בריוון פונעם ראש ישיבה שליט"א

#334 - באשעפער, איך וויל רעדן שיין און הארציג צו מיין מאן
תפילות אויף אידיש, שמחה, שלום בית, חיזוק פאר פרויען

בעזרת ה' יתברך - ד' פרשת משפטים, כ"ב שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי', קרית ברסלב


דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן פאר אייערע טייערער מאן נרו יאיר, ער איז אן ערליכער איד מיט יראת שמים און גוטע מידות, נישט יעדער איז זוכה צו אזא מתנה, ער העלפט מיר אזוי געטריי, ער העלפט אזוי די מוסדות, אלע האבן אים זייער ליב.


ער איז אביסל צעבראכן, ער וויל נאר איין זאך, ער וויל איר זאלט רעדן צו אים שיין און הארציג, ער איז אייך גרייט אלעס צו טון און אלעס צו מאכן, ער וויל נאר די איין זאך, א ווייב וואס רעדט שיין, א ווייב וואס רעדט מיט הארץ, ער וויל אזוי שטארק א שיינע שלום בית, ער בעט מיר חיזוק.


איך האב אים געזאגט איך וועל אייך שרייבן און איך בין זיכער אז איר וועט ארבעטן אויף דעם, איר וועט בעטן דעם אייבערשטן אויף דעם פרט, בעטס דעם אייבערשטן די תפילה יעדן טאג, וועט איר זען ביז א קורצע צייט וועט איר באקומען די הארציגע ווייכע שיינע וועג פון רעדן.


"רבונו של עולם איך וויל רעדן שיין צו מיין מאן, איך וויל רעדן הארציג צו אים, נישט שאפן, נישט שרייען, און נישט חוזק מאכן. הייליגער באשעפער איך ווייס נישט וואס צו טון, יעדע מאל איך רעד מיט מיין מאן ווער איך נערוועז און איך הויב אן רעדן שטעכעדיג, בייסיג, ביז די שמועס ענדיגט זיך זייער נישט שיין.


הייליגער באשעפער מאך מיך פרייליך, רבונו של עולם העלף מיר איך זאל זיין פרייליך און איך זאל שפירן די שמחה אין אלע מיינע אברים, פון קאפ ביז פיס; ביז איך וועל זיין אזוי פרייליך אז איך וועל אנהויבן טאנצן פון גרויס פרייד אויף די גרויסע חסד אז דו האסט מיך באשאפן א איד און מיר געגעבן די הייליגע מצוות.


איך בעט דיר הייליגער באשעפער, האב רחמנות אויף מיר און נעם אוועק פון מיר די ביטערקייט און פוילקייט, איך זאל נאר זיין פרייליך און פרייליך מאכן אנדערע, און בזכות שמחה זאל איך זוכה זיין צו נכלל ווערן אינגאנצן אין דיר, איך זאל מער נישט זען פאר מיינע אויגן נאר דיך באשעפער, איך זאל זען און שפירן ווי דו ביסט אלעס און עס איז מער גארנישט דא אויף די וועלט נאר דו אליין, און זוכה זיין צו תשובה שלימה, מעתה ועד עולם אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#333 - מאך די סעודות שבת אינטערעסאנט פאר די קינדער
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, שבת קודש, היכל הקודש, חלישות הדעת, מנהגים

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמיני-מברכים, כ"ז ניסן, י"ב לעומר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די וואך איז דער מנהג צו באקן חלות מיט א שליסל, דאס ווייזט אונז אז נאר דער אייבערשטער געבט פרנסה. עס העלפט גארנישט, נאר דער אייבערשטער געבט פרנסה.


ווער לערנט אונז די ריינע אמונה? די צדיקים. דער הייליגער רבי לערנט אונז אמונה, און דערפאר דארף מען אסאך חיזוק נישט אפצולאזן דעם הייליגן רבי'ן. ווייל דער סמ"ך מ"ם האט זייער מורא פון רבי'ן, ער וויל נישט מען זאל זיין ביים רבי'ן, ער טוט אלעס אוועק צו נעמען דעם מענטש פון רבי'ן, ער האט כל מיני טריקס, בלבולים, חלישות הדעת, אבי אוועק שלעפן פון רבי'ן, ווייל ער ווייסט אז ווער עס האלט זיך ביין רבי'ן - וועט ביים סוף זוכה זיין צו ווערן גאר א גרויסער צדיק, אזוי ווי מוהרנ"ת פלעגט זאגן: "אפילו א בעל עבירה, אויב וועט ער זיך האלטן ביים רבי'ן וועט ער אלעס פאררעכטן".


מוהרא"ש דערציילט מען האט אים געשלאגן, מען האט אים געפייניגט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, מען האט אים אראפגעווארפן און געלייגט א גרויסן ברעט אויף אים און געטאנצן אויף אים און אים געסטראשעט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, און מוהרא"ש האט געשריגן: "ענק קענען האקן און שלאגן, ענק קענען טון מיט מיר וואס ענק ווילן, איך לאז נישט אפ דעם רבי'ן, איך וועל פון אזא רבי קיינמאל נישט אוועק גיין".


אויך האט מען אים גענומען צו גרויסע צדיקים וואס האבן אים געזאגט ער זאל אפלאזן דעם רבי'ן, און מוהרא"ש האט געזאגט מיט עזות דקדושה: "אפילו דער רבי וועט מיר ברענגען מלאכים פון הימל וואס וועלן מיר זאגן אפצולאזן דעם רבי'ן - וועל איך דעם רבי'ן נישט אפלאזן, ווייל אז איך האב געטראפן א רבי וואס ברענגט מיך צום אייבערשטן און צו די תורה - וועל איך אזא רבי נישט אפלאזן".


מוהרא"ש האט גענומען די שטארקקייט פון הייליגן רבי נתן, וואס האט געזאגט סיי פארן רב רבי אהרן און סיי פאר ר' ליפא: "אפילו דער רבי אליין זאל מיך האקן מיט א דראנג - וועל איך פון אזא רבי נישט אוועק גיין", דארפן מיר בעטן דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל נישט אפלאזן דעם רבי'ן, איך זאל בלייבן מקושר צום רבי'ן מיין גאנצע לעבן און נישט האבן צו טון מיט קיין לצים, נישט האבן קיין חלישות הדעת, נאר יעדע מינוט ווערן פריש מקורב".


מאך זיך א חשבון, 'וואס האב איך אין די האנט? ווער געבט מיר אין די האנט? דא האב איך א רבי וואס געבט מיר אין די האנט תורה, תפילה, התבודדות, א וועג פאר מיינע קינדער, א וועג אין שלום בית, א וועג צו קענען חתונה מאכן מיינע קינדער ריין און ערליך, מה שביד בטוח, וואס מען האט אין דער האנט איז זיכער, דא האב איך א רבי וואס וועקט מיך אויף יעדן טאג און אפאר מאל א טאג צוריק צו קומען צום אייבערשטן איז וואס זענען בכלל מיינע ספיקות?!'


שבת זאלסטו מאכן שיינע סעודות, שמועס מיט דיינע קינדער, הער זיי אויס און דערצייל זיי שיינע זאכן, מאך די סעודות אינטערעסאנט, פרעג דיינע קינדער יעדער זאל דערציילן א מעשה פון תפילה, און לויב אויס דיינע קינדער, געב זיי ליבשאפט און ווארעמקייט.


א פרייליכן שבת.



 

#332 - די שמחה פון די מצוה וועט אים היטן פון עבירות
תפילות אויף אידיש, שמחה, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת צו, י"ב ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער אריז"ל זאגט (הובא בבאר היטב אורח חיים סימן תמז, סעיף קטן א): "הַנִזְהָר מִמַּשֶּׁהוּ חָמֵץ מוּבְטָח שֶׁלֹא יֶחֱטָא כָּל הַשָּׁנָה", ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח, וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות; אלע פרעגן, וואס איז פשט אז מען פאלט יא אראפ אין עבירות? מען ווייסט נישט וואס צו טון מיט די ווערטער פונעם הייליגן אריז"ל. מוהרא"ש זאגט פשט, דער אריז"ל זאגט אז ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח און ער פרייט זיך מיט דעם, ער האט חיות פון דעם אז ער עסט נישט קיין חמץ, דער וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות, די שמחה פון די מצוה וועט אים היטן פון עבירות.


