בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#713 - באוואסערן די ביימער און בלומען
התחזקות, מוסדות, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך דאנק דיך פארן מיר העלפן מיטן העלפן די מוסדות, עס לוינט זיך די פלאג און מי צו בויען מוסדות; נאר דאס בלייבט, נאר דאס וועט אונז העלפן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.


ליבער ברודער, אויך דו וואס דו ביסט פאריאגט סיי מיטן העלפן די מוסד, און סיי מיט דיין פריוואטע ביזנעס - זאלסטו אויך לערנען יעדן טאג תורה, נישטא אזא זאך עס זאל אריבער גיין א טאג אן לערנען תורה, לערן זיך פון די ביימער און בלומען, זיי קענען נאר וואסקן אז מען באוואסערט זיי, און דאס איז דער טעם פארוואס יום טוב שבועות איז דער מנהג אריינצוברענגען אין שול און אין שטוב ביימער און בלומען, א זכר פאר קבלת התורה; אויך איז דאס אז מיר זאלן זיך לערנען פון די ביימער און בלומען, וואס זיי קענען נישט וואקסן, זיי קענען נישט לעבן - אן קיין וואסער; אויב די ביימער און בלומען האבן נישט קיין וואסער - שטארבן זיי, און אזוי איז מיט א מענטש, "כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָּׂדֶה" (דברים כ, יט), דער מענטש איז אזוי ווי א בוים; אזוי ווי ביימער דארפן וואסער - דארף דער מענטש לערנען תורה וואס ווערט אנגעריפן וואסער (בבא קמא פב.), אן תורה קען דער מענטש נישט אנגיין, מען קען נישט לעבן.


דערפאר זאלסטו זיך זייער שטארקן און זאלסט זיך מקבל זיין צו לערנען תורה יעדן טאג. זיי זיך מקבל עס זאל נישט אריבער גיין א טאג אן תורה, נאר אזוי וועסטו קענען אנגיין אין לעבן. אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (ברכות סא:), אמאל האט א פוקס שפאצירט ביים וואסער און ער האט געזען ווי א גאנצע מחנה פיש לויפן פון איין פלאץ צום צווייטן פלאץ, האט ער זיי געפרעגט: "אפשר ווילן ענק ארויסקומען פון וואסער און מיר וועלן האבן א גוטע לעבן אינאיינעם?" האבן די פיש געלאכט פון אים, זיי האבן אים געפרעגט: "דו ביסט דער פוקס וואס אלע זאגן דו ביסט א קלוגע חיה? מה דאך אין וואסער וואס איז אונזער פלאץ צו לעבן זענען מיר שטענדיג באזארגט אז מען זאל אונז נישט פאנגען, איז ווי קענען מיר ארויסגיין צו די טריקעניש? דארט וועלן מיר אודאי נישט קענען לעבן!" אזוי האט רבי עקיבא געזאגט פאר פופס ווען ער האט אים פארגעהאלטן פארוואס ער מאכט ישיבות ווען די רומיים האבן נישט געלאזט, און אז מען וועט נישט פאלגן די רומיים וועט עס זיין א סכנה, האט ער געזאגט די מעשה מיטן פוקס, אז א איד אן תורה קען נישט זיין, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען לעבן.


על כן בעט איך דיר זייער, זיי מקבל די תורה פונדאסניי, מאך זיך א שטארקע קבלה צו לערנען תורה יעדן טאג, און אויב דו ביסט נאכנישט זוכה צו פארשטיין דאס לערנען - זאלסטו זאגן די ווערטער פון די תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן עו), עס איז זייער א גרויסע זאך צו לערנען תורה אפילו מען פארשטייט נישט, און אז מען איז שטארק מיט לערנען תורה, מיט זאגן די ווערטער פון תורה - וועט מען ביים סוף זוכה זיין צו תבונות התורה, מען וועט זוכה זיין צו פארשטיין אלעס (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן יא); קוק אריין אין ספר רחמי האב (אות לימוד): "עוד זאת אומר לי לבי", מיין הארץ זאגט מיר, "עצה טובה", א גוטע עצה פאר די וואס זענען פאריאגט צו ברענגען פרנסה, און פאר די וואס פארשטייען נישט קיין לערנען, "שילמוד בכל יום דף גמרא ופרק משניות באמירה בעלמא", זיי זאלן יעדן טאג זאגן א בלאט גמרא און א פרק משניות אפילו אן פארשטיין; ער דערציילט: איך האב געקענט א שוסטער וואס האט נישט פארשטאנען קיין לערנען, און ער פלעגט יעדן טאג זאגן אסאך בלעטער גמרא, ער האט יעדע יאר געענדיגט ש"ס, "והי' צלם אלקים על פניו כאחד הגדולים", ער האט געהאט א ליכטיגע פנים, עס האט אים געשיינט פון די הייליגע תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#712 - טו תשובה, לאז וואקסן דיין בארד און פיאות
אמונה, התחזקות, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


עס האט מיר זייער וויי געטון צו זען די פארשעמטע קליפ וואס דו האסט ארום געשיקט ווי דו שערסט אפ דיין בארד און פיאות; אוי לי, וי לי, אז מען שעמט זיך נישט מיט אזא זאך, די הייליגע חכמים זאגן (חגיגה טז.): "אם רואה אדם שיצרו מתגבר עליו", אויב א מענטש האט א שטארקע יצר הרע און ער זעט אז ער קען זיך נישט שטארקן, ער גייט טון נישט גוטע זאכן – "ילך למקום שאין מכירין אותו, וילבש שחורים ויתעטף שחורים", זאל ער גיין אין א טונקעלע פלאץ און זיך אנטון שווארץ, "ואל יחלל שם שמים בפרהסיא", און אכטונג געבן עס זאל נישט ווערן פארשוועכט דעם אייבערשטנ'ס נאמען; אז איינער פאלט אראפ און האט א שוואכע צייט - מאכט מען נישט פון דעם א קליפ, מען דארף זיך ווען באהאלטן; און יעצט האסטו מיך פארשעמט און אויך אונזער קהילה. דו דארפסט תשובה טון אויף דעם, ווייל אזויפיל בחורים און אינגעלייט זעען ווי מען שערט אפ בארד און פיאות אן קיין בושה; עס רייסט מיר ביים הארץ, עס איז א גרויסע חילול השם.


טו תשובה, לאז זיך וואקסן דיין בארד און פיאות, מאך נישט נאך די גוים, די וועג ווי זיי מאכן זיך בלוריות. מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות גילוח הלכה ג, אות ב), בארד און פיאות איז דער יסוד פון א איד, און חס ושלום אויב מען שניידט די בארד און פיאות - קען מען אינגאנצן פארפאלן גיין; איך בעט דיר מיט מיין גאנצע הארץ, מאך נישט נאך די גוים, מאך נישט נאך די וואס שערן אפ בארד און פיאות. מוהרא"ש זאגט, אז מען שערט אפ די בארד שניידט מען זיך אליינס אפ די פרנסה, און אז מען שערט אפ די פיאות - שניידט מען זיך אפ די שכל.


איך האף דו וועסט זיך בארעכענען, דו וועסט אכטונג געבן אויף דיין כבוד, דיין ווייב'ס כבוד, דיינע עלטערנ'ס כבוד; דיינע עלטערן זענען דיר אזוי געטריי, זיי טוען אלעס פאר דיר, און נאר פאר דעם אליינס, מאכן פרייליך עלטערן - לוינט זיי צו מאכן א נחת רוח, לוינט שוין אלעס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#711 - ראטעווען פון א פלאץ פון עבירות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך וויל דו זאלסט וויסן וואס גייט פאר מיט דיין ברודער ...; ער האט א דירה דא אין שטאט און עס איז דארט א פלאץ פון עבירות, עס איז דארט דא א גרויסע סקרין און מען קוקט דארט מאווי"ס גאנצע נעכט, אויך איז דא דארט שעדליכע מענטשן וואס טוען מעשה תועבה; איך ווייס נישט וואס דו קענסט טון, אבער אויב דו קענסט עפעס טון אים צו ראטעווען - זאלסטו אים ראטעווען.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#710 - די איינציגסטע זאך וואס בלייבט, איז דורות
חינוך הילדים, שלום בית, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר, בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


קום נישט יום טוב קיין אמעריקע, עס איז נישט שייך איבערצולאזן די משפחה; עלטערן דארפן זיין יום טוב אין שטוב, און אז דו ווילסט זיין ביים הייליגן קיבוץ - איז אין אמעריקע גארנישט מער ווי ביי ענק אין בני ברק; ענקער חבורה איז אזוי שיין, קענסט דארט מקבל זיין אלע הייליגע זאכן; ווייל דער הייליגער רבי האט קלאר געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן קפה), "דארט וואו מען וועט זיך ליב האבן און מען וועט רעדן פון מיר - דארט וועל איך זיין".


בלייב אין שטוב מיט די קינדער, ספעציעל יעצט ווען מיר שטייען אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך מחזק זיין צו זיין מער אין שטוב צו קענען מחנך זיין דיינע קינדער, ווייל ווען דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה פאר די אידן, האט ער געבעטן (שיר השירים רבה א, ד): "הָבִיאוּ לִי עֲרֵבִים טוֹבִים שֶׁתִּשְׁמְרוּהָ", ברענגט מיר א גאראנטי אז איר וועט היטן די תורה, די אידן האבן פרובירט צו ברענגען ערבים, אבער דער אייבערשטער האט דאס נישט אנגענומען, ביז די אידן האבן געזאגט: "בָּנֵינוּ עוֹרְבִים אוֹתָנוּ", אונזערע קינדער זענען אונזערע גאראנטיס אז מיר וועלן האלטן די תורה, האט דער אייבערשטער געזאגט: "הָא וַדַּאי עֲרֵבִים טוֹבִים", דאס זענען גוטע גאראנטיס, "עַל יְדֵיהֶם אֶתְּנֶנָּהּ לָכֶם", בזכות די קינדער וועל איך ענק געבן די תורה; איז יעצט אינעם הייליגן יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, דארפן מיר זיך שטארקן צו אכטונג געבן אויף די קינדער זיי זאלן לערנען און דאווענען.


