בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#7857 - לערנען פלייסיג די שיעור הלכה
חסידות ברסלב, הלכה

בעזרת ה' יתברך - מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


זע צו לערנען פלייסיג די שיעור הלכה, דער הייליגער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן כט), א איד מוז לערנען יעדן טאג הלכה; מען קען זיין א ברסלב'ער חסיד נאר אז מען לערנט הלכה, מען פאלגט דעם רבי'ן.


פון דיין ראש ישיבה וואס האט דיך ליב.

#7856 - א בלאט גמרא באשיצט
דף גמרא

בעזרת ה' יתברך - מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ... נרו יאיר


לערן יעדן טאג א בלאט גמרא, וועסטו זוכה זיין צו זיין באשיצט אונטער די כנפי השכינה.


דיין ראש ישיבה וואס האט ליבט דיך.

#7855 - עס לוינט דאס זיך אפגעבן מיט קינדער
חינוך הילדים, שבת קודש, ערב שבת

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת חיי שרה, מברכין החודש, כ"ג מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מאך פרייליכע סעודות, זינג און טאנץ מיט דיינע קינדער, ביי די סעודות זאלסטו זינגען פרייליכע ניגונים, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז), שבת דארף מען זיין זייער פרייליך.


ביי די סעודה זאלסטו זיך היטן פון קנאת המלאכים, פון זיך אויפרעגן, פון ווערן בכעס חס ושלום, היט זיך פון כעס און פון מחלוקת. ווען עס קומט פרייטאג צו נאכטס זענען די מלאכים מקנא דעם מענטש און זיי זוכן אים אראפ צו ווארפן אין מחלוקת, אין כעס; געב זיך אכטונג, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין פרייליך שבת, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זיך גארנישט אויפרעגן שבת".


נעם דיינע קינדער אין מקוה, נעם זיי אין א צייט וואס עס איז נישט אזוי איבערגעפילט. לערן זיי אויס צניעות און קדושה, לערן זיי אויס ווי אזוי מען טוט זיך אויס און ווי אזוי מען טוט זיך אן; ביים אויסטון הייבט מען אן פון די שיך און מען גייט אויף ארויף, און ביים אנטון הייבט מען אן פון אויבן אראפ. עס לוינט די אינוועסטמענט, עס לוינט דאס זיך אפגעבן מיט קינדער, שפעטער האט מען נאר נחת.


ברען אפ די לעכט, ווארט נישט אויף די לעצטע מינוט, טו עס שוין פרייטאג אינדערפרי, און ביים אנגרייטן די לעכט און ביים אפברענען די לעכט זאלסטו בעטן פאר דיינע קינדער זיי זאלן אלע זיין ערליכע אידן, זיי זאלן לערנען און דאווענען און טון מצוות ומעשים טובים.


ווען דיין ווייב צינד די לעכט זאלסטו זיין אין שטוב, זאלסט דעמאלט זאגן שיר השירים בקול, און טו זיך פארבענקען צום אייבערשטן ביי די זיסע פסוקים פון (שיר השירים א, ד): "מָשְׁכֵנִי אַחֲרֶיךָ נָּרוּצָה", הייליגער באשעפער צי מיך צו דיר, העלף מיר, איך וויל אזוי שטארק נאר לויפן צו דיר, טון דיין ווילן, "שְׁחוֹרָה אֲנִי", איך זע טאקע אויס ווי איך זע אויס, אבער רבונו של עולם – "וְנָאוָה", איך בין שיין ווייל איך טו מצוות (שם, ה), בעט איך דיר, "אַל תִּרְאוּנִי שֶׁאֲנִי שְׁחַרְחֹרֶת", קוק נישט אויף מיר אז איך בין אזוי פארשווארצט, וואס זאל איך טון, איך האב א ברענעדיגע יצר הרע, "שֶׁשֱּׁזָפַתְנִי הַשָּׁמֶשׁ", דער יצר הרע ברענט אין מיר אזוי ווי די ברענעדיגע זון, "בְּנֵי אִמִּי נִחֲרוּ בִי", איך בין אויסגעמישט מיט די פעלקער און דאס מאכט מיך פארשווארצט (שם, ו), אוי ווי זיס און ווי בענקעדיג איז דאס זאגן שיר השירים פרייטאג פאר נאכטס.


א פרייליכן שבת.

#7854 - צרות יגון ואנחה, מיט א שמייכל און מיט שמחה
התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ברודער, "דער אייבערשטער האט ליב א געפרעגלטן איד" - האט דער רבי געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן תקנה); ווייל דאס שיינקייט און גרויסקייט פונעם מענטש מעסט מען לויט ווי אזוי ער דערהאלט זיך, און אז עס גייט אריבער אויף אים צרות יגון ואנחה, גייט ער ווייטער אן מיט א שמייכל, מיט שמחה. און דאס האבן מיר געזען ביי מוהרא"ש אלע יארן; די שמייכל, די ליכטיגע פנים, אז ווער עס האט נישט געוואוסט וואס גייט אריבער פערזענליך אויף אים האט נישט געקענט חלומ'ען אין וויסטן חלום אז דער מענטש ליידט; מוהרא"ש שרייבט אין די צוואה (צוואת מוהרא"ש, אות יד): "לֹא הָיָה לִי יוֹם אֶחָד טוֹב בְּזֶה הָעוֹלָם, בְּלִי שׁוּם גֻּזְמָא כְּלָל", איך האב נישט געהאט קיין איין גוטן טאג אין מיין לעבן, אן קיין גוזמא, "וּמַמָּשׁ בָּכִיתִי בְּכָל יוֹם וָיוֹם", איך פלעג וויינען יעדן טאג פון מיין לעבן, "מֵרֹב צַעַר וְעַגְמַת נֶפֶשׁ שֶׁסְבָבוּנִי מִבַּיִת וּמִחוּץ", פון די יסורים וואס איז אויף מיר אריבער - סיי פון אינדרויסן און סיי פון שטוב; מיט דעם אלעם האט מען דאס נישט געקענט אנזען אויף מוהרא"ש, אדרבה, מוהרא"ש איז שטענדיג געווען מלא שמחה, שטענדיג מיט א שמייכל און יעדן איינעם פרייליך געמאכט.


היינט נאכט וועט זיין די שיעור אין ישיבה, הלואי זאלסטו זיך אויפוועקן און קומען הערן די זיסע ווערטער פון רבי'ן, אנעם רבי'ן קען מען נישט, עס איז נישט מעגליך אנצוגיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7853 - ווי אזוי קלעבט מען זיך אפ פונעם טעלעפאן?
טעלעפאן, סדר דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת חיי שרה, כ"א מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


א רחמנות אויף דעם וואס איז צוגעקלעבט צום טעלעפאן, מען קען האבן א ווייב, די בעסטע און די שענסטע, און די טעלעפאן איז מער אינטערעסאנט, די פראגע איז נאר ווי אזוי קען מען זיך אפקלעבן פון די געוואוינהייט? דורך די עצות פון צדיק, די עצות פון הייליגן רבי'ן, דורך תורה און תפילה.