בעט דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל זיין פרייליך, איך זאל זיך פרייען מיט די מצוות, איך זאל מיך פרייען מיט די הייליגע מצות איך זאל מיך פרייען מיט שלא עשני גוי, העלף מיר איך זאל נישט פארגעסן קיין איין רגע פון דיר, איך זאל געדענקען אז קיינער קען גארנישט מאכן, גארנישט טון - נאר דו אליין מאכסט אלעס".


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#331 - די איינציגסטע וועג צו שמחה איז דורך תפילה
תפילות אויף אידיש, שמחה, פסח

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת צו, י' ניסן, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער אריז"ל זאגט (הובא בבאר היטב אורח חיים סימן תמז, סעיף קטן א): "הַנִזְהָר מִמַּשֶּׁהוּ חָמֵץ מוּבְטָח שֶׁלֹא יֶחֱטָא כָּל הַשָּׁנָה", ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח, וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות; אלע פרעגן, וואס איז פשט אז מען פאלט יא אראפ אין עבירות? מוהרא"ש זאגט, פשט איז, ווער עס איז נזהר פון א משהו חמץ אום פסח און ער פרייט זיך מיט דעם, ער לעבט מיט דעם אז ער עסט נישט קיין חמץ - וועט א גאנץ יאר זיין אפגעהיטן פון עבירות, די שמחה פון די מצוה וועט אים היטן.


זיין פרייליך איז גאר א שווערע עבודה, מוהרא"ש זאגט עס איז גרינגער צו פאסטן משבת לשבת ווי צו זיין פרייליך, די איינציגסטע וועג זוכה זיין צו שמחה איז דורך תפילה, דורך בעטן דעם אייבערשטן, בעט: "הייליגער באשעפער העלף מיר, איך וויל זיין פרייליך, העלף מיר איך זאל האבן א שטארקע אמונה, איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו און דו ביסט אלעס, נישטא גארנישט אויסער דיר, דומם צומח חי מדבר, אלעס ביסטו".


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#330 - זאג די תפילה אלע טעג פון חודש ניסן ביז פסח
תפילות אויף אידיש, פסח, יום כיפור קטן

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת פקודי, כ"ז אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


היינט זאגן מיר יום כיפור קטן; ווען ראש חודש געפאלט אויס זונטאג פעדערט מען און מען זאגט יום כיפור קטן דאנערשטאג, היינט איז א טאג וואס מען טוט תשובה.


זאג די תפילה היינט און אויך אלע טעג פון חודש ניסן, ביז יום טוב פסח:


"הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זוכה זיין צו מקבל זיין מיט פרייד די הייליגע טעג פון חודש ניסן, און איך זאל תשובה טון און אפלאזן אלע נארישקייטן. העלף מיר איך זאל אנקומען צו לערנען הלכות פסח, צו וויסן אלע הלכות אויף יום טוב, אז איך זאל חס ושלום נישט צוקומען צו די עבירה פון חמץ, און אויך זאל איך געראטעוועט ווערן פון האבן קשיות אויף דיר הייליגער באשעפער, וואס די צדיקים האבן אונז מגלה געווען אז חמץ מיינט מען אויך די שלעכטע מחשבות, די קשיות און תרעומות וואס מען האט אויפן אייבערשטן.


הייליגער באשעפער האב רחמנות אויף מיר, העלף מיר איך זאל געבן יעצט אין חודש ניסן אסאך צדקה, און אויך זאל איך ארום גיין צאמנעמען צדקה פאר משפחות וואס דארפן הילף אריינצוברענגען דעם יום טוב פסח, און בזכות וואס איך געב צדקה און איך נעם צאם צדקה - זאל איך געראטעוועט ווערן פון אלע קרענק, ובפרט פון חולי נופל רחמנא לצלן, איך זאל קיינמאל נישט פאלן, נישט בגשמיות און נישט ברוחניות.


הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל מקבל זיין דעם הייליגן יום טוב פסח מיט גרויס שמחה, און זוכה זיין צו מקיים זיין די אלע מצוות מיט גרויס שמחה, און איך זאל יעדן טאג באשטימען א צייט דיך צו דאנקען אויף אלע חסדים וואס דו מאכסט מיר שטענדיג, אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן זוכה זיין צו (פסחים קטז:): "וְנֹאכַל שָׁם מִן הַזְּבָחִים וּמִן הַפְּסָחִים"; און צו (מיכה ז, טו): "כִּימֵי צֵאתְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם אַרְאֶנּוּ נִפְלָאוֹת", אמן.

#329 - ביסט נעבעך אזוי צוגעקלעבט צו דיין טעלעפאן
תפילות אויף אידיש, בחור, טעלעפאן

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת בשלח, ז' שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


איך האב אזוי רחמנות אויף דיר, איך באטראכט דיך אין ישיבה, דו רעדסט נישט מיט קיינעם קיין איין ווארט, ביסט צוגעקלעבט צו דיין טעלעפאן, דו ביסט נעבעך אין א טיפע מרה שחורה; איך האב אזוי רחמנות אויף דיר.


בעט דעם אייבערשטן יעדן טאג: "הייליגער באשעפער העלף מיר, מאך מיך פרייליך, איך בין צוגעקלעבט צו מיין טעלעפאן, איך בין נישט פרייליך, איך בין טיף צעבראכן, וואס וועט זיין מיט מיר? איך דארף באלד חתונה האבן און וואס וועט זיין מיט מיר? איך וועל קוקן טאג און נאכט אין די טעלעפאן און הערן אינטערוויאס פון די באנדע משוגעים וואס האבן נישט מיט וועם צו רעדן, רעדן זיי טאג און נאכט פון פייער און וואסער אויף האטליינס, הייליגער באשעפער העלף מיר, מאך מיך פרייליך".


איך האב דיך אזוי שטארק ליב, איך האב ליב דיינע עלטערן, איך קען נישט צוקוקן דיין צער; דעריבער שרייב איך דיר, זאלסט וויסן צו בעטן דעם אייבערשטן אויף דעם, ווייל דו ביסט נאך יונג, דו ווייסט נישט וואס איז גוט פאר דיר; איך וויל אזוי שטארק דיין לעבן זאל דיר זיין צוקערדיג און זיס.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#328 - זאגן שמות הצדיקים
תפילות אויף אידיש, שמחות, שמות הצדיקים

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת בשלח, ו' שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך פריי זיך זייער אז עס איז דא גוטע נייעס ביי ענק, איר פרעגט וואס איז גוט צו טון אין די חדשים? זאגט שמות הצדיקים, מוהרא"ש זאגט פאר פרויען וואס ווארטן, מען זאל זאגן אין די חדשים "שמות הצדיקים" - נעמען פון צדיקים, און בעטן דעם אייבערשטן אז בזכות די הייליגע צדיקים זאל מען האבן גרינג דאס קינד. ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק חלק ב', סימן כ): "עַל יְדֵי הַזְכָּרַת שֵׁמוֹת הַצַּדִּיקִים יְכוֹלִים לְהָבִיא שִׁנּוּי בַּמַּעֲשֶׂה בְּרֵאשִׁית, כְּלוֹמַר לְשַׁנּוֹת הַטֶּבַע", דורכן דערמאנען די נעמען פון צדיקים קען מען טוישן די טבע; זאלט איר זאגן די נעמען פון צדיקים וואס איר געדענקט אויסנווייניג, צום ביישפיל: אברהם אבינו, יצחק אבינו, יעקב אבינו, משה רבינו, אהרן הכהן, יוסף הצדיק, דוד המלך, שלמה המלך, רבי שמעון בר יוחאי, רבי יצחק לוריא אשכנזי, רבי ישראל בעל שם טוב, רבי נחמן בן פיגא מברסלב, רבי נתן מברסלב, מוהרא"ש מיבנאל וכו' וכו', און נאך נעמען פון צדיקים וואס מען געדענקט, און נאכדעם זאלט איר זאגן די תפילה:


"יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶיךָ אָבִי שֶׁבַּשָׁמַיִם, אִין דִי זְכוּת וָואס אִיךְ הָאבּ דֶערְמַאנְט דִי נֶעמֶען פוּן דִי צַדִּיקִים, בִּזְכוּת זֵייעֶר תּוֹרָה, זֵייעֶרֶע מַעֲשִׂים טוֹבִים אוּן זֵייעֶר מְסִירַת נֶפֶשׁ, וִוי זֵיי הָאבְּן זִיךְ מוֹסֵר נֶפֶשׁ גֶעוֶוען פַאר דַיינֶעט וֶועגְן, זָאלְסְטוּ מִיר הֶעלְפְן אִיךְ זָאל גֶעבּוֹירְן גְרִינְג אַ גֶעזוּנְט קִינְד בְּרַמַ"ח אֵיבָרִים וּשְׁסָ"ה גִּידִים; אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין אַרִיבֶּער צוּ גֵיין דִי אַלֶע טֶעג וָואס אִיךְ וַוארְט גְרִינְגֶערְהֵייט. נֶעם אַוֶועק פוּן מִיר אַלֶע מִינֵי עַיִן הָרַע'ס אַז קֵיינֶער זָאל מִיךְ נִישְׁט קֶענֶען שֶׁעדִיגְן. הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ הָאבְּן עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער וָואס וֶועלְן טוּן דַיין וִוילְן זֵייעֶר גַאנְץ לֶעבְּן. רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זַיין גֶעזוּנְט אוּן שְׁטַארְק מַיין גַאנְצֶע לֶעבְּן, אִיך זָאל אֵייבִּיג טוּן נָאר גוּטֶע מַעֲשִׂים וָואס דוּ וֶועסְט הָאבְּן פוּן דֶעם אַ נַחַת רוּחַ, יִהְיוּ לְרָצוֹן אִמְרֵי פִי וְהֶגְיוֹן לִבִּי לְפָנֶיךָ, יְ"יָ צוּרִי וְגוֹאֲלִי, אָמֵן כֵּן יְהִי רָצוֹן".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#327 - באשעפער העלף מיין ווייב זאל זיך שערן די האר
תפילות אויף אידיש, שלום בית, שערן די האר

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת בא, ראש חודש שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


א שאד אז דו טוסט נישט די עצה וואס מיר האבן שוין גערעדט אפאר יאר צוריק, א שאד עס גייען אריבער יארן און דו ביסט פארווייטאגט אז דיין ווייב שערט זיך נישט, זי גייט מיט אירע אייגענע האר וכו' וכו', וואלסטו אין די פאר יאר יעדן טאג געבטן א קליינע תפילה: "הייליגער באשעפער העלף מיין ווייב און מיינע דורות זאלן זיך אפשערן די האר און גיין אנגעטון איידל ווי די ערליכע אידישע טעכטער" - וואלסטו שוין לאנג געזען א ישועה, די פראבלעם איז אז מען דארף חיזוק אויף תפילה, אויף בעטן דעם אייבערשטן.


הויב יעצט אן, מאך זיך א קביעות יעדן טאג צו בעטן אויף דעם, בעט: "הייליגער באשעפער העלף אז מיין ווייב זאל זיך צוריק אפשערן איר האר אזוי ווי זי פלעגט טון נאך די חתונה, העלף עס זאל אריינגיין אין איר א רוח קדושה, און אויך מיינע דורות זאלן אלע זיין הייליג און ערליך, אלע זאלן גיין אין די וועג פון די הייליגע צדיקים".


מיט תפילה און סבלנות וועסטו אנקומען גאר שיין.

#326 - א מענטש שטארבט פון ליידיג גיין
תפילות אויף אידיש, קאמפיוטער, היטן די צייט, שובבי"ם, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת בשלח, ה' שבט, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


די ערגסטע זאך איז גיין ליידיג. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (כתובות נט:): "בטלה מביאה לידי זימה", גיין ליידיג ברענגט צו טון עבירות רחמנא לצלן; דער וואס גייט ליידיג - דער קומט צו ניאוף, מען קומט אן צו קוקן שמוץ, מען זיצט שעות אויף שעות ביים כישוף מאכער (קאמפיוטער), מען קוקט אלע שמוץ פון די וועלט, ביז מען פאלט אין פגם הברית, מען קומט צו די ביטערע עבירה פון הוצאת זרע לבטלה רחמנא לצלן, וואס די עבירה מאכט מען זאל ווערן דערביטערט און דעפרעסט, ביז מען טראכט מחשבות פון ענדיגן די לעבן, מען זוכט סם, מען נעמט דראגס, מען טרינקט אלקאהאל.


איך בעט דיר זייער, יעצט אין די טעג פון שובבי"ם, ווען מיר פאררעכטן אלעס - זאלסטו זיך מער נישט דרייען ליידיג. די ערשטע זאך זאלסטו קומען דאווענען אין שול די דריי תפילות, דאווען נישט אין אפיס, דאווען אין שול מיט מנין, און מאך דיר א שיעור צו לערנען חומש, משניות, גמרא, הלכה, מיט דעם הייליגן רבינ'ס ספרים.


זוך עפעס אן ארבעט, נעם די ערשטע ארבעט וואס מען טראגט דיר אן, מאך נישט קיין נארישע חשבונות, ווייל גיין ליידיג איז די ערגסטע זאך.


מוהרא"ש ברענגט א פחד פון א ווארט פון חז"ל, (אבות דרבי נתן, פרק יא): "אין אדם מת אלא מתוך בטלה", א מענטש שטארבט פון ליידיג גיין; זאלסטו נישט זיצן ביים כישוף מאכער (קאמפיוטער), נאר עפעס טון; גיי הפצה, עפעס טו.


גיי א שפאציר מיטן אייבערשטן, זאג אים א ווארט, זאג אפאר ווערטער, זאג אים ווי שטארק דו ווילסט זיין גוט, זאג אים: "רבונו של עולם האב רחמנות אויף מיר, העלף מיר, איך וויל זיין אן ערליכער איד, איך האלט אין איין פאלן אין עבירות, איך האלט אין איין טון נארישקייטן, וואס וועט זיין מיט מיר? ווי אזוי קען איך שוין אפלאזן די שלעכטע וועג און צוריק קומען צו דיר, טון נאר גוטס?"


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#325 - דו דארפסט ברענגען געלט פאר דיין ווייב
תפילות אויף אידיש, שלום בית, פורים, געלט

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תצוה, ד' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


קומענדיגע וואך איז די הייליגע יום טוב פורים, ביי אנשי שלומינו איז פורים געווען זייער פרייליך, עס איז געווען 'נכנס יין יצא סוד', מען האט געזען די פנימיות פון אנשי שלומינו, די דביקות אינעם אייבערשטן און אין צדיק. אפילו די שטילע וואס האבן זיך אויסבאהאלטן א גאנץ יאר, מען האט גארנישט געזען, אלעס איז געווען באהאלטן, אבער פורים האט מען געזען די הייליגקייט און די פרייליכקייט.


איך וויל דיך מעורר זיין אז עס איז נישטא אזא זאך נישט אהיים ברענגען געלט פאר די ווייב פאר צרכי חיים, דו דארפסט ברענגען געלט פאר דיין ווייב, און אז דו האסט נישט - דארפסטו גיין נאך געלט; נישטא אזא זאך זאגן 'איך האב נישט', האסט חתונה געהאט, האסט געשריבן א כתובה, "אֲנָא אֵיזִן וְאוֹקִיר וְאֶפְלַח לֵכִי" - ביסטו מחויב צו ברענגען געלט.


מען טאר נישט מאכן חובות, אבער אין די זעלבע צייט - טאר מען נישט לאזן א ווייב אין שטוב אן עסן, אן לעבנס געברויכן. אז די ווייב וויל איבריגע זאכן, דעמאלט קען מען אויסשמועסן מיט איר אז חובות איז א סכנה, חובות קען אלעס חרוב מאכן, אבער אז די ווייב דארף ברויט און מילך פאר די פיצלעך, אדער אז מען שפארט אפ די הייצונג און די ווייב בלייבט אין א פארפרוירענע דירה; דאס איז אכזריות.


