בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#7357 - איך בין אזוי צעבראכן, פאר גארנישט און פאר נישט
תפילות אויף אידיש, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


א שאד אז דו הערסט מער נישט קיין שיעורים, ווען דו פלעגסט הערן שיעורים פלעגסטו זיין זייער פרייליך; ווייל די ווערטער, שכל פון הייליגן רבי'ן - האט אזא כח, עס מאכט פרייליך, עס מאכט תחיית המתים, עס לעבט אויף טויטע מענטשן; הלואי זאלסטו יעדן טאג אויסהערן א שיעור, אדער א האלבע שיעור, וועסטו ווערן זייער זייער פרייליך.


אויך וויל איך דיר בעטן, היות דו ביסט פון די וואס העלפן בויען אונזערע מוסדות, ערווארטן מענטשן פון דיר א שמייכל און א גוט ווארט. אז דו גייסט אין שול און איינער קומט דיר אנטקעגן און דו גרוסט אים נישט, מיינט יענער אז דו ביסט א בעל גאוה, אז דו גרויסט זיך וכו', יענער חלומ'ט נישט אז דו ביסט צעבראכן אויף טויזנט פיצלעך, דערפאר ביסטו מחויב צו גריסן אנשי שלומינו און שמייכלען צו יעדן איינעם.


גיי אינדערפרי א שפאציר מיטן אייבערשטן, בעט: "הייליגער באשעפער איך בין אזוי צעבראכן פאר גארנישט און פאר נישט, איך ווייס אליין נישט פארוואס איך בין צעבראכן, מיינע עבירות צעברעכן מיך, זיי מיר מוחל, איך טו תשובה, איך גיי שוין זיין א צדיק. איך בעט דיר אייבערשטער העלף מיר איך זאל זיין נאר פרייליך און איך זאל שמייכלען צו יעדן איינעם, גריסן יעדן איינעם".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7356 - זיך אויפפירן איידל
צניעות, קדושה, חינוך הילדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


עס איז נישט איידל זיך צו דרייען ביים שווער אין שטוב מיט א נאכט קלייד, און אפילו מען דארף ארויסגיין צו די קינדער; אויב איז דאס נעבן וואו פרעמדע מענער, שווער און שוואגערס דרייען זיך - איז נישט איידל אזוי ארויסצוגיין פון שטוב, אפילו פאר א קורצע צייט.


בנוגע די פראגע אויב ביים זיין פארנומען אין קאך דארף די ערמל זיין ביז די ביין; ווען מען וואשט די כלים און מען קאכט און באקט - קען מען אויפהייבן די ערמל.


בנוגע באדן קליינע קינדער; מען קען בעטן א טאכטער אדער שוועסטער צו באדן קליינע קינדער, און אזוי אויך אויב מען דארף איבערפאקן וכו'; אבער נישט פארקערט, די זין קענען נישט העלפן באדן די שוועסטער, און אויך נישט איבערפאקן משום צניעות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7355 - זיך פארלייגן אויף לערנען משניות און גמרא
משניות, שיעורים כסדרן, תמימות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר, תלמיד ישיבת היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך האב זייער הנאה צו ליינען דיינע בריוו, ווי דו שטארקסט זיך בלימוד התורה און יראת שמים.


דער עיקר זאלסטו זיך פארלייגן אויף לערנען משניות און גמרא; דאס הייסט, פרוביר צו לערנען לכל הפחות יעדן טאג אכצן פרקים משניות. מוהרא"ש זאגט אין ספר אשר בנחל פאר בחורים און אינגעלייט, נישטא נאך אזא לימוד וואס הרג'עט דעם סמ"ך מ"ם ווי אכצן פרקים משניות, מען ווערט אינגאנצן ריין, עס נעמט אראפ אלע פלעקן, אויך די פלעקן וואס זענען איינגעגעסן וכו', דורך לערנען משניות, דורך זאגן משניות - ווערט די נשמה ציכטיג ריין.


דיין צווייטע שיעור זאל זיין גמרא, מאך זיך א שיעור אין ש"ס. לערן כסדרן, זיי זיך נישט מבלבל פון קיינעם, לערן כסדרן אויף דיין וועג לויט דיין מעגליכקייט, ווער נישט צעדרוקט פון אנדערע, קוק נאר אויף דיר וויפיל דו קענסט לערנען און אנקומען, און ווען דו ענדיגסט א מסכתא גיי צו די קומענדיגע מסכתא, ביז דו וועסט ענדיגן ש"ס, און דעמאלט זאלסטו אנהויבן נאכאמאל ש"ס. עס וועט דיר זיין שווער, ווייל אין אנהויב ווען מען הויבט אן לערנען אויפן סדר דרך הלימוד ווערט דער שטן משוגע, ער זעט אז ער פארלירט דא א נשמה, מאכט ער אלע סארט שוועריקייטן, אבער ביי דער וואס איז שטארק, דער וואס האלט אן מיט עקשנות - ווערט אים זייער זיס און געשמאק.


דער מגיד שיעור שרייבט מיר זייער שיינע זאכן אויף דיר. איך וויל דיר בעטן זאלסט בלייבן מיט דיין תמימות, זאלסט נישט האבן מיט קיין לצים, זאלסט זוכן חברים וואס לעבן מיט אמונת חכמים, מיט יראת שמים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7354 - נאר א מעלה צו גיין בעסער, איידעלער און מער באשיידן
כיבוד אב ואם, צניעות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר מעגט גיין מיט וכו', אז מען טוט זיך אן מער פרום פון די עלטערן - איז דאס נישט קיין שום חסרון, אדרבה דאס איז כיבוד אב ואם. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (עיין זוהר פרשת בחוקותי, דף קטו:) ווער עס וויל באמת מקיים זיין די מצוה פון כיבוד אב ואם זאל לערנען תורה און טון גוטע מעשים, וואס דאס איז די גרעסטע כבוד פאר די עלטערן, ווייל מענטשן זאגן: "אשרי לאב ואם שגידלו בן כזה", וואויל זענען די עלטערן וואס האבן געבוירן אזא קינד, און אזוי אויך ביי טעכטער; אז מען גייט אנגעטון איידל און באשיידן איז דאס די גרעסטע כבוד פאר די עלטערן, עס איז נאר א מעלה צו גיין בעסער, איידעלער און מער באשיידן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7353 - א פרייליכע אטמאספער אין קלאס
שמחה, הדרכות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מלמד בתלמוד תורה היכל הקודש ירושלים


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


געדענק און פארגעס נישט אז דער עיקר הצלחה ליגט אין דעם אויב דער מלמד מאכט א פרייליכע אטמאספער אין כיתה; אז עס איז דא א פרייליכע לופט זענען די הערצער אפן און מען איז מצליח מיט די לערנען און מיט זיי אויסלערנען מידות טובות און אזוי ווייטער, אויב אבער עס איז דא א בייסיגע לופט, אן אנגעצויגענע לופט, דער מלמד הערט נישט אויף שרייען און געבן מוסר - פארמאכן זיך די הערצער און די מוחות, און עס איז נישטא הצלחה.


