בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#359 - הייליגער באשעפער, איך האב גארנישט קיין געלט
תפילות אויף אידיש, צדקה, חובות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בלק, י"א תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט קענסטו נישט געבן קיין גרויסע צדקות, יעצט דארפסטו באצאלן פאר דיין מארטגידזש אז מען זאל דיר נישט צונעמען דיין הויז, טו אלעס צו באצאלן חודש'ליך דיין מארטגידזש אז דו זאלסט האבן א דירה.


אז דו האסט נישט קיין געלט זאלסטו נעמען די אלטע סגולה, די סגולה וואס אונזערע עלטערן האבן געטון; בעט דעם אייבערשטן, זאג: "הייליגער באשעפער איך האב גארנישט קיין געלט, מאך מיר א נס אז איך זאל האבן צו צאלן די מארטגידזש און פאר עסן און שכר לימוד", וועסטו זען ניסים.

#358 - קינדער זאלן זיין אפגעהיטן
תפילות אויף אידיש, מוסדות, סכנה, ישוב הדעת

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת חקת, ה' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


אז איר זעט אין סקול זאכן וואס זענען נישט סעי"ף, זאכן וואס קען זיין א סכנה – זאלט איר דאס זאגן פאר די סעקריטערי, און אז זיי לאכן זיך אויס זאלט איר רופן די מענידזשער; ווייל איך האב געשריבן דעם מענידזשער וואס זיין ארבעט איז, איינע פון די זאכן איז, עס איז זיין אחריות אז די קינדער זאלן זיין אפגעהיטן און נישט קומען צו קיין סכנה.


בנוגע וכו'; מיט תפילה וועט יום טוב ווערן די שענסטע טעג, בעטס דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל קענען מקבל זיין די ימים טובים מיט שמחה און מיט ישוב הדעת, איך וויל ליב האבן חודש תשרי, ליב האבן יעדע רגע, אפילו עס איז א פארדרייטע סדר היום וכו' מיט די קינדער וכו', העלף מיר איך זאל נישט וועלן יום טוב זאל אריבער גיין וכו' וכו'", אזוי זאלט איר בעטן, וועט זיך אלעס איבער דרייען, עס וועט ווערן א זיסע צייט, ווייל אלעס איז אין מח, אלעס איז ווי אזוי מען טראכט, און מיט תפילה ווערט די מח מסודר.

#357 - קאמפלעקסן
תפילות אויף אידיש, קאמפלעקס

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת חקת, ג' תמוז, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ...  נרו יאיר


בנוגע דיינע קאמפלעקסן וכו' וכו'; וואס זאל איך דיר זאגן, דער וואס פאלט אריין מיט די יצר הרע פון די שלעכטע מחשבות, פון לעבן מיט קאמפלעקסן – איז זייער געפערליך; נאר איין עצה איז דא, גיין יעדן טאג התבודדות, שרייען צום אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן און ראטעווען פון די שלעכטע מחשבות.


טייערער ליבער ברודער, הויב אן דיין טאג מיט א שפאציר מיטן אייבערשטן, בעט אים: "הייליגער באשעפער ראטעווע מיך, הייל מיך אויס, די קאפ דרייט זיך מיר, די קאפ שווינדלט מיר, יעדע זאך טראכט איך 'יא' 'ניין', די מח איז מיר צערודערט, הייל מיך אויס, געב מיר ישוב הדעת, העלף מיר איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו, איך זאל נישט פארגעסן פון דיר, איך זאל נאר דיר געפעלן, איך זאל נאר דיך דינען, נעם אוועק פון מיר די גאוה, ווייל דאס טראכטן פון מיר אזוי סאך דאס לאזט מיך נישט לעבן, העלף מיר איך זאל נאר טראכטן פון דיר, נאר דיך וועלן, נאר דיך דינען", וכו' וכו'.

#356 - געדענק ווי אזוי דו ביסט געווען אלס קינד
תפילות אויף אידיש, ישיבה, הדרכות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


איך האב געהערט פון מוהרא"ש אז אנשי שלומינו ווען זיי ווערן עלטער, מען ווערט מער און מער ערנסטער - דארפן זיי רחמי שמים נישט אוועק צו שטופן די בני הנעורים, און ווער רעדט נאך ווען מען איז א מגיד שיעור, א מנהל, אדער מלמד - איז דאס נאך א גרעסערע סכנה, ווייל ווי מער ערנסטער מער ווערט - אלץ מער סכנה איז מען פאר בני הנעורים, מען זאל זיי נישט מרחק זיין און מחליש דעת זיין וכו'.


דעריבער בעט איך דיר זייער, היות דו ווערסט עלטער און מער ערנסטער, און דו ביסט א מלמד - זאלסטו יעדן אינדערפרי גיין א שפאציר מיטן אייבערשטן, בעט דעם אייבערשטן דו זאלסט האבן סבלנות צו יעדן תלמיד, דו זאלסט מקרב זיין יעדן תלמיד, פארגינען א גוט ווארט פאר יעדן תלמיד און פארגינען א שמייכל פאר יעדן תלמיד, והעיקר זאלסטו דערמאנען ביי התבודדות דיין התנהגות אלס קינד און אלס בחור, זאג: "רבונו של עולם, איך בין דאך געווען אזוי און אזוי, איז וואס פארברען איך יעצט מענטשן, איך וואלט דאך נישט געוואלט מען זאל מיך פארברענען, און אזוי ווי איך ווייס ביי מיר אז עכט אין מיין הארץ בין איך גוט און ווען איך האב געטון די אלע נארישקייטן בין איך נאכאלץ געווען גוט, און איך וואלט נישט געוואלט איינער זאל מיך פארשעמען און פארטרייבן פון צדיק, אזוי זאל איך קיינעם נישט מרחיק זיין און קיינעם נישט פארטרייבן פון צדיק".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#355 - שוין גענוג ליצנות איינגעזאפט, שוין צייט תשובה צו טון
תפילות אויף אידיש, אמונה, מורה דרך, ליצנות, פאדקעסט

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת קרח, כ"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


איך וויל דיר נאכאמאל בעטן, קוק נישט קיין שום קליפס פון קיינעם, קוק נישט קיין פאדקעסט, און זיכער נישט פון מינים און אפיקורסים; דו וועסט פארלירן דיין אמונה, דו וועסט פארוואגלט ווערן, ווייל נאר מיט אמונה קען מען לעבן, אן אמונה איז מען א טויטער.


אז דו האסט קשיות אויף די אמונה זאלסטו גיין וויינען און שרייען צום אייבערשטן ער זאל דיך ראטעווען. דער הייליגער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן מו), ווען מען האט קשיות אויפן אייבערשטן, "אֲזַי צָרִיךְ לִצְעֹק לְאָבִיו שֶׁבַּשָּׁמַיִם בְּקוֹל חָזָק מֵעִמְקֵי הַלֵּב, וַאֲזַי הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ שׁוֹמֵעַ קוֹלוֹ וּפוֹנֶה לְצַעֲקָתוֹ", ווען מען האט קשיות דארף מען שרייען צום אייבערשטן, ביז דער אייבערשטער העלפט, מען באקומט א שטארקע אמונה, "קֻשְׁיָא, רָאשֵׁי תֵבוֹת שְׁ'מַע יְ'יָ ק'וֹלִי אֶ'קְרָא", די אותיות פון "קשיא" איז די ראשי תיבות פון די ווערטער (תהלים כז, ז): "שְׁ'מַע יְ'יָ ק'וֹלִי אֶ'קְרָא"; אז מען האט קשיות אויפן אייבערשטן דארף מען שרייען צום אייבערשטן.


גיי שרייען אין פעלד: "רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל האבן אמונה אין דיר, איך זאל שפירן ווי דו ביסט מיט מיר; הייליגער באשעפער איך האב אזויפיל בלבולים, איך האב ספיקות אין די אמונה, העלף מיר איך זאל נישט האבן קיין ספיקות און קשיות אויף די אמונה, איך זאל וויסן אז אלעס ביסטו, עס איז גארנישט דא אויף די וועלט אויסער דיר, העלף מיר איך זאל האבן הייליגע אויגן און א הייליגע מח, הייליגע מחשבות, העלף מיר איך זאל נישט אויסהערן מינים ואפיקורסים, ליצנות אויף די תורה און אויף די הייליגע חכמים".


טייערער ברודער איך האב געזען מיט מיינע אויגן ווי טייערע בחורים, טייערע אינגעלייט און אזוי אויך ווייבער - זענען צוגרינד געגאנגען, זיי האבן פארלוירן זייער יראת שמים, זייער אמונה, זייער חן, זייער הייליגקייט - ווייל זיי האבן געטראכט אז מען מעג האבן א האלבע טעלעפאן, א פערטל טעלעפאן, אהער מיט אהין, מיט די קלוגשאפט האבן זיי אלעס פארלוירן. אזוי ווי מוהרא"ש זאגט אין די פרשה, "וקרח שפיקח היה" (במדבר רבה יח, ח), וויבאלד קרח איז געווען קלוג איז ער נעבעך אראפגעפאלן און געווארן א מין, אן אפיקורס.