גיי נאך געלט, עס איז בכלל נישט קיין בושה, א בושה איז דער וואס ברענגט נישט אהיים פאר די ווייב געלט פאר ברויט און מילך און צרכי חיים, דאס איז א בושה, און זיי זיך מקבל אז די ערשטע ארבעט וואס מען רעדט דיר - זאלסטו אננעמען, אן קיין חשבונות. מיר דארפן נישט מאכן קיין חשבונות, מיר דארפן טון. עס שטייט אין די תורה (דברים טו, יח): "וּבֵרַכְךָ ה' אֱלֹקֶיךָ בְּכֹל אֲשֶׁר תַּעֲשֶׂה", זאגן די הייליגע חכמים (ספרי דברים טו, קנח): "יָכוֹל יְהִי יוֹשֵׁב וּבָטֵל, תַּלְמוּד לוֹמַר 'בְּכָל אֲשֶׁר תַּעֲשֶׂה'"; דו טו, און דער אייבערשטער וועט שיקן א ברכה.


גיי אין פעלד און שריי און וויין: "הייליגער באשעפער איך טו תשובה, איך ווייס אז עס קומט מיר דאס אלעס ווייל איך האב געזינדיגט, אבער איך טו תשובה, נעם אן מיין תשובה, האב רחמנות אויף מיר, איך קען נישט תשובה טון אן קיין פרנסה".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#324 - באשעפער זיסער העלף מיר, נעם מיך ארויס פון מיין פלאנטער
תפילות אויף אידיש, התחזקות, פורים

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת תצוה, ב' אדר, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


גיי אין א ווינקל און שריי צום אייבערשטן: "צָרוֹת לְבָבִי הִרְחִיבוּ", מיינע צרות זענען אזוי שטארק, "מִמְּצוּקוֹתַי הוֹצִיאֵנִי", באשעפער זיסער העלף מיר, נעם מיך ארויס פון מיין פלאנטער.


מוהרא"ש פלעגט אונז דערציילן אלע יארן פורים די מעשה מיט ר' מאיר טעפליקער, ער פלעגט מאכן ביי זיך אין שטוב פורים נאכמיטאג א סעודה און אנשי שלומינו זענען זיך צאמגעקומען, מען האט געגעסן א סעודה, מען האט געטרינקען און געטאנצן אז מיר האבן מרדכי הצדיק, דער הייליגער רבי וואס ראטעוועט אונז פון המן הרשע; דער יצר הרע וואס וויל הרג'ענען יעדן איינציגסטן איד.


ויהי היום, איין פורים זעט ר' מאיר ווי איינער זיצט אין דער זייט און וויינט, בשעת אלע טאנצן זיצט ער דארט אין א מרה שחורה, ר' מאיר האט דאס נישט געקענט סובל זיין. ער גייט צו צו אים און פרעגט אים: "זאגט מיר וואס גייט פאָר? היינט איז פורים, אלע טאנצן, אלע זענען פרייליך, פארוואס טאנצט איר נישט מיטן גאנצן עולם?!" דער איד קוקט אן ר' מאיר און זאגט אים: "ווי אזוי קען איך טאנצן ווען איך האב א צבי' אויפן קאפ?!" ר' מאיר פרעגט אים: "וואס רעדט איר? זאגט מיר וואס גייט פאר מיט אייך?" דער איד הויבט אן וויינען, ער זאגט פאר ר' מאיר טעפליקער: "איך האב א טאכטער, זי איז שוין עלטער, זי דארף א שידוך, איך האב נישט קיין געלט איר חתונה צו מאכן, קיינער וויל זיך נישט משדך זיין מיט מיר, די טאכטער צבי' דרוקט מיר אויף מיין מח, איך הער נישט אויף טראכטן פון מיין צרה", ר' מאיר זאגט אים: "איך פארשטיי אייך נישט, אמת, איר האט א צרה, איז דאס אבער די עצה? זיצן פארביטערט איז אן עצה?! דער רבי האט אונז געלערנט, אז מען האט א צרה שרייט מען צום אייבערשטן, דער רבי האט אונז געלערנט, אז עס דרוקט אויפן הארץ - גיסט מען זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן, קומט טאנצן מיט מיר, איך וועל אייך ווייזן וואס איר זאלט טון מיט צבי', איך וועל זאגן ווערטער צום אייבערשטן און איר וועט מיך נאך זאגן".


ר' מאיר הויבט אן זאגן דעם פסוק: "צָרוֹת לְבָבִי הִרְחִיבוּ", מיינע צרות זענען אזוי שטארק, "מִמְּצוּקוֹתַי הוֹצִיאֵנִי", באשעפער זיסער העלף מיר, נעם מיך ארויס פון מיין פלאנטער"; ר' מאיר זאגט אים: "זאג מיך נאך"; דער איד האט נאכגעזאגט און זיי האבן אנגעהויבן טאנצן, ביז דער איד איז זייער פרייליך געווארן, ער האט שוין נישט געשפירט צבי' אין זיין קאפ, ער האט אנגעהויבן שפירן דער אייבערשטן.


נאך פורים איז געשען א גרויסע נס, צבי' איז א כלה געווארן מיט א ברסלב'ער חתן, ביידע, סיי דער חתן האט נישט געזוכט א כלה וואס האט געלט, דער חתן האט געזוכט א כלה וואס לעבט מיטן אייבערשטן, וואס לעבט מיט א צדיק, און אויך די כלה האט זיך זייער געפרייט אז זי האט געטראפן א גוטער חתן, א חתן וואס קוקט נישט אויב מען האט געלט. זיי האבן חתונה געהאט און אויפגעשטעלט א שיינע שטוב.


ברודער, גיי שוין זוך דיר אויף א ווינקל און שריי צום אייבערשטן: "צָרוֹת לְבָבִי הִרְחִיבוּ", מיינע צרות זענען אזוי שטארק, "מִמְּצוּקוֹתַי הוֹצִיאֵנִי", באשעפער זיסער העלף מיר, נעם מיך ארויס פון מיין פלאנטער.


מיטן אייבערשטנ'ס הילף וועל איך זיין פורים אין שטאט. איך וויל בעטן אנשי שלומינו זאלן נישט אריינקומען, זייט אייך נישט מטריח, מאכט אייך פרייליך אין שטעטל, פרייליך איז נישט אין א געוויסע פלאץ, פרייליך איז אין הארץ.


מוצאי שבת וועלן מיר טאנצן אין ישיבה, און אויך זונטאג נאכמיטאג וועלן מיר מאכן א שושן פורים סעודה מיט א פארשטעלונג פאר די קינדער.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#323 - וואס איז שענער פון גיין מיט א טיכל?
תפילות אויף אידיש, צניעות, חיזוק פאר פרויען, טיכל

בעזרת ה' יתברך - ב' פרשת בא, כ"ח טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


וואס איז שענער פון גיין מיט א טיכל? עס האט דאך אלע טעמים, דאס איז דאך די לבוש ווי אזוי מען זיצט אין גן עדן. ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ברכות יז.): "צדיקים יושבים ועטרותיהם בראשיהם", די צדיקים זיצן מיט א קרוין אויפן קאפ, "ונהנים מזיו השכינה", און זיי האבן א פארגענוגן פון די זיסע לויטערע טעם פון שפירן דעם אייבערשטן.


