים, די וועג ווי זיי מאכן זיך בלוריות. מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות גילוח הלכה ג, אות ב), בארד און פיאות איז דער יסוד פון א איד, און חס ושלום אויב מען שניידט די בארד און פיאות - קען מען אינגאנצן פארפאלן גיין; איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ, מאך נישט נאך די גוים, מאך נישט נאך די וואס שערן אפ בארד און פיאות. מוהרא"ש זאגט, אז מען שערט אפ די בארד שניידט מען זיך אליינס אפ די פרנסה, און אז מען שערט אפ די פיאות - שניידט מען זיך אפ די שכל.


איך האף דו וועסט זיך בארעכענען, דו וועסט אכטונג געבן אויף דיין כבוד, דיין ווייב'ס כבוד, דיינע עלטערנ'ס כבוד; דיינע עלטערן זענען דיר אזוי געטריי, זיי טוען אלעס פאר דיר, און נאר פאר דעם אליינס, מאכן פרייליך עלטערן - לוינט זיי צו מאכן א נחת רוח, לוינט שוין אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#711 - ראטעווען פון א פלאץ פון עבירות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט וויסן וואס גייט פאר מיט דיין ברודער ...; ער האט א דירה דא אין שטאט און עס איז דארט א פלאץ פון עבירות, עס איז דארט דא א גרויסע סקרין און מען קוקט דארט מאווי"ס גאנצע נעכט, אויך איז דא דארט שעדליכע מענטשן וואס טוען מעשה תועבה; איך ווייס נישט וואס דו קענסט טון, אבער אויב דו קענסט עפעס טון אים צו ראטעווען - זאלסטו אים ראטעווען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#710 - די איינציגסטע זאך וואס בלייבט, איז דורות
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קום נישט יום טוב קיין אמעריקע, עס איז נישט שייך איבערצולאזן די משפחה; עלטערן דארפן זיין יום טוב אין שטוב, און אז דו ווילסט זיין ביים הייליגן קיבוץ - איז אין אמעריקע גארנישט מער ווי ביי ענק אין בני ברק; ענקער חבורה איז אזוי שיין, קענסט דארט מקבל זיין אלע הייליגע זאכן; ווייל דער הייליגער רבי האט קלאר געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן קפה), "דארט וואו מען וועט זיך ליב האבן און מען וועט רעדן פון מיר - דארט וועל איך זיין".


בלייב אין שטוב מיט די קינדער, ספעציעל יעצט ווען מיר שטייען אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך מחזק זיין צו זיין מער אין שטוב צו קענען מחנך זיין דיינע קינדער, ווייל ווען דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה פאר די אידן, האט ער געבעטן (שיר השירים רבה א, ד): "הָבִיאוּ לִי עֲרֵבִים טוֹבִים שֶׁתִּשְׁמְרוּהָ", ברענגט מיר א גאראנטי אז איר וועט היטן די תורה, די אידן האבן פרובירט צו ברענגען ערבים, אבער דער אייבערשטער האט דאס נישט אנגענומען, ביז די אידן האבן געזאגט: "בָּנֵינוּ עוֹרְבִים אוֹתָנוּ", אונזערע קינדער זענען אונזערע גאראנטיס אז מיר וועלן האלטן די תורה, האט דער אייבערשטער געזאגט: "הָא וַדַּאי עֲרֵבִים טוֹבִים", דאס זענען גוטע גאראנטיס, "עַל יְדֵיהֶם אֶתְּנֶנָּהּ לָכֶם", בזכות די קינדער וועל איך ענק געבן די תורה; איז יעצט אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, דארפן מיר זיך שטארקן צו אכטונג געבן אויף די קינדער זיי זאלן לערנען און דאווענען.


מענטשן ניצן פרנסה פאר א תירוץ אראפ צו נעמען די שולד געפיל אז מען מאכט נישט קיין צייט פאר די קינדער; עס איז נישט ריכטיג, ווייל אפילו מען איז פאריאגט צו ברענגען פרנסה דארף מען נאכאלץ מאכן צייט אויסצולערנען די קינדער דרך ארץ, מידות טובות און יראת שמים. עס גייט אריבער די פאר יאר וואס מען לעבט, און וואס בלייבט פונעם מענטש? געלט און הייזער בלייבט נישט, די איינציגסטע זאך וואס בלייבט - איז דורות, און אז מען האט שכל, מען געבט אוועק צייט און כח פאר די קינדער, זיי אויסלערנען דאווענען, אויסלערנען מאכן ברכות, ליינען קריאת שמע, און אויף זיי נאכקוקן ווער זייערע חברים זענען, ווי די קינדער זענען אין די פרייע צייט - איז מען זוכה צו זען שיינע דורות, ערליכע דורות.