איך בעט דיר זייער, שוין גענוג ליצנות איינגעזאפט, שוין צייט תשובה צו טון און אנהויבן לעבן מיט אמונת חכמים, אן א טעלעפאן, אן קליפס, אן פאדקעסט. אדרבה, איך וויל וויסן ווער איז דיין גוטער איד וועם דו פרעגסט דיינע שאלות? ווער איז דיין ערליכער איד וועם דו בעטסט ברכות איידער דו גייסט אריין אין א געשעפט? פרעג אים אויב מען מעג קוקן ליצנות, אויב מען מעג קוקן אויף פרעמדע פרויען; נישטא קיין ערליכער איד וואס וועט דיר זאגן אז מען מעג.


איך מוז מקצר זיין, עס טרעט מיר צו צום הארצן.

#354 - ווען ס'איז נישטא קיין עצה ארויס פון די צרה
תפילות אויף אידיש, משלי, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת שלח, כ"א סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר


שלמה המלך זאגט (משלי כא, ל): "אֵין חָכְמָה", עס קען נישט העלפן קיין קלוגשאפט, "וְאֵין תְּבוּנָה", און עס קען נישט העלפן קיין פארשטאנד, "וְאֵין עֵצָה", און עס קען נישט העלפן קיין עצה, "לְנֶגֶד ה'", קעגן דעם אייבערשטן.


מיט די הקדמות פון הייליגן רבי'ן קען זיין נאך א פשט, 'אֵין חָכְמָה', ווען מען האט נישט קיין קלוגשאפט, 'וְאֵין תְּבוּנָה, וְאֵין עֵצָה', ווען מען האט נישט קיין עצה און פארשטאנד, דאס הייסט ווען א מענטש געפינט זיך אין א צרה און ער ווייסט נישט קיין עצה, ער ווייסט נישט וואס צו טון, ווי אזוי זיך צו פירן, ער שפירט זיך פארלוירן, זאגט אים די פסוק: "לְנֶגֶד ה'", שטעל זיך אנטקעגן דעם אייבערשטן. אזוי ווי עס שטייט (תהילים טז, ח): "שִׁוִּיתִי ה'", איך לייג דעם אייבערשטן – "לְנֶגְדִּי תָמִיד", אנטקעגן מיר, און רעד זיך אויס דיין הארץ אזוי ווי מען רעדט צו א גוטער פריינד, און ווי א קינד רעדט זיך אויס צו זיין טאטע, בעט אים אין דיין אייגענע שפראך: "רבונו של עולם, אין חכמה, איך האב נישט קיין קלוגשאפט, ואין תבונה, און איך האב נישט קיין פארשטאנד, ואין עצה, און איך האב נישט קיין עצה, דערפאר קום איך לנגד ה', צו דיר אייבערשטער".


והבן למעשה.

#353 - איך בין אזוי צעבראכן, פאר גארנישט און פאר נישט
תפילות אויף אידיש, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מיין טייערער ... נרו יאיר


א שאד אז דו הערסט מער נישט קיין שיעורים, ווען דו פלעגסט הערן שיעורים פלעגסטו זיין זייער פרייליך; ווייל די ווערטער, שכל פון הייליגן רבי'ן - האט אזא כח, עס מאכט פרייליך, עס מאכט תחיית המתים, עס לעבט אויף טויטע מענטשן; הלואי זאלסטו יעדן טאג אויסהערן א שיעור, אדער א האלבע שיעור, וועסטו ווערן זייער זייער פרייליך.


אויך וויל איך דיר בעטן, היות דו ביסט פון די וואס העלפן בויען אונזערע מוסדות, ערווארטן מענטשן פון דיר א שמייכל און א גוט ווארט. אז דו גייסט אין שול און איינער קומט דיר אנטקעגן און דו גרוסט אים נישט, מיינט יענער אז דו ביסט א בעל גאוה, אז דו גרויסט זיך וכו', יענער חלומ'ט נישט אז דו ביסט צעבראכן אויף טויזנט פיצלעך, דערפאר ביסטו מחויב צו גריסן אנשי שלומינו און שמייכלען צו יעדן איינעם.


גיי אינדערפרי א שפאציר מיטן אייבערשטן, בעט: "הייליגער באשעפער איך בין אזוי צעבראכן פאר גארנישט און פאר נישט, איך ווייס אליין נישט פארוואס איך בין צעבראכן, מיינע עבירות צעברעכן מיך, זיי מיר מוחל, איך טו תשובה, איך גיי שוין זיין א צדיק. איך בעט דיר אייבערשטער העלף מיר איך זאל זיין נאר פרייליך און איך זאל שמייכלען צו יעדן איינעם, גריסן יעדן איינעם".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#352 - קוק מיט רחמנות אויף מענטשן, וועט 'דיר' גוט ווערן
תפילות אויף אידיש, בזיונות, חיזוק פאר מלמדים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בהעלותך, ט"ז סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


טייערער ליבער ... נרו יאיר


דער מנהל זאגט מיר אז דו האסט ווייטאג אויף איינע פון דיינע תלמידים, הילד ..., ווייל דער טאטע האט דיך מבזה געווען און גערעדט אויף דיר אין שול וכו'.


איך וויל דיר בעטן צוויי זאכן, ערשטנס, וואס איז דער קינד שולדיג אז דער טאטע פירט זיך אזוי אויף, א מלמד דארף זיך שטארקן און בעטן דעם אייבערשטן אז דער צוגאנג צו די תלמידים זאל נישט זיין לויט די חשבונות מיט די עלטערן וכו'.


צווייטנס, ווען דער טאטע רעדט אזוי ברייט וכו' מיינט ער נישט צו פארשעמען. אזוי זענען מענטשן, מען רעדט הויך, מען געבט אויס ווייטאג, מען כאפט נישט אז דאס איז גורם ווייטאג פאר אנדערע.


איך האב אויך אזעלכע מעשיות, און אז איך הויב אן קוקן מיט רחמנות אויף יענעם ווערט 'מיר' גוט, און אויב חס ושלום איך פארגעס פון רבינ'ס שכל, איך פארגעס צו קוקן מיט רחמנות, איך טראכט שלעכט, איך האב טענות 'היתכן יענער זאגט אזוי און אזוי?' ווערט 'מיר' נישט גוט.


פריער בין איך געגאנגען אין גאס, א אינגערמאן גייט מיר אריבער און זאגט מיר: "דו שגץ", די ערשטע רגע האב איך געטראכט 'פארוואס זאגט ער אזוי?' נאכדעם האב איך געטראכט 'ער מיינט נישט שלעכט, ער וויל נאר גוט, ער האט מן הסתם געהערט לשון הרע, און ער טראכט ער וויל טון עפעס גוטס, ער וויל מוחה זיין, האט ער געזאגט די ווארט'; און עס איז מיר גלייך גוט געווארן.


טייערער ברודער, טייערער מלמד, אויב דו וועסט אנהויבן קוקן מיט רחמנות אויף מענטשן וועט 'דיר' גוט ווערן, דו וועסט זיך נישט אויפעסן, דו וועסט לעבן א גן עדן לעבן, און אז איינער זאגט דיר אז מען האט דיך היינט באזינגען אין מקוה אז דו ביסט נישט קיין גוטער מלמד וכו' וכו', זאלסטו נישט מאכן קיין חשבונות מיט די קינדער, און אויך נישט מיט די עלטערן. זאלסט טראכטן (עיין בבא בתרא טז:): "אֵין אָדָם עַל צַעֲרוֹ", א מענטש ווען עס גייט אים אריבער שוועריקייטן און ער צערעדט זיך, קען מען אים נישט דן זיין; אזוי וועט דיר 'דיין' לעבן ווערן זיס און געשמאק.


גיי א שפאציר אינדערפרי און זאג: "הייליגער באשעפער געב מיר די אויגן פון צדיקים וואס קוקן גוט אויף יעדן און זענען יעדן איינעם דן לכף זכות, און זוכן נאר דאס גוטס ביי יעדן איינעם. הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל האלטן פון מיר אליין, איך זאל מיך אליין ליב האבן, איך זאל גלייבן אז דו האסט מיך ליב, און אז איינער זאגט מיר עפעס זאל איך נישט ווערן אויסער זיך, העלף מיר איך זאל מצליח זיין מיט מיינע תלמידים, בפרט מיט הילד... און הילד... זיי זאל איך ליב האבן און זיי מאכן גוט פילן".