בעטס דעם אייבערשטן יעדן טאג: "הייליגער באשעפער, ווען וועל איך זוכה זיין צו שפירן א טעם, א זיסקייט - אין מיין צניעות? ווען וויל איך ליב האבן די איידעלע אידישע חן? הייליגער באשעפער, איך וויל ליב האבן די תורה וועג, ליב האבן צניעות"; מיט תפילה קומט מען אן צו די העכסטע פלאץ.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#322 - אן אפענע קנעפל ביים האלז איז צניעות'דיג?
תפילות אויף אידיש, צניעות, חיזוק פאר מיידלעך, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - ערב שבת קודש פרשת שמות, י"ז טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


אז עס איז אייך שווער די זאך פון זיך באשטימען א צייט צו מאכן התבודדות - זאלט איר אויף דעם אליין בעטן, בעטס אויף די זאך: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל קענען פאלגן דעם רבי'ן וואס האט געזאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן כה) אז מען זאל זיך באשטימען יעדן טאג א צייט און א פלאץ צו רעדן און שמועסן מיט דיר. הייליגער באשעפער יעדן טאג פארגעס איך, יעדן טאג איז דא אנדערע תירוצים, עס גייט אריבער די טעג און די יארן און איך פארגעס צו רעדן און שמועסן מיט דיר, איך בעט דיר, העלף מיר איך זאל קענען פאלגן דעם רבי'ן און מאכן יעדן טאג התבודדות, וואס דאס וועט מיך ברענגען זייער נאנט צו דיר".


בנוגע אויב דו זאלסט גיין מיט אן אפענע קנעפל ביים האלז; איר זאגט אז די מיידלעך ביי ענק אין קלאס, ווען מען לערנט ענגליש - עפענען זיך אלע די קנעפל; איר ווילט וויסן אויב עס איז צניעות'דיג?


איר ווייסט אוודאי אז אין ברסלב ענטפערט מען נישט דעם מענטש ווי אזוי ער זאל טון, מען זאגט אים נאר די זאך פון תפילה; ווייל אז מען זאגט דעם מענטש טו אזוי און אזוי, קען אמאל זיין אז דער מענטש האלט נישט ביי דעם, און דורך דעם קען יענער אוועק פאלן, עס קען ווערן שבירת הכלים; נאר די זאך פון תפילה, דאס ענטפערט מען ביי אנשי שלומינו.


דאס זאג איך אייך אויך, בעטס דעם אייבערשטן איר זאלט האבן א געפיל צו צניעות, איר זאלט בלייבן איידל. איר זענט אן איידל קינד, איר האט איידעלע עלטערן; זאלט איר בלייבן איידל, וועלן איידלקייט, ליב האבן איידל, ליב האבן די אידישע איידעלע חן.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#321 - נאכ'ן אלעס טון, דארף מען יעצט בעטן א מתנת חנם
תפילות אויף אידיש, תודה והודאה, סגולות, רפואה

בעזרת ה' יתברך - יום ה' פרשת ויחי, ט' טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב גערעדט נעכטן מיט אייער מאן, ער פרעגט מיר מיט ווייטאג וואס וועט דא זיין מיט אייער געזונט? ער איז אזוי צעבראכן און פארלוירן, און אויך פארשטיי איך פון אים אז איר זענט שוין אויך אביסל פארלוירן, וואס וועט דא זיין מיט אייער געזונט?


אייער מאן זאגט מיר, מען האלט שוין נאך אלע סגולות, מען האט שוין געגעבן שווערע טויזנטער דאלער פאר צדקה לזכות א רפואה פאר אייך, מען האט שוין אזויפיל מתפלל געווען, אויך איך האב זייער אסאך מתפלל געווען פאר אייך, און איך בעט טאג טעגליך איר זאלט זיין געזונט און שטארק, איר זאלט זיין א געזונטע מאמע און זוכה זיין צו קענען ווייטער ברענגען קינדער; ער פרעגט וואס איז נאך דא צו טון פאר א רפואה פאר אייך?


מרת ... תחי', אין הימל איז דא אן אוצר וואס רופט זיך 'אוצר מתנת חינם', איז יעצט ווען מען האט שוין אלעס געטון, וועט מען גיין צום אוצר און נעמען די טייערע סגולה פון בעטן דעם אייבערשטן נישט אויף די וועג ווי מען האט געבעטן ביז אהער, מיט א בקשה, אז עס קומט זיך עפעס דעם מענטש, נאר בעטן א מתנת חינם, אן אומזיסטע מתנה, און דאס קען נאר גיין אינאיינעם מיט דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן.


יעדן אינדערפרי ווען איר ענדיגט מיט די קינדער - זאלט איר זיך באשטימען אפאר מינוט פון דאנקען דעם אייבערשטן פאר אלעס וואס ער טוט מיט אייך, און אויך אויף די גאנצע מעשה וואס איר זענט אריבער ביז אהער, און גלייבן באמונה שלימה אז אלעס ביז אהער איז נאר געווען לטובה, ווייל דער אייבערשטער מאכט נישט קיין שלעכטס, עס איז איין שטיק טובה די גאנצע מעשה, און נאר נאכן דאנקען דעם אייבערשטן פאר אפאר מינוט, זאלט איר זיך בעטן ביי אים מיט א מתנת חינם, דעם לשון:


"הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל וויסן אז אלעס וואס דו טוסט איז נאר גוטס, און עס איז נישטא קיין שלעכטס פון דיר אייבערשטער, העלף מיר איך זאל גלייבן מיט מיין גאנצע הארץ אז אלעס וואס איך בין אריבער ביז אהער און וואס איך גיי נאך יעצט אריבער - איז נאר פאר מיין טובה, און איך דאנק דיך אייבערשטער פארן מיר מאכן נאר גוטס.


הייליגער באשעפער איך בעט דיר הייל מיך אויס, איך זאל האבן א געזונטע הארץ און איך זאל האבן כח, און איך זאל קענען ברענגען נאך קינדער. הייליגער באשעפער מיר האבן שוין פרובירט אלע סארט מעדעצין, מיט אזויפיל דאקטוירים, מיט כל מיני מענטשן וכו', און קיינער קען מיר נישט העלפן. בעט איך דיר א מתנת חינם, או אומזיסטע מתנה. איך ווייס עס קומט מיר גארנישט, אלעס וואס איך האב איז נאר מתנת חינם, דעריבער בעט איך דיר א מתנת חינם, איך זאל זיין א געזונטע מאמע, א געזונטע ווייב פאר מיין מאן און נאר זיין פרייליך, בזכות די הייליגע צדיקים רבינו נחמן בן פיגא ותלמידו רבי נתן וואס זיי האבן זיך מוסר נפש געווען אריין צו ברענגען אין די וועלט און אין מיר די זאך פון רעדן צו דיר, און ווי אזוי צו בעטן נאר בלשון מתנת חינם, זאל איך האבן א רפואה, אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#320 - רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל חתונה מאכן די קינדער יונג
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, אמונת חכמים, חתונה, שובבי"ם

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת וארא, כ"ב טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


יעצט שובבי"ם ווען מען קען אלעס פאררעכטן, זאלסטו בעטן דעם אייבערשטן זאלסט חתונה מאכן דיינע קינדער יונג, זאלסט טון דעם רצון פונעם אייבערשטן.


וויפיל האט מוהרא"ש געוויינט צו אונז און וויפיל האט מוהרא"ש געוויינט צום אייבערשטן אויף בחורים און מיידלעך, וואס זיי גייען אריבער און קיינער ווייסט נישט וואס זיי ליידן, ווי שטארק זיי ווילן זיין גוט און ווי שווער עס איז זיי.


איך געדענק אין אומאן ראש השנה האט מוהרא"ש איין יאר נישט געהאט די כוחות צו געבן א תקיעת שופר דרשה, איך בין געשטאנען אויפן בימה נעבן מוהרא"ש, מוהרא"ש האט מיך גערופן שטיין נעבן אים, צו יוצא זיין די ברכה פאר די תקיעות דמעומד, און אויך צו זיין גרייט אויב מוהרא"ש וועט נישט האבן כח צו בלאזן די תקיעות דמיושב. אין די צייט וואס דער עולם האט געזאגט זיבן מאל למנצח האט מוהרא"ש זייער געוויינט אויפן קול, בכיות נוראות, און מוהרא"ש זאגט מיר: "איך וויל יעצט זאגן א תקיעת שופר דרשה פאר בית דין של מעלה, בחורים זענען נישט שולדיג אז זיי פאלן אין עבירות, מיידלעך זענען נישט שולדיג, ווייל זיי ווילן חתונה האבן און מען לאזט נישט חתונה האבן ביז מען איז אלט, און דאס איז די סיבה פארוואס זיי פאלן אין עבירות".