מענטשן ניצן פרנסה פאר א תירוץ אראפ צו נעמען די שולד געפיל אז מען מאכט נישט קיין צייט פאר די קינדער; עס איז נישט ריכטיג, ווייל אפילו מען איז פאריאגט צו ברענגען פרנסה דארף מען נאכאלץ מאכן צייט אויסצולערנען די קינדער דרך ארץ, מידות טובות און יראת שמים. עס גייט אריבער די פאר יאר וואס מען לעבט, און וואס בלייבט פונעם מענטש? געלט און הייזער בלייבט נישט, די איינציגסטע זאך וואס בלייבט - איז דורות, און אז מען האט שכל, מען געבט אוועק צייט און כח פאר די קינדער, זיי אויסלערנען דאווענען, אויסלערנען מאכן ברכות, ליינען קריאת שמע, און אויף זיי נאכקוקן ווער זייערע חברים זענען, ווי די קינדער זענען אין די פרייע צייט - איז מען זוכה צו זען שיינע דורות, ערליכע דורות.


וויסן זאלסטו, נישטא קיין גרעסערע זאך ווי מחנך זיין די קינדער צו זיין ערליך און צו היטן די תורה, אפילו עס נעמט אוועק פון דיין צייט, עס גייט אויפן חשבון פון עבודת השם. מוהרנ"ת האט זייער אכטונג געגעבן זיך צו לייגן פרי צו קענען אויפשטיין זאגן תיקון חצות, מיט דעם אלעם, ווען ער האט געהאט קינדער אין שטוב און מען האט זיי געדארפט מחנך זיין - פלעגט ער אויפבלייבן זיי אפווארטן ווען זיי קומען אהיים פון חדר, פון ישיבה, ער האט געזאגט: "מיר איז חשוב די עבודה פון חינוך אזוי ווי די עבודה פון אויפשטיין חצות, קלאגן אויפן חורבן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#709 - נאר מיט תורה קען מען זיך שטארקן אויף נסיונות
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין ליבער ... נרו יאיר


יעצט אין די זומער טעג, אז מען ניצט אויס די טעג - קען מען ווערן א גרויסער ערליכער איד; די טעג זענען לאנגע טעג, מען קען זיך נישט לייגן פרי שלאפן, מען דארף ווארטן צו דאווענען מעריב; קען מען אין די צייט אריינכאפן לערנען פלייסיג שיעורים בכל התורה כולה, און אז מען מאכט זיך א סדר וואס מען וויל לערנען און וויפיל מען וויל אנקומען - קען מען זייער מצליח זיין.


מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו לערנען די פרשה פון די וואך, טייל איין די פרשה לויט די טעג פון די וואך, די הייליגע חכמים זאגן (ברכות ח.), ווער עס איז מעביר סדרה יעדע וואך - וועט זוכה זיין צו אריכות ימים ושנים, אויך איז דאס א סגולה פאר יראת שמים; דערפאר זאלסטו אנהייבן די וואך מיט לערנען חומש רש"י, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי, און אזוי ווייטער; נאכדעם זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין משניות, די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ז, ג): "אֵין כָּל הַגָלִיוֹת הַלָלוּ מִתְכַּנְסוֹת אֶלָא בִּזְכוּת מִשְׁנַיוֹת", 'משנה' איז די אותיות 'נשמה', דורך לערנען משניות ווערט די נשמה ריין, מען נעמט אראפ אלע פלעקן וואס מען האט גורם געווען דורך עבירות, דער מענטש איז זוכה ארויס צו גיין פון זיין אייגענע גלות דורך לערנען משניות, און דורך לערנען אסאך פרקים משניות איז מען זוכה צו פטר'ן דעם יצר הרע, אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען ש"ס כסדרן, הייב אן מסכת ברכות, און ווען דו ביסט מסיים - זאלסטו גיין צו מסכת שבת, און אזוי ווייטער, ביז דו וועסט ענדיגן גאנץ ש"ס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן אויף די ברענעדיגע נסיונות פון די זומער טעג; עס ברענט א פייער, די נסיונות ווערן מער און מער, שטערקער און שטערקער, און אידישע קינדער פאלן נעבעך אין עבירות, מען ווערט נכשל אין ראיות אסורות, מען קוקט עבירות, ביז מען פארלירט די גאנצע אמונה, מען פארלירט די גאנצע לעבן, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען זיך שטארקן און זיך ראטעווען. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (קידושין ל.), דער אייבערשטער זאגט, איך האב באשאפן דעם יצר הרע, "וּבָרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין", און אויך האב איך באשאפן א היילונג פארן יצר הרע, די הייליגע תורה; און אז מען לערנט תורה - קען מען זיך ראטעווען פון אים, און אפילו מען איז אריינגעפאלן אין נישט גוטע זאכן, מען האט געטון עבירות, מען געפינט זיך אין די טונקל, "בְּמַחֲשַׁכִּים הוֹשִׁיבַנִי" (איכה ג, ו), מען שפירט ווי מען וועט שוין בלייבן אין די פינסטערניש, "זֶה תַּלְמוּדָהּ שֶׁל בָּבֶל" (סנהדרין כד.), איז די עצה צו לערנען גמרא, לערנען בבלי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#708 - מען קען נישט אן חיזוק
אמונה, התחזקות, התבודדות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


מיינע עלטערן האבן מיך גערופן זיך באדאנקען פאר דעם וואס די בחורים פון אונזער ישיבה פון ארץ ישראל האבן געהאלפן אין מירון אנגרייטן די עסן פאר די פולע געסט וואס זענען געקומען צו די הילולת רבי שמעון בר יוחאי, ספעציעל האבן זיי מיר איבערגעגעבן א גריס פון דיין זון ... נרו יאיר, ווי איידל ער האט זיך אויפגעפירט, און ווי ער האט אזוי שיין געהאלפן מיט אזא דרך ארץ. אמאל איז דא איינער וואס העלפט און בשעת'ן העלפן בריקעט ער, מען כאפט פון אים וכו', און מען קען גארנישט זאגן ווייל ער העלפט און מאכט, און אמאל איז דא וואס זענען נישט איידל און מען זאגט גארנישט ווייל מען דארף צו זיי צוקומען, ברוך השם די בחורים פון אונזער ישיבה, ספעציעל דיין זון נרו יאיר - זענען פול מיט דרך ארץ, פול מיט יראת שמים און מידות טובות, זיי האבן אזוי שיין געהאלפן מיט גרויס דרך ארץ.


איך וויל דיך מחזק זיין, ליבער ברודער, הארציגער חבר, שטארק זיך; מען מוז זיך שטארקן, מען קען נישט אן חיזוק, יעדער דארף חיזוק, אויך די גרויסע צדיקים דארפן חיזוק. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קכו), מיר געפינען אין הייליגן זוהר, דער הייליגער תנא אלוקי רבי שמעון בר יוחאי, יעדע מאל די תלמידים האבן אים אויסגעלויבט אז עס האט געלוינט צו קומען אויף די וועלט צו הערן די שיינע חידושים וואס ער האט זיי מגלה געווען, גלייך געפינען מיר: "פתח ואמר", רבי שמעון בר יוחאי האט אנגעהויבן זאגן נייע תורות, מגלה זיין נייע סודות; ווייל אויך אויף די גרויסע צדיקים איז איבער געגאנגען וואס איז איבער געגאנגען, און נאר וויבאלד זיי האבן זיך געשטארקט זענען זיי צוגעקומען צו וואס זיי זענען צוגעקומען, און אז דער סמ"ך מ"ם רעדט דיר איין אז דו ביסט שוין א פארפאלענער, פון דיר וועט שוין גארנישט זיין - זאלסטו אים נישט אויסהערן, דערמאן זיך אין די הייליגע צדיקים, זיי האט מען אויך איינגערעדט אז זיי זענען שוין פארפאלן וכו', זיי האט מען אויך געוואלט צעברעכן.


דער רבי האט דערציילט (שם חלק ב, סימן מח), דעם הייליגן בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט מען אמאל מודיע געווען אז ער האט אלעס פארלוירן, ער האט פארלוירן זיין גאנצע עולם הבא, און דער הייליגער בעל שם טוב האט זיך זייער געדארפט שטארקן, ער האט דעמאלט געזאגט: "איך וועל ווייטער דינען דעם אייבערשטן אן קיין עולם הבא", און אמאל האט ער געהערט א כרוז פון הימל ביים אנצינדן די לילקע ציבעך פון א לעכט געמאכט פון חלב אז ער האט אלעס פארלוירן, האט ער גלייך געזאגט אז ער וועט נאר אזוי טון (עיין חיי מוהר"ן, סימן תקנב); דער רבי האט אונז דערציילט די מעשיות אריינצוברענגען אין אונז אז מיר זאלן נישט ווערן צעבראכן פון קיין שום זאך, און אפילו מען וועט הערן א כרוז פון הימל אז מען איז שוין פארפאלן, מען איז דערנאך - זאל מען זיך נישט צו טון מאכן פון דעם, מען זאל בלייבן ווייטער דינען דעם אייבערשטן מיט ליבשאפט און הכנעה, וועט אים שטענדיג גוט זיין, בזה ובבא.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#707 - זיך באדאנקען מיט דרך ארץ
חינוך הילדים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בין זייער צופרידן פון דיין התנהגות אין ישיבה, פון דיין דרך ארץ און פון דיין יראת שמים. איך וויל דיך מחזק זיין, יעצט קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען נאכאמאל מקבל זיין די תורה; וויסן זאלסטו, דרך ארץ איז די הקדמה צו קבלת התורה, די הייליגע חכמים זאגן (תנא דבי אליהו, א): "דֶּרֶךְ אֶרֶץ קָדְמָה לַתּוֹרָה", די ערשטע זאך איז דרך ארץ, זיך אויפפירן שיין און איידל, בפרט צו די עלטערן, און צו די זיידע און באבע; און אז עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר זענען נאכאמאל מקבל די תורה - דארפן מיר זיך שטארקן אין דרך ארץ.