אין אלע בריוו וואס מוהרא"ש האט מיר געשריבן וועגן די ישיבה שרייבט ער אלץ די זאך: "זע עס זאל זיין א פרייליכע לופט אין ישיבה, אזוי וועסטו מצליח זיין".


איך וויל זייער דו זאלסט זיך מיט נעמען די בריוו און דאס לייגן אין חדר ערגעץ צווישן דיינע זאכן, און דאס יעדן טאג איבער'חזר'ן, אז עס מוז זיין פרייליך, דו מוזט זיין פרייליך.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7352 - קוק מיט רחמנות אויף מענטשן, וועט 'דיר' גוט ווערן
תפילות אויף אידיש, בזיונות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ליבער ... נרו יאיר


דער מנהל זאגט מיר אז דו האסט ווייטאג אויף איינע פון דיינע תלמידים, הילד ..., ווייל דער טאטע האט דיך מבזה געווען און גערעדט אויף דיר אין שול וכו'.


איך וויל דיר בעטן צוויי זאכן, ערשטנס, וואס איז דער קינד שולדיג אז דער טאטע פירט זיך אזוי אויף, א מלמד דארף זיך שטארקן און בעטן דעם אייבערשטן אז דער צוגאנג צו די תלמידים זאל נישט זיין לויט די חשבונות מיט די עלטערן וכו'.


צווייטנס, ווען דער טאטע רעדט אזוי ברייט וכו' מיינט ער נישט צו פארשעמען. אזוי זענען מענטשן, מען רעדט הויך, מען געבט אויס ווייטאג, מען כאפט נישט אז דאס איז גורם ווייטאג פאר אנדערע.


איך האב אויך אזעלכע מעשיות, און אז איך הויב אן קוקן מיט רחמנות אויף יענעם ווערט 'מיר' גוט, און אויב חס ושלום איך פארגעס פון רבינ'ס שכל, איך פארגעס צו קוקן מיט רחמנות, איך טראכט שלעכט, איך האב טענות 'היתכן יענער זאגט אזוי און אזוי?' ווערט 'מיר' נישט גוט.


פריער בין איך געגאנגען אין גאס, א אינגערמאן גייט מיר אריבער און זאגט מיר: "דו שגץ", די ערשטע רגע האב איך געטראכט 'פארוואס זאגט ער אזוי?' נאכדעם האב איך געטראכט 'ער מיינט נישט שלעכט, ער וויל נאר גוט, ער האט מן הסתם געהערט לשון הרע, און ער טראכט ער וויל טון עפעס גוטס, ער וויל מוחה זיין, האט ער געזאגט די ווארט'; און עס איז מיר גלייך גוט געווארן.


טייערער ברודער, טייערער מלמד, אויב דו וועסט אנהויבן קוקן מיט רחמנות אויף מענטשן וועט 'דיר' גוט ווערן, דו וועסט זיך נישט אויפעסן, דו וועסט לעבן א גן עדן לעבן, און אז איינער זאגט דיר אז מען האט דיך היינט באזינגען אין מקוה אז דו ביסט נישט קיין גוטער מלמד וכו' וכו', זאלסטו נישט מאכן קיין חשבונות מיט די קינדער, און אויך נישט מיט די עלטערן. זאלסט טראכטן (עיין בבא בתרא טז:): "אֵין אָדָם עַל צַעֲרוֹ", א מענטש ווען עס גייט אים אריבער שוועריקייטן און ער צערעדט זיך, קען מען אים נישט דן זיין; אזוי וועט דיר 'דיין' לעבן ווערן זיס און געשמאק.


גיי א שפאציר אינדערפרי און זאג: "הייליגער באשעפער געב מיר די אויגן פון צדיקים וואס קוקן גוט אויף יעדן און זענען יעדן איינעם דן לכף זכות, און זוכן נאר דאס גוטס ביי יעדן איינעם. הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל האלטן פון מיר אליין, איך זאל מיך אליין ליב האבן, איך זאל גלייבן אז דו האסט מיך ליב, און אז איינער זאגט מיר עפעס זאל איך נישט ווערן אויסער זיך, העלף מיר איך זאל מצליח זיין מיט מיינע תלמידים, בפרט מיט הילד... און הילד... זיי זאל איך ליב האבן און זיי מאכן גוט פילן".


שרייב מיר דיינע געפילן, דיינע מחשבות, איך וועל דיר העלפן מיט די רבינ'ס עצות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7351 - אלעס איז פינקטליך, נישטא קיין טעותים, נישטא קיין פערצופאל
אמונה, קשיות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


יעצט ווען איר גייט אריבער וכו' און אייער אמונה איז אזוי שטארק און איר ווערט נישט צעפאלן, איר האט נישט קיין קשיות מיט קיין תרעומות אויפן אייבערשטן; שטעלט זיך ארויס אז דער אייבערשטער האט אייך זייער ליב, ווייל דאס איז די גרעסטע זאך פון א איד, ער איז פעלזן פעסט מיט די הייליגע אמונה, ער ווייסט אז אלעס פירט זיך מיט א חשבון, אלעס איז פינקטליך, נישטא קיין טעותים, נישטא קיין פערצופאל, און יעצט איז פאסיג פאר אייך די ווערטער וואס דער רבי האט געזאגט פאר רבי נתן (חיי מוהר"ן, סימן תקנה): "ווייסטו וועם דער אייבערשטער האט ליב? א געפרעגלטן איד", איינער וואס גייט אויף אים אריבער וואס גייט אויף אים אריבער און ער דערהאלט זיך און האט נישט קיין קשיות און קיין תרעומות אויפן אייבערשטן, דעם האט דער אייבערשטער ליב.


יעצט חודש סיון איז די יארצייט פון אונזערע זיידעס, באבעס און משפחות וואס די דייטשע רוצחים האבן פארברענט, טראכט איך אסאך פון דעם, אז ווען אונזערע זיידעס און באבעס וואס זענען יא געבליבן לעבן און זענען אהיים געקומען נאך די מלחמה אליין, אן זייער משפחה, און זיי האבן נאכאמאל אויפגעשטעלט שטובער אן קיין קשיות אן קיין תרעומות אויפן אייבערשטן, טראכט איך: 'רבונו של עולם דו האסט אזא טייער און הייליג פאלק, קוק דיינע ליבע קינדער ווי זיי רירן זיך נישט אוועק פון דיר אפילו אין די ערגסטע אומשטענדן'.