וויסן זאלסטו, נישטא קיין גרעסערע זאך ווי מחנך זיין די קינדער צו זיין ערליך און צו היטן די תורה, אפילו עס נעמט אוועק פון דיין צייט, עס גייט אויפן חשבון פון עבודת השם. מוהרנ"ת האט זייער אכטונג געגעבן זיך צו לייגן פרי צו קענען אויפשטיין זאגן תיקון חצות, מיט דעם אלעם, ווען ער האט געהאט קינדער אין שטוב און מען האט זיי געדארפט מחנך זיין - פלעגט ער אויפבלייבן זיי אפווארטן ווען זיי קומען אהיים פון חדר, פון ישיבה, ער האט געזאגט: "מיר איז חשוב די עבודה פון חינוך אזוי ווי די עבודה פון אויפשטיין חצות, קלאגן אויפן חורבן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#709 - נאר מיט תורה קען מען זיך שטארקן אויף נסיונות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער ... נרו יאיר


יעצט אין די זומער טעג, אז מען ניצט אויס די טעג - קען מען ווערן א גרויסער ערליכער איד; די טעג זענען לאנגע טעג, מען קען זיך נישט לייגן פרי שלאפן, מען דארף ווארטן צו דאווענען מעריב; קען מען אין די צייט אריינכאפן לערנען פלייסיג שיעורים בכל התורה כולה, און אז מען מאכט זיך א סדר וואס מען וויל לערנען און וויפיל מען וויל אנקומען - קען מען זייער מצליח זיין.


מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו לערנען די פרשה פון די וואך, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ח.), ווער עס איז מעביר סדרה יעדע וואך - וועט זוכה זיין צו אריכות ימים ושנים, אויך איז דאס א סגולה פאר יראת שמים; דערפאר זאלסטו אנהייבן די וואך מיט לערנען חומש רש"י, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער; נאכדעם זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות, די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ז, ג): "אֵין כָּל הַגָלִיוֹת הַלָלוּ מִתְכַּנְסוֹת אֶלָא בִּזְכוּת מִשְׁנַיוֹת", 'משנה' איז די אותיות 'נשמה', דורך לערנען משניות ווערט די נשמה ריין, מען נעמט אראפ אלע פלעקן וואס מען האט גורם געווען דורך עבירות, דער מענטש איז זוכה ארויס צו גיין פון זיין אייגענע גלות דורך לערנען משניות, און דורך לערנען אסאך פרקים משניות איז מען זוכה צו פטר'ן דעם יצר הרע, אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען ש"ס כסדרן, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת, און אזוי ווייטער, ביז דו וועסט ענדיגן גאנץ ש"ס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן אויף די ברענעדיגע נסיונות פון די זומער טעג; עס ברענט א פייער, די נסיונות ווערן מער און מער, שטערקער און שטערקער, און אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען ווערט נכשל אין ראיות אסורות, מען קוקט עבירות, ביז מען פארלירט די גאנצע אמונה, מען פארלירט די גאנצע לעבן, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן און זיך ראטעווען. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל.), דער אייבערשטער זאגט, איך האב באשאפן דעם יצר הרע, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און אויך האב איך באשאפן א היילונג פארן יצר הרע, די הייליגע תורה; און אז מען לערנט תורה - קען מען זיך ראטעווען פון אים, און אפילו מען איז אריינגעפאלן אין נישט גוטע זאכן, מען האט געטון עבירות, מען געפינט זיך אין די טונקל, "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי" (איכה ג, ו), מען שפירט ווי מען וועט שוין בלייבן אין די פינסטערניש, "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל" (סנהדרין כד.), איז די עצה צו לערנען גמרא, לערנען בבלי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#708 - מען קען נישט אן חיזוק
אמונה, התחזקות, התבודדות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מיינע עלטערן האבן מיך גערופן זיך באדאנקען פאר דעם וואס די בחורים פון אונזער ישיבה פון ארץ ישראל האבן געהאלפן אין מירון אנגרייטן די עסן פאר די פולע געסט וואס זענען געקומען צו די הילולת רבי שמעון בר יוחאי, ספעציעל האבן זיי מיר איבערגעגעבן א גריס פון דיין זון ... נרו יאיר, ווי איידל ער האט זיך אויפגעפירט, און ווי ער האט אזוי שיין געהאלפן מיט אזא דרך ארץ. אמאל איז דא איינער וואס העלפט און בשעת'ן העלפן בריקעט ער, מען כאפט פון אים וכו', און מען קען גארנישט זאגן ווייל ער העלפט און מאכט, און אמאל איז דא וואס זענען נישט איידל און מען זאגט גארנישט ווייל מען דארף צו זיי צוקומען, ברוך השם די בחורים פון אונזער ישיבה, ספעציעל דיין זון נרו יאיר - זענען פול מיט דרך ארץ, פול מיט יראת שמים און מידות טובות, זיי האבן אזוי שיין געהאלפן מיט גרויס דרך ארץ.