פון די וויכטיגסטע זאכן איז 'זיין דאנקבאר', זיך באדאנקען פאר יעדן וואס טוט פאר דיר. אז דו ביסט ביי דיינע עלטערן אין שטוב - זאלסטו זיך שטענדיג באדאנקען פאר זיי; ווען זיי געבן דיר עסן - זאלסטו זיך באדאנקען, און ווען זיי מאכן דיר די קליידער - זאלסטו זיך נאכאמאל באדאנקען, און אז זיי זארגן פאר דיר - זאלסטו זיי דאנקען מיטן גאנצן הארץ; און אז דו ביסט ביי דיין זיידע באבע - זאלסטו זיך באדאנקען פאר זיי, און חס ושלום נישט לאכן אדער שפעטן, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (אבות ה, כ): "עַז פָּנִים לְגֵיהִנֹּם" אן עז פנים קומט אן אין גיהנום, "וּבֹשֶׁת פָּנִים לְגַן עֵדֶן", און דער וואס פירט זיך איידל - וועט דאס אים ברענגען צו די העכסטע מדריגה; אויך זאלסטו זיך פירן מיט די גוטע מנהג, זאלסט פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" וואו דו וועסט נאר זיין; ביי דיינע עלטערן, ביי א זיידע, וואו אימער - זאלסטו פרעגן: "וואס קען איך העלפן?" און נאכן עסן די סעודה זאלסטו נישט נעלם ווערן, ווייל אז מען עסט א סעודה איז דרך ארץ צו העלפן רייניגן, און איידער דו גייסט ארויס - זאלסטו זען אויב עס איז דא מיסט, זאלסט העלפן אראפטראגן די מיסט, און אז עפעס האט זיך אויסגעגאסן וכדומה - זאלסטו נישט גיין און קומען כאילו דאס מיינט מען נישט דיר, נאר זאלסט העלפן רייניגן.


נאך א וויכטיגע זאך, אז דיינע עלטערן וועקן דיך אויף אינדערפרי צו זמן קריאת שמע אדער צו זמן תפילה - זאלסטו חס ושלום נישט רעדן מיט חוצפה, שרייען: "לאזט מיך אפ"; זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי זארגן פאר דיר פאר דיין גוטס, פאר דיין אייביגע טובה, און אז דו שלאפסט ביי א זיידע און באבע און זיי וועקן דיך אויף אינדערפרי צו גיין אין ישיבה - זאלסטו חס ושלום זיך מתחצף זיין צו זיי, זאלסט זיך באדאנקען פאר זיי אז זיי לאזן דיך וואוינען ביי זיי, און אז זיי זארגן פאר דיר וכו', און נאך דיין חתונה אז דו וועסט גיין צו דיין שווער, און דיין שווער וועט קלאפן אין טיר און שרייען: "סוף זמן קריאת שמע!" זאלסטו נישט טשעפען דיין ווייב אדער לאכן פון דיין שווער, זאלסט זיך פירן מיט דרך ארץ.


געדענק, מיר זענען אידישע קינדער, מיר זענען נישט קיין גוים, ליידער זענען מיר אין א טיפע לאנגע טונקעלע גלות און מען מיינט שוין אז עלטערן טארן גארנישט זאגן פאר קינדער, און עס איז שוין געווארן א שיטה אז עלטערן טארן זיך נישט אריינמישן ביי די קינדער; אוי לנו, וויי איז פאר אונז, און אז מען גייט צו מטפלים, מען גייט זיך היילן - איז דאס פון זייערע ערשטע גיפטיגע סם, צו שפעטן פון עלטערן און אויסלערנען די יונגט אפצוהאקן פון די עלטערן, און מען לערנט אויס די עלטערן אז זיי זאלן גארנישט זאגן פאר די קינדער; דאס איז קעגן די הייליגע תורה, ווייל עלטערן מעגן זאגן און עלטערן דארפן זאגן פאר די קינדער ווי אזוי זיך צו פירן.


מיין נישט אז די זאכן זענען נישט וויכטיגע זאכן, דרך ארץ איז פון די הייליגסטע זאכן. די הייליגע חכמים זאגן (יומא פו.) אויפן פסוק (דברים ו, ה): "'וְאָהַבְתָּ אֵת ה' אֱלֹהֶיךָ', שֶׁיְּהֵא שֵּׁם שָׁמַיִם מִתְאַהֵב עַל יָדְךָ", א מענטש דארף זען אז דורך אים זאלן מענטשן קומען ליב צו האבן דעם אייבערשטן; ווען א מענטש לערנט די הייליגע תורה און ער איז משמש תלמידי חכמים, אז ער פירט זיך אויף איידל מיט דרך ארץ, וואס זאגט מען? "אַשְׁרֵי אָבִיו, אַשְׁרֵי רַבּוֹ, שֶׁלִּמְּדוֹ תּוֹרָה", וואויל זענען זיינע עלטערן און וואויל איז פאר זיינע רבי'ס וואס האבן אים געלערנט תורה, עס ווערט געהייליגט דעם אייבערשטנ'ס נאמען דורך אים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#706 - נאר איידעלע און ערליכע חברים
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך בענק זיך צו דיר, איך ווארט צו הערן פון דיר; אמאל פלעגסטו מיר שרייבן בריוון, איך ווארט צו זען דיינע בריוון, איך וויל זען דיין סדר היום, וויפיל דו לערנסט, און ווי דו שטארקסט זיך בעבודת השם.


חבר זיך נאר מיט גוטע חברים, ערליכע חברים, ווייל יעצט אין די זומער טעג זענען די נסיונות גרויס, און נאר אז מען האט גוטע חברים, איידעלע און ערליכע חברים - קען מען זיך האלטן שטארק. די סימן צו וויסן ווער איז א גוטער חבר און פון וועם מען דארף זיך דערווייטערן - איז די מויל; דער וואס רעדט איידל און פירט זיך מיט תמימות - דער איז א גוטער חבר, און חס ושלום אויב מען הערט איינעם רעדן נישט איידל - דארף מען זיך זייער אכטונג געבן פון אים, און אפילו יענער זעט אויס ווי אן ערליכער, דארף מען וויסן אז דאס איז נאר פון אינדרויסן, ער איז נישט תוכו כברו, פון אינעווייניג איז פול מיט שלענג און עגדיסן און מען קען געביסן ווערן פון אים.


גיי נישט אין ליידיגע שטילע פלעצער, אין ליידיגע שולן וכדומה, דריי זיך נאר אין פלעצער וואו עס זענען דא מענטשן, וואו מען קען זען אלעס וואס טוט זיך דארט, ווייל אין די ליידיגע שולן קען מען אריינפאלן מיט נישט גוטע זאכן, מען קען אנקומען צו ווערן אומגליקליך דורך בעלי עבירות, די בעלי עבירות זוכן שטילע פלעצער, ליידיגע מקוואות, ליידיגע שטיבלעך, זיי לאקערן אויף בחורים זיי צו פאנגען אין זייער ביטערע נעץ, און אז א פרעמדער מענטש רופט דיך אין א שטילע פלאץ - זאלסטו נישט גיין, און אז חלילה וחס איינער וויל דיך מטמא זיין, איינער וויל דיך אנרירן... - זאלסטו בעטן פאר הילף, שעם זיך נישט און האב נישט מורא, געב אכטונג אויף דיין לעבן, אויף דיין עתיד.


קיינמאל זאלסטו נישט אריינקוקן אין א חבר'ס טעלעפאן, אמאל קען מען מיט איין שלעכטע קוק פארלירן די גאנצע יראת שמים, און מען דארף זיך נאכדעם מוטשען די גאנצע לעבן, ניץ אויס דיין צייט צו טון חסד, צו העלפן אין שטוב, העלפן די עלטערן, און העלפן אין שול, אין ישיבה וכדומה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#705 - סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה?
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת נשא א', ג' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


ליבער ברודער, הארציגער חבר, זיי זיך מקבל צו לערנען יעדן טאג די הייליגע תורה, מאך זיך א סדר צו לערנען יעדן טאג מקרא, משנה, גמרא און הלכה. ביים אנהייב וועסטו נאכנישט פארשטייין אלעס וואס דו לערנסט, דאך זאלסטו לערנען, זאלסט גורס זיין די ווערטער, זאג די ווערטער, ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (קדושים פה:), ווען א מענטש לערנט תורה און ער פארשטייט נישט וואס ער לערנט, "וְהוּא בִּרְחִימוּתָא דְּאוֹרַיְיתָא, לָעֵי בָּהּ, וּמְגַּמְגֵּם בָּהּ בְּגִמְגוּמָא דְּלָא יָדַע", און פון גרויס ליבשאפט צו די תורה, לערנט ער ווייטער אפילו ער פארשטייט נאכנישט וואס ער לערנט; "כָּל מִלָּה וּמִלָּה סַלְּקָא", יעדעס ווארט תורה וואס ער לערנט גייט ארויף אויבן אין הימל, "וְקוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא חַדֵּי בְּהַהִיא מִלָּה", און דער אייבערשטער פרייט זיך מיט יעדע ווארט תורה, דער אייבערשטער נעמט די ווערטער און פלאנצט איין די ווערטער אויבן אין הימל ארום א טייך, און עס ווערט פון זיי גרויסע 'ערבות' ביימער, עיין שם.


ליבער ברודער, זע אז דיינע טעג און דיינע יארן זאלן דיר נישט אריבער גיין מיט גארנישט און מיט נישט; פארוואס זאלסטו נישט אנהייבן לערנען תורה? די תירוצים דיינע זענען נישט קיין אמת'ע תירוצים, און אז דו האסט נישט קיין חברותא, דו האסט נישט קיין מסגרת וכדומה - הייב אן פאר דיר אליין לערנען, און אז מען האט דיך צעקלאפט אין דיינע יונגע יארן, מען האט דיר אויפגעוויזן אז דו וועסט שוין מער קיינמאל נישט זיין א תלמיד חכם - איז דאס נישט קיין תירוץ אויף נישט צו לערנען. נעם א משניות און הייב אן מסכת ברכות, זאג די ווערטער פון די משנה הויך מיט א געשמאק און מיט א זיסקייט, זאג א משנה נאך א משנה, ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע פרק, נאכדעם הייב אן פרק ב, און אזוי גיי ווייטער ביז דו וועסט ענדיגן די ערשטע מסכתא, נאכדעם זאלסטו אנהייבן מסכת פאה; אזוי זאלסטו לערנען מסכתא נאך מסכתא, ביז דו וועסט ענדיגן סדר זרעים. נאכדעם זאלסטו גיין צו סדר מועד, ביז דו וועסט זוכה זיין צו ענדיגן ששה סדרי משנה, און אזוי זאלסטו טון מיט גמרא; הייב אן לערנען מסכת ברכות, לערן א בלאט נאך א בלאט, און אז דו פארשטייסט נישט - זאלסטו נישט ווערן צעבראכן, זאלסט בעטן און וויינען צום אייבערשטן עס זאל זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין פארשטאנד, דו זאלסט זוכה זיין צו פארשטיין די הייליגע תורה, און אז דו פארשטייסט נאכאלץ נישט - זאלסטו ווייטער זאגן די ווערטער ביז דו וועסט קומען צו פארשטיין.


