בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#8449 - פארפאסט מנחה
דאווענען, מנין, תפילה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אחרי קדושים, ג' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


טייערער ... בני ברק


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דו פרעגסט וואס דו קענסט טון אז דו פארפאסט אסאך מאל דאווענען מנחה; איך וויל דיר בעטן זאלסט אלעס טון עס זאל נישט פאסירן אזא זאך, אריבער גיין א טאג אן דאווענען די דריי תפילות; די וויכטיגסטע זאך אויף וואס דו זאלסט זיך פארלייגן - איז אויף דאווענען די דריי תפילות יעדן טאג, און זיי מקפיד צו דאווענען מיט מנין. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (תענית ח.), אז מען דאווענט מיט מנין גייען ארויף די תפילות, אפילו דער מענטש איז נישט אזוי ווי עס דארף צו זיין, און אז מען דאווענט ביחידות דעמאלט קוקט מען דורך דעם מענטש ווער ער איז, אויב איז ער ווערד אז זיינע תפילות זאלן אנגענומען ווערן; נאך זאגן די הייליגע חכמים (ברכות ז:), ווען איז אן עת רצון? "בְּשָׁעָה שֶׁהַצִּבּוּר מִתְפַּלְּלִין", ווען דער ציבור דאווענט; זאלסטו מקפיד זיין צו דאווענען מיט מנין.


זיי נישט מזלזל אין דעם ווייל דאס איז וואס האלט א איד ער זאל נישט פארפאלן גיין. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ח), מחנה ישראל איז שחרית מנחה מעריב, די דריי תפילות האלט דעם איד ער זאל בלייבן ביי די קדושה און נישט אריינפאלן ביי די קליפות; די ערשטע צייט וואס מען קען דאווענען - דארף מען דאווענען (שיחות הר"ן, סימן לא), ווען מען שטייט אויף אינדערפרי - איז די ערשטע זאך שחרית, און נאכמיטאג - ווי נאר מען קען דאווענען מנחה - דארף מען גיין דאווענען, און אויב מען שטופט עס אפ קען מען חלילה פארפאסן א תפילה וואס איז מעוות לא יכול לתקן (ברכות כו.; שלחן ערוך אורח חיים סימן קח, סעיף ז).


מענטשן מיינען אז צו זיין א דערהויבענער איד דארף מען טון עפעס דערהויבענע זאכן, מען זוכט עבודות פון מלאכים, מען זוכט עפעס אנדערש, מען ווייסט נישט אז צו זיין אן ערליכער איד איז נאר דורך די זאכן וואס זעען אויס אין אונזערע אויגן ווי פשוט'ע זאכן, זיין אן ערליכער איד איז דורך דאווענען די דריי תפילות מיט מנין, מיט א סידור, מיט א געשמאק, בעטן ביים אייבערשטן אלעס וואס מען דארף און אים דאנקען אויף אלע חסידם וואס ער טוט, דאס איז די העכסטע מדריגה. דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "ווען עס קומט צום דאווענען לייג איך אוועק אין דער זייט אלע הויכע כוונות, איך דאווען אזוי ווי א קינד דאווענט אין חדר מיט תמימות ופשיטות, ווייל דאס איז העכער פון אלעם".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8448 - דער ל"ג בעומר שיסער דערמאנט אונז
תפילה והתבודדות, אמונה, משיח, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


... נרו יאיר


איך האב גערעדט מיט דיין ווייב בנוגע דיינע קינדער; איך בעט פאר ענק אז אלע זאלן זיין געזונט, עס זאל נמתק ווערן אלע דינים פון די גאנצע משפחה, איך בין זיכער אז אלעס וועט זיך איבערדרייען לטובה.


יעצט קומט ל"ג בעומר; ל"ג בעומר איז א מנהג צו שיסן מיט א פייל און בויגן. איינע פון די טעמים איז, חכמינו זכרונם לברכה דערציילן (בראשית רבה עט, ו), ווען דער הייליגער תנא רבי שמעון בן יוחאי מיט זיין זון דער הייליגער תנא רבי אלעזר זענען ארויס פון די מערה נאך דרייצן יאר, האבן זיי געזען ווי א פאנגער פאנגט פייגלעך, זיי זעען ווי א פייגל ווערט שיער אריינגעכאפט, און אין די לעצטע סעקונדע האט זיך די פייגל געראטעוועט, נאכדעם קומט א פייגל און זיי הערן א בת קול פון הימל וואס זאגט: "געפאנגען" און די פייגל איז געפאנגען געווארן; האט דער הייליגער תנא רבי שמעון בן יוחאי געזאגט פאר זיין זון: "זעסט, אפילו א קליינטשיג פייגעלע קען אויך נישט געכאפט ווערן אן דעם וואס מען זאל דאס אפשרייבן אויבן אין הימל, איז דאך זיכער אז אלעס וואס איז אויף אונז אריבער איז פון הימל מיט א פינקטליכער חשבון"; דערפאר שיסט מען מיט די פייל און בויגן, צו געדענקען די לימוד פון דער פאנגער וואס האט געפאנגען און דער הייליגער תנא רבי שמעון בן יוחאי האט געזאגט אז אפילו א קליין פייגל קען מען נישט פאנגען נאר מיט רשות פון אויבן; מיר זאלן געדענקען אז יעדע זאך וואס פאסירט פון א קליינע זאך ביז א גרויסע זאך, אלעס איז מיט א פינקטליכער חשבון.


ליבער ברודער באשולדיג זיך נישט, און צעקוועטש זיך נישט, אלעס וואס גייט אריבער אויף דיר, מיט דיין ווייב, מיט דיינע קינדער, אלעס איז נאר ווייל מען וויל הערן דיין קול ווי דו רעדסט צום אייבערשטן, און דאס איז נאך א טעם אויף וואס מיר פירן זיך צו שיסן מיט א פייל און בויגן. ווייל דער זוהר הקדוש זאגט (תיקון ו, דף לו:), ווען משיח וועט קומען וועט מען זען א קשת מיט ליכטיגע קאלירן, און דאס וועט זיין די סימן אז משיח איז דא, ווען מען וועט זען די פייל און בויגן מיט ליכטיגע קאלירן, דאס מיינט מען די קשת פון אידישע קינדער; אידישע קינדער באניצן זיך נישט מיט געווער, אזוי ווי עס שטייט (תהלים מד, ז): "כִּי לֹא בְקַשְׁתִּי אֶבְטָח וְחַרְבִּי לֹא תוֹשִׁיעֵנִי", איך פארלאז זיך נישט אויף א פייל און בויגן און נישט אויף א שווערד; אידישע קינדער באניצן זיך מיט תפילה והתבודדות, דאס איז די שווערד פון אידן. אזוי ווי יעקב אבינו האט געזאגט פאר יוסף (בראשית מח, כב): "בְּחַרְבִּי וּבְקַשְׁתִּי", זאגט דארט רש"י, מיט מיינע תפילות; דאס איז אונזער שווערד און אונזער קשת, און דאס וועט אויך זיין די שווערד פון משיח, ווייל משיח וועט אייננעמען די וועלט אן קיין געווער, משיח וועט אייננעמען די וועלט מיט תפילה, ער וועט אריינברענגען אין די וועלט די זאך פון רעדן צום אייבערשטן און בעטן דעם אייבערשטן; דעריבער שיסן מיר ל"ג בעומר מיט א פייל און בויגן, צו דערמאנען אז מיר ווארטן אויף משיח וואס וועט אונז ברענגען דעם קשת בגוונא נהירין.


דער ל"ג בעומר שיסער דארף אונז דערמאנען מיר זאלן זיך מחזק זיין אין תפילה והתבודדות, מיר זאלן בעטן יעדע זאך פונעם אייבערשטן, און ווען מען געפינט זיך אין א קלעם, אין א צרה - זאל מען ניצן די מויל; די ליפן זענען אין א פארעם פון א בויגן און די צינג איז די פייל, מען זאל בעטן דעם אייבערשטן. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי ברכות ט, א): "אִם בָּא עַל אָדָם צָרָה", אז א מענטש האט א צרה, "לֹא יִצְוַוח", זאל ער נישט שרייען, "לֹא לְמִיכָאֵל, וְלֹא לְגַבְרִיאֵל", נישט צו מלאך מיכאל און נישט צו מלאך גבריאל – "אֶלָא לִי יִצְוַוח", נאר צו מיר זאל ער שרייען, "וַאֲנִי עוֹנֶה לוֹ מִיַד", און איך וועל אים גלייך העלפן; מיט תפילה קען מען אלעס פועל'ן, תפילה איז די שטערקסטע געווער מיט וואס מען קען באזיגן אלע פיינט.


דאס זאלסטו טון, נאר רעדן צום אייבערשטן; דאנק אים אויף יעדע זאך און בעט אים אויף אלעס וואס דו דארפסט, האלט די קשת אין האנט און שיס פיילן, עפן דיין מויל און שיס ארויס פיילן, דאס מיינט מען דיבורים צום אייבערשטן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8447 - זוכן נאר דאס גוטס ביי יענעם
ישיבה, הדרכות, נקודות טובות, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך וויל דיר בעטן דו זאלסט אריינברענגען אין די תלמידים זיך ליב האבן און קוקן גוט איינער אויפן צווייטן. די יאר זעט נישט אויס אז איך וועל קומען אויף ל"ג בעומר, די יאר וועל איך זיין אין שטעטל ל"ג בעומר. דו זאלסט פארן קיין מירון, אויך זאלן די בחורים גיין קיין מירון מתפלל זיין, און אויך טאנצן, זיך פרייען מיט די גרויסע חתונה, אויך זאלסטו זען אז די בחורים זאלן עוסק זיין אין הפצה; יעדער איינער לפי בחינתו.


דער עיקר זאלסטו וויסן אז מען קען נאר מצליח זיין מיט תלמידים אז מען קוקט גוט, מען זוכט אויף דאס גוטס אין זיי, נישט פארברענען קיינעם, נישט קוקן שלעכט אויף קיינעם, ווייל דער גרויסער טאג ל"ג בעומר איז אזוי גרויס, אלע פרייען זיך, אלע פייערן דעם טאג מיט גרויס ליבשאפט; דאס איז ווייל דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי האט געזאגט (סוכה מה:): "יכול אני לפטור את כל העולם כולו מן הדין", איך קען ריינוואשן יעדן איד און ווייזן פארן אייבערשטן אז קיינער איז נישט שלעכט, יעדער איז גוט, יעדער איז וואויל, און דאס וואס מען טוט עבירות איז נישט ווייל מען וויל טון שלעכטס, דאס קומט פון זיין שיכור פון אזויפול צרות, מען האט ביטערע שווערע נסיונות, אבער יעדער איינער וויל זיין גוט; דאס האט דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי זוכה געווען, נאכן ארויסגיין פון די מערה, ווען דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי מיט זיין זון האבן פארברענט מענטשן מיט קוקן שלעכט; וואו זיי האבן געקוקט האבן זיי פארברענט, איז ארויס א בת קול פון הימל (שבת לג:): "גייט צוריק צו די מערה, איך וויל נישט ענק זאלן פארברענען מענטשן", און שפעטער נאך א יאר ווען דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי איז ארויס האט ער געזאגט פאר זיין זון רבי אלעזר: "געב א קוק ווי אידן האבן ליב מצוות, קוק דער איד נעמט צוויי הדסים לבוד שבת איינס פאר זכור איינס פאר שמור"; רבי שמעון בר יוחאי האט געזוכט ארויסצונעמען די פינטעלע גוטס אין יעדן איינעם.