איך וויל דיך מחזק זיין, ליבער ברודער, הארציגער חבר, שטארק זיך; מען מוז זיך שטארקן, מען קען נישט אן חיזוק, יעדער דארף חיזוק, אויך די גרויסע צדיקים דארפן חיזוק. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכו), מיר געפינען אין הייליגן זוהר, דער הייליגער תנא אלוקי רבי שמעון בר יוחאי, יעדע מאל די תלמידים האבן אים אויסגעלויבט אז עס האט געלוינט צו קומען אויף די וועלט צו הערן די שיינע חידושים וואס ער האט זיי מגלה געווען, גלייך געפינען מיר: "פתח ואמר", רבי שמעון בר יוחאי האט אנגעהויבן זאגן נייע תורות, מגלה זיין נייע סודות; ווייל אויך אויף די גרויסע צדיקים איז איבער געגאנגען וואס איז איבער געגאנגען, און נאר וויבאלד זיי האבן זיך געשטארקט זענען זיי צוגעקומען צו וואס זיי זענען צוגעקומען, און אז דער סמ"ך מ"ם רעדט דיר איין אז דו ביסט שוין א פארפאלענער, פון דיר וועט שוין גארנישט זיין - זאלסטו אים נישט אויסהערן, דערמאן זיך אין די הייליגע צדיקים, זיי האט מען אויך איינגערעדט אז זיי זענען שוין פארפאלן וכו', זיי האט מען אויך געוואלט צעברעכן.


דער רבי האט דערציילט (שם חלק ב, סימן מח), דעם הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט מען אמאל מודיע געווען אז ער האט אלעס פארלוירן, ער האט פארלוירן זיין גאנצע עולם הבא, און דער הייליגער בעל שם טוב האט זיך זייער געדארפט שטארקן, ער האט דעמאלט געזאגט: "איך וועל ווייטער דינען דעם אייבערשטן אן קיין עולם הבא", און אמאל האט ער געהערט א כרוז פון הימל ביים אנצינדן די לילקע ציבעך פון א לעכט געמאכט פון חלב אז ער האט אלעס פארלוירן, האט ער גלייך געזאגט אז ער וועט נאר אזוי טון (עיין חיי מוהר"ן, סימן תקנב); דער רבי האט אונז דערציילט די מעשיות אריינצוברענגען אין אונז אז מיר זאלן נישט ווערן צעבראכן פון קיין שום זאך, און אפילו מען וועט הערן א כרוז פון הימל אז מען איז שוין פארפאלן, מען איז דערנאך - זאל מען זיך נישט צו טון מאכן פון דעם, מען זאל בלייבן ווייטער דינען דעם אייבערשטן מיט ליבשאפט און הכנעה, וועט אים שטענדיג גוט זיין, בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#707 - זיך באדאנקען מיט דרך ארץ
חינוך הילדים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בין זייער צופרידן פון דיין התנהגות אין ישיבה, פון דיין דרך ארץ און פון דיין יראת שמים. איך וויל דיך מחזק זיין, יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה; וויסן זאלסטו, דרך ארץ איז די הקדמה צו קבלת התורה, די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו, א): "דֶּרֶךְ אֶרֶץ קָדְמָה לַתּוֹרָה", די ערשטע זאך איז דרך ארץ, זיך אויפפירן שיין און איידל, בפרט צו די עלטערן, און צו די זיידע און באבע; און אז עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר זענען נאכאמאל מקבל די תורה - דארפן מיר זיך שטארקן אין דרך ארץ.