עס קען זיך הערן אינטערעסאנט, סתם זאגן די ווערטער, איז דאס דען לימוד התורה? ליבער ברודער, ערשטנס זאלסטו וויסן אז יא, דאס אליין איז לימוד התורה; די הייליגע חכמים זאגן (עבודה זרה יט.): "לעולם ליגריס איניש", א מענטש זאל לערנען בגירסא, "ואף על גב דלא ידע מאי קאמר", אפילו ער פארשטייט נאכנישט דאס לערנען; און צווייטנס, דאס איז די וועג צו קומען צו פארשטיין, ווייל ווען מען איז מדקדק און מען וויל גלייך פארשטיין די טיפקייט פון יעדע ווארט תורה - טוט דאס מבלבל זיין דעם מענטש, און דאס קען אמאל צוברענגען אז מען זאל אפלאזן דאס לערנען, אבער אז מען לערנט מער אויפן שנעלן וועג, און אז מען פארשטייט נאכנישט אזוי קלאר גייט מען ווייטער, מען שטעלט זיך נישט אפ - דאס ברענגט א שטארקע חשק צו לערנען מער און מער, און דאס מאכט מען זאל פארשטיין דאס לערנען.


הייב שוין אן לערנען, קוק נישט אויף קיינעם, און זיי גרייט אז מען וועט דאס דיר אוועק מאכן, מענטשן וועלן שמייכלען, מען וועט לאכן וכו', אויך וועט מען זיך וועלן טענה'ען מיט דיר, ווייל אזוי גייט עס מיט יעדע זאך אין עבודת השם, ווי נאר א מענטש הייבט אן דינען דעם אייבערשטן מיט אן אמת דארף ער אריבער גיין די מניעה אז מען שפעט און מען לאכט פון אים, און טאקע דערפאר הייבט אן דער הייליגע שלחן ערוך אין די ערשטע סימן: "ולא יבוש מפני המלעיגים עליו בעבודת השם יתברך", מען זאל זיך נישט שעמען פון די וואס שפעטן אפ פון דינען דעם אייבערשטן; ווייל דאס איז די וויכטיגסטע הקדמה איידער מען הייבט אן לערנען שלחן ערוך, צו וויסן אז עס גייען זיין מענטשן וואס גייען פון אים שפעטן; דערפאר זאלסטו זיין שטארק נישט אפצולאזן דאס לערנען די הייליגע תורה, און ביז א קורצע צייט וועסטו זוכה זיין אז עס וועט זיך עפענען פאר דיר דיינע אויגן און דיין שכל, דו וועסט זוכה זיין צו פארשטיין דאס לערנען און ווערן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#704 - א גוי בין איך נישט
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת נשא א', ב' סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו, מיר גייען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה פונדאסניי - זאלסטו זיך זייער פרייען, ווייל די גאנצע וועלט שטייט נאר בזכות וואס מיר האבן מקבל געווען די תורה. די הייליגע חכמים זאגן (שמות רבה מז, ד), וואלטן די אידן נישט מקבל געווען די תורה - וואלט דער אייבערשטער געמאכט אויס וועלט; קומט אויס אז היינט יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - איז זייער א פרייליכע צייט, אז מיר האבן מקבל געווען די תורה און מיר האלטן די תורה, מיר זענען מחי' די גאנצע וועלט, א גאנץ יום טוב דארף מען זיין נאר פרייליך.


ליבער ברודער, יעצט אינעם יום טוב שבועות, זמן מתן תורתינו - זאלסטו זיך זייער פרייען, לאז זיך נישט צעברעכן, פריי זיך מיט 'שלא עשני גוי', א גוי בין איך נישט, איך בין א איד. די הייליגע חכמים זאגן (מדרש פליאה), גלייך ווען דער אייבערשטער האט אנגעהויבן זאגן די ערשטע דיבור: "אנכי ה' אלוקיך" - האט משה רבינו שוין אויסגעשריגן: "שלא עשני גוי"; ווייל דאס איז דאך די גרעסטע שמחה, אז מיר זענען אויסדערוועלט, מיר זענען דעם אייבערשטנ'ס קינדער; פון די שמחה קען מען נישט אראפפאלן, ווייל אפילו מען זעט זיך זייער ווייט, מען זעט זיך זייער געפאלן, מען לערנט נישט, מען דאווענט נישט, מען זעט נאר שלעכטס אין זיך, מען האט נישט מיט וואס צו זיין פרייליך - קען מען נאכאלץ זיין פרייליך מיט דעם אז מען איז נישט קיין גוי, און דאס איז נאך א טעם פארוואס מיר מאכן די ברכה יעדן טאג אז מיר זענען נישט קיין גוי, לכאורה וואלט ווען געווען ריכטיג צו זאגן א ברכה: "שעשני ישראל", אז מיר זענען אידן, וואס מאכט מען א פארקערטע ברכה, אז מיר זענען נישט קיין גוי? נאר דער יצר הרע זוכט אלע וועגן ווי אזוי צו צעקלאפן דעם מענטש און אים אויפווייזן אז ער איז שוין גארנישט ווערד, און פון אים וועט שוין גארנישט זיין; וואלט דער מענטש אריין אין א קטנות הדעת נישט צו מאכן די ברכה 'שעשני ישראל', ער וואלט זיך געקלאפט: 'בין איך דעם א איד? אזוי פירט זיך אויף א איד? קען איך דען מאכן די ברכה בשם ומלכות – 'שעשני ישראל'? איך בין נישט אזוי ווי מען דארף צו זיין'; דערפאר מאכן מיר די ברכה 'שלא עשני גוי' אז אפילו דער וואס איז גוט צעבראכן און ער האלט זיך פאר א גארנישט - קען אויך אויסשרייען: 'שלא עשני גוי, וואס זאל נאר זיין, א גוי בין איך נישט, איך בין באשאפן מזרע ישראל'; על כן ליבער ברודער זאלסטו זיך זייער פרייען מיט 'שלא עשני גוי', אז מיר זענען זוכה צו קבלת התורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#703 - קיין איין שלעכט ווארט אויף קיינעם
שלום בית, התחזקות, מחלוקת, שלום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת נשא א', ראש חודש סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מען קען נישט צוקומען צו שמחה נאר דורך תפילה; מען דארף בעטן דעם אייבערשטן יעדן טאג אז מען זאל זוכה זיין צו זיין פרייליך, ווייל ווען א מענטש איז פרייליך וועט ער צוקומען צו די העכסטע מדריגות וואס איז דא אויף די וועלט.


שמחה פארברענט אלע קליפות, און מוהרא"ש זאגט אז דאס איז דער סימן ווי אזוי א מענטש קען זיך מעסטן צי ער איז ביי די קדושה, צי חס ושלום ביי די טומאה; ער זאל קוקן אויב ער איז פרייליך, ווייל שמחה פארברענט אלע קליפות, וואס זייער גאנצער זאך איז עצבות ומרה שחורה, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה סה, כה): "וְנָחָשׁ עָפָר לַחְמוֹ", עפר דאס איז עצבות ועצלות, וואס דאס קומט פון יסוד העפר (עיין לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן קפט).


יעצט ווען עס קומט דער הייליגער יום טוב שבועות, 'זמן מתן תורתינו', מיר גייען זוכה זיין נאכאמאל צו מקבל זיין די הייליגע תורה, זאלסטו זיך פארנעמען מער נישט צו רעדן קיין שלעכטס אויף קיין שום איד, ווייל די הייליגע חכמים זאגן (ויקרא רבה ט, ט), ווען די אידן זענען געגאנגען אין מדבר איז אלץ געווען מחלוקת, און ווען מען איז געקומען צום בארג סיני - דארט האבן אלע אידן שלום געמאכט, מען האט זיך נישט געקריגט, האט דער אייבערשטער געזאגט: "הֲרֵי שָׁעָה שֶׁאֲנִי נוֹתֵן תּוֹרָה לְבָנָי", יעצט איז די צייט צו געבן די תורה פאר די אידן, ווייל מען קען נישט מקבל זיין די תורה נאר דורך ליבשאפט און אחדות; אז דו וועסט קוקן מיט רחמנות אויף אנדערע - וועט אוועק פאלן די פיינטשאפט, דו וועסט זיך קענען אויסקומען מיט יעדן איינעם; בפרט אין שטוב, דארט דארף מען זיך זייער פארלייגן און טון אלעס אבי עס זאל זיין שלום; מיט די עלטערן און מיט די קינדער און מיט די געשוויסטער. זוך נישט צו זיין גערעכט, זוך צו מאכן שלום - וועסטו זוכה זיין צו באקומען די הייליגע תורה, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (פסיקתא דרב כהנא יב, יד), דער אייבערשטער זאגט: "התורה כולה שלום", פארוועם געב איך איר? פאר די וואס זענען בשלום, אזוי ווי עס שטייט (משלי ג, יז): "וכל נתיבותיה שלום".


טייערער ברודער, הארציגער חבר, מיר שטייען נאכאמאל ביים בארג סיני, מיר זענען מקבל די תורה; זאלסטו אפלאזן די עצבות ומרה שחורה, מאך זיך א שטארקע קבלה אז דו גייסט נישט רעדן קיין איין שלעכט ווארט אויף קיינעם, דאס וועט דיר העלפן דו זאלסט קענען מקבל זיין די תורה און קענען לערנען פלייסיג די הייליגע תורה, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן צא): "סגולה להתמדת התורה" - נישט צו רעדן אויף אידישע קינדער, ווייל נאר אז מען קוקט גוט אויף יעדן איינעם - קען מען ליב האבן די תורה, עיין שם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#702 - אויפבויען פיר כיתות אין מחנה אילן החיים
התחזקות, הפצה, צדקה, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, ער"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


שבתי מארקוס נרו יאיר, וויליאמסבורג


איך דאנק דיך זייער פאר אלעס וואס דו העלפסט מיר, און וואס דו טוסט פאר אונזערע מוסדות, סיי מיטן צאלן די רענט פאר די ישיבה אין שטאט, און סיי פארן "קרן הבנין", פארן שאפן די געלט פאר די בנינים אין קרית ברסלב ליבערטי.


יעדע מאל איך בין אין שטעטל און איך גיי באזוכן די חדר – דערקוויקט מיר מיין הארץ צו זען די שיינע שטאק וואס מען האט אויפגעבויט; אזא רחבות, אזא באקוועמקייט, ליכטיג און לופטיג, ממש א מחי'.