שטארקט אייך און יעצט זאלט איר אנהויבן נאך מער טון פארן אייבערשטן ווי ביז אהער, און אזוי וועט איר זוכה זיין צו קינדער און קינד'ס קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן די וועלט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7350 - זיין א ווארעמע אויסגערוטע פרייליכע מלמד
חינוך הילדים, מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע דיין פראגע אויב דו זאלסט אויך טון וכו'; איך וויל זייער אז דיין גאנצע קאפ און מח זאל זיין אין חדר. לאז די זאכן פאר אנדערע, לייג אריין דיין הארץ, קאפ און מח אין די קינדער, און אויב עס בלייבט איבער נאך כח - זאלסטו פרעגן די מנהל וואס נאך דו קענסט טון פאר די חדר, ווייל נאר דאס איז אונזער הצלחה, אז אונזערע קינדער באקומען די בעסטע ווארעמסטע חינוך; קענסט האבן די שענסטע שול מיט די שענסטע קהילה, אויב די קינדער באקומען נישט די ריכטיגע חינוך - האסטו גארנישט, וד"ל.


דיין עבודת השם איז - זיין א ווארעמע אויסגערוטע פרייליכע מלמד; מאכן פרייליך די קינדער און זיי אנפילן מיט יראת שמים און גוטע מידות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7349 - גיין אין קאנטרי נאר מיט ערליכע משפחות
יראת שמים, קאנטרי

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בהעלותך, ט"ו סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בנוגע גיין אין קאנטרי, פון איין זייט איז דיר שווער צו בלייבן אין שטאט ביי די ארבעט אן דיין ווייב וכו', און פון די אנדערע זייט קוקן דיינע קינדער אזוי שטארק ארויס אויף דעם, דו ווילסט וויסן וואס איז ריכטיג.


איך האב געהערט פון מוהרא"ש אז עס איז טאקע שווער, אבער מען דארף דאס טון פאר די קינדער, עלטערן לעבן פאר די קינדער און טוען אלעס אז די קינדער זאלן וואקסן ערליך און געזונט, איז זיכער כדאי זאלסט גיין אין קאנטרי, אפילו דו וועסט דארפן זיין אין שטאט.


געב נאר אכטונג וואו דו גייסט, אין וועלכע קאנטרי; גיי נישט אין א מושב לצים, גיי נאר וואו עס זענען דא ערליכע משפחות. איך האב געזען משפחות, טייערע אינגעלייט, וואס די משפחה איז געגאנגען אינגאנצן לינקס פון גיין אין קאנטרי מיט לצים השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7348 - א קרן פאר מוסדות 'היכל הקודש' 'בארץ הקודש' על 'טהרת הקודש'
צדקה, מוסדות, ארץ ישראל

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בהעלותך, י"ד סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערע חברים פון ארץ ישראל, תלמידי היכל הקודש, ה' עליהם יחיו


איך וויל אייך זייער בעטן ענק זאלן מיר העלפן אוועק שטעלן א קרן הצלה פאר אונזערע מוסדות 'היכל הקודש' 'בארץ הקודש' על 'טהרת הקודש'. ביז דערווייל פרוביר איך אליין - אן קיין הילף פון קיינעם - צו שיקן חודש'ליך פאר די מוסד קרוב צו פופציג טויזנט דאלער, אבער דאס איז נישט ריכטיג, ריכטיג איז אז די מוסד זאל זיך אויפהאלטן אויף אלע אינאיינעם, אלע חברים זאלן טראגן די לאסט פון די מוסדות, עס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין.


יעצט איז געקומען דער גבאי אהרן וועבערמאן פון אמעריקע אוועק צו שטעלן די קרן, בעט איך אייך מיינע טייערע ברידער אין ארץ ישראל, נעמט אים אויף בסבר פנים יפות און שליסט אייך אן אין די קרן, געבט ענקער צדקה - מעשר און חומש פאר די קרן, אז די מוסדות זאל קענען ווייטער אנגיין.


ענקער חבר דער ראש ישיבה וואס בענקט זיך נאך אייך.

#7347 - איין גוט ווארט, קען אלעס בארואיגן
מלמדים, מוסדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בהעלותך, י"ג סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


ביטע געדענקען וואס די פליכט פון א מנהל איז, צו מחזק זיין די מלמדים, זיי מאכן שפירן וויכטיג, זיי מאכן שפירן גוט, זיי געבן יעדן טאג גוטע ווערטער; זיי זאלן נישט לעבן אין ספיקות אויב מען דארף זיי יא אדער נישט וכו'.


עס דרייט זיך ביים מלמד אין קאפ בלבולים, מחשבות וכו', און איין גוט ווארט פונעם מנהל קען אלעס בארואיגן.


איך דארף מקצר זיין, איך דארף גיין צו די בחורים געבן א שיעור.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7346 - נישט כדאי צו עסן שארפע עסן
חיזוק פאר פרויען, שמחות, עסן, שמות הצדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהעלותך, י"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אויף אייער פראגע, איינער האט אייך געזאגט אז אויב מען עסט שארפע עסן אין די חדשים וכו' העלפט דאס צו האבן קלוגע שארפע קינדער וכו', איר ווילט וויסן אויב דאס איז טאקע אזוי, און אויב עס איז כדאי; עס האט נישט איינס מיטן צווייטן, דאס איז באבע מעשיות.


בכלל איז נישט כדאי צו עסן שארפע עסן. מוהרא"ש זאגט (ספר קדושת ישראל, אות אכילה), מען זאל נישט עסן קיין שארפע עסן און נישט קיין געזאלצענע און זויערע עסן, "כי דברים אלו מזיקים מאוד מאוד לבריאות", ווייל די עסן שאדט פארן געזונט.


אין די צייט וואס מען גרייט זיך אויף שמחות איז גוט צו זאגן "שמות הצדיקים" נעמען פון צדיקים, און בעטן דעם אייבערשטן אז בזכות די הייליגע צדיקים זאל מען האבן גרינג דאס קינד. ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק חלק ב', סימן כ): "עַל יְדֵי הַזְכָּרַת שֵׁמוֹת הַצַּדִּיקִים יְכוֹלִים לְהָבִיא שִׁנּוּי בַּמַּעֲשֶׂה בְּרֵאשִׁית, כְּלוֹמַר לְשַׁנּוֹת הַטֶּבַע", דורכן דערמאנען די נעמען פון צדיקים קען מען טוישן די טבע; זאלט איר זאגן די נעמען פון צדיקים וואס איר געדענקט אויסנווייניג, צום ביישפיל: אברהם אבינו, יצחק אבינו, יעקב אבינו, משה רבינו, אהרן הכהן, יוסף הצדיק, דוד המלך, שלמה המלך, רבי שמעון בר יוחאי, רבי יצחק לוריא אשכנזי, רבי ישראל בעל שם טוב, רבי נחמן בן פיגא מברסלב, רבי נתן מברסלב, מוהרא"ש מברסלב וכו' וכו', און נאך נעמען פון צדיקים וואס מען געדענקט, און נאכדעם זאלט איר זאגן די תפילה:


"יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶיךָ אָבִי שֶׁבַּשָׁמַיִם, אִין דִי זְכוּת וָואס אִיךְ הָאבּ דֶערְמַאנְט דִי נֶעמֶען פוּן דִי צַדִּיקִים, בִּזְכוּת זֵייעֶר תּוֹרָה, זֵייעֶרֶע מַעֲשִׂים טוֹבִים אוּן זֵייעֶר מְסִירַת נֶפֶשׁ, וִוי זֵיי הָאבְּן זִיךְ מוֹסֵר נֶפֶשׁ גֶעוֶוען פַאר דַיינֶעט וֶועגְן, זָאלְסְטוּ מִיר הֶעלְפְן אִיךְ זָאל גֶעבּוֹירְן גְרִינְג אַ גֶעזוּנְט קִינְד בְּרַמַ"ח אֵיבָרִים וּשְׁסָ"ה גִּידִים; אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין אַרִיבֶּער צוּ גֵיין דִי אַלֶע טֶעג וָואס אִיךְ וַוארְט גְרִינְגֶערְהֵייט. נֶעם אַוֶועק פוּן מִיר אַלֶע מִינֵי עַיִן הָרַע'ס אַז קֵיינֶער זָאל מִיךְ נִישְׁט קֶענֶען שֶׁעדִיגְן. הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער וָואס וֶועלְן טוּן דַיין וִוילְן זֵייעֶר גַאנְץ לֶעבְּן. רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זַיין גֶעזוּנְט אוּן שְׁטַארְק מַיין גַאנְצֶע לֶעבְּן, אִיך זָאל אֵייבִּיג טוּן נָאר גוּטֶע מַעֲשִׂים וָואס דוּ וֶועסְט הָאבְּן פוּן דֶעם אַ נַחַת רוּחַ, יִהְיוּ לְרָצוֹן אִמְרֵי פִי וְהֶגְיוֹן לִבִּי לְפָנֶיךָ, יְ"יָ צוּרִי וְגוֹאֲלִי, אָמֵן כֵּן יְהִי רָצוֹן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7345 - נישט זיך שניידן צו מאכן א סליוו
רפואה, דייעט, סליוו

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהעלותך, י"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך האלט נישט פון זיך שניידן זיך צו מאכן א סליוו, עס איז נישט א זאך וואס מען מעג טון, ווי מעג מען זיך מאכן פאר א בעל מום? און אזוי האב איך געהערט פון מיין טאטע שליט"א בשעת איך האב געלערנט מיט אים זוהר הקדוש די יאר ערב ל"ג בעומר אין מירון אין די מערה. מיין טאטע האט מיט מיר געלערנט זוהר הקדוש פרשת אמור (דף צ:): "דְּהָא קְדוּשָׁא דִּלְעֵילָּא, לָא שַׁרְיָא בַּאֲתַר פָּגִים", דער אייבערשטער רוט נישט ביי בעלי מומין, האט מיין טאטע געזאגט אין לשון הקדוש (ער האט א מנהג נישט צו רעדן אין די מערה בכלל משום כבוד המקום, און ווען ער מוז שוין רעדן רעדט ער אין לשון קודש), אז אין דעם איז נכלל די איסור זיך צו שניידן פארן סליוו; נאר אויב דער דאקטער זאגט אז מען מוז דאס מאכן, און אז דאס איז די איינציגסטע וועג צו ראטעווען דאס געזונט - איז עפעס אנדערש.


געב אכטונג וואס דו עסט, און גיי שפאצירן. מאך זיך א קביעות צו גיין אין שול אן דיין קאר, גיי געשפאנט, און ביים גיין זאלסטו דאנקען דעם אייבערשטן און אים בעטן פאר דיין געזונט, וועסטו זיך נישט דארפן שניידן.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7344 - עצתו אמונה זאל זיין דיין שבת ספר
מקוה, חינוך הילדים, שבת קודש, עצתו אמונה

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת בהעלותך, י"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


א שטוב דארף זיין געבויט פון איין זייט שטרענג, און פון די אנדערע זייט פרייליך, מיין טאטע שליט"א פלעגט ביי די שבת סעודות מאכן גאר פרייליך, און אויך איז געווען א שטארקע דיסציפלין.


ביידע זענען גאר וויכטיג, פון איין זייט דארף מען זאגן פאר קינדער וואס צו טון, מען דארף זיי לערנען דרך ארץ, דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן סה): "צָרִיךְ לְלַמֵּד אֶת הַתִּינוֹק דֶּרֶךְ אֶרֶץ מִנְּעוּרָיו", מען דארף לערנען דרך ארץ פאר די קינדער ווען זיי זענען נאך יונג, מען דארף זיי לערנען וואס צו טון און וואס צו מאכן, און פארלאנגען זיי זאלן פאלגן, און פון די אנדערע זייט מוז דאס זיין באגאסן מיט שמחה, עס דארף זיין זייער זייער פרייליך. בפרט שבת קודש דארף זיין זייער פרייליך אין שטוב, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן יז): "צָרִיךְ לִזָּהֵר מְאֹד לִהְיוֹת שָׂמֵחַ וְטוֹב לֵב בְּשַׁבָּת", מען דארף זיין זייער פרייליך שבת, "כִּי מַעֲלוֹת וּקְדֻשּׁוֹת שַׁבָּת גְּדוֹלָה וִיקָרָה מְאֹד", ווייל שבת איז זייער הייליג און טייער, "וְהַכְּלָל, שֶׁצָּרִיךְ לִנְהֹג שִׂמְחָה גְּדוֹלָה בְּשַׁבָּת קֹדֶשׁ, וְלִבְלִי לְהַרְאוֹת שׁוּם עַצְבוּת וּדְאָגָה כְּלָל, רַק לְהִתְעַנֵּג עַל ה'", מען טאר נישט זיין טרויעריג שבת און נישט זיין פארזארגט שבת, נאר פרייליך.


נעם דיינע קינדער אין מקוה ערב שבת. דאס איז חינוך, לערן זיי אויס ווי זיך צו פירן אין מקוה; נישט רעדן און נישט קוקן. לערן זיי אויס צו שטיין אויסגעדרייט צום וואנט מיט איידלקייט, לערן זיי אויס ווי זיך אויסצוטון און ווי אזוי זיך אנצוטון, וואס ערשט און וואס צווייט וכו'. קינדער זענען נישט קיין עפעלעך וואס וואקסן ארויס פון בוים, קינדער דארף מען אויסלערנען ווי אזוי זיך צו פירן, און אויך בעטן ביים אייבערשטן זיי זאלן אויסוואקסן ערליך.


נאך די סעודות שבת, ווען דו ביסט מיד און דו האסט נישט קיין כח, זאלסטו אוועק געבן צוויי דריי מינוט צו בענטשן מיט דיינע קינדער. געווענליך לויפן די קינדער ביים ענדע סעודה צו די שפילצייג, דארף מען זיי רופן צו בענטשן ברכת המזון, זיי אויסלערנען טון די מצוה.