על כן מיין ליבער חבר, מיין טייערער ברודער, מאך זיך א שיעור אין לערנען משניות און גמרא, אין אנהייב וועסטו זיך אפשר נישט קענען קאנצעטרירן אויף וואס דו לערנסט, פון אזויפיל קוקן נישט גוטע זאכן, און פון אזויפיל פוגם זיין רחמנא לצלן. דער הייליגער זוהר זאגט (פרשת משפטים, דף קי), ווען מען איז פוגם בברית, מען איז מוציא זרע לבטלה רחמנא לצלן ווערט חרוב די מח מחשבה, מען קען נישט מער זיך קאנצעטרירן אויף גוטס, די מח לויפט צו שלעכטע מחשבות, "סילוקא דיסודא עד אבא ואימא", עס איז מקלקל די מוחין רחמנא לצלן, איז די עצה פאלגן די רבי, דער רבי איז א מתנה פאר אונזער דור, פאר אונז מענטשן וואס קענען נישט שטיין גראד, מען האלט אין איין פאלן, מען פאלט און מען פאלט. דער רבי געבט אונז אן עצה, א וועג צו לערנען; זאג די ווערטער אפילו אן פארשטיין, נעם א משניות און זאג יעדן טאג אכצן פרקים משניות אפילו אן פארשטיין, אפילו אן פירוש המילות, דאס וועט דיר געבן כח אפצולאזן די טעלעפאן, אפצולאזן די ווידיאוס, מאוויס, סטעטוס, קליפס און דאס גלייכן, און אפילו דו ביסט שטארק באהאפטן צו דעם, אויב דו וועסט פאלגן דעם רבי'ן - וועסטו ביים סוף ווערן א גרויסער צדיק. אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "אֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן און ער ליגט שוין אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק, לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד", אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג "כך וכך", וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס.


אויך זאלסטו זאגן בלעטער גמרא און דעם יום תהלים יעדן טאג. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן עג), ווער עס וויל זוכה זיין תשובה צו טון זאל זאגן תהלים; יעדער איד וויל זיין אן ערליכער איד און טון דעם ווילן פונעם אייבערשטן, אבער נישט יעדער איז זוכה אויסצופירן זיין ווילן אויף למעשה, ווייל ער האט בכלל נישט קיין שום התעוררות תשובה צו טון, און אפילו איינער וואס האט שוין יא א התעוררות תשובה צו טון, ווייסט ער נישט וואס ער זאל טון דאס צו קענען אויספירן, און אפילו איינער וואס וואס האט יא א התעוררות תשובה צו טון און ער ווייסט וואס מען דארף טון צו ווערן אן ערליכער איד, דארף ער נאך אויך זוכה זיין צו טון למעשה און נישט ווערן צעבראכן וכו' וכו', דערפאר איז נישט יעדער זוכה תשובה צו טון, "וְעַל יְדֵי אֲמִירַת תְּהִלִּים, אֲפִילּוּ מִי שֶׁאֵין לוֹ שׁוּם הִתְעוֹרְרוּת לִתְשׁוּבָה, הוּא מִתְעוֹרֵר לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה", פירט דער רבי אויס; אז א מענטש איז זוכה און ער זאגט תהלים, אפילו ער האט נישט קיין שום התעוררות, ווערט ער אבער נתעורר תשובה צו טון דורכדעם, און מען קען אנגיין מיט א מורא'דיגע שטארקייט וכו', ביז ער איז זוכה תשובה צו טון און ווערן אן ערליכער איד.


דעם קומענדיגן שבת פרשת חיי שרה וועל איך נישט זיין אין וויליאמסבורג, איך פאר אוועק מיט די בחורים וואס גייען נאך געלט צו העלפן די ישיבה.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7852 - די גליקליכקייט פון אן איידעלע פשוט'ע פרוי
צניעות, מקוה, שלום בית, פרום

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חיי שרה, כ' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ווען מען איז יונג, מען איז צוקאכט - זעט מען נישט די מעלה און חשיבות פון אן איידעלע פשוט'ע פרוי, מען מיינט אז די גליק איז ביי אנדערע, שפעטער ווען מען ווערט אביסל מיושב זעט מען אז איידל און פשוט איז די בעסטע זאך.


דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט אן איידעלע שטוב, דאנק דעם אייבערשטן אז ביי דיר אין שטוב פירט מען זיך מיט הלכות און מנהגים, עס זאל דיר נישט נערוועז מאכן די פרומקייט און די קפידות און די ענינים, זיי עס מחשיב, פריי זיך אז דיין ווייב רופט פרעגן דעם דיין אירע שאלות, פריי זיך אז זי פרעגט אירע ענינים, און אז זי גיסט אפ די קינדער נעגל וואסער, און אזוי ווייטער.


זיי מקפיד צו גיין יעדן אינדערפרי אין מקוה, טו גארנישט איידער דו טובל'סט זיך אין מקוה, און ביים טובל'ן אין מקוה זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן די פאר ווערטער: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך וויל זיין אן ערליכער איד, הייליגער באשעפער געב מיר א תקוה בזכות וואס איך גיי אין מקוה"; דער הייליגער רבי נתן זכרונו לברכה האט געזאגט: "'מקוה' איז די זעלבע לשון פון 'תקוה'; אז מען גייט אין מקוה האט מען א תקוה אז מען וועט אלעס פאררעכטן", אזוי אויך האט דער הייליגער רבי אהרן קארלינער זכותו יגן עלינו געזאגט: "מקוה איז טאקע נישט קיין מצוה, אבער צו וואס מקוה קען צוברענגען קען נישט קיין שום אנדערע מצוה צוברענגען".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7851 - סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן, אן קיין חכמות
דרך הלימוד

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת תולדות, כ"ו מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


נעם דעם סדר דרך הלימוד פון הייליגן רבי'ן אן קיין חכמות, אן קיין פשעטלעך, מוהרא"ש שרייבט אין די צוואה, אות יג:


מַיינֶע טֵייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן מַיינֶע טֵייעֶרֶע תַּלְמִידִים וֶועלְכֶע לֶערְנֶען מַיינֶע סְפָרִים, אִיךְ בֶּעט אַייךְ זֵייעֶר אַז אִיר זָאלְט אַייךְ גוּט אִיבֶּער קְלֶערְן וָואס עֶס גֵייט פָאר אוֹיף דִי וֶועלְט. וֶוען מֶען טְרַאכְט גוּט אַרַיין אִין דָאס לֶעבְּן אוֹיף דֶער וֶועלְט זֶעט מֶען אַז דָאס לֶעבְּן לוֹיפְט דוּרְךְ זֵייעֶר שְׁנֶעל, דָאס גַאנְצֶע לֶעבְּן אִיז נִישְׁט מֶער וִוי אַן אוֹיגְן בְּלִיק, וִוי דִי שָׁאטְן פוּן אַ פֵייגְל וָואס פְלִיעט דוּרְךְ, אָט אִיז מֶען דָא אוּן אָט גֵייט מֶען שׁוֹין צוּרִיק אִין דֶער עֶרְד.