אויך יעצט ווען דו האסט זיך אונטערגענומען מיט דיין שותף אשר בער אינדארסקי נרו יאיר, צו אויפבויען פיר כיתות אין מחנה אילן החיים, פאר די קינדער צו לערנען זומער אין וואלד; וואויל איז דיר, וואויל איז ענקער חלק, דער אייבערשטער זאל דיר געבן כח און חן, אז דו און דיין שותף, ענק זאלן קענען ווייטער זיין די גוטע שלוחים צו בויען די מוסדות, ענק זאלן זוכה זיין צו נחת פון ענקערע דורות.


יעצט שבועות איז דאך דיין יום טוב, איך געדענק אז דו ביסט מקורב געווארן יארן צוריק אין אן ערב שבועות פארנדיג קיין קרית יואל, און אויפן וועג האסטו אויסגעהערט א שיעור פון ישיבה, הכנה לקבלת התורה, און דאס האט דיר אויפגעפלאקערט דיין הארץ צו לערנען אויפן סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), אשרינו...

#701 - ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין קינד טוט דאס
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, ער"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד הרב ... שליט"א


היינט איז א טאג וואס אלע בעטן פאר גוטע קינדער, מען לויפט צו קברי צדיקים, מען זאגט יום כיפור קטן און מען וויינט זיך אויס מיט תפילת השל"ה.


איך ווייס פון דיינע שווערע נסיונות, איך טראכט אן עצה פאר דיר, יעדע מאל דו ווילסט גיין אין קיאסק קוקן וכו' – זאלסט טראכטן: 'ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין זון אדער מיין טאכטער טוען דאס? ווי אזוי וועל איך רעאגירן? וואס וועל איך טון?'


וויסן זאלסטו, אלעס וואס דו טוסט, אפילו דו טוסט עס באהאלטענערהייט – וועט זיין פאר דיינע קינדער שווערע נסיונות, דאס וואס דו ווילסט אז דיינע קינדער זאלן זיין – דאס דארפסטו טון.


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ספר חלק ב, סימן ה): "מִי שֶׁאֵין מִסְתַּכֵּל עַל נָשִׁים", ווער עס היט זיינע אויגן, "זוֹכֶה שֶׁזַּרְעוֹ יְחַבְּרוּ פֵּרוּשִׁים עַל הַתּוֹרָה", איז זוכה צו קינדער תלמידי חכמים וואס וועלן ארויסגעבן ספרים, שרייבן חידושי תורה.


ליבער ברודער, יעצט ווען עס קומט די הייליגע יום טוב שבועות, פון יעצט זאלסטו מער נישט אריבערטרעטן די שוועל פון קיאסק, גיי מער נישט אהין, זיי מקבל די תורה; דו ביסט דאך אזא גוטער מענטש, האסט אזעלכע איידלקייטן, האסט אזא גוטע נאטור, מיט א הייליגע נשמה, האסט א וואוילע ווייב מיט זיסע קינדער, גיי מער נישט קוקן וכו', טו עס פאר דיינע קינדער; איך קען נישט טראכטן און איך וויל נישט טראכטן פון די צער וואס טאטע מאמע גייען אריבער ווען זיי זעען ווי די קינדער נעמען די סמארטפאון וכו', אדער גייען קוקן וכו'.


הייב אן משניות, זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות מיט דעם יום תהלים; די תורה וועט דיר אויסוואשן דיין נשמה, עס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער צדיק, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.


איך האב דיך ליב, איך ווייס אז דו ווילסט זיין גוט, דו ביסט פשוט געפאנגען – איינגעשפארט אין תפיסה, אבער מיט די חיזוק פון הייליגן רבי'ן, די עצות און חיזוק פון צדיק – קען מען ארויסגיין פון אלע תפיסות.

#700 - ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין קינד טוט דאס
חינוך הילדים, התחזקות, טעלעפאן, מנין

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, כ"ז אייר, ער"ח סיון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד הרב ... שליט"א


היינט איז א טאג וואס אלע בעטן פאר גוטע קינדער, מען לויפט צו קברי צדיקים, מען זאגט יום כיפור קטן און מען וויינט זיך אויס מיט תפילת השל"ה.


איך ווייס פון דיינע שווערע נסיונות, איך טראכט אן עצה פאר דיר, יעדע מאל דו ווילסט גיין אין קיאסק קוקן וכו' – זאלסט טראכטן: 'ווי אזוי וואלט איך געשפירט ווען מיין זון אדער מיין טאכטער טוען דאס? ווי אזוי וועל איך רעאגירן? וואס וועל איך טון?'


וויסן זאלסטו, אלעס וואס דו טוסט, אפילו דו טוסט עס באהאלטענערהייט – וועט זיין פאר דיינע קינדער שווערע נסיונות, דאס וואס דו ווילסט אז דיינע קינדער זאלן זיין – דאס דארפסטו טון.


דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות ספר חלק ב, סימן ה): "מִי שֶׁאֵין מִסְתַּכֵּל עַל נָשִׁים", ווער עס היט זיינע אויגן, "זוֹכֶה שֶׁזַּרְעוֹ יְחַבְּרוּ פֵּרוּשִׁים עַל הַתּוֹרָה", איז זוכה צו קינדער תלמידי חכמים וואס וועלן ארויסגעבן ספרים, שרייבן חידושי תורה.


ליבער ברודער, יעצט ווען עס קומט די הייליגע יום טוב שבועות, פון יעצט זאלסטו מער נישט אריבערטרעטן די שוועל פון קיאסק, גיי מער נישט אהין, זיי מקבל די תורה; דו ביסט דאך אזא גוטער מענטש, האסט אזעלכע איידלקייטן, האסט אזא גוטע נאטור, מיט א הייליגע נשמה, האסט א וואוילע ווייב מיט זיסע קינדער, גיי מער נישט קוקן וכו', טו עס פאר דיינע קינדער; איך קען נישט טראכטן און איך וויל נישט טראכטן פון די צער וואס טאטע מאמע גייען אריבער ווען זיי זעען ווי די קינדער נעמען די סמארטפאון וכו', אדער גייען קוקן וכו'.


הייב אן משניות, זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות מיט דעם יום תהלים; די תורה וועט דיר אויסוואשן דיין נשמה, עס וועט דיך מאכן פאר א גרויסער צדיק, און זיי מקפיד צו דאווענען די דריי תפילות מיט מנין.


איך האב דיך ליב, איך ווייס אז דו ווילסט זיין גוט, דו ביסט פשוט געפאנגען – איינגעשפארט אין תפיסה, אבער מיט די חיזוק פון הייליגן רבי'ן, די עצות און חיזוק פון צדיק – קען מען ארויסגיין פון אלע תפיסות.

#699 - לוינט זיך נישט צו מאכן חובות
התחזקות, פרנסה, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


בנוגע איבערבויען די הויז וכו'; מאך נישט נארישע זאכן, ענדליך ביסטו ארויס פון דיינע חובות, וואס פעלט דיר אויס נאכאמאל חובות... ענדערש זיצן אין א דירה וואס איז נישט אזוי גרויס, נישט אזוי שיין און מסודר – ווי איידער זיך מאכן חובות. נישט איך זאג דאס, דער הייליגער רבי זאגט דאס, דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קכב): "וְטוֹב לִסְבֹּל דֹּחַק", ענדערש זאל מען ליידן די דחקות "אֲפִלּוּ בִּמְזוֹנוֹת, וְכָל שֶׁכֵּן בְּמַלְבּוּשִׁים וְדִירוֹת וְכוּ'", סיי ביים עסן, קליידונג און א דירה וכו', "וְלֹא לִהְיוֹת בַּעַל חוֹב", ווי זיין אין חובות.


היט דיינע אויגן, היט זיך נישט צו האבן קיין טעלעפאן, טעבלעט וואס מען קען אראפפאלן, קוקן עבירות חס ושלום. מוהרא"ש זאגט אז דאס איז וואס דער הייליגער רבי זאגט, עס איז דא עבירות וואס מאכט מען זאל זיין א בעל חוב (שם, סימן קיב), אז דאס איז די עבירה פון זיך נישט היטן די אויגן און פאלן בקדושה רחמנא לצלן, די עבירה פון אדם הראשון, "בעצבון תאכלנה", ביז מען קומט צו ווערן "עֶבֶד לוֹוֶה לְאִישׁ מַלְוֶה" (משלי כב, ז); דער אייבערשטער זאל אונז היטן פון דעם.

#698 - א סמארטפאון מיט התקרבות צום רבי'ן גייט נישט אינאיינעם
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך וויל זיך אויסשמועסן אביסל מיין הארץ; איך בין זייער צעבראכן, איך האב אזויפיל אוועקגעגעבן פאר דיר, אזויפיל בזיונות געליטן וכו' וכו', אויך האב איך דיר אזויפיל יארן אויפגעצויגן ווי אן אייגן קינד, שפעטער האב איך דיר געברענגט דיין שידוך, זיך שטענדיג געזארגט פאר דיר, און נאך יעצט; איך האב א געפיל אז דו האסט עפעס א נישט גוטע זאך באהאלטן, אדער א טעלעפאן, אדער א טעבלעט, לעפטאפ וכדומה; וואס מאכט מיך טראכטן? ווייל איך זע דיך מער נישט, איך זע דו האסט זיך אפגעקילט.


די הייליגע חכמים דערציילן (עבודה זרה יז:), ווען מען האט געכאפט דעם הייליגן רבי אלעזר בן פרטא און מען האט אים געפרעגט: "היתכן דו לערנסט תורה ווען די געזעץ לאזט נישט, און היתכן דו ביסט א רויבער, דו גנב'סט?" האט ער געענטפערט: די צוויי זאכן גייען נישט אינאיינעם, "אִי סַיָּפָא לָא סָפְרָא", אויב בין איך א גנב – לערן איך נישט, "וְאִי סָפְרָא לָא סַיָּפָא", און אויב לערן איך – בין איך נישט קיין גנב, דאס גייט נישט אינאיינעם; דאס זאג איך דיר, דאס גייט נישט אינאיינעם; א סמארטפאון מיט התקרבות צום רבי'ן גייט נישט אינאיינעם, ליצנות, נאוף, אביזרייהו דגילוי עריות גייט נישט מיט יראת שמים, און דו פלעגסט קומען צו די שיעורים, דו פלעגסט זיך צוהערן צו די שמועסן פון יראת שמים, און שוין לאנגע וואכן וואס איך הער נישט פון דיר, און איך זע דיך נישט, קומסט מער נישט אין שול; אוי רייסט מיר מיין הארץ, איך האב דאך אזוי געוואלט זען ערליכע דורות ביי ביינע תלמידים, וואס וועט זיין...