שרייב מיר דיינע געפילן, דיינע מחשבות, איך וועל דיר העלפן מיט די רבינ'ס עצות.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#351 - הייליגער באשעפער, געב מיר כח און מאך א נס
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת נשא, ח' סיון, אסרו חג, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איך ווייס נישט וואס אייך צו זאגן, פון איין זייט ווי קען מען לעבן מיט א מאן וואס דערנידערט און באזידלט וכו' וכו', און פון די אנדערע זייט ווי קען מען גיין צעברעכן א שטוב ווען עס איז דא ליכטיגע קינדער, זיסע קינדער; איך שטיי צעמישט, איך ווייס נישט וואס צו ענטפערן.


בלייבט איבער די עצה פון משיח צדקינו, די עצה פון זיך אויסשמועסן מיטן אייבערשטן אויף פראסט אידיש, אים בעטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר, מאך מיר א נס, פיר מיך אויף די ריכטיגע וועג, געב מיר שלום בית, געב מיר שכל צו וויסן ווי אזוי צו זיין ווייך און שיין צו מיין מאן, און אין די זעלבע צייט זיין שטארק ווי א לייב נישט אוועק רירן די שטוב פון מסורה, פון אידישקייט, פון צניעות. הייליגער באשעפער איך בין אזוי צעבראכן, איך האב נישט מער קיין כח, געב מיר כח און מאך א נס עס זאל צוריק קומען די חן און די ליבשאפט"; אזוי זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן, און אויך זאלט איר צולייגן נאך ווערטער פון הארץ, ביז דער אייבערשטער וועט אייך העלפן, עס וועט צוריק קומען די חן און די ליבשאפט, און די שטוב וועט בלייבן גאנץ.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#350 - דער יצר הרע ברענט אין מיר
תפילות אויף אידיש, דרך ארץ, בית המדרש, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת נשא, ט' סיון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס ברענט א פייער אויפן גאס, עס איז אזוי געפערליך, מען קען נישט גיין אין גאס פון די גרויסע פריצות, מען דארף רחמי שמים נישט אראפצופאלן. דער הייליגער רבי פון סאטמער זכותו יגן עלינו האט געזאגט: "היינט אז מען גייט אין שול דארף מען רחמי שמים אז מען זאל אהיים קומען די זעלבע איד, נישט שוואכער, פון די גרויסע נסיונות".


מען דארף שרייען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיך, ראטעווע מיך, איך זאל קענען היטן מיינע אויגן, האבן ריינע אויגן, לויטערע אויגן, הייליגע אויגן, הייליגער באשעפער איך האב נישט די כוחות פאר דעם, איך האב אזא פייער, דער יצר הרע ברענט אין מיר, איך שפיר ווי איך האב נישט קיין בחירה, ראטעווע מיך"; אזוי זאלסטו שרייען טאג טעגליך צום אייבערשטן.


אויך זאלסטו דאווענען מיט מנין, קום אין שול און זיי מקפיד אויף מנין. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות ז ע"ב; תענית ח ע"א), ווען מען דאווענט מיט מנין נעמט דער אייבערשטער אן די תפילות ווי אזוי מען זאל נאר דאווענען. קום אין שול מיט דרך ארץ, קום אין שול אנגעטון מיט הוט און רעקל, און רעד נישט אין שול.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#349 - שפירן א זיסע טעם אין די מצוות
תפילות אויף אידיש, חיזוק פאר פרויען, הלכה

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת במדבר, כ"ח אייר, מ"ג לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


וויסן זאלט איר אז אידישע פרויען זענען זייער זייער טייער ביים אייבערשטן, און דער אייבערשטער האט אונז געגעבן די תורה און די הלכות נישט אונז צו קנס'ענען, נאר פאר אונזער אייביגע גוטס. די הלכות וואס איז צווישן מאן און ווייב איז פאר אונזער גוטס, און אז מען היט די הלכות האט מען א לעבן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, און אויב חס ושלום מען היט נישט די הלכות - וועט מען פריער אדער שפעטער באקומען א קלאפ השם ישמרינו.


ווי לאנג מען ווייסט נישט די טייערקייט פון די הלכות - זעט עס אויס ווי א שווערע זאך וכו', אבער אז מען גלייבט אז די תורה איז די שענסטע זאך, די בעסטע זאך, די זיסטע זאך - איז א מחי' צו היטן די הלכות.


אז עס איז אייך שווער - זאלט איר טון די עצה פון דער הייליגער רבי, איר זאלט יעדן טאג בעטן פאר די פרט, איר זאלט דאס אויסשמועסן מיטן אייבערשטן. זאגט: "הייליגער באשעפער יעדע מאל עס קומט צו היטן די הלכות ווער איך אזוי דערביטערט, איך שפיר ווי איך בין גארנישט ווערד, ווי מען דארף מיך נישט וכו', ווי א דערווייטערטע וכו', העלף מיך אייבערשטער איך זאל היטן די מצוות, די הלכות - מיט א שמחה, איך זאל זיך פרייען יעדע מאל איך האלט די הלכות, איך זאל נישט דארפן קיין באצאלונג, איך זאל נאר וועלן טון נאך מצוות און נאך מצוות".


אזוי זאלט איר בעטן יעדן טאג, און לייגט צו אייערע אייגענע תפילות. שמועסט אויס די געפיל מיטן אייבערשטן, און בעטס אים אויף צו טון די מצוות מיט שמחה, וועט איר אנהויבן שפירן א זיסע טעם אין די מצוות, ביז איר וועט שוין נישט וועלן קיין שום שכר אויף די וועלט, איר וועט נאר וועלן טון נאך מצוות. אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (אבות ד, ב): "שְׂכַר מִצְוָה, מִצְוָה", ווי דער רבי טייטשט דאס (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן ה), אז מען וויל שוין גארנישט, מען וויל נאר קענען האבן די זכי' צו טון נאך און נאך מצוות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.



 

#348 - געב מיר שפע, איך זאל קענען מפרנס זיין מיין פאמיליע
תפילות אויף אידיש, תודה והודאה, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת אמור, ט"ז אייר, ל' לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


יעצט ווען מען קוועטשט דיך צום אייבערשטן, די פרנסה ווערט ווייניגער – זאלסטו גיין שרייען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך דאנק דיך פאר אלעס, שכח פאר אלע יארן ווען די פרנסה איז געפארן גאר גוט, יעצט גייט שוין נישט ווי אמאל, עס ווערט מער און מער טרוקן, העלף מיר איך זאל קענען מפרנס זיין מיין משפחה".


טייערער ברודער, יעצט ווען עס דרוקט איז גאר אן אנדערע התבודדות, דער רבי זאגט, ווען א מענטש איז בצער ובדוחק שרייט ער גאר אנדערש, ער שרייט מעומקא דלבא, פון טיפעניש פון הארץ. זאלסטו אזוי טון, גיין אין א ליידיגע ארט, אדער אין דיין קאר, אדער א שפאציר אין פעלד, און שריי: "רבונו של עולם, דו ביסט הזן ומפרנס לכל, די געלט קומט פון דיר, איך בעט דיר ברחמים ובתחנונים א מתנת חנם, געב מיר שפע, איך זאל קענען מפרנס זיין מיין פאמיליע בנחת ולא בצער וכו'".


איך בין אין מירון, איך בעט פאר דיר.

#347 - פארוואס שפירט מען נישט קיין טעם אין קומען אין שול?
תפילות אויף אידיש, בחור, שידוכים, מאוויס, דאווענען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת אמור, ט"ו אייר, כ"ט לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


צו מיין טייערער ... נרו יאיר


האסט מיר געזאגט אז דו האסט נישט קיין שום טעם אין קומען אין שול דאווענען, דאס איז פאר דיר א ביטערע טעם. אויך האסטו מער נישט קיין טעם אין לערנען, דיין איינציגסטע טעם איז צו פארטיען מיט פריינד, צו פארברענגען מיט חברים.


טייערער ... נרו יאיר, אפשר האט דאס פאסירט פון קוקן עבירות, קוקן שמוציגע מאוויס פון ניאוף, און נאכדעם פוגם זיין אין די ביטערע שרעקליכע עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן; ווייל דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן נ): "מי שפוגם בברית אינו יכול להתפלל", ווער עס איז פוגם בברית קען מער נישט דאווענען; מען שפירט א ביטערע זויערע טעם, מען וויל נאר ארויסלויפן פון שול וכו', נאכדעם ווערט מען זייער צעבראכן און דעפרעסט, מען פארלירט אלעס, השם ישמרינו.


איך בעט דיר טייערער ..., אז דו וועסט פרובירן מתקן זיין אות ברית קודש, וועסט מער נישט קוקן קיין מאוויס, וועסט אויסמעקן אלע שלעכטע מאוויס און זאגן יעדן טאג די צען קאפיטלעך תהילים, די תיקון הכללי פון הייליגן רבי'ן [קאפיטל טז, לב, מא, מב, נט, עז, צ, קה, קלז, קנ], און צוריק אנהויבן דאווענען די דריי תפילות – וועסטו צוביסליך אנהויבן צוריק שפירן א נאנטקייט צום אייבערשטן און א טעם אין לעבן.