עס איז געווען זייער שרעקעדיג, עס האט געגאסן בלוט פון מוהרא"ש פון די נאז, די ווייסע בעקיטשע, די טלית; אלעס איז געווען בלוטיג, מוהרא"ש זאגט ווייטער: "איך וועל נישט לאזן מען זאל דן זיין אויף שלעכטס קיין איין בחור און מיידל, ווייל אלע ווילן זיין גוט, מען לאזט נישט חתונה האבן יונג, מען לאזט די קינדער ווארטן ביז זיי זענען שוין פארפאלן".


מיר דארפן אסאך בעטן דעם אייבערשטן מיר זאלן גיין בתמימות ופשיטות, פאלגן די תורה, פאלגן די צדיקים, מאכן שידוכים מיט די קינדער יונג, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין עו:): "האוהב את אשתו כגופו", ווער עס האט ליב זיין ווייב אזוי ווי זיך אליין, "והמכבדה יותר מגופו", און ער איז איר מכבד נאך מער ווי ער איז זיך אליין מכבד, "והמדריך בניו ובנותיו בדרך ישרה", און דער וואס לערנט אויס די קינדער צו זיין אפגעהיטן פון שלעכטס, "והמשיאן סמוך לפירקן", און ער מאכט חתונה די קינדער ווען זיי זענען נאך יונג, אויף אים זאגט דער פסוק (איוב ה, כד): "וְיָדַעְתָּ כִּי שָׁלוֹם אָהֳלֶךָ וּפָקַדְתָּ נָוְךָ וְלֹא תֶחֱטָא", ווער רעדט נאך די טעכטער... אויף זיי דארף מען נאך מער אכטונג געבן. אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (פסחים קיג.): "בתך בגרה", אויב דיין טאכטער ווערט דרייצן יאר, "שחרר עבדך ותן לה", זאלסטו אפילו באפרייען דיין קנעכט און איר געבן דעם קנעכט פאר א מאן, ווייל אז נישט - וועט זי חס ושלום אראפפאלן אין עבירות; זעט מען ווי שטארק מען דארף היטן די טעכטער.


נאר מיט תפילה קען מען זוכה זיין צו חתונה מאכן די קינדער בקדושה ובטהרה, מען דארף שוין יעצט בעטן ווען די קינדער זענען נאך קליין: "רבונו של עולם, העלף מיר איך זאל קענען אלע מיינע קינדער חתונה מאכן יונג, זיי זאלן נישט אריבער גיין די צער און יסורים וואס איך האב געליטן ווען איך האב געווארט אויף מיין שידוך".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#319 - מיר אלע דארפן עצות צו לעשן די פייער
תפילות אויף אידיש, שטעטל

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת תולדות, כ"ה מר-חשון, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


זייער גוט אז דו ביסט אריינגעגאנגען אין די פייער דיפארטמענט אין שטעטל, אין ליבערטי. איך האף אריינצולייגן נאך ערליכע אינגעלייט אין די דיפארטמענט, צו קענען העלפן ראטעווען פון פייער.


פארגעס נישט, מיר אלע דארפן עצות צו לעשן די פייער, די שלעכטע פייער וואס ברענט אין הארץ השם ישמרינו. די עצה אויסצולעשן די פייער איז דורך גיסן וואסער, "אין מים אלא תורה" (בבא קמא פב.), וואסער מיינט תורה, "אין מים אלא תפילה" (עיין בעל הטורים בראשית טז, ז), וואסער מיינט תפילה, נאך זאגן די הייליגע חכמים זכרונם לברכה (בראשית רבה ב, ד): "אין מים אלא תשובה", וואסער מיינט תשובה טון מיט תורה און מיט תפילה, דאס איז תשובה, אזוי לעשט מען אויס די שלעכטע פייער וואס וויל פארברענען דעם מענטש.


אן אינטערעסאנטע זאך איז געווען ביי מוהרא"ש, ער האט אמאל שפאצירט מיט די בחורים און א פייער לעשער טראק איז אריבערגעפארן, און ער האט געפיפן און געליאמערט מיט קולי קולות, האט מוהרא"ש געזאגט פאר די בחורים: "ענק זעען, ווען מען לעשט א פייער, מען יאגט זיך צו לעשן א פייער – פארט מען מיט קולי קולות, דאס לערנט אונז אז ווען מען וויל פארלעשן די פייער פון די שלעכטע תאוות, דארף מען שרייען צום אייבערשטן מיט קולי קולות 'הייליגער באשעפער, האב אויף מיר רחמנות, לעש אויס מיין שלעכטע פייער, ראטעווע מיך פון שלעכטס, עס ברענט אין מיר די פייער פון שבעים אומות, שבעים לשונות'".

#318 - מ'טוט וואס איז ריכטיג, נישט נאר וואס מען האט ליב
תפילות אויף אידיש, חיזוק פאר מיידלעך, שידוכים, בית פיגא

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת ויחי, ח' טבת, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


... תחי', תלמידה בית פיגא


איר זענט א גוט קינד, איר זענט א טייער קינד, איך האף בקרוב וועט איר א כלה ווערן און אויפשטעלן א שיינע אידישע שטוב, וואו די שכינה וועט רוען, און ברענגען ערליכע דורות פארן אייבערשטן.


איך בעט אייך, האלטס אויס דאס ביסל אין סקול, פירט זיך מיט דרך ארץ, שטעלט זיך צו צו די סקול, ווען מען דאווענט - דאווענט מיט, און ווען מען לערנט - זאלט איר מיט האלטן, און אויך ווען מען נייט - זאלט איר מיט נייען, אפילו עס איז אייך גאר ווייניג אינטערעסאנט; דאס אליין איז די וויכטיגסטע זאך אין לעבן, זיך אויסלערנען אז מען טוט נישט נאר וואס מען וויל און וואס מען האט ליב, מען טוט וואס איז ריכטיג, מען טוט וואס מען דארף טון.


איך בעט אייך מיט מיין גאנצע הארץ, האלטס אויס ביז איר ווערט א כלה; א שאד דאס ביסל צייט וואס איר האט נאך - ארויס צו פאלן פון די ווארעמע היים "בית פיגא", אפילו עס איז אייך ביטער שווער. בעטס דעם אייבערטן א תפילה איידער איר גייט אריין אין קלאס: "רבונו של עולם, געב מיר די כוחות זיך איינצובייגן מיין רוקן ביין און מיין קאפ פאר די טיטשערס, רבונו של עולם געב מיר הכנעה, רבונו של עולם העלף איך זאל קענען פאלגן וואס שטייט דא אינעם בריוו".


מיטן אייבערשטנ'ס הילף וועט איר באלד טרעפן אייער שידוך, אבער איך בעט אייך פאלגט מיר.

#317 - וואונדערליכע עצות און סגולות וואס איר האט נאכנישט פרובירט
תפילות אויף אידיש, תודה והודאה, חיזוק פאר פרויען, סגולות, ביטול

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


דאנקט דעם אייבערשטן פאר די הערליכע משפחה וואס איר האט, און פאר אייער טייערע מאן, און פאר די פרנסה וואס ענק האבן; ענק האבן אלעס גוט, ענק האבן ליכטיגע קינדער, עס פעלט ענק גארנישט.


איר שרייבט אז איר האט שוין געטון אלע עצות און אלע סגולות צו ווערן געבענטשט מיט ברכות און ישועות וכו' וכו', אבער איין עצה און איין סגולה - האט איר נאכנישט פרובירט, די עצה פון זיך מבטל זיין צום אייבערשטן, די עצה פון גארנישט וועלן, די עצה פון וועלן נאר וואס דער אייבערשטער טוט און וואס דער אייבערשטער מאכט. דער רבי האט אמאל געזאגט פאר רבי נתן (שיחות הר"ן, סימן רעט): "אז עס איז גאר ביטער איז מען זיך אינגאנצן מבטל", האט רבי נתן געפרעגט דעם רבי'ן: "אֵיךְ מְבַטְּלִין עַצְמוֹ", ווי אזוי איז מען זיך מבטל, וואס טוט מען ווען מען איז אין א שווערע מצב אין מען שפירט ווי מען קען נישט מער? האט אים דער רבי געזאגט: "מען פארמאכט זיך די מויל און די אויגן, דאס איז ביטול", מען פרעגט נישט קיין קשיות; זיכער ביי אייער מצב וואס עס איז בכלל נישט שלעכט, ענק ווילן נאר מער פרנסה און מער קינדער וכו' וכו'; איז זיכער די עצה זיך מבטל זיין צום אייבערשטן, די עצה און די סגולה איז וואונדערליך, מען ווערט אזוי פרייליך און אזוי רואיג.