פון די וויכטיגסטע זאכן איז 'זיין דאנקבאר', זיך באדאנקען פאר יעדן וואס טוט פאר דיר. אז דו ביסט ביי דיינע עלטערן אין שטוב - זאלסטו זיך שטענדיג באדאנקען פאר זיי; ווען זיי געבן דיר עסן - זאלסטו זיך באדאנקען, און ווען זיי מאכן דיר די קליידער - זאלסטו זיך נאכאמאל באדאנקען, און אז זיי זארגן פאר דיר - זאלסטו זיי דאנקען מיטן גאנצן הארץ; און אז דו ביסט ביי דיין זיידע באבע - זאלסטו זיך באדאנקען פאר זיי, און חס ושלום נישט לאכן אדער שפעטן, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (אבות ה, כ): "עַז פָּנִים לְגֵיהִנֹּם" אן עז פנים קומט אן אין גיהנום, "וּבֹשֶׁת פָּנִים לְגַן עֵדֶן", און דער וואס פירט זיך איידל - וועט דאס אים ברענגען צו די העכסטע מדריגה; אויך זאלסטו זיך פירן מיט די גוטע מנהג, זאלסט פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" וואו דו וועסט נאר זיין; ביי דיינע עלטערן, ביי א זיידע, וואו אימער - זאלסטו פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" און נאכן עסן די סעודה זאלסטו נישט נעלם ווערן, ווייל אז מען עסט א סעודה איז דרך ארץ צו העלפן רייניגן, און איידער דו גייסט ארויס - זאלסטו זען אויב עס איז דא מיסט, זאלסט העלפן אראפטראגן די מיסט, און אז עפעס האט זיך אויסגעגאסן וכדומה - זאלסטו נישט גיין און קומען כאילו דאס מיינט מען נישט דיר, נאר זאלסט העלפן רייניגן.


נאך א וויכטיגע זאך, אז דיינע עלטערן וועקן דיך אויף אינדערפרי צו זמן קריאת שמע אדער צו זמן תפילה - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן מיט חוצפה, שרייען: "לאזט מיך אפ"; זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי זארגן פאר דיר פאר דיין גוטס, פאר דיין אייביגע טובה, און אז דו שלאפסט ביי א זיידע און באבע און זיי וועקן דיך אויף אינדערפרי צו גיין אין ישיבה - זאלסטו חס ושלום זיך מתחצף זיין צו זיי, זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי לאזן דיך וואוינען ביי זיי, און אז זיי זארגן פאר דיר וכו', און נאך דיין חתונה אז דו וועסט גיין צו דיין שווער, און דיין שווער וועט קלאפן אין טיר און שרייען: "סוף זמן קריאת שמע!" זאלסטו נישט טשעפען דיין ווייב אדער לאכן פון דיין שווער, זאלסט זיך פירן מיט דרך ארץ.


געדענק, מיר זענען אידישע קינדער, מיר זענען נישט קיין גוים, ליידער זענען מיר אין א טיפע לאנגע טונקעלע גלות און מען מיינט שוין אז עלטערן טארן גארנישט זאגן פאר קינדער, און עס איז שוין געווארן א שיטה אז עלטערן טארן זיך נישט אריינמישן ביי די קינדער; אוי לנו, וויי איז פאר אונז, און אז מען גייט צו מטפלים, מען גייט זיך היילן - איז דאס פון זייערע ערשטע גיפטיגע סם, צו שפעטן פון עלטערן און אויסלערנען די יונגט אפצוהאקן פון די עלטערן, און מען לערנט אויס די עלטערן אז זיי זאלן גארנישט זאגן פאר די קינדער; דאס איז קעגן די הייליגע תורה, ווייל עלטערן מעגן זאגן און עלטערן דארפן זאגן פאר די קינדער ווי אזוי זיך צו פירן.