טייערער ..., איך ווייס אז עס איז דיר זייער ביטער, דו דארפסט א שידוך, דו ווילסט נישט זיין א פלג גוף, דו ווילסט חתונה האבן, ביסט מיואש, ביסט צעבראכן פון זיין א בחור איינער אליין.


וויל איך דיר בעטן זאלסט טון די עצה פון רבי'ן פון זיך מתבודד זיין, זוך דיר א פלאץ, א שטילע ליידיגע פלאץ, דארט זאלסטו זיך אויסשמועסן דיין הארץ צום אייבערשטן. דערצייל אים ווי ביטער, פינסטער און טונקל עס איז דיר, ווי צעבראכן און אויפגעגעבן דו ביסט, אז דו האסט שוין נישט קיין שום טעם אין דאווענען און אין לערנען. וויין צום אייבערשטן ער זאל דיר געבן א שידוך, און בעט אים ער זאל דיר העלפן תשובה טון.


טייערער ..., מוהרא"ש זאגט, עס איז דא א ספעציעלע מלאך וואס איז געשטעלט נאר אויף דעם, צאמנעמען די תפילות פון בחורים און מיידלעך וואס פאלן אין עבירות, וואס באמת ווילן זיי זיין גוט, אבער זיי פאלן אלץ צוריק אין שאול תחתית. ווען זיי קומען צום אייבערשטן, זיי קרעכצן זיך אויס, זיי לאזן אפאר הייסע טרערן, זיי שרייען: "הייליגער באשעפער, איך וויל נישט טון עבירות, איך וויל זיין ערליך, איך וויל נישט פוגם זיין, איך וויל באמת זיין גוט, און אפילו עס זעט אויס פון אינדרויסן אז איך האלט ביי גארנישט, עס זעט אויס ווי איך בין א בעל עבירה, זאלסטו וויסן אייבערשטער אז עכט עכט וויל איך זיין גוט, איך האב נאר נישט די כוחות צו האלטן מיינע קבלות טובות. אייבערשטער דו קוקסט אריין אין הארץ, אתה חופש כל חדרי בטן ובוחן כליות ולב, אין דבר נעלם ממך, גארנישט איז פון דיר פארהוילן, איך בעט דיר אייבערשטער, קוק אריין טיף אין מיין הארץ וועסטו זען אז איך וויל זיין אן ערליכער איד".


טייערער ..., קענסט זיך נישט פארשטעלן וואס פאסירט אין הימל מיט די תפילות, מען שאקעלט אויף אלע וועלטן, אלע מקטריגים אנטלויפן, און אלע קליפות ורוחות רעות וואס זענען באשאפן געווארן פון די עבירה פון פגם הברית, הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן – ווערן צעהאקט, זיי ווערן בטל ומבוטל.


איך בעט דיך זייער, נעם אן מיינע ווערטער, ווארף אוועק די שמיץ, הויב צוריק אן לערנען שיעורים כסדרן אין משניות, גמרא.


איך בעט דא אין ארץ ישראל פאר דיר דו זאלסט זוכה זיין צו תשובה שלימה און צו א גוטע שידוך.

#346 - אמאל האט מען געקענט מאכן געלט
תפילות אויף אידיש, פרנסה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת בהר-בחוקותי, כ' אייר, ל"ה לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


אלע קרעכצן אין די איצטיגע טעג אויף פרנסה, אלע וויינען 'וואס וועט דא זיין? די פרנסה איז זייער שווער' וכו' וכו'.


וויסן זאלסטו, אלע טעג און אלע צייטן שרייט מען אמאל איז געווען גוט, אמאל האט מען געקענט מאכן געלט, אמאל האט מען געקענט קויפן און פארדינען, און אויך אין אפאר יאר וועט מען וויינען אז אמאל – דאס מיינט מען היינט – איז געווען גוטע צייטן, מען האט פארדינט וכו' וכו'.


איין עצה איז דא, בעטן דעם אייבערשטן אויף די פשוט'ע שפראך, אזוי ווי מען שמועסט מיט א חבר: "הייליגער באשעפער געב מיר שפע, געב מיר פרנסה, געב מיר כח און מח צו קענען ברענגען פרנסה פאר מיין ווייב און קינדער. הייליגער באשעפער איך טו תשובה, איך הויב אן פון יעצט זיין אן ערליכער איד, איך גיי שוין זיין וואויל, זיי מיר מוחל און געב מיר שפע".


איך בין אין ארץ ישראל, איך גיי צו קברי צדיקים, איך בעט פאר דיר.



 

#345 - נישט לעבן אין איבריגע שרעק פון עין הרע
קינדער, תפילות אויף אידיש, עין הרע, שמות הצדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת אחרי קדושים, ח' אייר, כ"ג לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


וועגן עין הרע וכו'; פון איין זייט דארף מען לעבן באשיידן און זיך פירן איידל, נישט רעדן פון דעם און נישט איינקויפן זאכן וכו', אבער פון די אנדערע זייט טאר מען נישט לעבן אין איבריגע שרעק. מען פירט זיך אז מען רעדט נישט פון דעם וכו', מען באהאלט דאס. פאר עלטערן דארף מען יא מודיע זיין, ווייל די הארץ פון א מאמע וואס זארגט און בעט - איז נישט צום באגרייפן; נאר פון חבר'טעס און אזוי ווייטער - פירט מען זיך דאס צו באהאלטן.


דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק חלק ב', סימן כ): "עַל יְדֵי הַזְכָּרַת שֵׁמוֹת הַצַּדִּיקִים יְכוֹלִים לְהָבִיא שִׁנּוּי בַּמַּעֲשֶׂה בְּרֵאשִׁית, כְּלוֹמַר לְשַׁנּוֹת הַטֶּבַע", דורכן דערמאנען די נעמען פון צדיקים קען מען טוישן די טבע; דעריבער איז גוט ווען מען בעט דעם אייבערשטן זאל מען ארויסזאגן די נעמען פון די צדיקים וואס מען געדענקט אויסנווייניג, צום ביישפיל: אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף, דוד און שלמה, רבי שמעון בר יוחאי, רבי יצחק לוריא אשכנזי, רבי ישראל בעל שם טוב, רבי נחמן בן פיגא מברסלב, רבי נתן מברסלב וכו' וכו', און נאך נעמען פון צדיקים וואס מען געדענקט, און נאכדעם זאל מען זאגן די תפילה:


"הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל גֶעבּוֹירְן גְרִינְג אַ גֶעזוּנְט קִינְד בְּרַמַ"ח אֵיבָרִים וּשְׁסָ"ה גִּידִים אוּן אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין אַרִיבֶּער צוּ גֵיין דִי אַלֶע טֶעג וָואס אִיךְ וַוארְט - גְרִינְגֶערְהֵייט. נֶעם אַוֶועק פוּן מִיר אַלֶע מִינֵי עַיִן הָרַע'ס אַז קֵיינֶער זָאל מִיר נִישְׁט קֶענֶען שֶׁעדִיגְן. הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער וָואס וֶועלְן טוּן דַיין וִוילְן זֵייעֶר גַאנְץ לֶעבְּן. רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זַיין גֶעזוּנְט אוּן שְׁטַארְק מַיין גַאנְצֶע לֶעבְּן, אִיךְ זָאל אֵייבִּיג טוּן נָאר גוּטֶע מַעֲשִׂים וָואס דוּ וֶועסְט הָאבְּן פוּן דֶעם אַ נַחַת רוּחַ. הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, נֶעם אָן מַיין תְּפִלָה אוּן הֶעלְף מִיר שׁוֹין אִין זְכוּת פוּן אַלֶע צַדִיקִים, וּבִּפְרַט אִין דִי זְכוּת פוּן הֵיילִיגְן רֶבִּי'ן רַבֵּינוּ נַחְמָן בֶּן פֵיגָא זְכוּתוֹ יָגֵן עָלֵינוּ אוּן אִין זְכוּת פוּן רַבֵּינוּ אֱלִיעֶזֶר שְׁלֹמֹה בֶּן מְנַחֶם זְאֵב זְכוּתוֹ יָגֵן עָלֵינוּ, וָואס הָאט גֶעמַאכְט דִי תְּפִלָה, יִהְיוּ לְרָצוֹן אִמְרֵי פִי וְהֶגְיוֹן לִבִּי לְפָנֶיךָ יְ"יָ צוּרִי וְגוֹאֲלִי, אָמֵן כֵּן יְהִי רָצוֹן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#344 - לערן אויס דאס קינד מוחל צו זיין
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, טשעפען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת תזריע מצורע, ב' אייר, י"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


אז דו האסט געהערט ווי א קינד זידלט אפ דיין קינד מיט מיאוסע ווערטער וכו' - זאלסטו זיך איינהאלטן, חס ושלום נישט שלאגן, חס ושלום נישט אריינגיין אין א כעס; געב דאס איבער פארן מנהל און ער וועט מיט סבלנות מחנך זיין און אויסלערנען די קינדער נישט וויי צו טון אנדערע.