אויך זאלסטו קומען שבת אינדערפרי אין שול דאווענען. עס איז נישט כדאי זיך איינגעוואוינען אויפשטיין שפעט וכו' און זוכן א שפעטע מנין. איך וויל זאלסט פירן דיין שטוב געזונט, די שבת סעודה מאכט מען נישט נאכמיטאג, די שבת סעודה מאכט מען פאר חצות, און דאס קען נאר זיין אז מען דאווענט אין צייט, און אז מען וויל זיך אביסל אפרוען קען מען זיך אפרוען נאכמיטאג; די נאכמיטאג איז אזוי לאנג, מען קען זיך סיי אפרוען און סיי אסאך לערנען, זאלסטו גיין דאווענען פרי און מאכן די סעודה פרי. פיר דיין שטוב געזונט, פיר דיין שטוב ריכטיג, מאך נישט נאך דעם און יענעם, קוק אין ספר עצתו אמונה און אזוי פיר דיין שטוב.


עצתו אמונה זאל זיין דיין שבת ספר, אויך אינדערוואכן זאלסטו דאס לערנען, אבער שבת זאלסטו דאס לערנען און וואו דו זעסט א תפילה, א געבעט - זאלסטו דאס מיט זאגן ווארט ביי ווארט. זאג די תפילות מיט געוויין, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט נעמען דיין שכל און פירן דיין שטוב מיט די עצות פון צדיקים.


א פרייליכן שבת.



 

#7343 - זיך שטילערהייט ארויסכאפן און זיך אויסשמועסען דאס הארץ
חלישות הדעת, ליצנות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת שלח, כ"ב סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


"אִם חָכַמְתָּ", אויב ביסטו קלוג, דו לערנסט, דו דאווענסט – "חָכַמְתָּ לָּךְ", ביסטו קלוג פאר דיר, דו וועסט הנאה האבן פון דעם, דו וועסט זוכה זיין צו באקומען לעבן פון דעם. "וְלַצְתָּ", און דער וואס מאכט ליצנות פון די ווערטער פון צדיק – "לְבַדְּךָ תִשָּׂא", וועט ער אליין ליידן (משלי ט, יב); איז נישט כדאי צו האבן צוטון מיט לצים, מיט די וואס שפעטן און מאכן וויכוחים; ענדערש זיץ אין דיין ווינקל מיט א הויפן ספרים, א חומש, א משניות, א גמרא און אזוי ווייטער, און לערנען אין א סדר, קוק נישט אויף קיינעם, און אויך זאלסטו זיך שטילערהייט ארויסכאפן און זיך אויסשמועסען און אויסגיסן דיין הארץ, מען קען זוכה זיין צו וואס דער רבי זאגט אין די מעשה פון די פארלוירענע בת מלך (ספורי מעשיות, מעשה א), דער שני למלכות האט זיך געזעצט אין א ווינקעלע, איז געקומען די פארלוירענע בת מלך צו אים; מען איז זוכה אז די שכינה הקדושה קומט צום מענטש, די שכינה רוט אויף אים.


אז דו גייסט אריבער בלבולים מיט חלישות הדעת וכו' זאלסטו זיך באהאלטן ערגעץ וואו און דאס דערציילן דעם אייבערשטן, שמועס מיטן אייבערשטן אויף דיין שפראך, נאר דאס וועט אוועק נעמען אלע בלבולים און אלע חלישות הדעת, נאר דאס העלפט.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7342 - אז מען לערנט תורה קען מען עומד זיין בנסיון
סדר דרך הלימוד, נסיונות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


ווער עס רעדט קעגן דעם סדר דרך הלימוד פון רבי'ן (המבואר בשיחות הר"ן, סימן עו), פון זאגן ווערטער פון תורה - איז א נישט גוטע סימן, ווייל אן ערליכער איד וועט קיינמאל נישט מבטל זיין פון זאגן די ווערטער פון תורה.


אנטלויף פון די וואס קילן דיך אפ און מאכן א געשפעט פון סדר דרך הלימוד, טענה נישט מיט קיינעם. זיי קלוג, זיי נישט נאריש, ווען מען וועט ליגן מיט די פיס צום טיר וועט מען זען דאס גרויסקייט פון דער וואס האט געפאלגט בתמימות ופשיטות, געלערנט די הייליגע תורה און געפאלגט דעם הייליגן רבי'ן. אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנד), אויף צוויי כיתות מענטשן האב איך גרויס רחמנות, אויף די מענטשן וואס זענען נישט מקורב געווארן צו מיר און אויף די מענטשן וואס האבן יא געוואוסט פון מיר אבער האבן מיך נישט געפאלגט, ווייל איך ווייס אז עס וועט קומען א צייט ווען מען וועט ליגן מיט די פיס צום טיר, דעמאלט וועט דער מענטש גרויס חרטה האבן פארוואס ער איז נישט מקורב געווארן צו מיר און פארוואס ער האט מיך נישט געפאלגט, ווייל אויב וואלט ער געווען מקורב צו מיר און מיך געפאלגט, וואלט נישט געווען קיין דרגא אויף דער וועלט וואס ער וואלט נישט צוגעקומען דערצו, אבער דעמאלט וועט שוין גארנישט נוצן, עס וועט שוין זיין צו שפעט.


מוהרא"ש זאגט, די ווארט מסכת איז די ווערטער פון כ"ת ס"מ, ווייל מיטן לערנען און ענדיגן א מסכתא איז מען אים מבטל, אים מיט זיין כת, און דערפאר פארלייגט ער זיך זייער אויף ס'יום מ'סכתא א'ין ל'עשות, די ראשי תיבות איז זיין נאמען, ער קען נישט אויסהאלטן אז מען לערנט גמרא און מען מאכט סיומים, דאס איז אים מבטל, און נאר אז מען לערנט תורה קען מען עומד זיין בנסיון מיט די ביטערע שווערע נסיונות, בפרט יעצט זומער ווען אין גאס פלאקערט א פייער השם ישמרינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7341 - דער פונדאמענט פון געזונטע ערליכע דורות
הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, ערב ראש חודש סיון, מ"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער, החתן ... נרו יאיר


זאלסט זיך מאכן א שיעור אין דעם ספר, זאלסט דאס חזר'ן נאכאמאל און נאכאמאל, אן א שיעור מאל. ווייל די הלכות פון טהרת המשפחה איז דער פונדאמענט פון געזונטע ערליכע דורות.


איך וואונטש דיר א זיסע לעבן.