אוּן דַאן, וֶוען מֶען גֵייט אַוֶועק פוּן דֶער וֶועלְט, בְּלַייבְּט גָארְנִישְׁט אִיבֶּער פוּנֶעם מֶענְטְשׁ, נָאר דִי גוּטֶע זַאכְן וָואס מֶען הָאט זוֹכֶה גֶעוֶוען אַרַיינְצוּכַאפְּן אוֹיף דֶער וֶועלְט. דִי מִשְׁנָה זָאגְט (אָבוֹת פֵּרֶק ו') "אֵין מְלַוִין לוֹ לְהָאָדָם לֹא כֶסֶף וְזָהָב, וְלֹא אֲבָנִים טוֹבִים וּמַרְגָּלִיּוֹת, אֶלָא תּוֹרָה וּמַעֲשִׂים טוֹבִים בִּלְבָד" - עֶס בַּאגְלֵייט נִישְׁט אַ מֶענְטְשׁ, נִישְׁט קַיין גָאלְד אוּן זִילְבֶּער, אוּן נִישְׁט קַיין טֵייעֶרֶע דִיאמַאנְט שְׁטֵיינֶער, נָאר תּוֹרָה אוּן מַעֲשִׂים טוֹבִים, דֶערִיבֶּער דַארְפְט אִיר גֶעדֶענְקֶען דִי טֵייעֶרֶע מַתָּנָה וָואס מִיר הָאבְּן בַּאקוּמֶען פוּן רֶבִּי'ן, וָואס דָאס אִיז דֶער "סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד", וָואס דוּרְךְ דִי גְרִינְגֶע אוּן גֶעשְׁמַאקֶע וֶועג קֶענְט אִיר זוֹכֶה זַיין אַדוּרְךְ צוּ גֵיין אוּן דוּרְךְ שְׁפַּאצִירְן מַמָשׁ אִין אַלֶע חֲלָקִים פוּן דִי גַאנְצֶע תּוֹרָה, אִין מִקְרָא, מִשְׁנָה אוּן גְמָרָא, אִין בַּבְלִי, יְרוּשַׁלְמִי אוּן תּוֹסֶפְתָּא, דֶעם גַאנְצְן רַמְבַּ"ם, טוּר אוּן שֻׁלְחָן עָרוּךְ, אַלֶע סָארְט מִדְרָשִׁים, דִי גְרוֹיסֶע מִדְרָשִׁים אוּן דִי קְלֶענֶערֶע, סַפְרָא, סִפְרִי אוּן מְכִילְתָּא, אַלֶע סִפְרֵי הַזוֹהַר הַקָדוֹשׁ אוּן תִּקוּנֵי זוֹהַר, אַלֶע כִּתְבֵי אֲרִיזַ"ל, אַלֶע חַסִידִישֶׁע סְפָרִים פוּן דִי תַּלְמִידֵי בַּעַל שֵׁם טוֹב זי"ע, אַלֶע סִפְרֵי מוּסָר, אַלֶע סִפְרֵי פּוֹסְקִים, אַלֶע הֲלָכָה סְפָרִים, אוּן אַזוֹי וַוייטֶער.


נָאר דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה וָואס מֶען הָאט אַרַיינְגֶעכַאפְּט צוּ לֶערְנֶען דָא אוֹיף דִי וֶועלְט, נָאר דָאס וֶועט אִיר מִיטְנֶעמֶען אוֹיף יֶענֶע וֶועלְט, נָאר דָאס אִיז אֵייעֶר עַשִׁירוּת אוֹיף דִי וֶועלְט אוּן אוֹיף יֶענֶע וֶועלְט. אוֹיבּ הָאט מֶען נִישְׁט קַיין תּוֹרָה, אִיז דִי גַאנְצֶע לֶעבְּן גָארְנִישְׁט וֶוערְד. אַ מֶענְטְשׁ וֶוערְט גֶעמָאסְטְן לוֹיט וִויפִיל תּוֹרָה עֶר הָאט גֶעלֶערְנְט, לוֹיט וִויפִיל עֶר הָאט זִיךְ גֶעפְלַייסְט צוּ לֶערְנֶען אוּן עוֹסֵק זַיין אִין דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.


דִי תּוֹרָה אִיז דִי חָכְמָה פוּנֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, וֶוען אַ מֶענְטְשׁ לֵייגְט זִיךְ אַרַיין אִין דִי תּוֹרָה, נֶעמְט עֶר אַרַיין אִין זִיךְ דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס חָכְמָה, אוּן דָאס אִיז דִי בֶּעסְטֶע זַאךְ וָואס מֶען קֶען נָאר טוּן. עֶס אִיז נִישְׁטָא נָאךְ אַזַא זִיסֶע אוּן גֶעשְׁמַאקֶע זַאךְ וִוי דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, חֲזַ"ל זָאגְן (אָבוֹת פֵּרֶק ו') "אֵין טוֹב אֶלָא תּוֹרָה, שֶׁנֶאֱמַר (מִשְׁלֵי ד ב) כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם תּוֹרָתִי אַל תַּעֲזֹבוּ" - עֶס אִיז נִישְׁט דָא נָאךְ אַזַא גוּטֶע זַאךְ אַזוֹי וִוי תּוֹרָה. אוֹיבְן אִין הִימְל אִיז נָאר חָשׁוּב תּוֹרָה.


דֶערִיבֶּער בֶּעט אִיךְ אַייךְ, מַיינֶע טֵייעֶרֶע קִינְדֶער אוּן תַּלְמִידִים, זֶעט צוּ בַּאשְׁטִימֶען צַייט צוּ לֶערְנֶען תּוֹרָה, צוּ אַרָאפּ גַנְבְ'עֶנֶען צַייט צוּ לֶערְנֶען יֶעדְן טָאג דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, גֶעדֶענְקְט גוּט אַז נָאר דָאס וֶועט בְּלַייבְּן פוּן אַייךְ. וִויפִיל מֶען כַאפְּט אַרַיין אִיז גוּט, "אֶחָד הַמַּרְבֶּה וְאֶחָד הַמַּמְעִיט, וּבִּלְבַד שֶׁיְּכַוֵּן אֶת לִבּוֹ לַשָּׁמַיִם". זֶעט צוּ אַנְטְלוֹיפְן פוּן מֶענְטְשְׁן וָואס פַארְבְּרֶענְגֶען דִי טֵייעֶרֶע צַייט מִיט שְׁטוּתִים וַהֲבָלִים, מִיט נַארִישְׁקַייטְן, אָדֶער נָאךְ עֶרְגֶער, מִיט זַאכְן וָואס מֶען טָאר נִישְׁט רֶעדְן, וִוי לָשׁוֹן הָרַע, רְכִילוּת אוּן לֵיצָנוּת א.א.וו. זֶעט צוּ אַנְטְלוֹיפְן יֶעדְן טָאג צוּ דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, מַמָשׁ מִיט מְסִירַת נֶפֶשׁ.