דאס דארפן מיר זיך מקבל זיין אין דעם טאג ל"ג בעומר, קוקן גוט אויף זיך, קוקן גוט אויף יעדן איינעם און זיכער אויף די קינדער, ווי מען זעט נאר עפעס א פינטעלע גוטס; צום ביישפיל א איד קויפט עפעס לכבוד שבת זאגט מען שוין: "קוק ווי הייליג אידן זענען, מען קויפט איין גוטע זאכן לכבוד שבת", און אנטלויפן פון דער פרומער יצר הרע וואס פארברענט מענטשן מיט קוקן שלעכט, און מאכט אוועק די גוטע זאכן; רבי שמעון בר יוחאי האט אונז געוויזן די וועג ווי אזוי מיר זאלן קוקן, מען זאל זוכן די פינטלעך פון גוטס, און מיט דעם וועלן מיר קענען יעדן איינעם ברענגען נאנט צום אייבערשטן.


אויך אויף זיך, אינעם מענטש אליינס - דארף מען זוכן דאס גוטס, און זיך נישט אראפקלאפן, ווייל מען האט גארנישט פון זיך אראפקלאפן און זיך אוועק מאכן, מען דארף אין זיך גלייבן, און וויסן אז דער אייבערשטער האט מיך ליב, איך בין א קינד, א באליבט קינד; יעדע זאך וואס איך טו - איז באליבט ביים אייבערשטן; דאס איז דער לימוד וואס מיר דארפן מיט נעמען ל"ג בעומר.


אויך זאלסטו זאגן דיין ווייב אז זי זאל רעדן און מחזק זיין ..., נישט קיינעם מרחק זיין חס ושלום. וויסן זאלסטו, אז מען טוט מיט א כלל - דארף מען זייער אכטונג געבן נישט צו האקן קיין קעפ, מיר קענען און מיר מוזן מחזק זיין דעם מענטש צו טון ריכטיג, און אז דער מענטש איז בוחר צו טון אנדערש - טאר מען נישט מרחק זיין, מען דארף אכטונג געבן. איך בעט דיר זייער, איך האב טאקע געזאגט זיך נישט גט'ן וכו' וכו', אבער אז דער מענטש טוט אנדערש, ער גט זיך יא - איז געענדיגט? האט ער שוין נישט קיין מקום ביי אונז? חס ושלום, מען מוז יעדן מקרב זיין; נאר א גנב, א מניוול - דארף מען דערווייטערן, (אויך ביי דעם איז בעסער צו מזכה זיין א צווייטן, קיינמאל נישט וויי טון א איד), זיכער ווען איינער זאגט 'איך קען נישט ממשיך זיין צו לעבן אזוי, איך וויל זיך גט'ן' - טאר מען יענעם נישט וויי טון חס ושלום, מען מוז יענעם העלפן, מען מוז רעדן מיט יענעם. איך האף דו וועסט טון וואס דא שטייט, דו וועסט זוכן דאס גוטס ביי יענעם, דו וועסט קוקן אויב יענער קויפט גוטע עסן פאר שבת און יענעם אויסרימען, אזוי ווי די לימוד פון הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8446 - געשניטן די שייטלעך
צניעות, חיזוק פאר פרויען, שייטל

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איר האט מיך ממש פרייליך געמאכט אז איר האט געשניטן אייערע שייטלעך עס זאל נישט זיין לענגער ווי אייער אקסל, נאכן הערן ביי די פרויען צאמקום די שיעור ווי מוהרא"ש פלעגט ווייזן אויף די אקסל, אז די שייטל זאל נישט זיין לענגער ווי די אקסל; איר האט מיך ממש פרייליך געמאכט, איך בין זיכער אז איר וועט נישט חרטה האבן אויף דעם, ווייל די לאנגע שייטלעך זענען נישט איידל.


קומענדיגע וואך קומט שוין דער גרויסער טאג ל"ג בעומר, מיר געפינען אין דעם הייליגן זוהר ווי דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי לויבט אויס א שטוב וואס די פרוי פירט זיך איידל, און אויך פארקערט, אויב חס ושלום מען פירט זיך נישט בצניעות קומט שווערע ביטערע צרות, דערפאר אין אזא הייליגע טאג ל"ג בעומר איז גוט זיך צו שטארקן צו זיין איידל, די שטוב זאל זיין איידל, נישט נאכגיין די אומות העולם. ווייל רבי שמעון בר יוחאי האט אונז געזאגט (שבת לג.), אז אלעס פון די אומות העולם איז נישט פאר אונזער טובה, עס איז נאר אונז אוועק צו שלעפן פונעם אייבערשטן, אונז פארשלעפן אין עבירות, דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי האט זיך איינגעשטעלט זיין לעבן פארן אויסזאגן דעם אמת, מען האט אים געוואלט הרג'ענען, ער האט זיך געדארפט באהאלטן לאנגע יארן אין א הייל, דאך האט ער געזאגט דעם אמת אז אידן טארן נישט נאכמאכן די וועג ווי די גוים פירן זיך, א איד איז הייליג, א איד טוט זיך אן איידל, ספעציעל אידישע טעכטער גייען אנגעטון איידל און שיין אזוי ווי די תורה זאגט.


איך פריי זיך זייער אז איר האט קורצער געמאכט אייערע שייטלעך, די גאנצע סיבה פארוואס מען האט מתיר געווען אז א אידישע פרוי זאל מעגן גיין א שייטל איז נאר ווייל פרויען האבן זיך געשעמט צו פארדעקן די קאפ וכו', אבער די לאנגע שייטלעך זענען נישט קיין צניעות, מען טאר נישט גיין מיט דעם; אין דעם זכות וועט איר האבן קינדער צדיקים, איידעלע קינדער, ערליכע קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8445 - זיך מקשר זיין מיט הייליגן רבי שמעון בר יוחאי פון דערווייטנס
ל"ג בעומר, מירון

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, ירושלים


די יאר זעט נישט אויס אז איך וועל קומען קיין ארץ ישראל אויף ל"ג בעומר מכמה טעמים, דיר וויל איך בעטן דו זאלסט גיין אין מירון העלפן מיין טאטע מאמע אנגרייטן עסן פאר די צענדליגער טויזנטער אידן וואס קומען. נעם מיט אפאר בחורים ברשות דעם מגיד שיעור, און העלף מיינע עלטערן מיט וואס זיי דארפן.


אז דו וועסט זיין אין מירון - אדער זאלסטו העלפן אין קאך, געבן עסן פאר די הונגעריגע אידן, אדער זאלסטו גיין אין די מערה מתפלל זיין, און אויך טאנצן, ווייל מען קען זיך גארנישט פארשטעלן דאס גרויסקייט פון די וואס זענען זוכה צו זיין אין מירון דעם טאג ל"ג בעומר, צדיקים האבן געזאגט אז דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי טיילט מתנות פאר אלע וואס קומען, און פון די גרויסע התעוררות וואס דארט קומט פאר, ווי אידן גיסן זיך אויס דאס הארץ מיט טייכן טרערן, מען וויינט אויף די טעג וואס איז אריבער מיט וואס איז אריבער וכו' וכו', און די גרויסע בענקעניש צום אייבערשטן, מען שפירט ווי מען גייט אויס פארן אייבערשטן, און פון די אנדערע זייט די גרויסע שמחה וואס דארט קומט פאר, ווי מען טאנצט און מען פרייט זיך, מען שפירט עפעס א זיסע לויטערקייט וואס מען שפירט נישט א גאנץ יאר אין קיין אנדערע פלאץ; וואויל איז דעם וואס איז זוכה צו קומען אין מירון אפילו נאר פאר אפאר מינוט, זיך באווייזן דעם פנים פארן אייבערשטן און זיך אויסבעטן ביים אייבערשטן פאר ישועות ורפואות, וועט ער זיכער פועל'ן א גאנצע ישועה. אזוי ווי צדיקים זאגן, דאס וואס חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ט.): "כדאי הוא רבי שמעון לסמוך עליו בשעת הדחק", ווען א איד איז אין א שעת הדחק, ער ווערט צעקוועטשט, עס גייט אריבער אויף אים וואס עס גייט אריבער - איז אים כדאי צו קומען צו רבי שמעון און זיך סומך זיין אז אין מירון פועל'ט מען א ישועה.


די יאר וועל איך נישט זיין אין מירון; איך האב זייער געוואלט זיין אין מירון, איך וועל זיך מקשר זיין מיט הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי פון דערווייטנס, אויך די וואס זענען נישט אין מירון קענען זיך מקשר זיין מיט דעם הייליגן תנא פון וואו מען געפינט זיך, און זיכער אז מען לערנט די ווערטער פונעם צדיק, מען לערנט משניות, גמרא, מדרש, מאמרים פון דעם הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי, ווער רעדט נאך אז מען לערנט זוהר - בינדט מען זיך צו צום צדיק און מען באקומט אויך מתנות פון הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי, און מען איז זוכה צו פועל'ן ישועות און רפואות וואו מען געפינט זיך, דורך זיך צובינדן צום צדיק.


טייערער ... נרו יאיר, חבר זיך נאר מיט בחורים און אינגעלייט וואס רעדן איידל, רעד נישט מיט די וואס רעדן ניבול פה אדער כמו ניבול פה, האלבוועגס וכו'.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8444 - די שמחה פון ל"ג בעומר
הפצה, ל"ג בעומר

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פריי זיך צו הערן אז דו גייסט הפצה מיט א ברען, דער מגיד שיעור ר' ... זאגט מיר אז דו ביסט א פייער פון א מפיץ, הלואי זאלן אלע עוסק זיין אין די הייליגע זאך פון הפצה, מזכה זיין אידישע קינדער מיט די עצות פון הייליגן רבי'ן.