צדיקים האבן געזאגט אויפן פסוק (תהלים עט, י): "לָמָּה, יֹאמְרוּ הַגּוֹיִם", א גוי זאגט "פארוואס?" פארוואס אהער? פארוואס אהין? אבער א איד זאגט: "אלעס וואס דער אייבערשטער טוט האט א חשבון", מען פארמאכט זיך די מויל און מען פרעגט נישט: "פארוואס?" "פארווען?" ווייל מען ווייסט אז אלעס וואס דער אייבערשטער טוט - איז גוט, מען פארמאכט די אויגן און מען וויל גארנישט פארשטיין, מען גלייבט אז אלעס איז לטובה.


נאך איין עצה איז דא, די עצה פון תודה והודאה, פון דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן. מאכט אייך א צעטל און שרייבט אייך אויף א ליסט פון זאכן וואס איז גוט, און יעדן טאג זאלט איר דאנקען דעם אייבערשטן אויף די זאכן, דאס וועט אייך העלפן ווערן פרייליך און ווערן בטל צום אייבערשטן, דאס דאנקען און לויבן קלעבט צו דעם מענטש צום אייבערשטן, מען הויבט אן שפירן דאס גוטע זיסע געשמאק וואס מען שפירט אין גן עדן.


נאכן דאנקען און לויבן זאלט איר זיך אויסגיסן אייער הארץ און בעטן: "הייליגער באשפער העלף מיר איך זאל זיין פרייליך, העלף מיר איך זאל נישט זיין דעפרעסט, נעם מיך ארויס פון מיין עצבות ומרה שחורה, העלף מיר איך זאל נאר זען דיינע חסדים, דיינע ניסים - וואס דו מאכסט מיט מיר און מיט מיין משפחה.


הייליגער באשעפער געב מיר א גוטע שלום בית, העלף מיר איך זאל זען אין מיין מאן נאר גוטס, איך זאל אים ליב האבן און ער זאל מיך ליב האבן, העלף מיר איך זאל נישט זען אין אים קיין איין חסרון, און מאך רוען די שכינה צווישן אונז, מיר זאלן זיך ליב האבן און נאר זיין פרייליך".


אזוי זאלט איר בעטן און אויך צולייגן אייגענע תפילות, און איר וועט זען גרויסע ישועות.


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#316 - וואס איז די עצה פאר א קינד וואס צעברעכט כלים פון כעס?
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, שבת ליכט, כעס, תפילות פון פרויען

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


איך האב ערהאלטן אייער בריוו.


איר בעט אן עצה, איינע פון די קינדער זענען זייער בכעס וכו', עד כדי כך אז דאס קינד צעברעכט כלים פון כעס; וואס איז די עצה?


די עצה איז, ווען איר צינדט אן די הייליגע שבת לעכט זאלט איר בעטן פאר דאס קינד: "הייליגער באשעפער העלף דאס קינד (זאגט מיטן נאמען) זאל נישט זיין בכעס, זאל נישט צעברעכן זאכן דורך כעס, הייליגער באשעפער העלף דאס קינד זאל אויסוואקסן ערליך און הייליג".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#315 - א מחי' צו גיין צווישן די פעלדער שמועסן מיט'ן אייבערשטן
תפילות אויף אידיש, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ד' פרשת מקץ, כ"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, קרית ברסלב


איך האב ערהאלטן דיין בריוו.


האסט מיך אזוי מחי' געווען מיט דיין בריוו, האסט מיך ממש אויפגעלעבט מיט דעם וואס דו גייסט התבודדות, דו גייסט אין 'וואלנאט מאונטן' שפאצירן מיטן אייבערשטן, דו קענסט שוין דארט יעדע בוים און יעדע וועג - פון אזוי סאך גיין התבודדות.


וואלנאט איז אגוז, חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שיר השירים רבה ו, ב), אויפן פסוק (שיר השירים ו, יא): "אֶל גִּנַּת אֱגוֹז יָרַדְתִּי", צום וואלנאט מאונטן בין איך געגאנגען; וואס עפעס זענען אידן צוגעגליכן צו אגוזים? זיי זאגן אסאך פשטים, איינע פון די פשטים, אז א ניסל ווען עס פאלט אין בלאטע קען מען דאס אפוואשן און עס בלייבט ריין אזוי ווי פריער, אנדערש ווי אנדערע פרוכט, אזוי אויך אידישע קינדער, ווען זיי פאלן אין בלאטע קענען זיי זיך גוט אפוואשן מיט תשובה און מעשים טובים. אויך ווייל אויב מען פארדעקט די ווארצלען פון א ניסל בוים קען דאס נישט וואקסן, אזוי אויך, ווער עס פארדעקט זיך, ער איז זיך נישט מתוודה – "מְכַסֶּה פְּשָׁעָיו לֹא יַצְלִיחַ" (משלי כח, יג), עיין שם במדרש.


אה מחי' צו גיין צווישן די פעלדער שמועסן מיטן אייבערשטן, מען בויט אויף די אמונה. דו שרייבסט אז היינט נאכן גיין אזויפיל שעות התבודדות – איז דיין אמונה אסאך שטערקער; אודאי איז אזוי, דאס רעדן און שמועסן מיטן אייבערשטן בויט אויף די אמונה אזוי שטארק, אז מען דארף מער נישט קיינעם נאר דעם אייבערשטן, מען האט נישט מורא פון קיינעם נאר פונעם אייבערשטן.


האסט מיך אזוי מחי' געווען אז דו גייסט מיט די עצות פון רבי'ן, דאס איז מיין גאנצע כוונה מיטן שטעטל, נאר פאר דעם אז מען זאל לעבן מיטן אייבערשטן, מען זאל גיין צווישן די ביימער און שמועסן מיטן אייבערשטן, אים בעטן: "הייליגער באשעפער פיר מיך אויפן אמת'ן וועג, איך וויל זיך נישט נארן, איך וויל לעבן מיט דיר, איך וויל נכלל ווערן אין דיר בתכלית השלימות".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#314 - הייליגער באשעפער געב אונז קינדער
קינדער, תפילות אויף אידיש, בזיונות

בעזרת ה' יתברך - יום ב' פרשת מקץ, כ"ב כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


מיין טייערער ... נרו יאיר


זונטאג, נאכדעם וואס דו ביסט געווען ביי מיר מיט דיין ווייב, ענק האבן געוויינט פאר קינדער, ענק ווילן געהאלפן ווערן מיט קינדער - בין איך געגאנגען צו א משפחה חתונה און איך האב געהאט בזיונות, קינדער און יונגע בחורים האבן גענומען קונטרסים עצתו אמונה (זעט אויס א מפיץ איז געווען דארט ביי די חתונה), זיי האבן דאס צעריסן און ארום געווארפן, איך האב געהאט שטילע בזיונות, ברוך השם עס איז געווען מיט רחמנות, איך האב געבעטן דעם אייבערשטן עס זאל זיין ברחמים ובחסדים.


האב איך געבעטן דעם אייבערשטן ענק זאלן האבן קינדער; איך ווארט צו הערן די גוטע נייעס אז ענק זענען געהאלפן געווארן.