וֶוען אִיר וֶועט אָנְקוּמֶען אוֹיפְן עוֹלָם הָאֱמֶת דַאן וֶועט אִיר זִיךְ אַלֵיין אִיבֶּערְצַייגְן אִין דִי רִיכְטִיגְקַייט פוּן דֶעם "סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד" וָואס דֶער רֶבִּי הָאט אוּנְז גֶעגֶעבְּן. עֶס אִיז אַ שָׁאד דִי צַייט זִיךְ צוּ טַעֲנָה'עֶן מִיט מֶענְטְשְׁן אִיבֶּערְן "סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד". "טַעֲמוּ וּרְאוּ כִּי טוֹב ה'" - פְּרוּבִּירְט עֶס אַלֵיין אוֹיס, וֶועט אִיר זֶען וִוי גֶעשְׁמַאק אוּן זִיס דָאס אִיז. וֶוען אִיר וֶועט זִיךְ צוּגֶעוואוֹינֶען צוּ לֶערְנֶען אוֹיפְן "סֵדֶר דֶרֶךְ הַלִימוּד" וֶועט אִיר שְׁפִּירְן אַלֶע גוּטֶע טַעֲמִים דֶערִין, דָאס וֶועט אַייךְ גֶעבְּן אַ חִיוֹת אוֹיף דִי וֶועלְט אוּן אוֹיף יֶענֶע וֶועלְט.


וואוֹיל אִיז דֶעם וָואס לָאזְט זִיךְ נִישְׁט נַארְן, עֶר וֵוייסְט אַז דֶער עִיקָר פַארְוָואס מֶען לֶערְנְט תּוֹרָה אִיז נָאר צוּ טוּן דִי וִוילְן פוּנֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, מֶען לֶערְנְט כְּדֵי מְקַיֵים צוּ זַיין דִי מִצְוֹת פוּנֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְן, צוּ מַאכְן אַ נַחַת רוּחַ פַארְן אֵייבֶּערְשְׁטְן. אוּן דַאן אִיז דָאס גַאנְצֶע לֶערְנֶען מַמָשׁ "תּוֹרָה לִשְׁמָהּ" מֶען לֶערְנְט נָאר פַארְן אֵייבֶּערְשְׁטְן אוּן נִישְׁט אוֹיף צוּ בַּאקוּמֶען כָּבוֹד פוּן מֶענְטְשְׁן, צוּ הֵייסְן אַ רָב, אַ לַמְדָן, אַ צַדִיק אָדֶער אַ בַּעַל מְקוּבָּל, מֶען לֶערְנְט נָאר פָּשׁוּט פַארְן אֵייבֶּערְשְׁטְנְ'ס וֶועגְן, עֶס אִיז נִישְׁטָא קַיין גְרֶעסֶערֶע זַאךְ פוּן דֶעם. אוֹיבּ וֶועט אִיר מִיר פָאלְגְן מִיט דֶעם וֶועט אִיר בִּכְלַל נִישְׁט חֲרָטָה הָאבְּן, נִישְׁט אוֹיף דִי וֶועלְט אוּן נִישְׁט אוֹיף יֶענֶע וֶועלְט.


*


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7850 - חלישות הדעת און בלבולים, און ווייטער אנגיין
חינוך הילדים, התחזקות, חלישות הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תולדות, כ"ה מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט מיט אלע חלישות הדעת און בלבולים און מיט אלע שוועריקייטן וואס דו גייסט אריבער, יעצט איז דאס שיינקייט דיינע, ווי דו גייסט אן מיט דאווענען און לערנען, ווייל ווען אלעס איז גוט, מען האט נישט קיין בלבולים, מען האט נישט קיין ספיקות, אלעס גייט גוט, די פרנסה און אזוי ווייטער - איז דאס נישט קיין קונץ.


דער הייליגער רבי נתן זכרונו לברכה האט געהאט א תלמיד וואס האט געהייסן רבי שאול מטעפליק זכרונו לברכה, ער איז געווען א גרויסער עובד ה', ער האט געדאווענט און געלערנט מיט א געוואלדיגע ברען. איינמאל איז רבי נתן געווען אין טעפליק, און צוזעענדיג זיינע עבודות, ווי ער דינט דעם אייבערשטן מיט אזא התלהבות, האט אים רבי נתן געזאגט: "שאול שאול, איך האב פון דיר נאכנישט קיין הנאה; ווען איך וועל זען ווי שאול פאלט אראפ און הייבט זיך צוריק אויף און דינט ווייטער דעם אייבערשטן - דעמאלט וועל איך הנאה האבן".


שלאג נישט קיין קינדער, דער רבי האט נישט געלאזט שלאגן, אז זיי פאלגן נישט קענסטו ווארטן א טאג און זיי געבן א טאג שפעטער א קנס, צום ביישפיל צוריק האלטן פון קענען שפילן מיט געוויסע טויס אדער אוועקנעמען א גוטע נאש, אבער חס ושלום שלאגן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7849 - רענט, דירה געלט, קומט פאר אלעס
רענט, ערבות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


משפחת ...


ענק זענען תלמידים פון מוהרא"ש פאר צענדליגע יארן, ווייסט איר אוודאי וואס מוהרא"ש האט אונז געלערנט, אז רענט, דירה געלט – קומט פאר אלעס.


איך בין זייער אנטוישט אז דער אינגערמאן וואס איך האב אים געבעטן ער זאל ענק טון די טובה, נעמען די דירה אויף זיין נאמען – זאגט מיר יעצט אז ענק צאלן נישט די מארטגעדזש; דער אינגערמאן איז נישט א גביר וואס קען זיך אן עצה געבן, ער מוטשעט זיך מיט זיין אייגענע פרנסה; איז ווי קען זיין אזא זאך אז מען טוט דאס צו אים און צו מיר, איך האב גענומען ערבות נאר ווייל איך האב ענק געוואלט העלפן, און הגם מוהרא"ש האט געזאגט נישט נעמען ערבות, האב איך דאס געטון; איך דארף זיך אליינס דעקן, איז ווי האב איך יעצט איבריגע געלט צו באצאלן ענקער מארטגעדזש.


ווער דארף האבן א דירה אז מען קען עס נישט דעקן? ענדערש וואוינען אין א קליינע דירה, נישט קיין לוקסוס, אן קיין חובות, ווי צו וואוינען ווי א פריץ מיט חובות.


עס איז מיר נישט גרינג, איך אליין דארף צאלן היינט די איינגעשטעלטע פון די חדר, ישיבה, בית פיגא – א חשבון פון הונדערט טויזנט דאלער, און איך ווייס נישט פון וואו עס צו נעמען, דאס איז אויסער די מוסדות אין ארץ הקודש על טהרת הקודש וואס קאסט חודש'ליך פופציג אלפים, ברוך ה' רוב פון די חודש ווערט געדעקט ביי אנשי שלומינו פון ארץ ישראל, אבער די איבריגע דארף איך דעקן.


אזוי אויך די כולל ווערט טאקע געדעקט רוב ביים פאנדרעיזער, אבער ווער שאפט די איבריגע? דאס ליגט אויף מיין מח, און נאך אסאך וואס איך קען נישט דערציילן; איז דאס נישט ריכטיג אז איך זאל דארפן צאלן ענקער מארטגעדזש.