יעצט קומט ל"ג בעומר, זאלסטו זיך שטארקן מיט די ווערטער וואס דער הייליגער רבי שמעון זאגט (תְּרוּמָה קכח:) "תָּא חֲזֵי, כָּל מַאן דְּאָחִיד בְּיָדָא דְּחַיָּיבָא וְאִשְׁתָּדַּל בֵּיהּ, לְמִשְׁבַק אָרְחָא בִּישָׁא", קום און זע, זאגט דער הייליגער זוהר: א מענטש וואס ברענגט צוריק זינדיגע מענטשן צום אייבערשטן, "אִיהוּ אִסְתַּלָּק בִּתְלַת סִלּוּקִין, מַה דְּלָא אִסְתַּלָּק הָכִי בַּר נָשׁ אַחֲרָא. גָּרִים לְאַכְפְּיָיא סִטְרָא אַחֲרָא. וְגָרִים דְּאִסְתָּלַּק קוּדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא בִּיקָרֵיהּ. וְגָרִים לְקַיְּימָא כָּל עָלְמָא בְּקִיּוּמֵיהּ לְעֵילָּא וְתַתָּא", דער מענטש איז זוכה ארויף צו גיין אויף א פלאץ וואס קיין שום מענטש איז נישט זוכה; ער נעמט אוועק טומאה פון די וועלט און ער מאכט אז דעם אייבערשטנ'ס נאמען זאל ווערן געהייליגט אויף די וועלט. דער מענטש איז גורם אז אלע וועלטן שטייען אויף זיין זכות. "וְזָכֵי לְמֵחַמֵי בְּנִין לִבְנוֹי", ער איז זוכה צו זען קינדער און אייניקלעך, "וְזָכֵי בְּהַאי עָלְמָא, וְזָכֵי לְעָלְמָא דְּאָתֵי", און ער איז זוכה צו אלע גוטע זאכן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, "כָּל מָארֵי דִּינִין, לָא יַכְלִין לְמֵידָן לֵיהּ, בְּהַאי עָלְמָא וּבְעָלְמָא דְּאָתֵי", קיינער קען אים נישט שלעכטס טון, נישט אויף די וועלט און נישט אויף יענע וועלט, "עָאל בִּתְרֵיסַר תַּרְעֵי, וְלֵית מַאן דְּיִמְחֵי בִּידֵיהּ", ער גייט אריין אין דרייצן טויערן פון שערי רחמים און קיינער קען אים נישט צוריק האלטן.


ווען עס קומט דער גרויסער טאג ל"ג בעומר זעט מען אז אלע פרייען זיך מיט א גרויסע שמחה, סיי די וואס זענען זוכה צו זיין אין מירון און סיי די וואס זענען נישט אין מירון, אלע שפירן א שמחה אין הארץ, דאס איז ווייל די הייליגע חכמים האבן פאראויס געזאגט (שבת קלח:), אז עס גייט זיין שווערע ביטערע צרות פאר אונז אידן און עס וועט קומען א צייט וואס מען וועט זיין אזוי פארזינקען אין גלות אז די תורה וועט חס ושלום פארגעסן ווערן, האט דער הייליגער תנא רבי שמעון בר יוחאי זיי געזאגט: "חס ושלום שתשתכח התורה מישראל", עס וועט קיינמאל נישט פארגעסן ווערן די תורה פון אידישע קינדער, אזוי ווי עס שטייט אין פסוק (דברים לא, כא): "כִּי לֹא תִשָּׁכַח מִפִּי זַרְעוֹ", די תורה וועט נישט פארגעסן ווערן פון אידישע קינדער; און דער הייליגער רבי האט אונז מגלה געווען אז בזכות דעם הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי וועט קיינמאל נישט פארגעסן ווערן די תורה פון אידישע קינדער, און דאס איז מרומז אין די פסוק פון וואס ער ברענגט א ראי', ווייל די לעצטע אותיות פון די ווערטער "כִּ'י לֹ'א תִשָּׁכַ'ח מִפִּ'י זַרְע'וֹ", איז די ווארט יוחאי; אז פון דער קינד פון יוחאי - דאס איז דער הייליגער תנא רבי שמעון - וועט די תורה נישט פארגעסן ווערן.


דערפאר איז די שמחה אין דעם טאג ל"ג בעומר א גאר גרויסע שמחה, אלע פרייען זיך; ווייל דיקא דורך דעם הייליגן תנא רבי שמעון בר יוחאי וואס האט מגלה געווען דעם הייליגן זוהר - גייט מען ארויס פון גלות, אזוי ווי עס שטייט אין זוהר (נשא, קכד:): "בהאי חבורא דאיהו ספר הזהר", מיטן זוהר, "יפקון ביה מן גלותא", וועלן מיר ארויסגיין פון גלות; פון וואס פאר א גלות? דעם אייגענעם גלות, די טונקעלע גלות פון פארגעסן פונעם אייבערשטן; נישטא קיין ערגערע גלות ווי דער וואס פארגעסט פונעם אייבערשטן, מען איז אונטערגעווארפן אונטער טבע, מקרה און מזל, מען האט נישט קיין אמונה, און ווען מען לערנט זוהר - באקומט מען א קלארע אמונה, מען זעט אז עס איז גארנישט דא אויסער דעם אייבערשטן; יעדע זאך איז אלקות, דומם צומח חי מדבר - אלעס איז עצם עצמיות חיות אלקותו יתברך, עס איז ממלא כל עלמין וסובב כל עלמין, נישטא קיין מציאות אויסער דעם אייבערשטן; אין יעדע ריר, אין יעדע זאך - איז באהאלטן דער אלופו של עולם, דער הייליגער באשעפער; ווען מען לערנט זוהר עפענען זיך די אויגן, מען הייבט אן זען אז עס איז דא א באשעפער, מען הייבט אן שפירן דעם אייבערשטן.


זיי ממשיך מיט הפצה, דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן קפט), אז צו קענען מקיים זיין דעם זוהר - פעלט אויס דער נחל נובע מקור חכמה; און ווען דו גייסט הפצה - זאלסטו מיט קיינעם נישט טענה'ן, גיי נישט מיט קיינעם אין ויכוחים, אז איינער טשעפעט דיך - געב א שמייכל און גיי ווייטער, און זאג פארן אייבערשטן עס זאל דיר זיין א כפרה פאר דיינע עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8443 - דרך ארץ אין שול
דרך ארץ, בית המדרש

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אחרי קדושים, ב' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


עס טוט מיר וויי אז דו פירסט זיך אויף ווי א קליין קינד שבת אין שול, דו זאגסט מיר שטענדיג אז דו ווילסט מיר העלפן בויען די קהילה און די שטעטל, און אין שול ביי די גאס פון ירושלים מאכסטו זיך נאריש ווי א קליין קינד, ביי שלש סעודות מאכסטו א קופקע, זינגסט נישט קיין זמירות, ווען די גבאים לערנען פאר שמועסטו, און אז דער גבאי קלאפט אויס יעלה ויבוא הייבסטו אן קלאפן ווי א קליין קינד, ווי א קינדערגארטן.


איך וויל דיר בעטן, העלף מיר בויען די שטעטל, העלף מיר אין שול, מאך זיך נישט נאריש אין שול, מאך נישט חרוב מיין הארעוואניע.


איך ווייס פינקטליך ווי אזוי עס זעט אויס אין יעדע שול וואס טראגט מיין נאמען, ווער עס העלפט און ווער עס שטערט. איך וויל דיך זעען צווישן די וואס העלפן; דו האסט מיר אסאך געהאלפן, בעט איך דיר העלף מיר ווייטער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8442 - ווען די ווייב האט טענות אויף דיינע עלטערן
שלום בית, מחלוקת, שבת קודש

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת אחרי קדושים, ז' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בעט איבער דיין ווייב, אזוי וועסטו פארטרייבן דעם סמ"ך מ"ם פון שטוב, אויך זאלסטו זוכן אין איר די מעלות, און אז זי האט פארלוירן אין דיינע אויגן די חן - איז דאס דיין פראבלעם, דו דארפסט גיין וויינען צום אייבערשטן אויף די ראיות אסורות מיט וואס דו ביסט נכשל געווארן, ווייל אז מען היט נישט די אויגן שטופט מען אוועק די שכינה פון זיך, עס גייט אוועק די חן פון שטוב השם ישמרינו.


געב אכטונג אויף דיין ווייב, הער איר אויס, און אז זי האט טענות אויף דיינע עלטערן - זאלסטו נישט מאכן קיין מחלוקת. מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט, ביים הייליגן צדיק רבי מרדכי'לע פון נאדבורנא זכותו יגן עלינו, ווען זיין מאמע פלעגט אריינקומען צו אים אין צימער רעדן צו אים שלעכטס אויף זיין ווייב, האט דער הייליגער רבי מרדכי'לע זכותו יגן עלינו איר אויסגעהערט מיט דרך ארץ און כבוד, און נאכן ענדיגן רעדן, ווען זי איז ארויסגעגאנגען, האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. שפעטער איז אריין געקומען די רעביצין און אנגעהויבן שרייען: "דיין מאמע איז דא געווען, וואס האט זי געוואלט? דיין מאמע איז א שלעכטע, א ביטערע, איך בין אסאך בעסער פון איר", זי האט געשריגן און געשריגן; ווידער האט איר דער הייליגער רבי מרדכי'לע אויסגעהערט און געשאקלט מיטן קאפ, און ווען זי איז ארויס פון צימער האט ער גענומען זיין קאפל, דאס אויסגעשאקלט און זיך צוריק געזעצט לערנען. דער גבאי האט דאס אלעס אונטערגעהערט, האט ער געפרעגט: "רבי, פאר די מאמע געבט דער רבי גערעכט און פאר די ווייב געבט דער רבי גערעכט?" האט דער צדיק געזאגט: "דו ביסט אויך גערעכט..." אים צו לערנען דער טיפער לימוד פון טון אלעס אויף דער וועלט אבי עס זאל זיין שלום.


דעם שבת וועל איך אם ירצה ה' זיין אין די נייע געגנט אין קרית ברסלב, איך וויל מחזק זיין די משפחות דארט, און אם ירצה ה' קומענדיגע וואך וועל איך זיין אין שטעטל ביי די געגנט פון די גאס ירושלים.


א פרייליכן שבת.

#8441 - מיין נישט אז יענעם איז בעסער
שלום בית, קנאה, שמירת עינים, דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת אחרי קדושים, ו' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


זיי נישט מקנא אנדערע, מיין נישט אז יענעם איז בעסער, נישטא וועם צו מקנא זיין. מוהרנ"ת האט געזאגט: "אויב איינעם מקנא זיין - איז דאס אן ערליכער איד", און ווער עס איז דער ערליכער איד ווייסט מען אויך נישט, מען איז מקנא די זאך פון זיין אן ערליכער איד נאר דאס איז גוט צו מקנא זיין, אנדערע זאכן איז נישטא, נישטא קיין עולם הזה, דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן קיט), אפשר אויבן איז דא אן עולם וואס רופט זיך עולם הזה, דא איז נישטא קיין עולם הזה, דא איז דא דער גיהנום און דער גן עדן; איז מען זוכה צו לעבן מיט צדיקים, מען באניצט זיך מיט זייערע עצות, מען לעבט מיט תורה, מיט תפילה, מיט אמונה - איז מען אין גן עדן, און אז נישט - איז מען אין גיהנום.