דיין קינד זאלסטו מחנך זיין ריכטיג, אים אויסלערנען די זאך פון מוחל זיין, די אידישע מדה פון פארגעבן. לערן אים אויס צו זאגן: "הרינו מוחל לכל מי שהכעיס והקניט", איך בין מוחל פאר אלעמען וואס האבן מיך אויפגערעגט און וויי געטון; דער לעבן איז גרינגער ווען מען קען פארגעבן און מוחל זיין.


שטארק זיך מיט דיין הייליגע ארבעט מיט זיין א מלמד, און בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך בעט דיר זייער, איך וויל נישט זיין אלט, איך וויל נישט זיין אן אלטער מקורב, איך וויל שפירן א פרישקייט אין מיין התקרבות צום רבי'ן, איך וויל שפירן פריש ווען איך לערן מיינע שיעורים אין די תורה און אין דעם רבינ'ס ספרים, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל קיינמאל נישט אפלאזן דעם צדיק, איך זאל קיינמאל נישט אוועק גיין פונעם נחל נובע, די קוואל וואס קוועלט לעבן, העלף מיר עס זאל מיר גארנישט שטערן, איך זאל נישט האבן קיין קשיות און קיין חלישות הדעת".


ברודער טייערער, מען דארף אויף דעם זייער בעטן ווייל דער סמ"ך מ"ם האט אזוי פיינט דעם רבי'ן, מיט ציין און נעגל קעמפט ער אויף יעדן מקורב, ער שטייט און זוכט ווי אזוי אוועק צו שלעפן דעם מענטש פון רבי'ן, אזוי האט ער אים גע'הרג'עט לנצח נצחים; נאר תפילה העלפט אויף דעם.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#343 - פעטש העלפט נישט, שלאגן און שרייען העלפט נישט
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תזריע מצורע, ב' דראש חודש אייר, ט"ז לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


פעטש העלפט נישט, שלאגן און שרייען העלפט נישט; אז אייער קינד פאלגט נישט און הערט נישט - וועט פעטש נישט העלפן, ציפן שלאגן וועט נישט העלפן, עס איז א סכנה אז מען שלאגט, מען ציפט; באלד וועט א שכן זען און רופן די פאליציי און מען וועט חס ושלום אוועק נעמען די קינדער.


איך האב פאר אייך א בעסערע עצה, איר זאלט בעטן דעם אייבערשטן אז אייערע קינדער זאלן אויסוואקסן ערליך, זיי זאלן פאלגן וכו' וכו', דאס איז די בעסטע עצה. אויך ווען אייערע קליינע קינדער קומען אהיים זאלט איר אלעס וואס דארף ווערן ערלעדיגט טון פריער אדער שפעטער, און ביי די צייט וואס זיי קומען אהיים פון חדר און סקול זאל אייער מח זיין פאר זיי, זיי אויסהערן, זיי פארשפילן, זיי פארציילן, זיי פיטערן, זיי פרייליך מאכן וכו' וכו'.


פארגעס נישט פון תפילה, דער רבי האט אונז געגעבן משיח'ס שווערד, דער רבי זאגט אז משיח וועט אייננעמען די וועלט מיט תפילה והתבודדות, און אזוי אויך יעדער איד קען ניצן די חרב התפילה פאר אלעס וואס ער דארף, זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן אין אייער שפראך, אידיש, בעטס אים: "הייליגער באשעפער העלף מיר, מיינע קינדער זאלן אויסוואקסן געזונט, ערליך, הייליג און ריין וכו'".


איך בין מתפלל איר זאלט האבן כח, און זוכה זיין צו אויפציען שיינע דורות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א גוטן חודש.

#342 - הפצה איז נישט קיין סתירה צו שמירת עינים
תפילות אויף אידיש, הפצה, שמירת עינים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תזריע מצורע, כ"ט ניסן, י"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


הפצה איז נישט קיין סתירה צו שמירת עינים, זיך היטן די אויגן דארפן זיך אלע, די וואס מאכן נישט הפצה דארפן אויך רחמי שמים מיט שמירת עינים; זאלסטו נישט אפלאזן די הייליגע מצוה פון ראטעווען אידישע נשמות.


דו גיי הפצה, און ווען דו גייסט אין גאס זאלסטו אראפקוקן און וויינען צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער האב רחמנות אויף מיר און אויף אלע אידן, עס איז אזוי געפערליך, עס איז דור המבול, מען קען נישט אזוי לעבן, הייליגער באשעפער ראטעווע מיך פון קוקן איין שלעכטע קוק".


לאז נישט אפ די הייליגע ארבעט פון הפצה, גיי וואס מער הפצה, דער רבי זאגט (ספר המדות אות נאוף, סימן מא), מיט צוריק ברענגען אידישע קינדער צום אייבערשטן - פאררעכט מען חטאת נעורים.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#341 - אנא ה', העלף מיר איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן
תפילות אויף אידיש, שלום בית

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תזריע מצורע, כ"ט ניסן, י"ד לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


דא האט איר א תפילה צו בעטן דעם אייבערשטן:


"הייליגער באשעפער איך דאנק דיך פאר אלעס גוטס וואס דו טוסט מיט מיר, איך דאנק דיך פאר מיין מאן, איך דאנק דיך פאר אלעס.


הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן, איך ווייס נישט וואס צו טון, יעדעס מאל מיין מאן טוט עפעס אנדערש פון ווי אזוי איך האב געטראכט - ווער איך זייער נערוועז, און נאכדעם רעד איך צו אים זייער נישט שיין, איך פליק, און שטעך אים, איך רעד זייער מיאוס צו אים.


אנא ה' ראטעווע מיך, איך זאל נישט ווערן נערוועז פון אים ווען ער טוט אנדערש ווי איך טראכט, איך זאל נישט ווערן צוקאכט און צוהיצט ווען ער טוט זאכן וואס איז אנדערש ווי איך האב זיך פארגעשטעלט.


ראטעווע מיך אייבערשטער איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן, איך זאל אים נישט וויי טון, און אויב חס ושלום איך גיי אריין אין די שלעכטע מצב רוח, איך הויב אים אן זאגן קריטיק - זאל איך אים נישט אינגאנצן צעברעכן, ווייל יעדע מאל דאס פאסירט הער איך נישט אויף אים צו דערגיין די יארן - ביז ער הויבט אן וויינען, און ערשט דעמאלט כאפ איך זיך ווי שלעכט איך בין.


אנא ה' העלף מיר צו קומען צו אמת'ע שלום בית, העלף מיר צו קומען צו אמת'ע ליבשאפט, ווי אזוי קען מען אנקומען צו דעם? איך וויל אזוי שטארק באקומען די שיינע זיסע צוקערדיגע שלום בית לעבן וואס מען איז זוכה ביים מקורב ווערן צום צדיק, איך בין אבער נאך זייער ווייט פון דעם.


אנא השם העלף מיך אייבערשטער איך זאל זוכה זיין צו אויסאיידלען מיינע מידות, און אפילו זאכן ווערן געטון אנדערש ווי איך וויל - זאל מיך עס נישט אנגיין, עס זאל מיר נישט באדערן, ווייל אין א שטיק צייט ארום ווען איך וועל אוועק גיין פון דער וועלט, וועלן דאך אלע סיי ווי טון אנדערש ווי איך וויל, איז פארוואס די פאר יאר וואס איך לעב זאל איך מיך אויפעסן מיינע טעג און יארן אז מען טוט און מען מאכט אנדערש ווי איך וויל?


אנא השם, איך וויל זוכה זיין עס זאל מיר גארנישט אנגיין, ווייל די הייליגע חכמים זכרונם לברכה זאגן (סוטה ה.), ווער וועט אויפשטיין תחיית המתים? 'מי שנעשה שכן לעפר בחייו', ווער עס איז ביים לעבן אזוי ווי נאכן שטארבן, ער לעבט מיט די כוונה אז נאכדעם וואס איך וועל שטארבן וועלן אלע דאך סיי ווי טון ווי זיי ווילן, מען וועט טון פארקערט פון מיר, איז יעצט ווען מען טוט אנדערש - גייט מיך נישט אן, איך לעב יעצט אזוי ווי איך וואלט שוין געווען אין קבר, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו דעם, איך זאל רעדן שיין צו מיין מאן און צו אלעמען, אמן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#340 - פארוואס גלייבט מען די לשון הרע'ס אויף ברסלב?
תפילות אויף אידיש, התחזקות, חסידות ברסלב

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת שמיני, כ"ו ניסן, י"א לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


עס טוט מיר אזוי וויי די אלע לשון הרע'ס וואס מען רעדט אויפן רבי'ן און אויף זיינע הייליגע תלמידים, עס האט דאך נישט קיין שום פשט; וואס הערסטו אויס לשון הרע? פארוואס עפנסטו נישט אליין די ספרים? קוק וואס שטייען אין די ספרים, אין די קונטרסים; פארוואס קומסטו נישט אריבער און איבערצייג זיך אליין וואס דא טוט זיך? פארוואס מקבל זיין לשון הרע?!