#7848 - אלעס דארף מען טון פאר א מאמע
כיבוד אב ואם, ציצית

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פריי זיך זייער אז דו שטארקסט זיך אין עבודת השם, דו גייסט יעדן טאג אין שול דאווענען און דו לערנסט מקרא, משנה, גמרא וכו'.


איך פריי זיך אז דו שטארקסט זיך מיט ציצית, האסט צוריק אנגעטון די הייליגע ציצית.


אויף דיין פראגע אויב דו זאלסט גיין אין שפיטאל צו דיין מאמע אויפן חשבון פון זיין אין שטוב מיט דיין ווייב; אוודאי, וואס איז די פראגע? אוודאי זאלסטו זיין מיט דיין מאמע אין שפיטאל; אז דו דארפסט ברענגען פרנסה זאלסטו גיין אין די נאכט שעות אין שפיטאל, ווייל אלעס דארף מען טון פאר א מאמע.


נעם דיר מיט א זעקל ספרים, א משניות, א חומש, א תהילים, און באדין דיין מאמע מיט דרך ארץ, מיט ליבשאפט און געפיל.

#7847 - גיין אין שול דאווענען, וועט דיר ברענגען אלע הצלחות
שידוכים, דאווענען, תיקון הכללי

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


שטארק זיך מיט דאווענען מיט מנין, און אז דו האסט נישט קיין מנין – זאלסטו נאכאלץ גיין אין שול דאווענען, דאס וועט דיר ברענגען אלע הצלחות און אלעס וואס דו דארפסט.


ראש השנה אין אומאן ביים רבי'ן האבן מיר געמאכט א געשעפט אז דו וועסט דאווענען די דריי תפילות מיט מנין וועסטו טרעפן דיין שידוך.


אויך זאלסטו זאגן יעדן טאג 'תיקון הכללי' פון הייליגן רבי'ן, די צען קאפיטלעך תהלים [טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], דאס איז א תיקון פאר פגם הברית און פאר אלע חטאים.

#7846 - איך ווארט צו זען דיין פרייליכע פנים
שמחה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


נישט אומזיסט האט דער רבי צו אונז גערעדט אזויפיל פון דאס גרויסקייט און וויכטיגקייט פון זיין פרייליך, ווייל אין דעם איז תלוי אלעס; די רוחניות, די גשמיות, דער מענטש, זיין משפחה; אלעס איז אנגעהאנגען אין שמחה, און חס ושלום ווי געפערליך עצבות איז, ווי מוהרנ"ת זאגט (לקוטי הלכות נפילת אפים ד, ה): "כִּי אֵין דָּבָר מַזִּיק לַעֲבוֹדַת ה' כְּמוֹ הָעַצְבוּת, כַּמּוּבָא בְּכָל הַסְּפָרִים הַקְּדוֹשִׁים", נישטא נאך אזא זאך וואס שטערט פאר עבודת השם ווי עצבות, און דאס איז פשט וואס שטייט אין זוהר (ויקרא, דף מז ע"ב): "רַב הַמְנוֹנָא סָבָא הֲוָה מְסַדֵּר קָמֵי חַבְרַיָּא פִּרְקָא דְּמִילֵי דִּשְׁטוּתָא"; ווייל מען מוז זיין פרייליך, און נאר אזוי קען מען זוכה זיין צו תורה, צו עבודה און צו אלע מדריגות.


טייערער ליבער ברודער, איך האב דיך ליב, איך דאווען פאר דיין הצלחה, אבער דיין הצלחה ליגט אין דיינע הענט, דו דארפסט זיין פרייליך, דו דארפסט טון אלעס אין די וועלט צו זיין פרייליך.


איך ווארט צו הערן פון דיר און צו זען דיין פרייליכע פנים.

#7845 - טו נישט קיין ווילדע זאכן, רוף יענעם צו דין תורה
בית דין, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


אויף דיין פראגע וואס צו טון מיט די משפחה ... וואס איז אריין אין איינע פון דיינע דירות אן רשות, אן א ליעס און אן צאלן; איך בעט דיר, טו נישט קיין ווילדע זאכן, טו נאר וואס א איד דארף טון, רוף יענעם צו דין תורה, חס ושלום טון ווילדע זאכן, ווייל מען קען אמאל ליידן צוליב וואס מען האט פארשעמט אדער דערשראקן א פרוי מיט קינדער, זאלסט נאר טון וואס בית דין זאגט.


טו זיך אן דיין ווארעמע מאנטל, דיין קוטשמע, דיינע הענטשיך און שאל, און גיי אין פעלד הינטער דיין שטוב; עס איז טאקע קאלט, עס איז שוין פרעסטיג; דאך זאלסטו גיין שרייען צום אייבערשטן יעדן אינדערפרי און יעדע נאכט: "רבונו של עולם העלף מיך איך זאל נישט ארויפקומען מיט מיינע פראבלעמען און דארפן ליידן די גרויסע בושה".

#7844 - איך האף דו ברענסט נאך צום רבי'ן
התחדשות, ליצנות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, קרית ברסלב


וואס מאכסטו עפעס? שוין לאנג נישט געהערט פון דיר, איך האף צום אייבערשטן אז אלעס איז גוט ביי דיר און מיט דיין משפחה.


איך האף דו ברענסט נאך צום רבי'ן, איך געדענק דיין התקרבות, דעמאלט ביסטו געווען א פלאם פייער, האסט געלעבט מיט א ברען, דיין ליבשאפט צום רבי'ן, דיין דאווענען, דיין לערנען; איך האף אז דו ביסט נאך אזוי. געב זיך אכטונג פון ליצנות וכדומה, פארגעס נישט וואס דער רבי האט געטון מיט דיר, ביסט געווען א פארלוירענער בחור, און וואס איז אלץ אריבער אויף דיר, און דער רבי האט דיך אזוי שיין אנגעטון מיט שיינע לבושים, דיך א חתן געמאכט, אזוי שיין חתונה געהאט, אזא שיינע משפחה האסטו היינט. מוהרא"ש זאגט, די מעשה פון אליעזר איז געווען, ווען מען האט אים געזאגט: "דַּבֵּר", האט ער אנגעהויבן רעדן מיט אן אמת, ער האט דערציילט: "עֶבֶד אַבְרָהָם אָנֹכִי", איך בין אברהם אבינו'ס קנעכט, אלעס וואס איך האב, אלעס וואס איך בין – איז פון מיין רבי, והבן למעשה.

#7843 - א מלמד מיט זעלבסטזיכערקייט, דיסציפלין, און פרייליכקייט
שמחה, הדרכות, זעלבס זיכערקייט, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


וואויל איז דיר און וואויל איז דיין חלק אז דו ביסט א מלמד פאר קינדער, דו האסט די זכי' צו זיצן מיט ריינע הייליגע נשמות, זיי לערנען תורת משה רבינו און תורה שבעל פה, עס איז נישטא גרעסערס פון זיין א מלמד.