#7340 - וואס פאר א מתנות וועט מען ברענגען פאר'ן רבי'ן
עבודת השם, אומאן, ראש השנה, שיעורים כסדרן

 


בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת שלח, כ' סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


מען דארף שוין מאכן פלענער צו קומען צום רבי'ן אויף ראש השנה. אין ספר חיי מוהר"ן איז דא א גאנצע קאפיטל איבער דאס גרויסקייט פון קומען קיין אומאן אויף ראש השנה; דער רבי האט געזאגט (שם, סימן תג): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי עוֹלֶה עַל הַכֹּל", זיין ביי מיר ראש השנה איז גרעסער פון אלעס, "וְהָיָה פֶּלֶא אֶצְלִי, מֵאַחַר שֶׁהַמְּקֹרָבִים שֶׁלִּי מַאֲמִינִים לִי, וְלָמָּה לֹא יִזָּהֲרוּ כָּל הָאֲנָשִׁים הַמְקֹרָבִים אֵלַי, שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, אִישׁ לֹא יֵעָדֵר", און איך וואונדער זיך אויף מיינע תלמידים וואס גלייבן אין מיר, פארוואס זאלן זיי נישט מעורר זיין מיינע מענטשן אז אלע זאלן קומען צו מיר אויף ראש השנה, קיינער טאר נישט פעלן. "כִּי כָּל עִנְיָן שֶׁלִּי הוּא רַק רֹאשׁ הַשָּׁנָה", מיין גאנצע זאך איז ראש השנה, "וְהִזְהִיר לַעֲשׂוֹת כְּרוּז, שֶׁכָּל מִי שֶׁסָּר אֶל מִשְׁמַעְתּוֹ, וּמְקֹרָב אֵלָיו, יִהְיֶה עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה אֶצְלוֹ, לֹא יֶחְסַר אִישׁ", דער רבי האט געהייסן מען זאל מודיע זיין פאר אלע מענטשן וואס גלייבן אין אים אז ער האט געהייסן קומען צו אים אויף ראש השנה, "וּמִי שֶׁזּוֹכֶה לִהְיוֹת עַל רֹאשׁ הַשָּׁנָה, רָאוּי לוֹ לִשְׂמֹחַ מְאֹד מְאֹד, "אִכְלוּ מַעֲדַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים, כִּי חֶדְוַת ה' הִיא מָעֻזְּכֶם",און ווער עס איז זוכה צו זיין ביי אים אויף ראש השנה דארף זיך זייער פרייען א גאנץ יאר, עיין שם.


נאך האט דער רבי געזאגט (שם, סימן תה): "הָרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי הוּא חִדּוּשׁ גָּדוֹל, וְהַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ יוֹדֵעַ שֶׁאֵין הַדָּבָר הַזֶּה בִּירֻשָּׁה מֵאֲבוֹתַי, רַק הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ נָתַן לִי זֹאת בְּמַתָּנָה, שֶׁאֲנִי יוֹדֵעַ מַהוּ רֹאשׁ הַשָּׁנָה, לֹא מִבָּעֲיָא אַתֶּם כֻּלְּכֶם בְּוַדַּאי תְּלוּיִין בָּרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי, אֶלָּא אֲפִילּוּ כָּל הָעוֹלָם כֻּלּוֹ תָּלוּי בָּרֹאשׁ הַשָּׁנָה שֶׁלִּי", די גאנצע וועלט איז אנגעהאנגען אין מיין ראש השנה, און דער אייבערשטער האט מיר דאס געגעבן פאר א מתנה; נישט נאר איר - מיינע תלמידים זענט תלוי אין מיין ראש השנה, נאר די גאנצע וועלט שטייט אויף מיין ראש השנה.


אויך דארף מען מאכן פלענער וואס פאר א מתנות מען וועט ברענגען פארן רבי'ן, וויפיל סעטס משניות, וויפיל סעטס ליקוטי מוהר"ן. אנשי שלומינו פירן זיך, ווען מען קומט צום רבי'ן זאגט מען דעם רבי'ן אלע סיומים וואס מען האט זוכה געווען צו לערנען די יאר. זאלסטו זיך צופלייסן מיט דיינע שיעורים כסדרן, מאך זיך א ציל אנצוקומען צו ענדיגן כל התורה כולה, טייל עס איין אין פופצן שיעורים, מוהרא"ש האט געמאכט די סדר, די פופצן שיעורים.


די ערשטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג חומש רש"י מיטן תרגום איינגעטיילט לויט די טעג פון די וואך, זונטאג ביז שני, מאנטאג ביז שלישי. די צווייטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג אביסל נ"ך. די דריטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג משניות, אויב דו קענסט לערנען אכצן פרקים - מה טוב ומה נעים ווי גוט און ווי זיס; ווייל גורס זיין ח"י פרקים משניות איז אזוי שטארק, אז מען הרג'עט דעם יצר הרע, און מען ווערט אינגאנצן ריין.


די פערטע שיעור זאלסטו לערנען יעדן טאג בבלי, די פיפטע שיעור תלמוד ירושלמי, די זעקסטע שיעור תוספתא, מדרש רבה, מדרש תנחומא, רמב"ם, טור, שלחן ערוך, זוהר הקדוש, תיקוני זוהר, ליקוטי מוהר"ן און ליקוטי הלכות; דאס זענען די פופצן שיעורים וואס מוהרא"ש האט געוואלט מיר זאלן לערנען יעדן טאג.


בנוסף לזה דארפסטו געדענקען וואס דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן כז), אפילו א מענטש מוז אלץ טון אין עבודת השם, מען מוז אסאך לערנען, מען מוז אסאך דאווענען און טון אסאך מצוות און מעשים טובים, און אזוי אויך אנדערע עבודת השם, דארף מען אבער וויסן אז מען קען נישט ווערן דערשראקן און צעדרוקט ווען מען זעט אין הייליגע ספרים די אלע שווערע עבודות, מען טאר נישט ווערן פארלוירן און טראכטן 'ווען וועל איך דאס קענען טון?' מען גייט רואיג, שטייטליך, צוביסליך, נישט ווערן אנגעצויגן און דערשראקן פון די סאך עבודות השם און דאס אלעס וועלן מקיים זיין אויף איין מאל, דאס ברענגט מען זאל גארנישט טון, אזוי ווי ווען עס פאסירט א פייער חס ושלום, פון פארלוירנקייט און צעטומלטקייט כאפט מען ארויס פון די פייער נישט וויכטיגע זאכן, אזוי דארף מען זיך פירן בעבודת השם, מען דארף זיין רואיג און טון נאך אביסל און נאך אביסל, און אז מען קען גארנישט טון אין עבודת השם טאר מען זיך אויך נישט פארלירן, מען זאל ווייטער בענקען, וועלן און האפן צום אייבערשטן, ווייל דאס בענקען צום אייבערשטן, דאס האפן צום אייבערשטן - איז זייער זייער חשוב, דער אייבערשטער וויל אונזער הארץ, מיר זאלן האפן צו אים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


 

#7339 - א שאד מען מאכט נישט נאך די חתונות בחנם אין ישיבה
שלום בית, ישיבה, חתונה, פרויען צאמקום

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת שלח, י"ט סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך וועט זיין נאך צוויי חתונות אין ישיבה, די חתונות אין ישיבה איז בחינם, עס קאסט נישט פאר די מחותנים קיין איין פרוטה. נישט נאר די חתונה איז בחינם, אויך איז צוגעשטעלט ביי די ווייבער צו מאכן די האר פאר די געשוויסטער פון די חתן כלה בחינם, און אויך אלעס ארום און ארום. אלעס איז די כח הצדיק מוהרא"ש, וואס האט אלע יארן געשריבן און גערעדט און מתפלל געווען מען זאל קענען חתונה מאכן די קינדער, עס זאל נישט קאסטן קיין געלט, מען זאל נישט דארפן ווערן בעלי חובות און נישט דארפן צוריק האלטן די קינדער פון חתונה האבן צוליב געלט.