עלטערן עסן זיך אויף לעבעדיגערהייט אז זייער קינד איז מקורב צום רבי'ן, וואלטן די עלטערן זיך אויפגעהויבן און געקומען קוקן וואס טוט זיך ביים רבי'ן, וויפיל יראת שמים דער רבי געבט, וויפיל אמונה און דביקות צום אייבערשטן - וואלטן זיי געברענגט אלע קינדער צום רבינ'ס חדר. אזוי ווי דער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן קפב): "מען קריגט נישט אויף מיר, מען האט זיך נאר אויסגעשניצט א מענטש און אויף אים קריגט מען; איך קריג אויך אויף דעם מענטש, אויף אזא מענטש וואס טוט אזעלכע זאכן וואס טויגן נישט קריג איך אויך".


יעדער מקורב מוז דאס אריבערגיין, מען מוז אריבערגיין די מניעות, דער רבי האט שוין געענטפערט און געזאגט פארוואס דאס דארף זיין, דער רבי האט דערציילט (ספורי מעשיות מעשה ז', מזבוב ועכביש), אז פאר זיין נשמה איז אראפגעקומען אויף די וועלט, האט דער סמ"ך מ"ם געשריגן: "רבונו של עולם, אויב די נשמה קומט אראפ אויף די וועלט, פארוואס האסטו מיך באשאפן?" האט מען אים געענטפערט: "די נשמה מוז אראפקומען אויף די וועלט, דו גיי געב זיך אן עצה", איז ער אוועקגעגאנגען און שפעטער איז ער צוריק געקומען מיט אן אלטיטשקן אן איינגעבויגענעם, זיי האבן געלאכט און געזאגט: "דער נשמה קען שוין אראפגיין, מיר האבן שוין אן עצה"; דאס איז דער תירוץ, אז עס איז דא א צדיק וואס האט א כח צוריק צו ברענגען אידישע קינדער צום אייבערשטן, ער איז בכח צו ברענגען די גאולה שלימה - קומט דער סמ"ך מ"ם און מאכט ליצנות כדי מענטשן זאלן נישט נעמען די ספרים.


גיי התבודדות יעדן טאג, בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער, דא האב איך א רבי וואס שיינט אריין אין מיר אזא קלארע לויטערע אמונה, א רבי וואס מאכט מיך רעדן צו דיר, א רבי וואס מאכט מיך לערנען, א רבי וואס מאכט מיך האבן שלום בית, און דא הער איך אזויפיל ליצנות, אזויפיל לשון הרע, הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט הערן קיין ליצנות, העלף מיר עס זאל נישט אריינגיין אין מיר קיין ליצנות, קשיות, ספיקות, העלף מיר איך זאל בלייבן שטארק מיט אמונת חכמים, און ווייטער לערנען דעם רבינ'ס ספרים און קיינמאל נישט אפלאזן דעם רבי'ן".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#339 - א שידוך האט נאר מיט'ן אייבערשטן
תפילות אויף אידיש, בחור, שידוכים, התחזקות

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת צו, ח' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... נרו יאיר


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


בלייב אין ארץ ישראל, קום נישט קיין אמעריקע, מיטן אייבערשטנ'ס הילף וועל איך זיין אין ארץ ישראל אויף ל"ג בעומר, וועל איך רעדן מיט דיר פנים בפנים.


בנוגע שידוכים וכו'; נעם אריין אין דיר אז א שידוך האט נאר מיטן אייבערשטן, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (בראשית רבה סח, ג): "מָצִינוּ בַּתּוֹרָה בַּנְּבִיאִים וּבַכְּתוּבִים שֶׁאֵין זִוּוּגוֹ שֶׁל אִישׁ אֶלָּא מִן הַקָדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא", מיר געפינען אין די תורה, און נביאים און אין כתובים אז א שידוך האט נאר מיטן אייבערשטן; אין די תורה שטייט (בראשית כד, נ): "וַיַּעַן לָבָן וּבְתוּאֵל, וַיֹּאמְרוּ, מֵה' יָצָא הַדָּבָר", אין נביאים שטייט (שופטים יד, ד): "וְאָבִיו וְאִמּוֹ לֹא יָדְעוּ כִּי מֵה' הִיא", און אין כתובים שטייט (משלי יט, יד): "בַּיִת וָהוֹן נַחֲלַת אָבוֹת, וּמֵה' אִשָּׁה מַשְׂכָּלֶת", זעען מיר איבעראל אז א שידוך האט נאר מיטן באשעפער.


זארג נישט, דיין שידוך וועט קומען פונעם אייבערשטן אליין, דו האלט אן ווייטער דיין עבודת השם בתמימות ופשיטות, דו זיי שטארק מיט לערנען און דאווענען און מיט די סגולות פון רבי'ן, טו די סגולה וואס דער רבי זאגט (ספר המדות אות חיתון, סימן ו): "מִי שֶׁקָּשֶׁה לוֹ לִמְצֹא זִוּוּגוֹ, יַרְגִּיל אֶת עַצְמוֹ לִקְרוֹת בְּקָרְבְּנוֹת הַנְּשִׂיאִים", וועם עס גייט שווער צו טרעפן א שידוך זאל זאגן אסאך די "קרבנות הנשיאים"; פון (במדבר ז, א): "וַיְהִי בְּיוֹם כַּלּוֹת משֶׁה לְהָקִים אֶת הַמִּשְׁכָּן", ביזן סוף, וואס דאס איז די קריאה וואס מען ליינט חנוכה (עס איז געדרוקט אין יעדע סידור ביי קריאת התורה, קריאה לחנוכה), און ווען דו ענדיגסט זאגן די "קרבנות הנשיאים" זאלסטו זאגן די הארץ רייסנדע תפילה וואס מוהרא"ש האט געמאכט פאר בחורים און מיידלעך:


"רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל שׁוֹין זוֹכֶה זַיין צוּ טְרֶעפְן אַ גוּטֶע שִׁידוּךְ, אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין חֲתוּנָה צוּ הָאבְּן שְׁנֶעל אוּן גְרִינְג אוּן נִישְׁט דַארְפְן וַוארְטְן מֶער אַזוֹי לַאנְג.


הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער אִיךְ וֵוייס אַז אִיךְ הָאבּ זִיךְ נִישְׁט אוֹיפְגֶעפִירְט וִוי עֶס דַארְף צוּ זַיין, אוּן אַז אִיךְ בִּין נִישְׁט אֵייבִּיג גֶעוֶוען אַזוֹי וואוֹיל אוּן עֶרְלִיךְ. אִיךְ בֶּעט דִיר אָבֶּער, רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, אַז דוּ זָאלְסְט נִישְׁט קוּקְן אוֹיף דֶעם אוּן צוּלִיבּ דֶעם צוּרִיק הַאלְטְן מַיין שִׁידוּךְ. זֵיי מִיר מוֹחֵל אוֹיף אַלֶעס וָואס אִיךְ הָאבּ נִישְׁט גוּט גֶעטוּן, אוּן הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל שׁוֹין שְׁנֶעל חֲתוּנָה הָאבְּן, אוּן דָאס וֶועט מִיר הֶעלְפְן אוּן רַאטֶעוֶוען אַז אִיךְ זָאל מֶער נִישְׁט טוּן קַיין עֲבֵירוֹת אוּן אִיךְ זָאל שׁוֹין זַיין וואוֹיל אוּן עֶרְלִיךְ.


וָואס זָאל אִיךְ טוּן, רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם? פוּן מַיין זַייט בִּין אִיךְ גְרֵייט חֲתוּנָה צוּ הָאבְּן הַיינְט נַאכְט! וָואס קֶען אִיךְ טוּן אַז אִיךְ הָאבּ נָאכְנִישְׁט גֶעטְרָאפְן מַיין שִׁידוּךְ? אִיךְ וַוארְט אוּן אִיךְ וַוארְט אוּן אִיךְ בֶּעט דִיר שׁוֹין אַזוֹי לַאנְג אַז אִיךְ וִויל שׁוֹין חֲתוּנָה הָאבְּן, אוּן דֶערְוַוייל אִיז עֶס נָאכְנִישְׁט אָנְגֶעקוּמֶען.