אויך אין שלום בית וכו' זאלסטו זיך נישט איינרעדן אז דיין חבר, דיין שכן - האט בעסער וכו', דאס איז דמיונות וואס דער בעל הדמיון - דער יצר הרע - מאכט. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סוכה נב.), דער יצר הרע האט זיבן נעמען, זאגט דער הייליגער רבי (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן כה), היינט האט ער שוין א נייעם נאמען, "דמיון"; ער מאכט צעדרייט דעם מענטש מיט די כח המדמה, ער נעמט אוועק די חן פון שטוב און לייגט עס אין אנדערע מקומות השם ישמרינו.


ברודער טייערער, היט דיינע אויגן, קוק נישט אויף קיינעם, חס ושלום אז מען איז מפקיר די אויגן פארלירט מען די געפיל אין שטוב וכו' וכו', איך בעט דיר, אז דיין ווייב האט פארלוירן איר חן אין דיינע אויגן זאלסטו זיך אנהייבן היטן דיינע אויגן, און אויך בעטן דעם אייבערשטן ער זאל דיך ראטעווען פונעם יצר הרע וואס מאכט דיך משוגע מיט די דמיונות אז אנדערע האבן בעסערס, אנדערע האבן שענערס; וואס איז אלעס דמיונות.


אז דו ביסט פארקלעבט אין קוקן מאוויס וכו' איז דיין עצה אכצן פרקים משניות. ווער עס איז אריינגעפאלן אין מאוויס, איז כמעט אוממעגליך ער זאל זיך קענען פון דעם אפלאזן, נאר מיט די כח פון תורה האט מען די מעגליכקייט צו ווערן צוריק נארמאל; דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה - ער טוט עבירות רחמנא לצלן, און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס; מוהרא"ש האט מקובל פון אנשי שלומינו אז ווען די רבי האט געזאגט די שיחה האט ער געמיינט מיט דעם דאס לערנען אכצן פרקים משניות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8440 - ווילסט מיר צעברעכן? גיי, גיי, גיי
שמחה, התחזקות, עבודת השם

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת אחרי קדושים, ה' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


לאז דיך נישט פון קיינעם צעברעכן, אפילו מען וועט דיר קומען זאגן זאכן אין מיין נאמען אז איך בין נישט צופרידן פון דיר וכו' וכו' - זאלסטו זיך נישט צעברעכן, זאלסט זאגן: גיי, גיי, גיי; און אפילו מען וועט דיר אויפווייזן קלאר, שווארץ אויף ווייס אז דו ביסט נישט און דו וועסט זיין א נישט - זאלסטו זיך נישט לאזן צעברעכן.


דער הייליגער רבי האט דערציילט די שרעקעדיגע חלום וואס ער האט געהאט (חיי מוהר"ן, סימן צא), ווי אלע האבן אים אפגעלאזט, קיינער האט נישט געוואלט רעדן מיט אים, ער האט געדארפט אנטלויפן צו א צווייטע לאנד, און אויך אין יענע פרעמדע לאנד האט דער רבי געזען ווי ער דארף זיך באהאלטן, און ער האט זיך באהאלטן אין וואלד. אזוי זיצנדיג אין וואלד קומט צו אים אן עלטערער איד און הייבט אים אן געבן מוסר: "היתכן, דו שעמסט זיך נישט? אזוי פירסטו זיך אויף?! שעמסט זיך נישט פון דיינע זיידעס, רבי נחמן הורודענקער און פון דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו? שעמסט זיך נישט פון תורת משה רבינו און פון די הייליגע אבות, אברהם יצחק און יעקב?! וואס מיינסטו, דו וועסט דען קענען בלייבן דא אין וואלד איינער אליין? דיין געלט וועט זיך ענדיגן און דו ביסט שוין שוואך"; דער עלטערער איד האט נישט אויפגעהערט צו באזידלען דעם רבי'ן, ער האט געזאגט פארן רבי'ן: "דו וועסט פון דא אויך מוזן אנטלויפן, און דארט וואו דו וועסט אנטלויפן וועסטו אויך נישט האבן קיין מנוחה, דו וועסט זיך דארט אויך מוזן באהאלטן צוליב די גרויסע עבירות וואס דו האסט געטון", רופט זיך דער רבי אן און זאגט אים: "מֵאַחַר שֶׁהוּא כֵּן, שֶׁאֲנִי מְגֹרָשׁ כָּזֶה, יִהְיֶה לִי עוֹלָם הַבָּא", אויב איז יא אזוי, אז איך לייד אזויפיל - וועל איך כאטשיג האבן יענע וועלט, רופט זיך אן די נשמה און זאגט, דו מיינסט דו וועסט האבן יענע וועלט? "אֲפִילּוּ בְּגֵּיהִנּוֹם לֹא יִהְיֶה לְךָ מָקוֹם לְהִטָּמֵן שָׁם כִּי עָשִׂיתָ חֵטְא כָּזֶה", אפילו אין גיהנום וועסטו זיך מוזן פארשטעקן פאר אזעלכע הארבע עבירות, זאגט אים דער רבי: "לֶךְ לְךָ", גיי דיר אוועק, גיי דיר אוועק, "הָיִיתִי סוֹבֵר שֶׁתְּנַחֲמוּ אוֹתִי", איך האב געמיינט דו וועסט מיך טרייסטן, "וּתְדַבְּרוּ עַל לִבִּי", איך האב געקלערט דו וועסט רעדן צו מיין הארץ, "עַכְשָׁו אַתֶּם עוֹשִׂים לִי יִסּוּרִים לְכוּ לָכֶם", יעצט אז דו מאכסט מיר יסורים - גיי אוועק.


מוהרא"ש זאגט, דער רבי דערציילט אונז די חלום, דער רבי לערנט אונז מיט דעם אז מיר זאלן נישט ווערן צעבראכן פון קיינעם אויף דער וועלט, אפילו פון נשמות, אפילו פון מלאכים און אויך נישט פון צדיקים. אז מען האט חלישות הדעת דארף מען טון וואס שטייט ביי דוד המלך (שמואל א ל, ו): "וַיִּתְחַזֵּק דָּוִד בַּה' אֱלֹקָיו", דוד המלך האט זיך געשטארקט מיטן אייבערשטן, ווען דוד המלך'ס אייגענע מענטשן האבן אים געוואלט הרג'ענען; וואו האט ער געקענט אנטלויפן? איז ער געלאפן צום אייבערשטן.


זיי פרייליך, און אז דו קענסט נישט - זאלסטו זיך נאריש מאכן ביז דו ווערטס פרייליך; לאך, טאנץ, אבי זיין פרייליך. ווייל דער הייליגער רבי זאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקצג): "וְכָל עִקַּר הִתְרַחֲקוּת כָּל אָדָם מֵהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ הִיא רַק מֵחֲמַת עַצְבוּת וּמָרָה שְׁחוֹרָה", דער עיקר זאך וואס נעמט אוועק מענטשן פון אייבערשטן איז דאס עצבות, דאס זיין דערביטערט און דעפרעסט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8439 - זיין פרייליך
שמחה, ל"ג בעומר, זוהר הקדוש

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת אמור, י' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די יאר וועל איך נישט זיין אין מירון ל"ג בעומר, די יאר מאכן מיר אין שטעטל ל"ג בעומר א סעודה, מיר וועלן מסיים זיין ספר הזוהר. אויך וועט זיין א הדלקה, מען וועט דאנקען דעם אייבערשטן אז מיר האבן זוכה געווען צום נחל נובע מקור חכמה, וואס אפילו העיר וקדיש מן שמיא צריך לקבל משם (חיי מוהר"ן, סימן קפט), ווייל אז מיר קליינע מענטשלעך וואס מיר זענען אזוי ווייט פון פארשטיין די סודות פון ספר הזוהר, די אורות און השגות; אז מיר זאלן דאס קענען פארשטיין און לעבן מיט דעם - דאס קען נישט זיין נאר דורך די הקדמות פון הייליגן רבי'ן, וואס ער לאזט זיך אראפ צו די נידריגסטע פלאץ, דארט אויך אויסשרייען אז עס איז מלא כל הארץ כבודו.


שטארק זיך מיט אלע כוחות צו זיין פרייליך, דער הייליגער זוהר זאגט (תיקון כב, דף סז.): "וְאַתְוָון בְּשִׂמְחָ"ה אִיהִי מַחֲשָׁבָ"ה", מחשבה איז די אותיות בשמחה; דורך זיין פרייליך האט מען גוטע מחשבות, פאזעטיווע מחשבות. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י): "עַל יְדֵי מָרָה שְׁחוֹרָה", ווען א מענטש איז נישט פרייליך, "אִי אֶפְשָׁר לְהַנְהִיג אֶת הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ", איז אים זייער שווער צו קענען טראכטן נארמאל, "וְעַל כֵּן קָשֶׁה לוֹ לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ", מען קען נישט טראכטן גוט, די קאפ לויפט נעגעטיוו, "רַק עַל יְדֵי הַשִּׂמְחָה יוּכַל לְהַנְהִיג הַמֹּחַ כִּרְצוֹנוֹ, וְיוּכַל לְיַשֵּׁב דַּעְתּוֹ, כִּי שִׂמְחָה הוּא עוֹלָם הַחֵרוּת", אבער ווען מען איז פרייליך, זענען די מחשבות מסודר און מיושב.


פרייטאג, פסח שני - זענען מיר מסיים מסכת מנחות און מען הייבט אן שבת א נייע מסכתא, מסכת חולין. איך בעט דיר זייער, כאפ זיך מיט מיטן באן, עס פארט א באן היכל הקודש, יעדן טאג לערנט מען א בלאט גמרא מיט נאך אסאך לימודים, כאפ זיך מיט, די תורה וועט דיר געבן אלעס גוטס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8438 - נישט גיין צו דאקטוירים זיך בודק זיין
רפואה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת אמור, ט' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


בנוגע זיך גיין בודק זיין ביי א דאקטער וכו', (יעצט איז דא א מארקעטינג קאמפעני וואס ציט אן מענטשן אז עס איז ממש א חיוב צו גיין זיך בודק זיין און עס איז ממש סכנת נפשות); מוהרא"ש זאגט בשם צדיקים בפירוש נישט צו גיין בשום אין אופן צו דאקטוירים זיך בודק זיין, מוהרא"ש זאגט: "צדיקים זאגן אז מען זוכט טרעפט מען"; איז וואס דארפסטו גיין זוכן צרות? גיי נישט צום דאקטער זיך אונטערזוכן, בשום אין אופן.