שוין איבער ניינציג חתונות איז געווען אין ישיבה, וואס אנשי שלומינו האבן חתונה געמאכט בחינם. א שאד אז אנדערע קהילות מאכן דאס נישט נאך, א שאד אז מען האט מורא פון די עשירים, מען האט מורא צו זאגן דעם אמת פאר די עשירים וואס טרעטן אויף עם ישראל און זענען גורם אז מענטשן וואס האבן נישט קיין געלט זאלן אויך דארפן מאכן ווי זיי און ווערן בעלי חובות השם ישמרינו.


איך וויל דיר בעטן זאלסט אכטונג געבן אין שטוב אויף דיין שלום בית צו רעדן שיין מיט דרך ארץ. שלום בית מיינט נישט זיין א קנעכט פאר די ווייב, נאכגיין יעדע זאך וואס זי זאגט, שלום בית מיינט רעדן מיט די גרעסטע מאס דרך ארץ, רעדן מיט כבוד, רעדן מיט ליבשאפט, און רחמנות האבן אויף די ווייב. דאס לערנט אונז דער רבי, און דאס האבן מיר געהערט אלע יארן פון מוהרא"ש, אז שלום בית איז הייליג און וויכטיג.


געב דיין ווייב געלט, נישטא אזא זאך 'איך האב נישט'; האסט אונטערגעשריבן די כתובה אז דו גייסט איר אויסהאלטן - דארפסטו איר געבן עסן, און געבן אירע געברויכן, אויך געלט פאר א רוימערקע, זיי נישט קארג אין שטוב.


מארגן וועט זיין א פרויען פארברענג. א שאד אז דיין ווייב קומט נישט, מיט די חיזוק פון רבי'ן ווערט אזוי גוט דאס לעבן, עס ווערט אזוי גרינג אלעס, זע זי זאל קענען קומען צו די פרויען פארברענג, זיך אנפילן מיט פרישע כוחות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7338 - זיין בקשר מיט'ן דיין
מורה דרך, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת במדבר, ערב ראש חודש סיון, מ"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ליבער, החתן ... נרו יאיר


איך געב דיר א מתנה די אידישע ספר הלכות פאר די אידישע שטוב, זאלסט האבן א שיעור אין דעם ספר, דאס לערנען כסדרן, און ווען דו ענדיגסט די ספר זאלסטו דאס נאכאמאל אנהויבן און לערנען, אזוי זאלסטו טון אלע דיינע יארן.


ווייל נאר אז מען היט די הלכות האט מען געזונטע קינדער, און נאר אז מען לערנט די הלכות ווייסט מען וואס מען מעג און וואס מען טאר נישט.


אויך זאלסטו זיין בקשר מיטן דיין, זאלסט זיך נישט שעמען צו פרעגן און דערציילן, און אזוי וועט דיין שטוב זיין א פלאץ פאר די שכינה הקדושה.


דיין ראש ישיבה.

#7337 - דריי מינוט דאנקען דעם אייבערשטן וועט ברענגען א נס
תודה והודאה, רפואה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, ב' סיון, מ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


דער אייבערשטער זאל העלפן דיין ווייב זאל האבן א רפואה שלימה, די זאכן וואס מען האט ביי איר געטראפן זאלן זיך אויסדרייען לטובה, זי זאל זיין געזונט און שטארק.


נעם זיך פאר א גוטע קבלה אז זי זאל האבן א רפואה, די בעסטע קבלה וואס מען קען זיך פארנעמען איז יעדן טאג פאר דריי מינוט דאנקען דעם אייבערשטן. זוך א שטילע פלאץ וואו קיינער איז נישט דארט און פארמאך דיין טעלעפאן, פלאג זיך אויס פון אלעמען און דאנק דעם אייבערשטן פאר דריי מינוט, אז דו ביסט א איד, אז דו ביסט חתונה געהאט, פאר די קינדער און פאר די געזונט, רעכן אויס וואס מער זאכן און זאג אויף יעדע זאך שכוח, רעד דאס אויס אויף דיין מאמע לשון וועסטו זען א גרויסע נס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7336 - אידישע ווייבלעך קען מען נישט פארנארן
צניעות, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, ב' סיון, מ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דיין פרנסה איז זיין א קאר סערוויס דרייווער - זאלסטו זיך זייער אכטונג געבן ווען דו האסט א פרוי אליין אין קאר, נישט רעדן קיין איין איבריגע ווארט, און נישט קוקן קיין איין קוק.


דאס וואס דו זאגסט אז דו שפירסט זיך ווי א שוטה מיטן נישט קוקן און נישט זיין העפליך, און דו שטארקסט זיך מיט די ווערטער פון די הייליגע חכמים (עדיות ה, ו): "מוּטָב לִי לְהִקָּרֵא שׁוֹטֶה כָּל יָמַי", ענדערש זיין א שוטה, "וְלֹא לֵעָשׂוֹת שָׁעָה אַחַת רָשָׁע לִפְנֵי הַמָּקוֹם", און נישט זיין קיין רשע איין סעקונדע פארן אייבערשטן; וויל איך דיר זאגן אז איך בין זייער איבערגענומען פון דיין יראת שמים, ווי דו שלאגסט זיך מיטן יצר הרע, אבער וויסן זאלסטו אז עס איז פינקט פארקערט, ווען מען פאלט אריין מיט א קאר סערוויס דרייווער וואס רעדט און קוקט וכו' וכו' - קוקן די פרויען אים אן ווי א שוטה, אידישע ווייבלעך קען מען נישט פארנארן און פארדרייען, זיי שפירן זייער רואיג און זיכער ווען דער דרייווער קוקט נישט, רעדט נישט, פרעגט נישט, טוט וואס ער האט צו טון, און די אלע וואס מאכן זיך ארענטליך, מען קוקט, מען שמייכלט, דארט זענען די פרויען נישט רואיג.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7335 - זיצן מיט צניעות ביים שבת טיש
צניעות, שמחה, שווער און שוויגער, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, ב' סיון, מ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


זייער גוט טוסטו אז ווען דו גייסט צו דיין שוויגער קוקסטו אראפ, דו פירסט זיך מיט יראת שמים. עס איז נישט קיין סתירה מיט מכבד זיין, מכבד זיין מיינט רעדן שיין, זיך באדאנקען, העלפן; עס איז נישט קיין סתירה מיט זיך היטן די אויגן, זיך פירן איידל.


בנוגע דאס וואס מען זיצט די חתונה געהאטע קינדער, מאן און ווייב - איינער נעבן צווייטן, און עס איז אומבאקוועם ווען א צווייטע פארפאלק זיצט אנטקעגן דיר און דו דארפסט אראפקוקן; וואס קענסטו טון? קענסט נישט איבערדרייען די יוצרות ביי דיין שווער אין שטוב וכו', אם ירצה ה' ווען דו וועסט חתונה מאכן דיינע קינדער און זיי רופן צו דיר פאר סעודות זאלסטו מאכן די מענער פארנט, און די טעכטער און שנירן אונטן, נעבן די מאמע.