דער עיקר הצלחה פון א מלמד איז דאס זעלבסטזיכערקייט, נישט ווערן פארלוירן ווען א קינד פאלגט נישט, בלייבן רואיג און באהאנדלען די מצב מיט מח, נישט מיט געפיל, נישט אריינגיין אין א כעס פון פארלוירנקייט, ווי מער מען האט אמונה אין זיך – אלץ מער דיסציפלין האט מען.


נאך אן עיקר אין הצלחה מיט תלמידים – עס זאל זיין א געשמאקע פרייליכע גיסטע אין כתה. אזוי ווי די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (שבת ל:), אז די הייליגע תנאים און אמוראים האבן געמאכט מילי דבדיחותא קודם הלימוד, זיי האבן געמאכט פרייליך איידער זיי האבן אנגעהויבן לערנען, ווייל נאר אזוי עפנט זיך די מח און הארץ צו מקבל זיין וואס מען לערנט, און אזוי ווי מיר זעען קלאר, די אלע קינדער פון פרייליכע שטובער זענען קלוג און שארף, און פארקערט, די אלע וואס מען איז צו ערנסט – זענען פארקלאפט און פאר'תמ'ט.

#7842 - מיטהאלטן אין ישיבה
בחור, ישיבה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת חיי שרה, כ"ב מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


טייערער ליבער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך הער זייער גוטע גריסן אויף דיר פון די מגידי שיעורים און פונעם מנהל, דו פירסט זיך מיט יראת שמים און מידות טובות.


שטארק זיך טייערער ..., דער אייבערשטער איז מיט דיר, ביי דיר און נעבן דיר, וואס דו דארפסט זאלסט זיך נאר צו אים ווענדן, גיי מיט די עצה פון רבי'ן, די עצה פון התבודדות. גיי אין וואלד רעדן צום אייבערשטן, בעט אים ער זאל דיך מקרב זיין צו אים, בעט אים דו זאלסט זיין א צדיק; אלע צדיקים האבן זוכה געווען צו קומען צו זייער גרויסע מדריגה דורך די פשוט'ע וועג פון רעדן צום אייבערשטן אויף פראסט אידיש, אויף די מאמע לשון, איך וויל זייער זיין דיין שדכן, און זיין דיין באגלייטער אין דיין לעבן, מיר איז נישט אינטערעסאנט עס זאל שטיין אויפן וואנט פון די ישיבה בנשיאות מיין נאמען און שוין, איך וויל זיין דיין ראש ישיבה, דיך העלפן מיט אויסלערנען וואס איך האב געהאט די זכי' צו לערנען ביי מוהרא"ש.


קום צייטליך אין ישיבה, דאווען מיט די בחורים, און זיץ ביי די שיעורים פון די מגידי שיעור. מיר האבן גאר גוטע מגידי שיעור וואס לערנען חומש רש"י, גמרא מיט הלכה; איך וויל זייער דו זאלסט זיין ביי די שיעורים. אז דו וועסט מיך פאלגן וועסטו ביז א קורצע צייט זיין א חתן און חתונה האבן מיט גאר א גוטע שידוך.


אויך וויל איך דיר בעטן זאלסט מיר שרייבן א בריוו מפעם לפעם, איך וויל זיין נאנט מיט דיר.


דיין ראש ישיבה וואס האט דיך זייער ליב.

#7841 - ווען עס קומען אריין אנגעצויגענע מחשבות
תפילות אויף אידיש, חתונה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חיי שרה, כ' מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


החתן ... נרו יאיר


מזל טוב צו דיין חתונה, דער אייבערשטער זאל דיר העלפן זאלסט גיין מיט שמחה צו די חתונה און אויפשטעלן אן ערליכע אידישע שטוב.


זיי נישט נערוועז, זיי נישט אנגעצויגן, געב זיך איבער צום אייבערשטן וועט אלעס זיין גוט.


ווען עס קומען אריין די אנגעצויגענע מחשבות, זאלסטו גלייך זאגן די ווערטער: "הייליגער באשעפער איך געב זיך איבער צו דיר, הייליגער באשעפער העלף מיר אלעס זאל זיין גוט און פרייליך, אלעס זאל קלאפן הונדערט פראצענט, העלף מיר איך זאל זיין רואיג, איך זאל נישט זארגן".


טייערער ליבער חתן ... נרו יאיר, נאר אז מען נעמט אריין אמונה איז מען רואיג, נאר מיט אמונה קען מען אנגיין אין לעבן.


פון דיין ראש ישיבה וואס האט דיך ליב.

#7840 - רעדן איידל, רעדן שיין, נישט שעלטן
חינוך הילדים, משניות, משלי

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


שלמה המלך זאגט (משלי ג, לג): "מְאֵרַת ה' בְּבֵית רָשָׁע", א קללה פונעם אייבערשטן איז אין הויז פונעם רשע, "וּנְוֵה צַדִּיקִים יְבָרֵךְ", און די וואוינונג פונעם צדיק איז געבענטשט.


אפשר לומר, ביים רשע אין שטוב שעלט מען, יעדע ווארט איז נאך א קללה, ווען עפעס גייט נישט גוט הייבט מען אן שעלטן, מה שאין כן "וּנְוֵה צַדִּיקִים", אין שטוב פון צדיק – "יְבָרֵךְ", הערט מען נאר ברכות; אפילו ווען זאכן גייען נישט אזוי ווי מען וויל – שעלט מען נישט, נאר מען בענטשט, מען איז מצדיק את הדין, מען זאגט 'דער אייבערשטער טוט נאר גוטס', אלעס איז נאר ברכות.


דאס דארף מען אריינלייגן אין די קינדער פון קליינווייז אן, זיי זאלן רעדן איידל, רעדן שיין, נישט שעלטן, נישט רעדן מיאוס'ע ווערטער, און ווען עפעס גייט נישט אזוי ווי מען וויל – זאל מען געדענקען אז דער אייבערשטער פירט אלעס, דער אייבערשטער מאכט אלעס, והבן למעשה.


זע צו זאגן אכצן פרקים משניות יעדן טאג, דאס וועט דיך משנה זיין אינגאנצן און עס וועט ריין מאכן דיין נשמ"ה, אותיות משנ"ה.

#7839 - טו היינט, נישט מארגן
עבודת השם, משלי

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


עס שטייט אין פסוק (משלי ג, כח): "אַל תֹּאמַר לְרֵעֲךָ", זאלסט נישט זאגן פאר דיין פריינד – "לֵךְ וָשׁוּב וּמָחָר אֶתֵּן", גיי און קום צוריק מארגן און איך וועל דיר דעמאלט געבן, "וְיֵשׁ אִתָּךְ", ווען דו האסט יעצט אים צו געבן.