צום דאקטער גייט מען נאר ווען מען שפירט זיך נישט גוט, און אויך דעמאלט דארף מען בעטן דעם אייבערשטן און געבן א פדיון, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן ג); אז מען זאל אנקומען צום דאקטער וואס דער מלאך רפאל שטייט ביי אים, נישט צו די דאקטוירים וואס זענען ארבייטערס פארן מלאך המוות.


א איד דארף לעבן מיט די תורה, נישט די מארקעטינג זאגט מיר וואס די תורה זאגט, די צדיקים זאגן אונז ווי אזוי זיך צו פירן, נעבעך נעבעך, א רחמנות אויף כלל ישראל וואס זענען ווי שעפעלעך וואס האבן נישט קיין פאסטוך, מען קוקט אין צייטונג און מען מיינט אז דאס דארף מען טון; די צייטונג זאגט מען דארף גיין צו טעראפי, די צייטונג זאגט מען דארף גיין זיך בודק זיין ביי דאקטוירים, די צייטונג זאגט מען דארף אינוועסטן אין חתונה פאלעסיס; די צייטונג איז נישט דער מורה דרך פון א איד, א איד קוקט אין די תורה, א איד פרעגט צדיקים ווי אזוי זיך צו פירן.


די וואך וועלן מיר מסיים זיין מסכת מנחות, און מיר הייבן אן מסכת חולין; זיי דיך מחדש, פריש זיך אויף, הייב אן לערנען יעדן טאג דעם בלאט גמרא וועסטו האבן א חיים טובים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8437 - אלעס איז פאר די טובה פונעם מענטש
אמונה, רפואה

בעזרת ה' יתברך - ליל שישי לסדר טהרה, א' דראש חודש אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא


יעצט האב איך געהערט אז איר האט זיך צעבראכן אייער פוס, און איר האט שטארקע ווייטאג.


איך וויל אייך שטארקן, די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (חולין ז.): "אֵין אָדָם נוֹקֵף אֶצְבָּעוֹ מִלְּמַטָּה", א מענטש צעקלאפט זיך נישט, "אֶלָא אִם כֵּן מַכְרִיזִין עָלָיו מִלְּמַעְלָה", נאר נאכדעם וואס מען האט דאס אויסגערופן אין הימל; זעט מען אז יעדע זאך וואס טוט פאסירן מיטן מענטש – רופט מען אויס ערשט אין הימל, איז דאך זיכער אז דאס איז פאר די טובה פונעם מענטש; דארף מען דאס אננעמען מיט ליבשאפט, און מען דארף גלייבן אז דאס איז פאר די טובה פונעם מענטש.


איך וועל בעטן פאר אייך איר זאלט האבן א שנעלע רפואה, איר זאלט האבן געזונטע פיס, איר זאלט קענען גיין, שפרינגען און טאנצן.


דאנקט דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים וואס ער טוט מיט אייך.


דער אייבערשטער זאל אייך שיקן שנעל א רפואה שלימה.

#8436 - וואס וועט העלפן דאס זארגן?
חיזוק פאר מיידלעך, שידוכים

בעזרת ה' יתברך - ליל שישי פרשת אחרי קדושים, ז' אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


זארגט נישט, א שאד צו זארגן, אייער שידוך האט מען שוין אויסגערופן אין הימל נאך איידער איר זענט געבוירן; איז וואס וועט העלפן דאס זארגן? א שאד צו טראכטן טאג און נאכט: 'ווער? ווער וועט זיין מיין חתן?'


געבט זיך איבער צום אייבערשטן, דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן אז ער מאכט אזעלכע ניסים מיט אייך, און בעטס אים ער זאל אייך העלפן איר זאלט אויפשטעלן ערליכע ליכטיגע געזונטע דורות.


כאפט אריין – ווילאנג איר זענט א מיידל – צו העלפן אייער מאמע; וויפיל איר וועט נאר העלפן איז נישט גענוג, א מאמע דארף מען העלפן אן א שיעור, בפרט איר וואס איר האט אזא טייערע מאמע, איינס אין דער וועלט; זאלט איר איר העלפן און איר פרייליך מאכן.


געבט א גרוס פאר אייער טאטע.

#8435 - זאגן פון אינעווייניג די ברכה פון אשר יצר
חיזוק פאר מיידלעך, חול המועד, יום הולדת

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר טהרה, כ"ט ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך פרייז זיך זייער צו הערן אז איר פאלגט אייערע עלטערן, און אז איר האט זיך איינגעהאלטן נישט צו שרייבן חול המועד ווען אייערע עלטערן האבן אייך געזאגט אז חול המועד שרייבט מען נישט, און אפילו עס איז אייך אנגעקומען שווער, איר האט זייער שטארק געוואלט שרייבן א בריוו צו וויסן וואס זיך צו מקבל זיין פאר אייער געבורטס טאג – דאך האט איר געטון וואס די הלכה פארלאנגט (שלחן ערוך אורח חיים סימן תקמה, סעיף א).


נעמט זיך פאר לכבוד אייער געבורטס טאג, יעדע מאל איר דארפט זאגן די ברכה פון אשר יצר – דאס צו זאגן פון אינעווייניג. בעטס אייערע עלטערן אויב מען קען לייגן ביי די סינק נעבן די בית הכסא אן 'אשר יצר טאוול', און יעדעס מאל נאכן ארויסגיין – זאלט איר זיך וואשן די הענט מיט א טעפל און זאגן די ברכה אריינקוקנדיג אין די אותיות.


עס זעט אויס ווי א קלייניקייט, אבער דאס איז א גרויסע זאך. דער הייליגער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן, ווען ער האט געפרעגט וואס ער זאל זיך מקבל זיין צו טון עפעס א גוטע זאך פאר זיין מאמע'ס נשמה, "זאג די ברכה פון אשר יצר מיט כוונה" - האט אים דער רבי געזאגט; זעט מען אז זאגן די ברכה פון אינעווייניג, וואס איז מעורר די כוונה – איז א גרויסע זאך.


איר זענט א "בית פיגא" תלמידה, בעט איך אייך איר זאלט קיינמאל נישט וויי טון אנדערע מיידלעך, אלץ זאלט איר שפילן מיט די מיידלעך וואס קיינער וויל נישט מיט זיי שפילן; קוקט זיך אום אויף די צעבראכענע הערצער, מיט זיי זאלט איר שפילן, מיט זיי זאלט איר רעדן; דאס וועט מאכן מען זאל פון הימל אויף אייך רחמנות האבן, און אייך געבן אלעס גוטס.

#8434 - נישט ארייננעמען אין מויל א זאך אן אן הכשר
כשרות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש לסדר טהרה, א' דראש חודש אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האף אז די מעשה איז נישט אמת, אז אויפן וועג אהיים פונעם טריפ קיין וואשינגטאן, ווען די רעדל פון די באס האט אנגעהויבן ברענען און מען איז געבליבן שטעקן ביי א געז סטעישאן - האסטו גענומען פון די טרינקען און פון די נאש וואס האט נישט געהאט קיין הכשר השם ישמרינו, מיט א תירוץ אז דער גוי דער ארבעטער זאגט אז עס איז כשר.


איך האף אז די מעשה איז נישט וואר, אויב יא - דארפסטו שטארק תשובה טון אז דו ביסט נכשל געווארן מיט עסן מאכלות אסורות, אפילו עס איז נאר פאטעטא טשיפס און נאר טרינקען, אויב האט דאס נישט קיין הכשר.


עס איז מיר א וואונדער אז קיינער האט גארנישט געזאגט, עס איז מיר א גרויסע ווייטאג, איך בין זייער פארשעמט אז עס קען פאסירן אין ישיבה אזא זאך, ווייל אפילו מען איז מיד און אפילו מען איז געבליבן שטעקן אונטערוועגנס - איז דאס נישט קיין תירוץ; א איד נעמט נישט אריין אין מויל קיין שום זאך אן א הכשר.


עס זעט מיר אויס אז דו מיינסט אז ברסלב איז אראפנעמען פון זיך חס ושלום חס ושלום, ברסלב איז נאר מחזק זיין אויף קיום התורה והמצוות.

#8433 - נאר אמת קלעבט זיך אן אין תלמידים ותלמידות
חינוך הילדים, אמונת חכמים, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש לסדר טהרה, א' דראש חודש אייר, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן די פראגע.


לערנט מיט די תלמידות אמת'דיגע זאכן, נאר אמת קלעבט זיך אן אין תלמידים ותלמידות, אז מען לערנט ליגנט - מאכט דאס נאר א חורבן; עס איז נישט אמת צו לערנען מיט קינדער אז נאר דא ביי אונז האט מען א חיים טובים, נאר ביי אונז איז דא שלום בית און נאר ביי אונז זענען די מענער ערליך, דאס איז ליגנט, און אז איר וועט ממשיך זיין צו לערנען מיט די תלמידות אויף דעם אופן - וועט איר זיי נאר דערווייטערן פון די אמת.


דער אמת איז נאר איין זאך: "מֹשֶׁה אֱמֶת, וְתוֹרָתוֹ אֱמֶת" (בבא בתרא עד.), "וַה' אֱלֹהִים אֱמֶת" (ירמיה י, י), פון דעם דארף מען רעדן צו תלמידים ותלמידות, נאר די תורה איז אמת, נאר דער אייבערשטער איז אמת.


די אלע וואס רעדן פון 'ביי אונז איז די אמת' און 'נאר ביי אונז איז דא לעבן' און נאכאמאל 'ביי אונז ...' - די זענען נארנים און די מאכן חרבנות, עס איז בכלל נישט אמת, ווייל אמת איז נאר דער אייבערשטער און די תורה; עס איז דא אסאך קהילות בישראל מיט ערליכע אידן וואס לעבן מיט די תורה און מיט דעם באשעפער, עס איז נאריש צו זאגן אז נאר ביי אונז איז די וועג, נאריש און טפשות און שקר.


לערנט די תלמידות אז אויב מען וויל האבן א גוט לעבן גייט דאס נאר מיט די תורה, און צו וויסן וואס די תורה זאגט דארף מען האבן א רב, א דיין, אן ערליכער איד וואס איז מדריך, און אז די תלמידה וואס זאגט אייך אז זי וויל גיין קיין ..., אז איר וועט איר זאגן: 'דארט איז נישטא קיין גוטע לעבן' - דאס איז ליגנט; וואס דען? זאגט איר: "קענסט גיין קיין ..., אבער אויך דארט וועסטו דארפן האבן א רב, א דיין, אן ערליכער איד וועם צו פרעגן ווי אזוי זיך צו פירן".