ליבער ברודער, ביסט מיר איינגעקריצט אין הארץ, אויב איז אמת וואס איך טראכט, בעט איך דיר זייער, נעם א האמער, נעם א האק, און צעברעך די עבודה זרה, זיי מקיים די מצוה פון (דברים יב, ג): "וְנִתַּצְתֶּם אֶת מִזְבְּחֹתָם, וְשִׁבַּרְתֶּם אֶת מַצֵּבֹתָם, וַאֲשֵׁרֵיהֶם תִּשְׂרְפוּן בָּאֵשׁ", און קום צוריק, קום אין שול; ווי קען זיין א איד קומט נישט אין שול? קום אין שול, קום דאווענען די דריי תפילות, קום צו א שיעור, נעם זיך א חברותא, קלעב זיך צוריק צו צום אייבערשטן, חדש ימינו כקדם, באניי זיך אין לימוד התורה; מיר גייען מקבל זיין יום טוב שבועות די תורה, מוהרנ"ת האט געטאנצן שבועות מיט די תורה: "א נייע תורה, א נייע תורה!"


און אויב איז דאס נאר א חלום, וויל איך וויסן אויב קען איך עפעס העלפן, וואס גייט אריבער אז מען זעט דיך מער נישט? הלוואי חלום איך, הלוואי האסטו גארנישט קיין שלעכטס.


ווי עס זאל נאר זיין, שטארק זיך מיט אמונה, שטארק זיך מיט תורה ותפילה, שטארק זיך מיט דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל מיר געבן כח צו קענען ווייטער אנהאלטן און טון וואס מוהרא"ש האט מיר געזאגט צו טון, מחזק זיין בחורים און אברכים וכו'.

#697 - לערנען די וועכנטליכע בריוון
אמונה, התחזקות, הפצה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... תחי', תלמידת בית פיגא, קרית יואל


איך האב ערהאלטן אייערע מעסעדזשעס.


אז איר ווילט מיך זען, איר בענקט זיך צו מיר – זאלט איר קוקן אין די בריוון פון עצתו אמונה און איש אמונות, דארט קענט איר מיך זען און שטילן אייער בענקעניש, אויך קענט איר הערן די שיעורים אויף די טעלעפאן ליין "קוואל פון אמונה", "קול ברסלב"; מיך נאכלויפן, מיך וועלן זען – איז נאריש.


איר קענט עס זאגן פאר אלע תלמידות, אלע זאלן לערנען די בריוון, די וועכנטליכע בריוון, און וואו עס איז דא א אידישע תפילה – זאל מען דאס ניצן, דאס בעטן, און וואו עס איז דא חיזוק און הדרכה – זאל מען דאס נעמען ווי א פערזענליכע בריוו.


איך שטרענג זיך אן ארויסצוגעבן וועכנטליך די עצתו אמונה ווייל אין די בריוון קען מען זען ווי אזוי זיך צו פירן, און נעמען גאר אסאך חיזוק.

#696 - שרעקליכע נסיונות אין שמירת עינים
בחור, התחזקות, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהר בחקותי, י"ט אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


דיין מגיד שיעור זאגט מיר אז ער האט דיך זייער ליב, דו פירסט זיך מיט דרך ארץ, דו פירסט זיך מיט גוטע מידות, דו קריגסט זיך נישט מיט די בחורים, איך פריי זיך זייער צו הערן די גוטע גריסן אויף דיר.


טייערער ..., יעצט אין די זומער טעג ווערט שרעקליכע נסיונות אין שמירת עיניים, אויך א גאנץ יאר דארף מען האבן א שמירה אויף די אויגן, מען זאל זיין אפגעהיטן נישט צו קוקן קיין שלעכטס, אבער ווען עס קומט זומער - ווערט גאר שווער, עס ווערט א שרעקליכע פריצות, די גאסן ווערן זייער געפערליך, עס ברענט א פייער פון פריצות און מען קען פארברענט ווערן ביי די קליפות השם ישמרינו, און מיט איין שלעכטע קוק, קען מען פארלירן אזויפיל קדושה און אזויפיל יראת שמים, מען מוז זיך זייער היטן די אויגן מען זאל נישט פארלירן די קדושה און יראת שמים פון אלע יארן עבודת השם, ווייל אין שמירת עיניים ליגט אלעס, אויב מען היט די אויגן קען מען זוכה זיין צו ווערן זייער הייליג, אזוי ווי די הייליגע צדיקים טייטשן, עס שטייט אין פסוק (בראשית לח, כא): "אַיֵּה הַקְּדֵשָׁה הִוא בָעֵינַיִם עַל הַדָּרֶךְ", טייטשן זיי: "אַיֵּה הַקְּדֵשָׁה", ווי אזוי ווערט מען הייליג? און וואס דארף מען טון זוכה זיין צו ווערן הייליג? "הִוא בָעֵינַיִם עַל הַדָּרֶךְ", עס ליגט אין די אויגן, ווען מען גייט אין די וועגן; מען זאל זיך היטן די אויגן אין גאס, מען זאל נישט גיין אין פלעצער וואו מען קען חס ושלום פאלן.


טייערער ... איך בענק זיך צו דיר, איך קוק ארויס אויף דיר, איך ווארט און האף אז דו וועסט נישט נאכלאזן דיין עבודת השם, בעיקר זיך היטן די אויגן; ווייל אז מען היט די אויגן - איז מען זוכה צו א שטארקע אמונה, מען איז זוכה צו שפירן שטענדיג דעם אייבערשטן, אזוי ווי מיר זאגן יעדן טאג ביי קריאת שמע (במדבר טו, לט): "וְלֹא תָתוּרוּ אַחֲרֵי לְבַבְכֶם וְאַחֲרֵי עֵינֵיכֶם", און די הייליגע חכמים זאגן (ברכות יב:): 'אחרי לבבכם' דאס מיינט מען 'מינות', און 'אחרי עיניכם' דאס מיינט מען 'טראכטן פון עבירות'; די צוויי זאכן גייען אינאיינעם, דער וואס היט נישט די אויגן פאלט אריין אין מינות ואפיקורסות, די אמונה ווערט ביי אים פארלאשן, מען שפירט נישט דעם אייבערשטן, מען איז פול מיט מחשבות פון ספיקות און בלבולים, קשיות אויף די אמונה רחמנא לצלן, אבער דער וואס היט די אויגן - דער איז זוכה צו האבן א ריינע אמונה, א קלארע אמונה, און מיט אמונה איז די לעבן זיס און געשמאק; ווייל ווען עס גייט גוט ווייסט מען אז עס איז פונעם אייבערשטן, און אויך חס ושלום ווען עס גייט פארקערט ווי מען וויל - ווייסט מען אז דאס איז אויך אלעס פונעם אייבערשטן, און אז עס קומט פונעם אייבערשט קען נישט זיין אז עס איז שלעכט.


שרייב מיר צוריק בריוו, איך וויל זיין מקושר מיט דיר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#695 - פריש דיך אויף, צוזאמען מיט די גראז און בלעטעלעך
תפילה והתבודדות, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהר בחקותי, י"ט אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב זייער הנאה צו הערן פון דיין מגיד שיעור ר' משה שמואל נרו יאיר אז דו העלפסט אין ישיבה מיט וואס מען דארף העלפן, עס איז זייער א גרויסע זכות צו העלפן סיי אין ישיבה, סיי אין בית המדרש, ספעציעל ביים הייליגן רבינ'ס ישיבה און בית המדרש, דעמאלט איז דאס גאר א גרויסע זכות, אז מען איז זוכה צו משמש זיין דעם רבי'ן, די זכות איז גאר גרויס.


שטארק זיך, יעצט אין די זומער טעג קען מען זייער מצליח זיין אין עבודת השם, עס איז א גוטע צייט זיך צו באנייען, ווייל די גאנצע בריאה טוט זיך יעצט באנייען, אלע ביימער, אלע גראזן הייבן אן צו שפראצן; נאכן זיין א גאנץ ווינטער טויט, נאכן זיין א גאנץ ווינטער טריקן - הייבן אלע אן מיט א פרישקייט ארויסצוגעבן שיינע פרוכט און שיינע בלעטלעך; איז דאס א צייט פאר אונז אלע זיך צו אויפפרישן, זיך באנייען צו דינען דעם אייבערשטן. דערפאר בעט איך דיר טייערער ליבער ברודער, יעצט אין די זומער טעג זאלסטו זיך באנייען מיט תפילה והתבודדות, טראכט נישט אויף צוריק, טראכט נישט פון די פריערדיגע זמן, פון די ווינטער זמן, קוק נישט אויף צוריק, ווייל דאס צוריק קוקן לאזט נישט דעם מענטש מצליח זיין, און אזוי ווי אלע ביימער און אלע פעלדער הייבן אן מיט א פרישקייט צו וואקסן, צו שפראצן, ארויס צו געבן די גוטע פרוכט און די שיינע בלומלעך - אזוי אויך זאלסטו אנהייבן מיט א נייע התחלה דינען דעם אייבערשטן; מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו שמועסן און אויסרעדן דיין הארץ צום אייבערשטן, און אז דו האסט א פעלד - זאלסטו גיין א שפאציר אין פעלד, זיי זיך דארט מתבודד, ווייל עס איז אזוי געשמאק זיך צו מתבודד זיין צווישן די ביימער און גראז, דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קסג), ווי געשמאק איז צו גיין צווישן די גראז הערן ווי זיי זינגען שירות ותשבחות צום אייבערשטן, יעדע גראז זינגט א ניגון צום אייבערשטן אן קיין פניות, אן קיין מחשבות זרות, ווי גוט און ווי שיין איז צו זיין צווישן זיי; און אויך אז מען האט נישט קיין פעלד קען מען גיין א שפאציר אין א שטילע גאס און דארט שמועסן מיטן אייבערשטן, אים דערציילן ווי שטארק מען וויל זיין גוט און ווי מען האלט אין איין צוריק פאלן, זיך אויסגיסן דאס הארץ פארן אייבערשטן, אזוי זאלסטו טון יעדן טאג ביז דו וועסט זוכה זיין נאנט צו ווערן צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#694 - די ווערטער פון זוהר הייליגט און רייניגט דעם מענטש
התחזקות, ל"ג בעומר, מירון, זוהר הקדוש, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהר בחקותי, ט"ז אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


איך האב זייער הנאה אז דו ביסט געקומען רעדן, האסט אויסדערציילט דיין ווייטאג וכו'; איך וועל זען וואס מען קען טון, דער עיקר זאלסטו זיך שטארקן, זיך נישט נאכלאזן פון דיין עבודת השם.