מיין נישט אז די זאכן זענען נישט וויכטיגע זאכן, דרך ארץ איז פון די הייליגסטע זאכן. די הייליגע חכמים זאגן (יומא פו.) אויפן פסוק (דברים ו, ה): "'וְאָהַבְתָּ אֵת ה' אֱלֹהֶיךָ', שֶׁיְּהֵא שֵּׁם שָׁמַיִם מִתְאַהֵב עַל יָדְךָ", א מענטש דארף זען אז דורך אים זאלן מענטשן קומען ליב צו האבן דעם אייבערשטן; ווען א מענטש לערנט די הייליגע תורה און ער איז משמש תלמידי חכמים, אז ער פירט זיך אויף איידל מיט דרך ארץ, וואס זאגט מען? "אַשְׁרֵי אָבִיו, אַשְׁרֵי רַבּוֹ, שֶׁלִּמְּדוֹ תּוֹרָה", וואויל זענען זיינע עלטערן און וואויל איז פאר זיינע רבי'ס וואס האבן אים געלערנט תורה, עס ווערט געהייליגט דעם אייבערשטנ'ס נאמען דורך אים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#706 - נאר איידעלע און ערליכע חברים
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך בענק זיך צו דיר, איך ווארט צו הערן פון דיר; אמאל פלעגסטו מיר שרייבן בריוון, איך ווארט צו זען דיינע בריוון, איך וויל זען דיין סדר היום, וויפיל דו לערנסט, און ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם.


חבר זיך נאר מיט גוטע חברים, ערליכע חברים, ווייל יעצט אין די זומער טעג זענען די נסיונות גרויס, און נאר אז מען האט גוטע חברים, איידעלע און ערליכע חברים - קען מען זיך האלטן שטארק. די סימן צו וויסן ווער איז א גוטער חבר און פון וועם מען דארף זיך דערווייטערן - איז די מויל; דער וואס רעדט איידל און פירט זיך מיט תמימות - דער איז א גוטער חבר, און חס ושלום אויב מען הערט איינעם רעדן נישט איידל - דארף מען זיך זייער אכטונג געבן פון אים, און אפילו יענער זעט אויס ווי אן ערליכער, דארף מען וויסן אז דאס איז נאר פון אינדרויסן, ער איז נישט תוכו כברו, פון אינעווייניג איז פול מיט שלענג און עגדיסן און מען קען געביסן ווערן פון אים.


גיי נישט אין ליידיגע שטילע פלעצער, אין ליידיגע שולן וכדומה, דריי זיך נאר אין פלעצער וואו עס זענען דא מענטשן, וואו מען קען זען אלעס וואס טוט זיך דארט, ווייל אין די ליידיגע שולן קען מען אריינפאלן מיט נישט גוטע זאכן, מען קען אנקומען צו ווערן אומגליקליך דורך בעלי עבירות, די בעלי עבירות זוכן שטילע פלעצער, ליידיגע מקוואות, ליידיגע שטיבלעך, זיי לאקערן אויף בחורים זיי צו פאנגען אין זייער ביטערע נעץ, און אז א פרעמדער מענטש רופט דיך אין א שטילע פלאץ - זאלסטו נישט גיין, און אז חלילה וחס איינער וויל דיך מטמא זיין, איינער וויל דיך אנרירן... - זאלסטו בעטן פאר הילף, שעם זיך נישט און האב נישט מורא, געב אכטונג אויף דיין לעבן, אויף דיין עתיד.


קיינמאל זאלסטו נישט אריינקוקן אין א חבר'ס טעלעפאן, אמאל קען מען מיט איין שלעכטע קוק פארלירן די גאנצע יראת שמים, און מען דארף זיך נאכדעם מוטשען די גאנצע לעבן, ניץ אויס דיין צייט צו טון חסד, צו העלפן אין שטוב, העלפן די עלטערן, און העלפן אין שול, אין ישיבה וכדומה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#705 - סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה?
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נשא א', ג' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