איך זע אז איך דארף נאכאמאל אנהייבן פונדאסניי אויסלערנען די טיטשערס וואס צו רעדן, מען זאל נישט רעדן איבריגע רייד.


איך דארף מקצר זיין.

#8432 - גיי צאמגענומען, מאך דיינע פיאות געקרייזלט
הפצה, משניות, בארד און פאות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' לסדר טהרה, כ"ט ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך פריי זיך זייער צו הערן פון דיר אז דו שטארקסט זיך בעבודת השם, סיי מיט לערנען שיעורים כסדרן אויפן רבינ'ס סדר דרך הלימוד (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), סיי מיט התבודדות, און סיי מיט הפצה; איך בין זייער צופרידן פון דיר, און איך האף צום אייבערשטן אז דו וועסט שנעל טרעפן א גוטע שידוך.


גיי צאמגענומען, מאך דיינע פיאות געקרייזלט, אויך אינמיטן טאג ווען עס ווערט צעפלויגן זאלסטו דאס נאכאמאל צאנעמען מיט וואסער. מוהרא"ש דערציילט אז דער רבי פלעגט יעדע מאל איידערן ארויסגיין אין גאס זיך צאמנעמען די פיאות מיט וואסער, און עס ליגט אין די געקרייזלטע פיאות גרויסע הייליגקייטן.


לערן יעדן טאג אכצן פרקים משניות; זאג די ווערטער, אפילו נאר זאגן די ווערטער איז מקדש ומטהר דעם מענטש. אויך זאלסטו זאגן דעם יום תהלים יעדן טאג, אויך זאלסטו גיין הפצה, (ווען דו גייסט הפצה זאלסטו גיין צאמגענומען און ריין).


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8431 - עצות פאר שמירת עיניים
תפילות אויף אידיש, שמירת עינים, ספירה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו, וואו דו בעטסט עצות פאר שמירת עיניים.


יעצט זענען מיר אריין אינעם זומער, די גאסן זענען אזוי געפערליך, און אפילו דער ערליכער איד, דער אפגעהיטענער בחור וואס האט נישט קיין טעלעפאן און כלים, ער איז אפגעהיטן אין שטוב - קען יעצט ממש פארברענט ווערן אין גאס; די גוים, און אין ארץ הקודש די אידן וואס די ערב רב האבן זיי אויסגע'שמד'ט און אוועק גענומען פון די תורה - גייען מיט א שרעקליכע פריצות, מען קען יעדע רגע פארברענט ווערן, השם ישמרינו.


על כן ליבער ..., יעצט ווען מיר פירן זיך אין די טעג פון ספירה מיט הלכות פון אבילות, מען טרויערט אויף די פיר און צוואנציג טויזנט תלמידי רבי עקיבא וואס זענען געשטארבן אין די טעג, דער אריז"ל זאגט (ספר הגלגולים, פרק ט), ווער זענען געווען די פיר און צוואנציג טויזנט תלמידים פון רבי עקיבא וואס זענען אוועק? די זענען געווען גלגולים פון די פיר און צוואנציג טויזנט מענטשן וואס זענען געשטארבן ביי בעל פוער, ווען זמרי בן סלוא איז געקומען צו משה רבינו מיט עזות און חוצפה וכו', זיי זענען מגולגל געווארן אין די תלמידים צו מתקן זיין די פגם; על כן אין די טעג פון ספירה קען מען פאררעכטן די עבירה פון פגם הברית, ווייל קר"י באטרעפט אזוי ווי עמ"ר (פרי עץ חיים שער ספירת העומר פרק ז, בהג"ה).


די ערשטע זאך פאר תיקון הברית איז שמירת עיניים, נישט גיין אין גאסן וואו עס זענען דא פריצות, גיי אפילו א לענגערע וועג וואס איז מער ריין ווי גיין א טריט אריין אין א גאס וואס איז דא דארט פריצות, ווייל אז מען היט די אויגן איז מען זוכה צו ריינע מוחין, מען איז זוכה צו שמחה, דאס לעבן איז זיס, די לעבן איז גוט, מען איז נאנט צום אייבערשטן, מען האט א זיסקייט ביים דאווענען און ביים לערנען, ווייל אלעס איז אנגעהאנגען אין שמירת הברית, און אויב חס ושלום מען איז פוגם בברית, מען היט נישט די אויגן, מען קוקט עבירות - ווערט אזוי ביטער און שלעכט, מען פארלירט די טעם פון לעבן.


נעם די עצה פון הייליגן רבי'ן, זיי זיך מתבודד, זוך א שטילע פלאץ און דארט זאלסטו זיך אויסשמועסן דיין הארץ מיטן אייבערשטן, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט קענען היטן דיינע אויגן, וויין צום אייבערשטן און בעט אים די ווערטער: "הייליגער באשעפער עס איז מיר אזוי שווער צו האבן ריינע אויגן, איך קען נישט גיין אין גאס, איך שפיר ווי א מלחמה, יעדעס מאל וויל איך קוקן, און ווען איך דערמאן זיך פון דיר און איך געדענק אז עס איז נישט גוט צו קוקן איז די קומענדיגע מאל א פרישע מלחמה, עס רייסט מיר צו קוקן, הייליגער באשעפער העלף מיך, ראטעווע מיך, איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל האבן הייליגע אויגן"; אזוי זאלסטו זיך אויסוויינען צום אייבערשטן טאג נאך טאג, לייג אריין דיינע אייגענע תפילות ובקשות, שריי צו אים, וויין צו אים, בעט אים ער זאל רחמנות האבן אויף דיר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8430 - קעמפ פאר עלטערע מיידלעך
קעמפ, מדות טובות, ספירה, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי', מנהלת בית פיגא קרית ברסלב


בנוגע מאכן קעמפ פאר די עלטערע קינדער; איך האב נישט חשק צו מאכן קעמפ, איך זע נישט די תועלת דערפון; מילא די קינדער פון שטאט - זיי דארף מען אוועק נעמען פון שטאט, די שטאט איז אזוי געפערליך, אבער די מיידלעך וואס וואוינען אין שטעטל - וואס פעלט אויס זיי אוועק צו נעמען פון שטוב? פארוואס זאלן זיי נישט לעבן ריכטיג, אמת'דיג? אזוי ווי עס שטייט (איכה ג, כז): "טוֹב לַגֶּבֶר כִּי יִשָּׂא עֹל בִּנְעוּרָיו", קינדער וואס העלפן די עלטערן אין שטוב - דאס איז גוט פאר זיי, דאס העלפט זיי שפעטער צו קענען נעמען די עול פון פירן א משפחה; די קינדער וואס מען לייגט נישט קיין עול אויף זיי אין די יונגע יארן - דאס איז נישט גוט, דאס קלאפט אויס שפעטער, מען וויל אנטלויפן פון די עול פון זיין א מאמע און אויפברענגען קינדער.


דורכן טאג קען מען מאכן א פראגראם; מען דאווענט, מען לערנט אביסל, מען שווימט, מען טאנצט, און די עלטערע וואס קענען העלפן - זיי זאלן טאנצן מיט די יונגערע קינדער, און פארנאכטס ווען די עלטערן דארפן הילף - זאלן אלע קינדער אהיים גיין העלפן, דאס דארף מען לערנען מיט די קינדער און זיי זאגן אז העלפן די מאמע און נעמען אויף זיך אן עול - איז נאר א טובה פאר זיך אליינס.


איך האב אבער א פראבלעם, עס זענען דא מיידלעך וואס ווילן יא גיין אין קעמפ, און זיי זאגן אז 'אויב איז נישטא אין ברסלב קעמפ - ווילן מיר גיין אין אנדערע קעמפס'; ביי דעם דארף איך אייער הילף, איר זאלט דאס דורכשמועסן מיט די מיידלעך, זיי פארשטיין געבן אז מען פארדינט גארנישט פון קעמפ, און אז מען בלייבט מיט אחריות, מען בלייבט אין שטוב העלפן די מאמע, און זיכער אז מען העלפט די מוסדות מיט וואס מען קען - דאס איז גוט פאר די עתיד פון די לעבן.


עס איז גוט מען זאל לערנען מיט די קינדער - יעצט אין די זומער וואכן - "פרקי אבות"; די טיטשערס זאלן אריינלייגן אין די קינדער מידות טובות, מען זאל רעדן צו די קינדער פון בעטן דעם אייבערשטן אויף דעם, און אז מען דארף אסאך בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זוכה זיין ארויסצוגיין פון אלע שלעכטע מידות און שלעכטע תאות, ווייל דער עיקר איז - האבן גוטע מידות; מען קען זייער מצליח זיין, סיי בגשמיות און סיי ברוחניות - מיט גוטע מידות, און אויב מען האט שלעכטע מידות - איז אזוי געפערליך, די גאנצע לעבן איז אזוי ביטער, מען איז פארשווארצט פון אנהייב ביזן סוף.


אז מען טראכט אריין זעט מען, אז זוכה זיין צו האבן גוטע מידות איז די שווערסטע זאך; מען קען לערנען, מען קען זיין א גרויסער למדן, און אפילו א מקובל - און מען האט נישט קיין מידות, מען שטעכט מענטשן, מען טוט וויי מענטשן, מען ווערט בכעס, און אז איינער רירט אן די כבוד קומט מען אן ביז רציחה ממש השם ישמרינו; איז וואס איז שוין ווערד דער מענטש מיט די למדנות וכו'? אז מען האט נישט קיין מידות האט מען גארנישט.


דעריבער יעצט ווען מיר ציילן די טעג פון ספירה, מיר גרייטן זיך צו קבלת התורה - איז דער מנהג צו לערנען פרקי אבות וואס רעדט פון תיקון המידות, ווי אזוי צו פאררעכטן די מידות, ווייל דאס איז די יסוד פונעם מענטש, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ירושלמי נדרים ט, ד; שבת לא.): "זה כלל גדול בתורה", אכטונג געבן אויף אנדערע, נישט וויי טון אנדערע, און אסאך בעטן דעם אייבערשטן מען זאל זוכה זיין פטור צו ווערן פון די שלעכטע מידות, בעיקר די געפערליכע שלעכטע מידה פון כעס, וואס דאס מאכט חרוב דעם מענטש, א כעסן פארלירט אלעס; און נאר מיט תפילה, דורך אסאך וויינען צום אייבערשטן, איז מען זוכה צו קומען צו אריכות אפים.