יעצט ווען עס קומט דער גרויסער טאג ל"ג בעומר זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין ספר הזוהר. מאך זיך א שיעור צו זאגן די ווערטער פון זוהר, ווייל דאס זאגן די ווערטער פון זוהר הייליגט און רייניגט דעם מענטש. אויך זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען ספר תקוני זוהר, דאס זאגן זוהר און זאגן תקוני זוהר טוט אפוואשן די נשמה פון אלע שמוץ, עס איז זייער גוט פאר די נשמה, עס טוט צוקלעבן דעם מענטש צום אייבערשטן. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קח): "יָדוּעַ שֶׁלִּמּוּד הַזֹּהַר מְסֻגָּל מְאֹד מְאֹד", לערנען זוהר איז זייער מסוגל פאר די נשמה; אויך איז באוויסט אז אמאל איז געקומען א איד צום הייליגן אריז"ל בעטן א תיקון פאר זיינע שלעכטע מעשים, די ביטערע עבירות וואס ער האט נעבעך געטון, האט אים דער הייליגער אריז"ל געגעבן א תיקון צו זאגן יעדן טאג פינף בלאט פון זוהר, און אזוי וועט פאראכטן ווערן זיין נפש, רוח ונשמה פון אלע שמוץ.


דעריבער בעט איך דיר מיין טייערער ברודער, אין די גרויסע טאג ל"ג בעומר וואס רבי שמעון בר יוחאי טיילט מתנות פאר יעדן איינעם - דארף מען נעמען אויף זיך צו האבן א שייכות מיטן הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי א גאנץ יאר, און ווען דו טאנצט ביי די הדלקה לכבוד רבי שמעון בר יוחאי זאלסטו נעמען אויף זיך צו האבן א שייכות יעדן טאג מיט רבי שמעון בר יוחאי דורך לערנען און זאגן די ווערטער פון זוהר; דאס לערנען זוהר ברענגט א שטארק חשק צו לערנען כל התורה כולה. אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קח): "וְדַע שֶׁעַל יְדֵי לִמּוּד הַזֹּהַר נַעֲשֶׂה חֵשֶׁק לְכָל מִינֵי לִמּוּדָם שֶׁל הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה", דורך לערנען דעם הייליגן זוהר באקומט מען א שטארקע גלוסטעניש צו לערנען אלע ספרים פון די הייליגע תורה.


אויך זאלסטו איבער געבן פאר דיין ווייב תחי' א גרויסן יישר כח פארן מיר העלפן אין בית פיגא, איך בין איר זייער דאנקבאר; איך בין דאנקבאר פאר אלע וואס העלפן אין די סקול און פאר אלע וואס טוען מיט אונזערע תלמידות, איך בין מתפלל פאר זיי און איך בין זיכער אז מען איז זוכה צו זען גרויסע נסים אין דעם זכות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#693 - ווארף אוועק די שמוציגע טעלעפאן
שלום בית, התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת במדבר, כ"ו אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


מיר שטייען שוין זייער נאנט צום גרויסן טאג, דער הייליגער יום טוב שבועות, מיר גייען זוכה זיין צו מקבל זיין די תורה; איך וויל דיר בעטן עפעס וואס ליגט מיר אין הארץ, איך וויל דיר זייער בעטן זאלסט אוועק ווארפן דיין טעלעפאן און טעבלעט אויף וואס דו קוקסט קליפס, סטעטוס וכו' וכו'; דיין שלום בית, דיין שמחת החיים - וועט צוריק קומען, ווייל דורכדעם וואס מען היט נישט די אויגן, און דורך הערן ליצנות, ניבול פה, פארלירט מען די שידוך, מען פארלירט די שלום בית; אזוי ווי די הייליגע חכמים דערציילן (ספר חסידים, סימן שפז), עס איז געווען א מענטש וואס האט אסאך געפאסט אז ער וויל חתונה האבן מיט א פרוי וואס ער האט ליב, ער האט זייער אסאך געבעטן דעם אייבערשטן אויף די שידוך, און מען האט נישט אנגענומען זיינע תפילות מיט זיינע תעניתים, ער האט זיך געוואונדערט פארוואס ער האט נישט באקומען די שידוך אויף וואס ער האט אזויפיל געבעטן, "אָמַר הַחָכָם", האט אים דער צדיק געענטפערט: "מִפְּנֵי שֶׁאַתָּה צוֹפֶה בַּנָּשִׁים", ווייל דו קוקסט אויף פרויען, דעריבער האט דער אייבערשטער דיר נישט נאכגעגעבן דיין געבעט, "זֶה הַצַּעַר הַבָּא עָלֶיךָ בִּשְׁבִיל שֶׁהָיִיתָ צוֹפֶה בַּנָּשִׁים, וְזִמֵּן לְךָ מַה שֶׁלֹא מָצְאָה חֵן בְּעֵינֶיךָ", דיין גאנצע צער וואס דו גייסט אריבער איז ווייל דו היטסט נישט דיינע אויגן, דעריבער האסטו באקומען אן אנדערע שידוך, אן קיין חן.


אז דו וועסט אוועק ווארפן דיין טעבלעט און סמארטפאון וכו' און דו וועסט תשובה טון, דו וועסט היטן דיינע אויגן - וועסטו זוכה זיין צו א שטארקע אמונה, די לעבן וועט דיר זיין זיס און געשמאק. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן לא), אויפן פסוק (תהלים פט, כט): "ובריתי נאמנת לו", אז ברית און אמונה גייען אינאיינעם, און אז מען איז חס ושלום פוגם בברית, מען טוט עבירות, מען קוקט עבירות - פארלירט מען די אמונה; מען קען נישט שפירן געטליכקייט ווען די מח איז פארשמירט מיט עבירות, ווייל ווען מען פארשמירט די אויגן - פארלירט מען די מוחין, אזוי ווי דער הייליגער זוהר זאגט (פרשת משפטים, דף קי): "סילוקא דיסודא עד אבא ואימא", אז מען איז פוגם ביסוד ווערן די מוחין מקולקל, מען פארלירט די מח, מען זעט מער נישט אלקות, מען שפירט מען נישט אלקות, אלעס ווערט פארלאשן.


עס קומט אזא הייליגע יום טוב, מיר קומען נענטער און נענטער צום בארג סיני, מיר גייען זוכה זיין צו הערן נאכאמאל די עשרת הדברות, אבער מען דארף אוועק ווארפן די טויטע שרצים, די הייליגע חכמים זאגן (תענית טז:): "אָדָם שֶׁתּוֹפֵס שֶׁרֶץ בְּיָדוֹ, אֲפִלּוּ טוֹבֵל בְּכָל מֵימוֹת שֶׁבָּעוֹלָם לֹא עָלְתָה לוֹ טְבִילָה, זְרָקוֹ מִיָּדוֹ כֵּיוָן שֶׁטָּבַל בְּאַרְבָּעִים סָאָה מִיַד עָלְתָה לוֹ טְבִילָה", ווען א טמא'נער מענטש טובל'ט זיך מיט א שרץ אין האנט, וועט ער בלייבן טמא, נאר אויב ער לאזט אפ דעם טויטן שרץ - קען ער ווערן טהור, אבער כל זמן ער האלט אן דעם שרץ, אפילו מען טובל'ט זיך אין אלע וואסערן, בלייבט מען טמא; בעט איך דיר, ווארף אוועק די שמוציגע טעלעפאן, מי יודע, ווער ווייסט צי אלעס וואס דו גייסט אריבער וכו' - איז נישט פון דעם וואס די אויגן זענען הפקר רחמנא לצלן...


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#692 - זע צו עסן לאקשן
אמונה, התחזקות, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, כ"ה אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


וואס גייסטו היינט עסן פאר נאכטמאל? זע צו עסן לאקשן, ווייל מוהרא"ש דערציילט, מען האט אמאל געהערט ווי דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו זאגט, אז היינט וויל ער נישט עסן פאר נאכטמאל קאשע, היינט וויל ער לאקשן, ער האט געזאגט ער מיינט נישט די עסן, ער מיינט צו זאגן אז ער וויל נישט עסן קיין קאשע, ער וויל נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן, ער וויל לאקשן, דאס איז די ווערטער 'לֹא-קָשְׁן' – "עס איז מיר גארנישט שווער, איך האב נישט קיין קשיות אויפן אייבערשטן".


על כן בעט איך דיר דו זאלסט אויך זיך באשטעלן א פושקע לאקשן, און אז דו האסט אין שטוב קאשע - זאלסטו גיין אין פעלד אוועק גיסן די קאשע, גיי התבודדות, גיס זיך אויס דיין הארץ, בעט דעם אייבערשטן פאר א קלארע לויטערע שטארקע אמונה, דו זאלסט שפירן דעם אייבערשטן און געדענקען אז עס איז גארנישט דא אויסער אים, אלעס איז דער אייבערשטער, דומם צומח חי מדבר - אלעס אלעס איז אייבערשטער.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, נישטא קיין חברים, א שאד זיך צו חנפ'ענען, געב א קוק די זיסע ווערטער פון מוהרא"ש פון די צוואה (צוואת מוהרא"ש, סימן ט): "אִיךְ בֶּעט אַייךְ זֵייעֶר אִיר זָאלְט זִיךְ גוּט אַרַיין נֶעמֶען אִין קָאפּ אַז אִיר הָאט נִישְׁט קֵיינֶעם אוֹיף דֶער וֶועלְט. קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ אוֹיף דֶער וֶועלְט קֶען אַייךְ נִישְׁט הֶעלְפְן, אוּן זִיכֶער קֶען קֵיינֶער אַייךְ נִישְׁט שְׁלֶעכְטְס טוּן. דֶערִיבֶּער זָאלְט אִיר נִישְׁט מוֹרָא הָאבְּן פוּן קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ, אוּן אִיר זָאלְט זִיךְ נִישְׁט חַנְפְ'עֶנֶען צוּ קַיין שׁוּם מֶענְטְשׁ, וַוייל דָאס וֶועט אַייךְ גָארְנִישְׁט הֶעלְפְן; פַארְקֶערְט, דָאס וֶועט אַייךְ נָאר שָׁאטְן צוּם גֶעזוּנְט, וַוייל וֶוען מֶען פַארְלָאזְט זִיךְ אוֹיף מֶענְטְשְׁן, אוּן דֶערְנָאךְ זֶעט מֶען אַז יֶענֶער הָאט גָארְנִישְׁט גֶעקֶענְט הֶעלְפְן, יֶענֶער אִיז בִּכְלַל נִישְׁט אִינְטֶערֶעסִירְט דִיר צוּ הֶעלְפְן, דַאן וֶוערְט מֶען זֵייעֶר אַנְטוֹישְׁט, מֶען וֶוערְט זֵייעֶר צוּבְּרָאכְן אוּן צוּקְלַאפְּט פוּן דֶעם. אַ אִיד וָואס גְלֵייבְּט אָבֶּער אִינֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, עֶר פַארְלָאזְט זִיךְ אִינְגַאנְצְן נָאר אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן, דַאן אִיז עֶר זֵייעֶר מַצְלִיחַ".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#691 - נישטא קיין פערצופאל
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ד אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