דִי חַזַ"ל זָאגְן אוּנְז אַז וֶוען אֵיינֶער הָאט חֲתוּנָה נָאךְ דִי צְוָואנְצִיג יָאר, וֶועט עֶר שׁוֹין זַיין גַאנְץ לֶעבְּן טְרַאכְטְן פוּן עֲבֵירוֹת, אוּן דוּ זָאגְסְט אוֹיף אַזַא מֶענְטְשׁ אַז זַיינֶע בֵּיינֶער זָאלְן צוּגֵיין. פַארְוָואס זָאל מִיר קוּמֶען אַזַא הַארְבֶּער עוֹנֶשׁ אַז אִיךְ זָאל מַיין גַאנְץ לֶעבְּן טְרַאכְטְן פוּן עֲבֵירוֹת, אוּן אַז מַיינֶע בֵּיינֶער זָאלְן צוּגֵיין? וָואס בִּין אִיךְ דֶען שׁוּלְדִיג? פַארְוָואס קוּמְט עֶס מִיר? אִיז מִיר נִישְׁט גֶענוּג דִי שְׁרֶעקְלִיכֶע פַּיין אוּן וֵוייטָאג וָואס אִיךְ הָאבּ פוּן דֶעם אַלֵיין אַז אִיךְ הָאבּ נָאכְנִישְׁט חֲתוּנָה גֶעהַאט?


הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן סַבְלָנוּת אוּן גֶעדוּלְד, אוּן אוֹיסְוַוארְטְן מִיט רוּאִיגְקֵייט בִּיז אִיךְ וֶועל שׁוֹין זוֹכֶה זַיין חֲתוּנָה צוּ הָאבְּן. הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל נִישְׁט הָאבְּן קַיין קֻשְׁיוֹת אוֹיף דִיר. הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל גְלֵייבְּן מִיט אַ שְׁטַארְקֶע אֱמוּנָה אַז דוּ טוּסְט אַלֶעס נָאר צוּם גוּטְן, אוּן יֶעדֶע זַאךְ הָאט אַ פּוּנְקְטְלִיכֶער חֶשְׁבּוֹן, אוּן מִיט דֶעם זָאל אִיךְ זִיךְ שְׁטַארְקְן אוּן נִישְׁט זַיין אַזוֹי צוּבְּרָאכְן פוּן מַיינֶע שְׁוֶוערִיקַייטְן.


הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, נָאר דוּ קֶענְסְט מִיר פַארְשְׁטֵיין! נָאר דוּ וֵוייסְט מַיינֶע גֶעפִילְן! וִוי אַזוֹי אִיךְ שְׁפִּיר זִיךְ אַזוֹי פַארְשֶׁעמְט אוּן דֶערְנִידֶערְט פוּן מִיר אַלֵיין! אַז אַלֶע מַיינֶע חֲבֵרִים הָאבְּן שׁוֹין חֲתוּנָה גֶעהַאט אוּן נָאר אִיךְ בִּין גֶעבְּלִיבְּן אַלֵיין! הֶעלְף מִיר אַז דִי בִּזְיוֹנוֹת זָאלְן זַיין פַאר כַּפָּרַת עַווֹנוֹת אַז מִיט דֶעם זָאל אִיךְ אָפְּקוּמֶען אַלֶע מַיינֶע עֲבֵירוֹת, אִיךְ זָאל מֶער נִישְׁט דַארְפְן לַיידְן אַזוֹיפִיל אוּן אִיךְ זָאל שׁוֹין זוֹכֶה זַיין חֲתוּנָה צוּ הָאבְּן בְּקָרוֹב.


אִיךְ וֵוייס אוּן אִיךְ גְלֵייבּ, הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, אַז דוּ וֶועסְט מִיר זִיכֶער נִישְׁט פַארְלָאזְן. סוֹף כָּל סוֹף וֶועל אִיךְ זוֹכֶה זַיין חֲתוּנָה צוּ הָאבְּן. אוּן דֶערְפַאר בֶּעט אִיךְ דִיר, רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, אַז וֶוען אִיךְ וֶועל שׁוֹין חֲתוּנָה הָאבְּן זָאל אִיךְ זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן אַ גוּטֶע שָׁלוֹם בַּיִת, אִיךְ זָאל זִיךְ קֵיינְמָאל נִישְׁט קְרִיגְן אִינְדֶערְהֵיים, עֶס זָאל שְׁטֶענְדִיג הֶערְשְׁן בַּיי אוּנְז אַהֲבָה וְאַחְוָה וְשָׁלוֹם וְרֵעוּת, מִיר זָאלְן זִיךְ לִיבּ הָאבְּן אוּן הָאבְּן אַ גְלִיקְלִיךְ לֶעבְּן אִינְאֵיינֶעם, אוּן אִיךְ זָאל זִיךְ קֵיינְמָאל נִישְׁט דַארְפְן גֶט'ן חַס וְשָׁלוֹם.


הֶעלְף מִיר אַז אִיךְ זָאל שְׁטֶענְדִיג זַיין אַ וַתְּרָן, אִיךְ זָאל אֵייבִּיג מְוַותֵּר זַיין אוּן נִישְׁט זִיךְ קְרִיגְן נָאר שְׁטֶענְדִיג אַרוֹיסְהֶעלְפְן. מִיר זָאלְן הָאבְּן אַ פְרֵיילִיכֶע הוֹיז, עֶס זָאל זִיךְ שְׁפִּירְן דִי שִׂמְחָה אִין דִי לוּפְט בַּיי אוּנְז אִינְדֶערְהֵיים. אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן גֶעזוּנְטֶע אוּן עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער, אִיךְ זָאל זֵיי אוֹיפְצִיעֶן אוֹיפְ'ן עֶרְלִיכְן אִידִישְׁן וֶועג אוּן זֶען אַסַאךְ אִידִישׁ נַחַת פוּן זֵיי. מַיין שְׁטוּבּ זָאל זַיין אָפְן פַאר אַנְדֶערֶע אִידִישֶׁע קִינְדֶער אַרַיינְצוּנֶעמֶען אוֹרְחִים אוּן צוּ טוּן אַסַאךְ צְדָקָה אוּן חֶסֶד.


הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער, נֶעם אָן מַיין תְּפִלָה, אוּן הֶעלְף מִיר שׁוֹין, אִין זְכוּת פוּן אַלֶע צַדִיקִים וּבִּפְרַט אִין דִי זְכוּת פוּן הֵיילִיגְן רֶבִּי'ן רַבֵּינוּ נַחְמָן בֶּן פֵיגָא זְכוּתוֹ יָגֵן עָלֵינוּ, [אוּן אִין זְכוּת פוּן רַבֵּינוּ אֱלִיעֶזֶר שְׁלֹמֹה בֶּן מְנַחֶם זְאֵב זְכוּתוֹ יָגֵן עָלֵינוּ, וָואס הָאט גֶעמַאכְט דִי תְּפִלָה], אָמֵן כֵּן יְהִי רָצוֹן".


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#338 - הייליגער באשעפער העלף מיר, איך בין זייער דעפרעסט
תפילות אויף אידיש, שמחה, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויקרא, ד' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


זאגט יעדן טאג די תפילה, וועט איר זען א גרויסע ישועה:


"הייליגער באשעפער העלף מיר, מאך מיך פרייליך, איך בין זייער צעבראכן, איך בין זייער דעפרעסט, איך האב נישט קיין טעם אין מיין לעבן.


הייליגער באשעפער העלף מיר, איך בין א מאמע פון קינדער, איך דארף כח און שמחה זיי צו קענען אויפציען, זיי קאכן עסן, זיי מאכן ריינע וועש, זיי געבן ליבשאפט.


הייליגער באשעפער מאך א נס, איך זאל זיין פרייליך, אזוי וועל איך אנהויבן דיך צו שפירן און איך וועל האבן כח צו זיין א מאמע פאר מיינע קינדער און א ווייב פאר מיין מאן, אמן".


זאגט די תפילה יעדן טאג, וועט איר זען ווי נאך אפאר טעג וועט אייך בעסער ווערן, איר וועט אנהויבן שפירן בעסער.

#337 - האלטן טייער די ווייב, איר אויסהערן, איר טראגן און ברענגען
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חסד

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת פקודי, כ"ג אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעדן איינעם העלפסטו, יעדן איינעם הערסטו אויס, יעדן איינעם געבסטו היטשעס, און ווען דיין ווייב וויל רעדן מיט דיר - הערסטו איר נישט אויס, און ווען זי בעט דיר א וועג זאלסט איר טראגן און ברענגען - מאכסטו איר דעם גיהנום; ביסט נארמאל? ביסט א געזונטער?!