דאס דארף מען אויסלערנען קינדער פון קליינווייז אן, מען זאל נאכגעבן א צווייטן, מען זאל רחמנות האבן אויף א צווייטן, סיי די עלטערן און סיי די מחנכים דארפן זיך פארלייגן דאס אויסצולערנען, ווייל דאס איז פון די שווערסטע עבודות; קענען ארויסגיין פון די שלעכטע מידות און ווערן א גוטער מענטש, און דאס איז גרינגער אין די יונגע יארן. אזוי זאגט דער הייליגער רבי ר' אלימלך זכותו יגן עלינו (צעטל קטן, סימן טז), אין די יונגע יארן איז די בעסטע צייט צו אויסאיידלען און אויסרייניגן די מידות.


איך בעט אסאך דעם אייבערשטן פאר אייך איר זאלט מצליח זיין מיט בית פיגא, און מיר זאלן האבן די בעסטע טיטשערס וואס איז שייך פאר אונזערע קינדער און פאר אלע תלמידות, קיין איין תלמידה זאל נישט אוועק פאלן חס ושלום, אלע זאלן אויפשטעלן ערליכע אידישע שטיבער געבויט אויף די תורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8429 - אמת אז איך בין א שלומיאל?
התחזקות, הצלחה, ספירה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


נעכטן ווען איך בין געווען אין שטעטל ביים ברית האסטו מיר געזאגט אזוי צעבראכן אז מען האט דיך אפגעזאגט פון דיין ארבעט, און דו פרעגסט מיר: "אמת איך בין א גולם? אמת איך בין א שלומיאל? אמת איך בין א שוטה?"


איך וויל דיך זאגן, דו ביסט א געלונגענער מענטש דו ביסט א גוטער מענטש, דו ביסט פול מיט חן; דאס אז דו האסט נישט קיין פרנסה - דאס מיינט נישט אז דו ביסט א שוטה, "לֹא לַחֲכָמִים לֶחֶם" (קהלת ט, יא), דאס האט נישט צוטון מיט שכל אדער געלונגענקייט; פארוואס זאלסטו זיך צעברעכן? פארוואס זיך קלאפן?


געב א קוק, נעם חיזוק פון די טעג אין וואס מיר געפינען זיך יעצט, מיר שטייען יעצט אין די טעג פון ספירה, אז מיר טראכטן אריין די פאסירונג וואס האט פאסירט ביים הייליגן תנא רבי עקיבא, ווי זיין גאנצע ישיבה, זיין גאנצע הארעוואניע איז בטל געווארן, אלע תלמידים זענען געשטארבן, פיר און צוואנציג טויזנט תלמידים זענען געשטארבן; אז מען טראכט אריין וואס מיינט זיין א רבי פאר תלמידים, וויפיל צייט, וויפיל כח מען דארף אריינלייגן אין יעדן תלמיד, און אז עס האט פאסירט אזא אומגליק, ביים סוף בלייבט גארנישט איבער - וואלט רבי עקיבא געדארפט ווערן אויסער זיך און אויפגעבן, 'וואס הייסט? מיין גאנצע הארעוואניע איז פארפאלן?' אבער דער הייליגער תנא רבי עקיבא האט זיך געשטארקט, ער האט אנגעהויבן פונדאסניי, ער האט גענומען פרישע תלמידים, זיבן תלמידים: רבי מאיר, רבי יהודה, רבי יוסי, רבי שמעון בר יוחאי, רבי אליעזר בן שמוע, רבי יוחנן הסנדלר און רבי אליעזר בן יעקב; דער הייליגער תנא רבי עקיבא האט נישט אויפגעגעבן, נאר אנגעהויבן פונדאסניי לערנען מיט תלמידים, און צווישן די תלמידים איז געווען דער הייליגער רבי שמעון בר יוחאי וואס אין זיין זכות לעבן מיר.


דאס לערנט אונז אז מיר זאלן אויך נישט אויפגעבן, מיר זאלן שטענדיג אנהייבן פונדאסניי, און אפילו מען זעט ווי אלעס צעפאלט פאר די אויגן, מען זעט זיך חרוב ונחרב, מען זעט ווי אלע הארעוואניע וואס מען האט געהארעוועט און זיך געפלאגט ביז אהער, אלעס איז צעפאלן; דארף מען נאכמאכן דעם הייליגן רבי עקיבא וואס האט זיך נישט מייאש געווען; אנהייבן פונדאסניי, און אז מען זעט זיך ברוחניות א דורכפאל, מען האט אלעס פארלוירן, מען איז אראפגעפאלן אין א שווערע נסיון, מען איז נכשל געווארן אין טון עבירות, מען שפירט ווי מען האט אלעס פארלוירן - דארף מען אנהייבן פונדאסניי דינען דעם אייבערשטן, מען טוט תשובה, מען איז זיך מתוודה, מען בעט דעם אייבערשטן: "אייבערשטער זיי מיר מוחל", און מען הייבט אן פון ניי דינען דעם אייבערשטן, און אז מען שפירט זיך אזוי ווייט, מען שפירט און מען ווייסט אז מען האט פארלוירן די וועלט און יענע וועלט - דארף מען דינען דעם אייבערשטן פונדאסניי, אפילו מען וועט נישט האבן עולם הבא, און אז מען שטארקט זיך, מען דינט דעם אייבערשטן, מען לערנט, מען דאווענט און מען טוט חסד - פאלן אוועק די אלע דמיונות און מען איז זוכה צוצוקומען צו די העכסטע מדריגות.


אויך בגשמיות, אז מען האט פארלוירן אלעס, מען זעט זיך אליין, מיט פרנסה, מיט די ווייב און מיט די קינדער, דארף מען ארויסנעמען התחזקות פון הייליגן תנא רבי עקיבא, ווי ער האט אנגעהויבן פון ניי, נישט געקוקט אויף וואס מען האט פארלוירן. דאס זאג איך דיר ליבער ברודער, אז דו האסט פארלוירן דיין פרנסה - איז נישט עק וועלט, נעם א נייע פרנסה, און נעם אריין אין דיר אז דער אייבערשטער האט דיך ליב, דער אייבערשטער האט א פלאן, אלעס איז מיט א חשבון, נישט ווייל דו ביסט א גולם, א קלאץ - האסטו פארלוירן דיין פרנסה, נאר אלעס איז פון אויבן. די הייליגע חכמים זאגן (יומא לח.): "בשמך יקראוך ובמקומך יושיבוך, אין אדם נוגע במה שמוכן לחבירו", קיינער קען נישט צונעמען א פרוטה וואס איז אנגעגרייט פאר דיר, "ואין מלכות נוגעת במלכות חברתה אפילו כמלוא נימא", און קיינער קען נישט צונעמען פון א צווייטן נאר אז מען רופט אויס אין הימל. נאך זאגן חכמינו זכרונם לברכה (ברכות נח.): "אפילו ריש גרגיתא", אפילו דער וואס איז ממונה צו ארבעטן ביי די סוער, א נישט געשמאקע ארבעט - "מן שמיא מנו ליה", איז אויך פון הימל, נאך זאגן זיי (חולין ז:): "אֵין אָדָם נוֹקֵף אֶצְבָּעוֹ מִלְּמַטָּה, אֶלָּא אִם כֵּן מַכְרִיזִין עָלָיו מִלְּמַעְלָה", א מענטש צעקלאפט זיך נישט דעם קליינעם פינגער אן דעם וואס מען זאל אנשרייבן אויבן אין הימל אז עס זאל פאסירן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8428 - עס גייט שטייטליך, עס נעמט צייט
עבודת השם, ספירה, שבועות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב דיך זייער ליב, איך בענק זיך נאך דיר, איך האף אז דו שטארקסט זיך בעבודת השם, און אפילו דער יצר הרע קומט צו דיר און זאגט דיר אז דו ביסט סיי ווי גארנישט ווערד - זאלסטו אים פארטרייבן מיט געוואלד, זאלסט אים נישט אויסהערן, זאלסט געדענקען אז דער אייבערשטער האט דיך יא ליב.


מיר ציילן די טעג פון ספירה טאג נאך טאג, וואך נאך וואך - ביז מיר קומען אן צו קבלת התורה; דאס לערנט אונז אז צו ווערן אן ערליכער איד, א צדיק - גייט נישט אין איין מינוט, עס גייט שטייטליך, עס נעמט צייט, און אזוי ווי מען ציילט די טעג פון ספירה נאך א טאג און נאך א טאג ביז עס ווערט א וואך, און מען ציילט נאך א וואך און נאך א וואך, מען בויט אויף די מוחין, און אזוי איז מען זוכה צו קומען צו די הויכע מדריגה פון שער נ', דאס זעלבע איז אין עבודת השם, מען דארף האבן אסאך סבלנות ביז מען קומט אריין אין די קדושה.


דער הייליגער רבי נתן זאגט (עלים לתרופה, מכתב כח), עס שטייט אין פסוק (בראשית יח, א): "וְהוּא ישֵׁב פֶּתַח הָאֹהֶל כְּחֹם הַיּוֹם", אברהם אבינו איז געזיצן ביים טיר ווען די זון האט געברענט, "יוֹשֵׁב" איז א לשון פון ווארטן און זיך אויפהאלטן א לאנגע צייט; די תורה זאגט אונז אז מען קען נישט זוכה זיין צו אריינגיין אין די קדושה נאר אז מען האט אסאך סבלנות, מען לויפט נישט אוועק, מען ווארט ביים טיר פון די קדושה, און אפילו עס גייט אריבער די גאנצע צייט וואס עס גייט אריבער, עס ברענט די תאוות, מען שפירט ווי מען ווערט פארברענט - מיט דעם אלעם לאזט מען נישט אפ, מען געבט נישט אויף, מען ווארט און מען ווארט א לאנגע צייט, נאר אזוי איז מען זוכה צו 'וַיֵּרָא אֵלָיו ה''.


אזוי און נאר אזוי איז מען זוכה צו קומען צו שער נ', צום יום טוב שבועות; דורך שרייען יעדן טאג: "ואטהר ואתקדש בקדושה של מעלה, הייליגער באשעפער רייניג מיך, איך וויל זיין ערליך, איך וויל זיין הייליג"; און מען איז נאכנישט זוכה צו אריינקומען אין די קדושה אין דעם טאג, מען גייט מארגן נאכאמאל שרייען: "ולתקן את נפשותינו ורוחותינו ונשמותינו, הייליגער באשעפער איך וויל אזוי שטארק זיין ערליך, ווען וויל איך שוין אריינקומען אין די קדושה?" און איבער מארגן נאכאמאל; אזוי בויט מען אויף די מוחין, ביז מען איז זוכה צו "והקרבתם מנחה חדשה לה'".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8427 - איין תירוץ אויף אלע צוואנציג שאלות
שמחה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי' קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז דא איין תירוץ אויף אלע צוואנציג שאלות, עס פעלט אייך שמחה; וואלט איר געווען פרייליך וואלט אלעס גוט געווען.