אז דו גייסט אריבער שווערע טעג, דו שפירסט ווי דו ווערסט צעקוועטשט - זאלסטו חס ושלום נישט האבן קיין קשיות אויפן אייבערשטן, גלייב אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט איז לטובה. די הייליגע חכמים דערציילן (נדה לא.), צוויי חברים האבן איינגעקויפט סחורה דאס צו פארקויפן אין א צווייטע לאנד, און אזוי גייענדיג צום שיף האט זיך איינער פון זיי צעבראכן די פוס און ער האט נישט געקענט גיין צום שיף, די שיף איז אוועק געפארן מיטן אנדערן שותף, מיטנעמענדיג אלע סחורה, און דער מענטש מיטן צעבראכענעם פוס איז אונטערגעבליבן, האט דער מענטש אנגעהויבן רעדן קעגן די אמונה, ער האט געהאט טענות צום אייבערשטן, און נאך א שטיק צייט האט ער געהערט אז די שיף איז איינגעזונקען אין וואסער מיט אלע מענטשן מיט די גאנצע סחורה, האט ער אנגעפאנגען דאנקען דעם אייבערשטן (ישעיה יב, א): "אוֹדְךָ ה' כִּי אָנַפְתָּ בִּי", איך דאנק דיך אייבערשטער אז דו האסט געצערנט אויף מיר – אז דו האסט מיר צעבראכן די פוס, און אזוי האב איך פארפאסט די שיף און געבליבן לעבן, "יָשֹׁב אַפְּךָ וּתְ'נַחֲמֵנִ'י", אין דעם פסוק איז מרומז דעם הייליגן רבינ'ס נאמען, דער רבי טרייסט אונז, דער רבי פילט אונז אן מיט אמונה, אז דער מענטש זאל דאנקען דעם אייבערשטן אויף אלעס וואס ער טוט מיט אים, אפילו וואס עס זעט אויס ווי שלעכטס.


ליבער ברודער, הארציגער חבר, אפילו ביי דיר האט זיך די מעשה נישט אזוי געענדיגט, זאלסטו זינגען און טאנצן: "'אוֹדְךָ ה'', איך דאנק דיך אייבערשטער פאר אלעס, און אויך פאר אלעס וואס איז מיר אריבער"; גלייב באמונה שלימה אז עס איז נישטא קיין פערצופאל, נישטא קיין פאסירונג, נישטא קיין טבע, נישטא קיין טעותים; אלעס וואס פאסירט איז מיט א פינקטליכער חשבון.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#690 - דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון
אמונה, התחזקות, בטחון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת במדבר, כ"ג אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


שטארק זיך מיט אמונה, און אז עס גייט אריבער אויף דיר שווערע טעג, דו שפירסט ווי דו ברעכסט אונטער - זאלסטו זיך שטארקן מיט אמונה; גלייב אז דער אייבערשטער מאכט אלעס מיט א חשבון, אלעס איז נאר פאר דיין טובה. קוק די זיסע ווערטער וואס מוהרא"ש זאגט (צוואת מוהרא"ש, אות יד): "מַיינֶע טֵייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן תַּלְמִידִים, וָואס זָאל אִיךְ אַייךְ זָאגְן? אִיר קֶענְט זִיךְ נִישְׁט פָארְשְׁטֶעלְן וִויפִיל יִסוּרִים אוּן עַגְמַת נֶפֶשׁ אִיךְ הָאבּ גֶעלִיטְן אוֹיף דֶער וֶועלְט, אִיךְ הָאבּ מַמָשׁ נִישְׁט גֶעהַאט קַיין אֵיין גוּטְן טָאג אִין מַיין לֶעבְּן, אָן קַיין גֻּזְמָא. אִיךְ הָאבּ יֶעדְן טָאג גֶעוֵויינְט פוּן דִי פִילֶע צַעַר אוּן עַגְמַת נֶפֶשׁ וָואס אִיךְ הָאבּ גֶעהַאט פוּן אַלֶע זַייטְן, פוּן אִינֶעוֵויינִיג אוּן פוּן אִינְדְרוֹיסְן. אָבֶּער אִיךְ הָאבּ זִיךְ שְׁטֶענְדִיג גֶעטְרֵייסְט מִיט דֶעם אַז בָּרוּךְ ה' אִיךְ גְלֵייבּ אִינֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, אִיךְ וֵוייס אַז אַלֶעס הָאט אַ פּוּנְקְטְלִיכֶער חֶשְׁבּוֹן, אַלֶעס וֶוערְט גֶעפִירְט מִיט אַ גֶעוַואלְדִיגֶע הַשְׁגָחָה פְּרָטִית, אוּן אִיךְ בִּין נָאר אַנְטְלָאפְן שְׁטֶענְדִיג צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן, אוּן נָאר דָאס הָאט מִיר גֶעהָאלְפְן אִיבֶּערְקוּמֶען מַיינֶע צָרוֹת אוּן יִסוּרִים, דֶערִיבֶּער זָאלְט אִיר אוֹיךְ טוּן דִי זֶעלְבֶּע, אִיר זָאלְט חַס וְשָׁלוֹם נִישְׁט הָאבְּן קַיין טַעֲנוֹת אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן, זִיךְ נִישְׁט אָפְּרֶעדְן אוֹיפְן אֵייבֶּערְשְׁטְן. גֶעדֶענְקְט וָואס דִי חֲזַ"ל זָאגְן (תַּנְחוּמָא תֵצֵא): "צָרִיךְ הָאָדָם לְהַחְזִיק טוֹבָה לְהַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא בִּזְמַן שֶׁהַיְסוּרִין בָּאִין עָלָיו, לָמָה? שֶׁהַיְסוּרִין מוֹשְׁכִין אֶת הָאָדָם לְהַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא" - אַ מֶענְטְשׁ דַארְף דַאנְקֶען דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן וֶוען עֶר שִׁיקְט אִים יִסוּרִים. פַארְוָואס? וַוייל דִי יִסוּרִים שְׁלֶעפְּן דֶעם מֶענְטְשׁ צוּם אֵייבֶּערְשְׁטְן. נָאךְ זָאגְן דִי חֲזַ"ל (סִפְרִי וָאֶתְחַנַּן): "יְהֵא אָדָם שָׂמֵחַ בְּיִסּוּרִין יוֹתֵר מִן הַטוֹבָה, שֶׁאִילוּ הָאָדָם בְּטוֹבָה אֵין נִמְחָל לוֹ עָווֹן שֶׁבְּיָדוֹ, וּבִּיְסוּרִין נִמְחָל לוֹ" - אַ מֶענְטְשׁ דַארְף זִיךְ מֶער פְרֵייעֶן מִיט דִי יִסוּרִים וָואס עֶר בַּאקוּמְט וִוי מִיט דִי גוּטְס וָואס עֶר בַּאקוּמְט, וַוייל וֶוען אַ מֶענְטְשׁ הָאט נָאר גוּטְס וֶועט עֶר מִיט דֶעם נִישְׁט אָפְּקוּמֶען זַיינֶע עֲבֵירוֹת, אָבֶּער וֶוען עֶר הָאט יִסוּרִים וֶועט דָאס אָפְּמֶעקְן אַלֶע זַיינֶע עֲבֵירוֹת".


שטארק זיך מיט 'תודה והודאה', דאנק און לויב דעם אייבערשטן אויף די גוטע זאכן וואס ער טוט מיט דיר, און אויך אויף אלעס וואס איז אריבער ביז אהער אויף דיר; ווי מער מען לויבט דעם אייבערשטן - ווערט מען נענטער צו אים און מען באקומט גדלות המוחין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#689 - דיין בעל הבית וויל נישט זאלסט האבן א סמארטפאון
התחזקות, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בהר בחקותי, י"ח אייר, ל"ג בעומר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


דיין בעל הבית האט מיר געזאגט אז דיין סמארטפאון האט גארנישט מיט אים, ער האט דאס אויך נישט ליב, ער האט מיר געזאגט אז איך זאל וויסן אז דו קענסט שיין מצליח זיין ביי אים אנעם טעלעפאן.


על כן בעט איך דיר, ווארף אוועק די סמארטפאון, צעברעך עס אויף פיץ פיצלעך, טו די הייליגע זאך אינעם הייליגן טאג "ל"ג בעומר". יעצט איז דאס טאקע א שווערע נסיון פאר דיר, אבער וויסן זאלסטו, עס וועט אריבערגיין צוויי דריי יאר און דיין לעבן וועט זיין אסאך שענער אן דעם, דיין שמחת החיים, דיין שלום בית, דיין יראת שמים; אלעס וועט זיין אסאך שענער און בעסער.


טייערער ... נרו יאיר, איך האב דא נישט קיין שלום אייגענע אינטערעס, נאר איין אינטערעס, נאר דו, דיין ווייב און דיינע דורות, דאס איז מיין אינטערעס. טו עס פאר דיר אליין, טו עס פארן אייבערשטן, צעברעך דיין טעלעפאן, אזוי וועסטו בלייבן א איד, און דיינע דורות וועלן זיין ערליכע אידן.


איך האב דיך ליב, איך מיין עס מיט מיין גאנצע הארץ.