מיט דעם רבינ'ס הקדמות קען זיין נאך א פשט, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רעב), אויפן פסוק (תהלים צה, ז): "הַיּוֹם אִם בְּקוֹלוֹ תִשְׁמָעוּ", "זֶה כְּלָל גָּדוֹל בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם", דאס איז א גרויסע כלל אין עבודת השם, "שֶׁלֹּא יָשִׂים לְנֶגֶד עֵינָיו כִּי אִם אוֹתוֹ הַיּוֹם", ער זאל נישט טראכטן נאר פון דעם היינטיגן טאג, "כִּי כְּשֶׁרוֹצִין לִכָּנֵס בַּעֲבוֹדַת הַשֵּׁם", ווייל ווען מען וויל אנהייבן דינען דעם אייבערשטן, "נִדְמֶה לְהָאָדָם כְּאִלּוּ הוּא מַשָּׂא כָּבֵד, וְאִי אֶפְשָׁר לוֹ לִשָּׂא מַשָּׂא כָּבֵד כָּזוֹ", זעט עס אויס שווער, מען טראכט – "מָחָר אַתְחִיל", מארגן וועט מען אנהייבן, "מָחָר אֶתְפַּלֵּל", מארגן וועל איך שוין דאווענען; זאגט דער רבי עס איז נישט גוט, "כִּי אֵין לְאָדָם בְּעוֹלָמוֹ כִּי אִם אוֹתוֹ הַיּוֹם וְאוֹתוֹ הַשָּׁעָה שֶׁעוֹמֵד בּוֹ", דער מענטש האט נישט אין זיין לעבן נאר די היינטיגע טאג און די יעצטיגע שעה; דאס זאגט דער פסוק: "הַיּוֹם אִם בְּקוֹלוֹ תִשְׁמָעוּ, הַיּוֹם דַּיְקָא", אז דו ווילסט אויסהערן די קול פונעם אייבערשטן, מוז דאס זיין מיט 'היום'.


דאס איז פשט: "אַל תֹּאמַר לְרֵעֲךָ", זאג נישט פאר דיין חבר, דאס מיינט מען דער יצר טוב, ווען ער רעדט דיך צו צו גיין לערנען, דאווענען און טון מצוות - "לֵךְ", גיי אוועק, "וָשׁוּב", און קום צוריק, "מָחָר", מארגן, "אֶתֵּן", און מארגן וועל איך דיר נאכגעבן - "וְיֵשׁ אִתָּךְ", ווען דו האסט יעצט די מעגליכקייט צו צעברעכן די נסיון און גיין לערנען און דאווענען און טון מצוות, והבן למעשה.

#7838 - טונקעלע געלטער
חינוך הילדים, משלי, געלט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת חיי שרה, י"ט מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, לעיקוואד


איך וויל דיר שרייבן וואס איז מיר נתחדש געווארן ביים לערנען ספר משלי, עס שטייט אין פסוק (משלי טו, כז): "עֹכֵר בֵּיתוֹ בּוֹצֵעַ בָּצַע", דער וואס גנב'עט – פארדארבט זיין הויז, "וְשׂוֹנֵא מַתָּנֹת יִחְיֶה", און דער וואס האט פיינט מתנות – דער וועט לאנג לעבן.


קען זיין נאך א פשט, "בּוֹצֵעַ בָּצַע", דער וואס זיין גאנצע לעבן איז בצע, געלט; ער טראכט פון געלט, ער גליסט געלט, ער רעדט פון געלט, דער איז -  "עֹכֵר בֵּיתוֹ", ער מאכט חרוב זיין הויז, די קינדער וואקסן אויף אן חינוך, אן תורה ותפילה, זיי זעען איין זאך, געלט, געלט און נאכאמאל געלט, "וְשׂוֹנֵא מַתָּנֹת", און דער וואס האט פיינט געלט, דער וואס פארלאזט זיך אויפן אייבערשטן, און די חינוך הבנים והבנות איז אים וויכטיגער פון געלט – "יִחְיֶה", דער וועט זוכה זיין צו לאנג לעבן, מיט נחת, ערליכע אידישע דורות; ווייל וואס מען פלאנצט איין – דאס וואקסט, אז מען פלאנצט איין אמונה, מען פלאנצט שמחה – שניידט מען שיינע פירות, און אז מען פלאנצט געלט - "עֹכֵר בֵּיתוֹ", ווערט אלעס חרוב, עס ווערט חושך, מיתה, סטרא אחרא. אזוי ווי דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן כג), פנים דסטרא אחרא, אנפין חשוכין, מרה שחורה, אלהים אחרים, עבודת אלילים השם ישמרינו, והבן למעשה.

#7837 - גיין נאך געלט פאר די ישיבה
צדקה, ישיבה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וירא, ט"ז מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, מגיד שיעור ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אמאל האב איך דערציילט פאר מוהרא"ש אז איך העלף איינעם פון אנשי שלומינו וואס האט חובות וכו', האט מיר מוהרא"ש געזאגט: "יענער וועט זיך אן עצה געבן, דו זע אז די ישיבה און די הדפסה זאל אנגיין".


דאס זאג איך דיר אויך, זיי מחזק די בחורים און די אינגעלייט זאלן גיין נאך געלט פאר די ישיבה, און אויך דער חתן זאל גיין נאך געלט פאר די ישיבה; פון וואו זאל איך האבן געהאלט דיר צו צאלן? פון וואו זאל איך נעמען רענט צו באצאלן פאר די ישיבה? דו זע מען זאל גיין נאך געלט פאר די ישיבה, איך זאל נישט אונטער ברעכן.


וואלסטו געוואוסט וואס פאר אן עול עס ליגט אויף מיר, וואלסטו נישט געקענט פארשטיין ווי קען זיין אז דער מענטש קען שרייבן בריוו פון חיזוק און געבן דרשות פון חיזוק אן דעם וואס מען זאל זען אז דא ליגט א לאסט פון שווערע טויזנטער דאלער געהאלט וועכנטליך פון אמעריקע און פון ארץ ישראל.


איך בעט דיר נאכאמאל, זיי מחזק די בחורים און אינגעלייט אלע זאלן עוסק זיין אין גיין נאך געלט פאר די ישיבה, פאר די מוסדות, און די חתנים וואס ווילן העלפן זייערע עלטערן און שטעלן צאם געלט פאר זייער חתונה זאלן אויך העלפן באצאלן די גרויסע חובות וואס די עלטערן האבן פון שכר לימוד.


איך בענק זיך צו דיר און צו די בחורים, איך וועל מיטן אייבערשטנ'ס הילף קומען צו ענק גלייך נאך חנוכה.


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7836 - איינער רופט בעטן חיזוק, זאלט איר אים געבן חיזוק
חיזוק פאר פרויען, קירוב

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת וירא, ט"ז מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


וועגן די מיידל וואס רופט אייך וכו'; איך וויל אייך בעטן איר זאלט איר יא אויפהייבן די טעלפאן און אויסהערן. איר שוועסטער איז נעבעך פארפאלן מיט אן אראבער רחמנא לצלן, און יעצט האט זי אויך שוין א נסיון מיט אן אראבער, און אז זי רופט אייך זאלט איר זי געבן ווארעמע ווערטער און איר ראטעווען פון אוועק פאלן.