אינטערעסאנט, וויפיל איך שרייב אייך פון דעם - ווילט איר עס נישט דערהערן און אייר שרייבט נאכאמאל און נאכאמאל איבער די זעלבע זאכן וואס קרענקט אייך, און יעדע מאל פון פריש מיט די זעלבע זאכן; א שאד אז איר דערהערט נישט דעם קול פון צדיק וואס זאגט אונז (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן כד): "מצוה גדולה להיות בשמחה תמיד", דער צדיק בעט אונז (ספר המדות אות שמחה חלק ב, סימן א'): "מי שהוא שמח תמיד על ידי זה הוא מצליח", ווער עס איז פרייליך איז שטענדיג מצליח, און אויך יעצט ווען מיר פירן זיך אין די טעג פון ספירה מיט די הלכות פון אבילות, מען טרויערט אויף די פיר און צוואנציג טויזנט תלמידי רבי עקיבא וואס זענען געשטארבן אין די טעג, אבער דאס מיינט נישט צו זאגן אז די טעג זענען טרויעריגע טעג, דאס מיינט נישט צו זאגן אז מען זאל זיין אין מרה שחורה, מען טאר נישט זיין בעצבות ומרה שחורה, די סמ"ך מ"ם איז עצבות ומרה שחורה, דאס איז די נעץ מיט וואס די קליפות פאנגען אידישע נשמות, דורך אוועקנעמען די האפענונג, דורך ווייזן א שווארצע בילד ווי אלעס אזי שוין סיי ווי פארפאלן, מען שפירט ווי מען איז דער ערגסטער מענטש; ערשט קען מען זיך נישט ליידן, און דאס איז גורם אז מען קען נישט ליידן דעם מאן, מען קען נישט ליידן די קינדער, מען קען קיינעם נישט ליידן.


אלע פראבלעמען קומט פון נישט זיין פרייליך, און דערפאר האט אונז דער הייליגער רבי אזויפיל אנגעזאגט מען זאל זיך שטארקן מיט אלע כוחות צו זיין פרייליך, ווייל ווען מען איז פרייליך פארברענט מען די קליפות, מיט שמחה גייט מען ארויס פון די טומאה, אזוי ווי עס שטייט (ישעיה נה, יב): "כי בשמחה", מיט שמחה – "תצאו", גייט מען ארויס פון די אייגענע גלות, פון די עצבות ומרה שחורה וואס טוט אפשוואכן די אמונה (לקוטי מוהר"ן חלק ב, סימן י).


א מענטש קען זיך מעסטן וואו ער שטייט, אויב ער איז ביי די קדושה אדער ביי די טומאה, דורך קוקן אויב מען איז פרייליך; ביי די קדושה שטייט (דברי הימים א טז, כז): "עֹז וְחֶדְוָה בִּמְקֹמוֹ", ביים אייבערשטן איז נישטא קיין שום עצבות, און אז מען איז פרייליך און מען מאכט זיך פרייליך - איז מען ביים אייבערשטן, און פארקערט, ווען מען איז פארביטערט, מען איז אין די טונקלקייט, אין די מרה שחורה - איז שכינתא בגלותא, און דאס טוט געבן כח פאר די סטרא אחרא.


איך בעט אייך, לאזט אפ די עצבות ומרה שחורה, אפילו עס זעט אויס ווי עס איז א גוטע זאך, מען איז צעבראכן אויף נישט גוטע זאכן וואס מען האט געטון - איז דאס אבער נישט פון די קדושה, ווייל אז מען האט געטון נישט גוטע זאכן טוט מען תשובה, מען זאגט: "הייליגער באשעפער איך בעט דיר איבער אויף וואס איך האב געטון", אבער נישט עצבות ומרה שחורה.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8426 - חלש'ט צו זיין אן ערליכער איד
עבודת השם, דרך הלימוד, קיאסק

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין מעסעדזש וואו דו שרייבסט ווי דו חלש'סט צו זיין אן ערליכער איד, און ווי דו בענקסט זיך צו די צייטן וואס דו ביסט געווען אין ישיבה, ווי דו פלעגסט לערנען פלייסיג, און יעצט קומסטו אן קוים קוים צו לערנען אביסל גמרא מיט משניות.


ליבער ברודער, פארלייג זיך צו לערנען יעדן טאג די צוויי לימודים: 'אכצן פרקים משניות, מיט די יום תהלים', זיי נישט מוותר אויף דעם, הייב אן דיין טאג מיט דעם; בפרט יעצט אין די צייט וואס מיר ציילן די טעג פון ספירה איז גוט צו זאגן אסאך תהלים, מוהרנ"ת פלעגט זאגן יעדן טאג פון יאר דעם יום תהלים, און אין די ספירה טעג האט ער געזאגט יעדן טאג צוויי מאל דעם יום תהלים. ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג), ווער עס וויל זוכה זיין צו תשובה - זאל זאגן תהלים, ווייל עס זענען פארהאן ניין און פערציג טויערן וואס דער מענטש קען אליין אריינגיין אין זיי, אבער די שער נ' - דאס קען מען נאר זוכה זיין דורך זאגן תהלים, און די מ"ט שערים זענען די ניין און פערציג טעג צווישן פסח און שבועות, 'די טעג וואס מען ציילט ספירה', דערפאר איז די טעג זייער מסוגל צו זאגן תהלים.


דורך זאגן תהלים באקומט מען א געפיל, מען הייבט אן בענקען צום אייבערשטן, מען הייבט אן וועלן זיין גוט. באמת וויל יעדער איד זיין ערליך און טון די ווילן פונעם אייבערשטן, נאר נישט יעדער לעבט מיט דעם, מען פארגעסט, מען ווערט אפגעקילט, און אפילו דער וואס האט שוין יא שטענדיג געפילן פון תשובה, קען זיין אז ער ווייסט נישט וואס צו טון, ער בלייבט מיט די ווילן, און אפילו איינער וואס ווייסט יא וואס צו טון - דארף נאך אויך זוכה זיין צו קענען אויספירן אויף למעשה און נישט ווערן צעבראכן ווען מען זעט זיך ווי מען קומט נישט אן צו טון, אבער דורך זאגן תהלים איז מען זוכה – "לְהַגִּיעַ אֶל הַשַּׁעַר וְאוֹת הַשַּׁיָּךְ לוֹ, וְלִפְתֹּחַ הַשַּׁעַר, נִמְצָא שֶׁזּוֹכֶה עַל יְדֵי תְּהִלִּים לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה", מען קען זיך דערהאלטן מיט א שטארקקייט, ביז מען איז זוכה תשובה צו טון און ווערן אן ערליכער איד.


... טייערער, גיי נישט אין קיאסק, פארברען נישט דיינע יארן מיט נארישקייטן. אז דו האסט איבריגע צייט גיי אין שול און זאג אכצן פרקים משניות און זאג תהלים, וועסטו ווערן א גרויסער צדיק.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#8425 - מיר ציילן יעדן טאג פאר א טאג
עבודת השם, ספירה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' לסדר טהרה, כ"ח ניסן, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך בענק זיך נאך דיר, איך האף אז דו שטארקסט זיך בעבודת השם, און אפילו דו ביסט אין די פייער דעפארטמענט - זאלסטו נישט ווערן באפריינדעט מיט די גוים; נאר זאלסט דאס טון לשם שמים, צו קענען ראטעווען מענטשן ווען עס ברענט א פייער, און קענען איינשפארן שאדנס פאר מענטשן, אבער חס ושלום ווערן באפריינדעט מיט די גוים.


מאך זיך א חברותא; לערן גמרא, לערן הלכה; און אז דו ביסט אויפגעשטאנען שפעט - זאלסטו נישט אויפגעבן אויפן טאג, זאלסט נישט אוועק שניידן די טעג פון דיין לעבן; טעג זענען נישט פירות וואס מען קען זאגן די פרי איז יא גוט און די פרי איז נישט גוט, די פרי איז רייף און די נישט; מיר ציילן די טעג פון ספירה צו קומען צו קבלת התורה, צום הייליגן יום טוב שבועות, מיר ציילן יעדן טאג פאר א טאג; נישטא א טאג וואס מען זאל זאגן אז די טאג איז נישט קיין גוטע טאג וואס מען קען רעכענען פאר די חמישים יום, די טאג איז א דורכפאל, נאר יעדן טאג ווערן געציילט פאר א טאג; דאס לערענט אונז אז מיר זאלן יעדן טאג דינען דעם אייבערשטן, יעדן טאג לערנען און דאווענען, יעדן טאג טון חסד.


טייערער ליבער ברודער, יעדן טאג איז א טאג פאר עבודת השם, און אז מען קען נישט טון איין עבודה - מיינט נישט אז די טאג איז דערנאך, מען דארף יעדן טאג זוכן וואס מען קען ארויסכאפן גוטס, און אז מען איז אויפגעשטאנען שפעט - נאכן האבן א חשבון פון אויפשטיין פארטאגס און דינען דעם אייבערשטן - דארף מען וויסן אז די טאג איז נאכאלץ א טאג, מען ציילט די טאג פאר ספירה, און מען קען אנהייבן זיין אן ערליכער איד פון יעצט. אז דו ביסט פארשלאפן, ביסט אויפגעשטאנען שפעט - זאלסטו לויפן אין מקוה און אנטון טלית ותפילין און גיין דאווענען, און אז דו האסט שוין נישט קיין מנין - זאלסטו נאכאלץ גיין אין שול דאווענען; דאווען נישט אין שטוב און נישט אין אפיס, דאווען דוקא אין שול, און ווען דו ענדיגסט דאווענען זאלסטו זיך אונטערטאנצן א טענצל אז ברוך ה' דו האסט זוכה געווען אנצוטון די הייליגע טלית ותפילין, דו האסט זוכה געווען צו קומען אין שול דאווענען; דאס איז דאך די גרעסטע שמחה, דאס וועט בלייבן פון אונז.


אויך אין שטוב, אז זאכן גייען נישט ווי געפלאנט, עס זעט אויס ווי דער היינטיגער טאג איז קיין טאג - זאלסטו געדענקען אז מען ציילט די טאג אויך פאר ספירה, איז דאס יא א טאג. די סטרא אחרא וויל פארנארן דעם מענטש אז די טאג איז נישט קיין טאג, די טאג איז פארוואלקנט, די טאג איז רעגנדיג, די טאג האסטו זיך אויפגערעגט, און די טאג האסטו פוגם געווען וכו' רחמנא לצלן; דאס איז די וועג פון די סטרא אחרא, אבער ביים אייבערשטן איז יעדן טאג א טאג, זאלסטו זוכן וואס דו קענסט טון עפעס גוטס אפילו עס זעט אויס נישט מסודר.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.