ביסט א גאנצער מאכער אין שול, מאכסט און טוסט, עס קען אויסזען ווי דו ביסט ממש א גאלדענער מענטש, אבער אין שטוב איז אן אנדערע מעשה, דארט הערסטו נישט, זעסט נישט, מאכסט א געשפעט, איך ווייס נישט ווי אזוי א מענטש קען זיך אזוי אויפפירן, און די גרעסטע וואונדער איז, אז דו פאררופסט זיך א תלמיד פון מוהרא"ש. איך מיין דו ביסט פון די "חבורת קויליטש", ווי דער רבי האט געזאגט: "איך האב דריי סארט מענטשן וואס קומען צו מיר, עס זענען דא מענטשן וואס קומען עסן קויליטש (בארכעס), עס זענען דא וואס קומען הערן מיינע תורות, און נאכדעם האב איך מענטשן וואס איך בין איינגעקריצט אין זייער הארץ"; צו זיין פון די דריטע חבורה דארף מען אסאך לערנען דעם רבינ'ס ספרים.


מאך זיך א שיעור אין ספר הקדוש אשר בנחל, וועסטו זען וואס מוהרא"ש לערנט אונז; מיר זאלן האלטן טייער די ווייב, איר אויסהערן, איר טראגן און איר ברענגען. שלמה המלך זאגט (משלי יב, י): "יוֹדֵעַ צַדִּיק נֶפֶשׁ בְּהֶמְתּוֹ", דער ערליכער איד ווייסט וואס זיין ווייב און קינדער דארפן, אפילו אויף די בהמות האט ער רחמנות, "וְרַחֲמֵי רְשָׁעִים אַכְזָרִי", און די רחמנות פון רשעים איז אכזריות'דיג, ווייל זיי האבן רחמנות דארט וואו מען דארף נישט רחמנות האבן; ער לויפט אוועק פון שטוב ווען די ווייב דארף הילף, צו די ווייב און די אייגענע קינדער פירט ער זיך ווי אן אכזר, השם ישמרינו.


גיי יעדן טאג אין פעלד און שריי צום אייבערשטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך וויל רעדן שיין צו מיין ווייב און קינדער, איך וויל סבלנות, אויסהערן מיין ווייב און קינדער, איר העלפן, איר טראגן און ברענגען, איך ווער אזוי נערוועז וכו' וכו'".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#336 - די שטוב זאל ווייטער בלייבן א גן עדן
תפילות אויף אידיש, חיזוק פאר פרויען, מאוויס, טעלעפאן, אידישע שטוב

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת תצוה, ו' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן אייער הודעה.


פאריאר ווען איר זענט געקומען אויסגיסן אייער הארץ אז אייער שטוב צעפאלט האב איך אייך געבעטן דריי זאכן, און איינע פון די זאכן איז געווען איר זאלט מער נישט קוקן קיין מאוויס וכו', און ברוך השם זייט איר האט זיך אונטערגענומען די דריי זאכן וכו' - איז אייער שטוב געווארן צוריק א 'גן עדן'.


וויל איך אייך שטארקן איר זאלט ווייטער זיין זייער שטארק נישט אנרירן די זאכן. אפילו אייער מאן האט נאך יעצט די טעלעפאן וכו', דאס האט נישט מיט אייך, איר זאלט זיין פעלזן פעסט נישט אנצורירן די טעלעפאן, אזוי וועט איר האבן ערליכע קינדער און שלום בית.


בעטס דעם אייבערשטן די תפילה יעדן טאג:


"הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל האבן אמונת חכמים, איך זאל גלייבן אין די ווערטער וואס צדיקים זאגן, נישט צו האבן א טעלעפאן, נישט צו קוקן אינעם טעלעפאן. הייליגער באשעפער געב מיר די שטארקקייט עס זאל מיר אפילו נישט זיין קיין נסיון די זאכן, ווייל ווי קען איך זיין קלוגער פון די הייליגע צדיקים, פון מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, וואס האט אזויפיל געוויינט און געזאגט אז די טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער - מאכט חרוב א אידישע שטוב, ווי קען איך טראכטן אז איך ווייס בעסער, העלף מיר איך זאל זיך אינגאנצן מבטל זיין פאר די צדיקים און נישט אנרירן קיין טעלעפאן, טעבלעט, קאמפיוטער".


אָנָּא הַשֵּׁם העלף מיר איך זאל זיין צופרידן, איך זאל זיין פרייליך, און נעם אוועק פון מיר די עצבות און מרה שחורה. אָנָּא הַשֵּׁם, הַרְחֵק מֵעָלַי אֶת הָעַצְבוּת וְהַמָּרָה שְׁחוֹרָה, איך בעט דיר אייבערשטער, דערווייטער פון מיר די עצבות און דעפרעסיע, מאך מיך פרייליך, מאך מיך אזוי פרייליך אז איך זאל אנהויבן טאנצן פון רוב שמחה, און יעדער ארום מיר זאל ווערן פרייליך, אָנָּא הַשֵּׁם געב מיר א שטארקע אמונה, איך זאל דיך שפירן, איך זאל לעבן מיט די געדאנק אז אלעס ביסטו, אלעס איז אלוקית און אלוקית איז אלעס, דומם צומח חי מדבר - אלעס איז אין סוף ברוך הוא".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#335 - ווי אזוי אויפצובויען דעם מאן, די קינדער, און זיך אליין
תפילות אויף אידיש, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת כי תשא, י"ב אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


אייער מאן איז א וואוילער מענטש, ער איז גאר א גוטער, און אז איר וועט קוקן אויף אים גוט - וועט ער ווערן נאך בעסער, און אז איר וועט קוקן נאך בעסער וועט ער ווערן נאך בעסער. אזוי ווי שלמה המלך זאגט (משלי יד, א): "חַכְמוֹת נָשִׁים", א קלוגע פרוי, "בָּנְתָה בֵיתָהּ", בויעט אויף איר שטוב מיט געבן גוטע ווערטער, און מיט נישט ענטפערן ווען דער מאן פארלירט זיך.


א שאד מען לערנט דאס נישט מיט די מיידלעך אין די סקולס; אנשטאט לערנען שטותים והבלים פון זאכן וואס מען דארף בכלל נישט וויסן פארן לעבן, וואלט מען ווען געדארפט לערנען די חכמה ווי אזוי מען בויט אויף א מאן, ווי אזוי מען בויט אויף קינדער, ווי אזוי מען בויט זיך אליין אויף; דורך אויפזוכן דאס גוטס און דורך דן זיין לכף זכות, זוכן עפעס גוטס, און נאר פון דעם טראכטן; וואלט מען דאס געלערנט מיט די מיידלעך - וואלט מען ווען געקענט איינשפארן אלע גיטין, עס וואלט געווען שלום ושלוה.


ערשטנס דארפט איר אנהויבן קוקן גוט אויף זיך אליין, זיך נישט אראפווארפן, זיך נישט באשולדיגן אויף יעדע זאך; וואס דאס דארף נישט זיין א שווערע זאך, ווייל איר זענט זייער טייער, און נאכדעם זאלט איר אויפזוכן דאס גוטס ביי אייער טייערער מאן, וואס איז טאקע גוט און וויל נאר זיין גוט, און אזוי אויך מיט אייערע עלטערן וכו' וכו'.


גלייבט דעם רבי'ן, דער רבי איז דער דאקטער פאר אלע דורות ביז משיח וועט קומען, נאר דער רבי היילט און וועט אונז ווייטער היילן, נאר דעם רבינ'ס עצות היילן די נפש, און אז דער רבי זאגט אונז (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רפב) אז דורך קוקן גוט קען מען יעדן איינעם מאכן פאר א גרויסער צדיק - דארף מען דאס טון, און אז דער רבי זאגט אונז אן עצה צו שמועסן מיטן אייבערשטן יעדן טאג - דארף מען דאס טון, מען דארף זיך באשטימען א צייט און א פלאץ יעדע טאג פאר אפאר מינוט און זיך אויסרעדן צום אייבערשטן, אים בעטן: "הייליגער באשעפער איך וויל זיין פרייליך, הייליגער באשעפער איך וויל נאר דיך, איך וויל זיין ערליך, איך וויל זיין הייליג, געוואלד איך גיי שוין באלד צוריק אהיים צו דיר, מיט וואס וועל איך קומען צו דיר? ווי אזוי וועל איך שטיין ביים בית דין של מעלה? העלף מיר, ראטעווע מיך, איך זאל האבן גוטע אויגן, נאר זען גוטס ביי יעדן איינעם, און אפילו ווען איינער טוט מיר וויי זאל איך דאס נישט נעמען פערזענליך און פיינט האבן יענעם, נאר קוקן אויף יענעם מיט א רחמנות, מיט ליבשאפט".


זייט שטארק מיט די צוויי עצות, זוכן גוטס אין יעדן איינעם, בעיקר אין זיך אליין און אין אייער מאן, און מיט די צווייטע עצה פון שמועסן מיטן אייבערשטן; וועט אייער לעבן אייך ווערן גן עדן, זיס, געשמאק, איינגענעם און בא'טעמ'ט.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.