נעמט דעם כלל, אז איינער רופט אייך בעטן חיזוק זאלט איר אים געבן חיזוק, ווייל מוהרא"ש זאגט (ארך אפים, פרק ח): "וקבלה מפי זקני אנשי שלומינו", איך האב מקובל פון ברסלב'ע חסידים, "מי הוא התלמיד הגון שאתה צריך לדבר עמו"? ווי אזוי ווייסט מען ווער איז דער תלמיד הגון וואס דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א, סימן ס) - אז מען דארף רעדן מיט א תלמיד הגון? "זהו שבא מעצמו אליך", דער וואס איז געקומען פון זיך אליין רעדן צו דיר, "זהו בכלל התלמיד הגון לפי בחינתך, וצריך אתה דייקא לדבר עמו", דו דארפסט מיט אים רעדן און אים מחזק זיין; דער עיקר זאלט איר זי אויסהערן און מיט שפירן איר צער און ווייטאג און איר מחזק זיין אויף התבודדות און אריינשיינען אין איר תקווה, האפענונג.


און אז איר האט נישט קיין ווערטער וואס איר צו זאגן, זאלט איר זי געבן א נומער פון א פרוי פון אנשי שלומינו וואס וועט איר קענען מחזק זיין.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7835 - טענות אויפ'ן מנהל, אדער הכרת הטוב?
מוסדות, הכרת הטוב, ארץ ישראל, טענות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ד מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר, ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך הער דיינע טענות, איך וויל דיר זאגן, ערשטנס עס איז נאכנישט געבליבן אז מען פירט אריבער די מוסדות קיין בית שמש. צווייטנס, דאס איז מיין געדאנק, נישט דער מנהל; פארקערט, דער מנהל וויל נישט פארמאכן, דאס האב איך געזאגט, אז וואס איז אנדערש ביי ענק ווי אין אמעריקע, מיר האבן נישט קיין מוסדות אין יעדע צווייטע שטאט, מיר האבן איינס אין צפון און איינס אין מרכז, וואס איז אין ארץ הקודש אנדערש? פארוואס קענען די קינדער נישט פארן אזוי ווי ביי אונז וואס קינדער פארן יעדן טאג א שעה מיט א באס?


איך זאג נישט אז מען גייט טאקע אזוי טון, אבער איך וויל זאלסט פארשטיין וואס דא גייט פאר, פון וואו זאל איך נעמען יעדע חודש זעכציג טויזנט דאלער? וואס איז אזוי געפערליך אז קינדער פארן? יעצט קומען דאך אויך קינדער מיט גרויס שמחה פון בית שמש קיין ירושלים? איז וואס איז אז מען וועט דאס מאכן פארקערט, אז מיר האבן באקומען א פלאץ פאר די חדר און בית פיגא, א גרויסע פלאץ, א פלאץ בהרחבה, איז וואס איז אזוי געפערליך?


דאס איז קלאר אז דו זאלסט האבן הכרת הטוב פארן מנהל וואס געבט זיך אזוי אוועק פאר די קינדער, אים רופן כסדר זיך באדאנקען און אים פרעגן וואס מען קען העלפן. איך וויל הערן פון דער מנהל און פון די אפיס אז דו ביסט פון די וואס זוכן צו העלפן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7834 - מחנך זיין די קינדער נישט וויי צו טון קיין שום איד
חינוך הילדים, מדות טובות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וירא, י"ד מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין מוחל די בזיונות וואס די קינדער מאכן מיר, און אז דיין זון איז פון די שכנים וואס פארשעמען מיך כסדר אין גאס, מען באזידלט מיך - בין איך מוחל, אבער וואס וועט זיין מיט זיין חינוך? דארפסט אים לערנען אז מען טאר נישט וויי טון קיין שום איד, מען שרייט נישט אויף קיין שום איד, דאס דארף מען לערנען מיט קינדער, אפילו מיר האלטן נישט פון די וועג דארף מען נאכאלץ מכבד זיין א צווייטע איד.


זאלסט האבן אסאך הצלחה.

#7833 - די שוועריקייט צו זיין א גבאי אין שול
הדרכות, גבאי

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וירא, י"ג מרחשון, שנת תשפ"ו לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך פארשטיי דיך זייער גוט אז דו האסט מער נישט קיין כח צו זיין גבאי ביי אונז אין שול, דו קענסט נישט נעמען די וועג ווי אזוי מען רעדט וכו' וכו'; דאך וויל איך דיר בעטן זאלסט קוקן מיט רחמנות אויף אנשי שלומינו, דן זיין יעדן איינעם לכף זכות. למשל דער אינגערמאן וואס האט דיך אפגעזידלט וכו'; וואלסטו געוואוסט וואס אויף אים גייט אריבער, ווי ער ליידט, זאכן וואס איך קען נישט דערציילן השם ירחם - וואלסטו גאר אנדערש געטראכט און געקוקט אויף אים, און אזוי אויך דער אינגערמאן וואס האט וכו' וכו'; וואלסטו געוואוסט זיין עבר פון וואו ער קומט און וואס איז אויף אים אריבער אין זיינע יונגע יארן - וואלסטו אים נאר געשוינט, עס וואלט דיר נישט געשטערט די גאנצע מעשה. נישט אז דאס בארעכטיגט זיי חס ושלום, מיר טוט וויי די מעשיות, מיר שטעכט די מעשיות אין הארץ.


וואס זאל איך זאגן, ווי אזוי איך בין דא אריינגעדרייט געווארן אין מיין גבאות; איך בין בכלל נישט געקומען קיין ברסלב צו זיין א גבאי, צו זיין א מאן דאמר, איך בין געקומען קיין ברסלב ווייל איך האב זייער געוואלט זיין אן ערליכער איד, און איך וויל נאכאלץ זיין אן ערליכער איד. נאכדעם בין איך געווארן א מלמד, נאכדעם א מנהל אין א ישיבה, שפעטער האט מיר מוהרא"ש געזאגט איך זאל רעדן צו מיינע תלמידים פון תכלית, פון סדר דרך הלימוד, און פארשטייט זיך מען האט מיך ארויסגעווארפן פון דארט. דעמאלט האט מוהרא"ש מיר געזאגט עפן אליין א ישיבה, און שפעטער האט מוהרא"ש געזאגט לערן מיט חתנים, און נאכדעם לערן מיט אינגעלייט, און אזוי טרעף איך מיך זיין פארנומען מיט קהל, און איך זאג דעם אייבערשטן אז אוועקגיין קומט נישט אין באטראכט, ווייל איך וועל אנהאלטן וואס מוהרא"ש האט מיר געבעטן.


איך זאג דיר נישט וואס צו טון, בפרט ווען עס טרעט דיר צו צום געזונט; דו ביסט אן איידעלער, דו קענסט נישט נעמען די פראסטע וועג ווי מען רעדט און מען שרייט וכו' וכו', (איך קען עס נאך מער נישט נעמען), אפשר זאלסטו יא אפלאזן, איך זאג דיר נאר א וועג ווי אזוי מען דארף קוקן אויף מענטשן, מען דארף קוקן מיט רחמנות, מיט די אויגן וואס צדיקים האבן, און פון די אנדערע זייט דארף מען זיין זייער שטארק, מען דארף פירן די שול אויף די ריכטיגע וועג, נאר נישט ווערן אויס ווען איינער זאגט עפעס וכו'.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.