ליבער ברודער, הארציגער חבר, זיי זיך מקבל צו לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה, מאך זיך א סדר צו לערנען יעדן טאג מקרא, משנה, גמרא און הלכה. ביים אנהייב וועסטו נאכנישט פארשטייין אלעס וואס דו לערנסט, דאך זאלסטו לערנען, זאלסט גורס זיין די ווערטער, זאג די ווערטער, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (קדושים פה:), ווען א מענטש לערנט תורה און ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, "וְהוּא בִּרְחִימוּתָא דְּאוֹרַיְיתָא, לָעֵי בָּהּ, וּמְגַּמְגֵּם בָּהּ בְּגִמְגוּמָא דְּלָא יָדַע", און פון גרויס ליבשאפט צו די תורה, לערנט ער ווייטער אפילו ער פארשטייט נאכנישט וואס ער לערנט; "כָּל מִלָּה וּמִלָּה סַלְּקָא", יעדעס ווארט תורה וואס ער לערנט גייט ארויף אויבן אין הימל, "וְקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא חַדֵּי בְּהַהִיא מִלָּה", און דער אייבערשטער פרייט זיך מיט יעדע ווארט תורה, דער אייבערשטער נעמט די ווערטער און פלאנצט איין די ווערטער אויבן אין הימל ארום א טייך, און עס ווערט פון זיי גרויסע 'ערבות' ביימער, עיין שם.


ליבער ברודער, זע אז דיינע טעג און דיינע יארן זאלן דיר נישט אריבער גיין מיט גארנישט און מיט נישט; פארוואס זאלסטו נישט אנהייבן לערנען תורה? די תירוצים דיינע זענען נישט קיין אמת'ע תירוצים, און אז דו האסט נישט קיין חברותא, דו האסט נישט קיין מסגרת וכדומה - הייב אן פאר דיר אליין לערנען, און אז מען האט דיך צעקלאפט אין דיינע יונגע יארן, מען האט דיר אויפגעוויזן אז דו וועסט שוין מער קיינמאל נישט זיין א תלמיד חכם - איז דאס נישט קיין תירוץ אויף נישט צו לערנען. נעם א משניות און הייב אן מסכת ברכות, זאג די ווערטער פון די משנה הויך מיט א געשמאק און מיט א זיסקייט, זאג א משנה נאך א משנה, ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע פרק, נאכדעם הייב אן פרק ב, און אזוי גיי ווייטער ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע מסכתא, נאכדעם זאלסטו אנהייבן מסכת פאה; אזוי זאלסטו לערנען מסכתא נאך מסכתא, ביז דו וועסט ענדיגן סדר זרעים. נאכדעם זאלסטו גיין צו סדר מועד, ביז דו וועסט זוכה זיין צו ענדיגן ששה סדרי משנה, און אזוי זאלסטו טון מיט גמרא; הייב אן לערנען מסכת ברכות, לערן א בלאט נאך א בלאט, און אז דו פארשטייסט נישט - זאלסטו נישט ווערן צעבראכן, זאלסט בעטן און וויינען צום אייבערשטן עס זאל זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין פארשטאנד, דו זאלסט זוכה זיין צו פארשטיין די הייליגע תורה, און אז דו פארשטייסט נאכאלץ נישט - זאלסטו ווייטער זאגן די ווערטער ביז דו וועסט קומען צו פארשטיין.


עס קען זיך הערן אינטערעסאנט, סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה? ליבער ברודער, ערשטנס זאלסטו וויסן אז יא, דאס אליין איז לימוד התורה; די הייליגע חכמים זאגן (עבודה זרה יט.): "לעולם ליגריס איניש", א מענטש זאל לערנען בגירסא, "ואף על גב דלא ידע מאי קאמר", אפילו ער פארשטייט נאכנישט דאס לערנען; און צווייטנס, דאס איז די וועג צו קומען צו פארשטיין, ווייל ווען מען איז מדקדק און מען וויל גלייך פארשטיין די טיפקייט פון יעדע ווארט תורה - טוט דאס מבלבל זיין דעם מענטש, און דאס קען אמאל צוברענגען אז מען זאל אפלאזן דאס לערנען, אבער אז מען לערנט מער אויפן שנעלן וועג, און אז מען פארשטייט נאכנישט אזוי קלאר גייט מען ווייטער, מען שטעלט זיך נישט אפ - דאס ברענגט א שטארקע חשק צו לערנען מער און מער, און דאס מאכט מען זאל פארשטיין דאס לערנען.