זיי פרייליך, גיי א טענצל אפאר מאל א טאג, און הער פרייליכע ניגונים, ווייל דאס היט דעם מענטש פון ניאוף. דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן קסט), שמחה איז א שמירה אויף פגם הברית, אזוי ווי עס שטייט (תהילים קד, לד-לה): "אָנֹכִי אֶשְׂמַח בַּה', יִתַּמּוּ חַטָּאִים מִן הָאָרֶץ, וּרְשָׁעִים עוֹד אֵינָם", ווען איך פריי זיך מיטן אייבערשטן, דעמאלט יִתַּמּוּ חַטָּאִים מִן הָאָרֶץ – איז מער נישטא קיין עבירות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7334 - נישט רעדן מיט פרויען און מיידלעך, אפילו פאר אידישקייט
קדושה, קירוב

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, ב' סיון, מ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך בעט דיר ברחמים ובתחנונים, זאלסט נישט רעדן מיט קיין פרויען און מיידלעך אפילו אויף מקרב זיין צום רבי'ן און צום אייבערשטן; דער יצר הרע קומט צום מענטש פארשטעלט, ער וויל הרג'נען דעם מענטש, אים צונעמען די וועלט און יענע וועלט.


האסט מיר געשריבן אז דו האסט מחזק געווען ביי דיין נסיעה אויפן פליגער צוויי מיידלעך וואס האלטן אינמיטן נתקרב ווערן צו אידישקייט, האסט זיי געוואלט מקרב זיין צום רבי'ן; איך בעט דיך ברחמים, האב רחמנות אויף דיר, אויף דיין משפחה און אויך אויף מיר, ווייל אז דו ביסט ביי מיר אין די מוסד וואס וועט דא זיין, עס קען דאך זיין א פארשעמונג אויך אויף די מוסד, אויף די קהילה.


שרייב מיר צוריק און זאג מיר צו אז דו רעדסט מער נישט מיט קיין פרעמדע פרויען, נישט אויף מקרב זיין און נישט אויף מאכן שלום בית.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#7333 - זוך א מקוה וואס איז ליידיג
מקוה, קדושה, משניות, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת במדבר, ב' סיון, מ"ו לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


איך בין אזוי צעשוידערט פון ליינען וואס דו ביסט אריבער אלס יונגער בחור פון רוצחים וואס האבן דיך מטמא געווען אין מקוה; ווי קען זיין אזא זאך פאסירן, נאכדערצו ביי די שענסטע און פרומסטע קהילה? וואס איז פשט?! קיינער זעט נישט? נישטא קיין מקוה איד? נישטא קיין גבאים? אלעס איז הפקר?! ווי קען זיין א מקוה אינמיטן שטאט וואו הונדערטער אידן גייען א טאג און עס זאל פאסירן בריש גלי אז מען איז מטמא בחורים.


יעצט ווען דיין טעראפיסט זאגט דיר זאלסט נישט גיין אין מקוה, ווייל דו ביסט נעבעך קראנק מיט די מחלה פון (דברים כח, לד): "וְהָיִיתָ מְשֻׁגָּע מִמַּרְאֵה עֵינֶיךָ אֲשֶׁר תִּרְאֶה", דו קוקסט ווי א משוגע'נער רחמנא לצלן, דו ווילסט וויסן אויב דאס שטימט מיטן הייליגן רבינ'ס ווערטער; ענדערש זאלסטו יא גיין אין מקוה, נאר זוך א מקוה וואס איז ליידיג, זוך א צייט וואס איז ליידיג, וועט דיר זיין גרינגער.


אז דו ווילסט געהיילט ווערן פון די טומאה, זאלסטו זיך מאכן א שיעור אין לערנען יעדן טאג אכצן פרקים משניות. ווייל ווען מען זינדיגט אין פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן גייט דער פגם צו די מח. אזוי ווי דער זוהר זאגט (משפטים קי): "סליקא דיסודא עד אבא ואמא", מען פארלירט די מוחין, און דאס קען מען צוריק באקומען דורך לערנען משניות. אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן יט): "שֶׁאֲפִילּוּ אוֹתָן הָאֲנָשִׁים הָרְחוֹקִים מִן הַקְּדֻשָּׁה מְאֹד, שֶׁנִּלְכְּדוּ בִּמְצוּדָה רָעָה, עַד שֶׁרְגִילִין בַּעֲבֵרוֹת חַס וְשָׁלוֹם רַחֲמָנָא לִצְלָן", אפילו א מענטש וואס איז זייער ווייט פון קדושה, ער טוט עבירות רחמנא לצלן, און ער איז שוין אראפגעפאלן אין שאול תחתית, "אַף עַל פִּי כֵן, הַכֹּחַ שֶׁל הַתּוֹרָה גָּדוֹל כָּל כָּךְ, עַד שֶׁיְּכוֹלָה לְהוֹצִיא אוֹתָם מִן הָעֲבֵרוֹת שֶׁרְגִילִין בָּהֶם חַס וְשָׁלוֹם, וְאִם יַעֲשׂוּ לָהֶם חֹק קָבוּעַ וְחִיּוּב חָזָק לִלְמֹד בְּכָל יוֹם וָיוֹם כָּךְ וְכָךְ, יִהְיֶה אֵיךְ שֶׁיִּהְיֶה, בְּוַדַּאי יִזְכּוּ לָצֵאת מִמְּצוּדָתָם הָרָעָה עַל יְדֵי הַתּוֹרָה, כִּי כֹּחַ הַתּוֹרָה גָּדוֹל מְאֹד"; אויב וועט ער זיך מאכן א קביעות צו לערנען יעדן טאג כך וכך, וועט ער סוף כל סוף ארויסגיין פון זיין בלאטע, ווייל די כח פון תורה איז אזוי גרויס אז עס נעמט ארויס דעם מענטש פון זיין שלעכטס, און רבי נתן פארציילט (חיי מוהר"ן, סימן תקעג): "ווען דער רבי האט געזאגט דעם שיחה, האב איך געפרעגט דעם רבי'ן 'צי תורה קען העלפן אזא איינעם וואס איז אראפגעפאלן אין די עבירה פון פגם הברית - הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן?' האט דער רבי געשריגן אויף מיר און געזאגט: 'דו ווייסט ווי גרויס דער כח פון תורה איז? תורה איז העכער פון אלעס'"; אפילו אז א מענטש ליגט נעבעך אין די עקלדיגע עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, אויב ער וועט לערנען יעדן טאג 'כך וכך' וועט ער ווערן אן ערליכער איד, און ווי מוהרא"ש זאגט אז ער האט מקובל פון אנשי שלומינו אז ווען די רבי האט געזאגט די שיחה האט ער געמיינט מיט דעם דאס לערנען אכצן פרקים משניות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.