הייב שוין אן לערנען, קוק נישט אויף קיינעם, און זיי גרייט אז מען וועט דאס דיר אוועק מאכן, מענטשן וועלן שמייכלען, מען וועט לאכן וכו', אויך וועט מען זיך וועלן טענה'ען מיט דיר, ווייל אזוי גייט עס מיט יעדע זאך אין עבודת השם, ווי נאר א מענטש הייבט אן דינען דעם אייבערשטן מיט אן אמת דארף ער אריבער גיין די מניעה אז מען שפעט און מען לאכט פון אים, און טאקע דערפאר הייבט אן דער הייליגע שלחן ערוך אין די ערשטע סימן: "ולא יבוש מפני המלעיגים עליו בעבודת השם יתברך", מען זאל זיך נישט שעמען פון די וואס שפעטן אפ פון דינען דעם אייבערשטן; ווייל דאס איז די וויכטיגסטע הקדמה איידער מען הייבט אן לערנען שלחן ערוך, צו וויסן אז עס גייען זיין מענטשן וואס גייען פון אים שפעטן; דערפאר זאלסטו זיין שטארק נישט אפצולאזן דאס לערנען די הייליגע תורה, און ביז א קורצע צייט וועסטו זוכה זיין אז עס וועט זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין שכל, דו וועסט זוכה זיין צו פארשטיין דאס לערנען און ווערן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#704 - א גוי בין איך נישט
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, מיר גייען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה פונדאסניי - זאלסטו זיך זייער פרייען, ווייל די גאנצע וועלט שטייט נאר בזכות וואס מיר האבן מקבל געווען די תורה. די הייליגע חכמים זאגן (שמות רבה מז, ד), וואלטן די אידן נישט מקבל געווען די תורה - וואלט דער אייבערשטער געמאכט אויס וועלט; קומט אויס אז היינט יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - איז זייער א פרייליכע צייט, אז מיר האבן מקבל געווען די תורה און מיר האלטן די תורה, מיר זענען מחי' די גאנצע וועלט, א גאנץ יום טוב דארף מען זיין נאר פרייליך.


ליבער ברודער, יעצט אינעם יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך זייער פרייען, לאז זיך נישט צעברעכן, פריי זיך מיט 'שלא עשני גוי', א גוי בין איך נישט, איך בין א איד. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש פליאה), גלייך ווען דער אייבערשטער האט אנגעהויבן זאגן די ערשטע דיבור: "אנכי ה' אלוקיך" - האט משה רבינו שוין אויסגעשריגן: "שלא עשני גוי"; ווייל דאס איז דאך די גרעסטע שמחה, אז מיר זענען אויסדערוועלט, מיר זענען דעם אייבערשטנ'ס קינדער; פון די שמחה קען מען נישט אראפפאלן, ווייל אפילו מען זעט זיך זייער ווייט, מען זעט זיך זייער געפאלן, מען לערנט נישט, מען דאווענט נישט, מען זעט נאר שלעכטס אין זיך, מען האט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך - קען מען נאכאלץ זיין פרייליך מיט דעם אז מען איז נישט קיין גוי, און דאס איז נאך א טעם פארוואס מיר מאכן די ברכה יעדן טאג אז מיר זענען נישט קיין גוי, לכאורה וואלט ווען געווען ריכטיג צו זאגן א ברכה: "שעשני ישראל", אז מיר זענען אידן, וואס מאכט מען א פארקערטע ברכה, אז מיר זענען נישט קיין גוי? נאר דער יצר הרע זוכט אלע וועגן ווי אזוי צו צעקלאפן דעם מענטש און אים אויפווייזן אז ער איז שוין גארנישט ווערד, און פון אים וועט שוין גארנישט זיין; וואלט דער מענטש אריין אין א קטנות הדעת נישט צו מאכן די ברכה 'שעשני ישראל', ער וואלט זיך געקלאפט: 'בין איך דעם א איד? אזוי פירט זיך אויף א איד? קען איך דען מאכן די ברכה בשם ומלכות – 'שעשני ישראל'? איך בין נישט אזוי ווי מען דארף צו זיין'; דערפאר מאכן מיר די ברכה 'שלא עשני גוי' אז אפילו דער וואס איז גוט צעבראכן און ער האלט זיך פאר א גארנישט - קען אויך אויסשרייען: 'שלא עשני גוי, וואס זאל נאר זיין, א גוי בין איך נישט, איך בין באשאפן מזרע ישראל'; על כן ליבער ברודער זאלסטו זיך זייער פרייען מיט 'שלא עשני גוי', אז מיר זענען זוכה צו קבלת התורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.