שטארק דיין ווייב, און זי זאל דיך שטארקן. יעדן טאג זאלן ענק אינאיינעם דאנקען דעם אייבערשטן, און נאכדעם אינאיינעם בעטן: "הייליגער באשעפער געב אונז קינדער, הייליגע קינדער, קינדער תלמידי חכמים, קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן די וועלט".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#313 - דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער
תפילות אויף אידיש, חנוכה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת ויגש, כ"ח כסליו, ד' דחנוכה, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו אז מיר האבן א רבי וואס איז אונז מחזק, מעודד ומשמח, לאמיר טאנצן אינאיינעם: "בך רבינו נגילה, בך רבינו ונשמחה", דאנקען דעם אייבערשטן פאר די הייליגע צדיקים, און אז דער הייליגער צדיק דער חוזה פון לובלין זכותו יגן עלינו האט פאר זעכצן יאר אין א צי, יעדן טאג, אוועק געגעבן א גאנצע שעה צו דאנקען דעם אייבערשטן פארן אראפשיקן אזא הייליגע נשמה, דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו, איז וויפיל דארפן מיר דאנקען דעם אייבערשטן יעדן טאג אז מיר ווייסן פון הייליגן רבי'ן.


דער רבי האט אמאל געבעטן זיין תלמיד רבי יודל פון דאשוב זכרונו לברכה (חיי מוהר"ן, סימן תרי): "זאג מיר עפעס נאך פון דיין רבי'ן, רבי פנחס קוריצער זכותו יגן עלינו", איידער רבי יודל איז מקורב געווארן צום רבי'ן איז ער געווען א תלמיד ביים צדיק וקדוש רבי פנחס קוריצער, האט רבי יודל געזאגט: "לכאורה פארוואס זאגן מיר 'אשמנו' בלשון רבים, מען דארף דאס ווען זאגן 'אשמתי, בגדתי' בלשון יחיד, וואס איז דער לשון רבים אשמנו - מיר האבן געזינדיגט? בגדנו מיר האבן געפעלטשט? נאר מיר קומען מיט א טענה צום אייבערשטן, מיר זאגן, 'רבונו של עולם, איך צוזאמען מיט דיר כביכול האבן געזינדיגט, ווען דו נעמסט ווען ארויס דיין כח פון מיר וואלט איך נישט געזינדיגט, דערפאר בעטן מיר דיר, זיי אונז אינאיינעם מוחל'".


ווען דער רבי האט דאס געהערט, האט ער זיך צופייערט און געזאגט: "מיר זאגן אויך אזוי", דער רבי האט אים געטייטשט דעם פסוק פון די פרשת השבוע, (בראשית מד, יח): "וַיִּגַּשׁ אֵלָיו יְהוּדָה", א איד קומט צום אייבערשטן, "וַיֹּאמֶר בִּי אֲדֹנִי", און זאגט, זיי נישט ברוגז אויף מיר אז איך האב געזינדיגט, ווייל "בִּי", אין מיר, "אֲדֹנִי".


די ווערטער זאלסטו זאגן פארן אייבערשטן און אים בעטן: "הייליגער באשעפער ווען וועל איך שוין זוכה זיין דיך צו שפירן? ווען וועל איך געדענקען אז 'בִּי אֲדֹנִי', דו ביסט אין מיר, ביי מיר און נעבן מיר? העלף מיר איך זאל נישט פארגעסן פון דיר, איך זאל געדענקען אז אלעס ביסטו, און קיינער קען מיך נישט העלפן און נישט שעדיגן".


דער עיקר פון חנוכה איז דאנקען און לויבן, גארנישט מער און גארנישט ווייניגער; דאס קענסטו טון וואו דו גייסט און וואו דו שטייסט, זאג נאכאמאל און נאכאמאל: "טאטע איך דאנק דיר, טאטע איך לויב דיר פאר אלעס גוטס וואס דו טוסט מיר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.


א פרייליכן חנוכה.

#312 - דער אייבערשטער מאכט ציין ווייטאג צו ראטעווען פון פליגער קראך
תפילות אויף אידיש, שמחה, אמונה

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, ט"ז כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


מרת ... תחי'


שטארקט זיך מיט אמונה, חזר'ט זיך 'דער אייבערשטער איז דא, דער אייבערשטער מאכט אלעס, דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס'; ווייל ווי מער מען חזר'ט זיך אמונה - אלץ מער געזונט ווערט מען, און אלץ מער כח האט מען.


אויב עפעס גייט נישט ווי אזוי מען וויל - טאר מען נישט ווערן אויסער זיך, מען דארף וויסן אז דער אייבערשטער מאכט נאר גוטס. יעצט איז געווען א שרעקליכע זאך, א קליינע פליגער האט אראפגעקראכט און א איד איז געשטארבן. דערציילט א תלמיד פון ישיבה, ער האט געדארפט זיין אויף דעם פליגער, ער לערנט זיך יעצט ווי צו פליען, און א טאג פריער האט ער באקומען שרעקליכע ציין ווייטאג, אז ער האט גערופן דער וואס לערנט אים אויס ווי צו פליען אז ער וועט נישט קענען קומען מארגן, און יעצט דאנקט ער און לויבט דעם אייבערשטן פאר די ציין שמערצן וואס דער אייבערשטער האט אים געגעבן א מתנה צו ראטעווען זיין לעבן.


זאגט די תפילה יעדן טאג צום אייבערשטן, און אויך לייגט צו אייגענע ווערטער, און נאך אסאך בעטן אויף שמחה - וועט איר זוכה זיין צו שפירן גן עדן אויף די וועלט:


"הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל זיין פרייליך, איך זאל שפירן די שמחה אין אלע מיינע אברים, פון קאפ ביז די פיס, אז איך זאל אנהויבן טאנצן פון גרויס פרייד אויף די גרויסע חסד אז דו האסט מיך באשאפן א איד און מיר געגעבן די הייליגע מצוות.


אנא השם, איך בעט דיר אייבערשטער, נעם אוועק פון מיר די עצבות און מרה שחורה, העלף מיר איך זאל נאר זיין פרייליך און איך זאל זוכה זיין צו פרייליך מאכן אנדערע, און בזכות שמחה זאל איך זוכה זיין נכלל ווערן אינגאנצן אין דיר, איך זאל מער נישט זען פאר מיינע אויגן נאר דיך באשעפער, איך זאל זען און שפירן ווי דו ביסט אלעס און עס איז מער גארנישט דא אויף די וועלט נאר דו אליין, און זוכה זיין צו תשובה שלימה, מעתה ועד עולם אמן סלה".


דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#311 - שלאגן קינדער איז נישט קיין שום שכל
תפילות אויף אידיש, חינוך הילדים, הפצה, התבודדות

בעזרת ה' יתברך - יום ג' פרשת וישב, ט"ז כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


חס ושלום שלאגן קינדער, דער רבי האט נישט געלאזט שלאגן. שלאגן קינדער איז נישט קיין שום שכל, עס איז נאר אויסצובלאזן די אנגעצויגענע נערוון, אז מען שלאגט און מען שרייט - וואקסן די קינדער אויף בעלי מומין. אזוי זאגט דער רבי (ספר המדות אות בנים, סימן קז): "הַבָּנִים שׁוֹטִים, כְּשֶׁאֲבִיהֶם כַּעֲסָן", דורך כעס האט מען קינדער שוטים; זאלסט זיך מאכן א גדר נישט צו שלאגן, נישט צו שלעפן, און זיכער נישט ציפן און שטויסן דיינע קינדער.


גיי התבודדות, און אז דו האסט נישט קיין דיבורים - זאלסטו זיך מתבודד זיין לויט די א' ב'. למשל אות א' - בעט אויף אמונה: "רבונו של עולם געב מיר אמונה, איך זאל דיך שפירן, איך זאל געדענקען אז דו ביסט מיט מיר". א' איז אמת, בעט: "רבונו של עולם העלף מיר איך זאל רעדן נאר אמת, איך זאל נישט פאפן און נישט רעדן שקר, רבונו של עולם העלף מיר איך זאל גיין אויפן אמת'ן וועג, זיך נישט נארן". א' איז אכילה, בעט: "רבונו של עולם היט מיך פון נישט כשר'ע עסן, איך זאל זוכה זיין צו עסן נאר כשר", און אזוי ווייטער אויף אלע אותיות.


ב' בנים, בעט דעם אייבערשטן זאלסט נישט שלאגן דיינע קינדער, זאלסט נישט נערוועז ווערן פון זיי. ב' איז בית, בעט אויף א הייליגע שטוב א בית המקדש מעט, און אזוי ווייטער.


כאטשיג איין מאל א וואך זאלסטו זיך ארויסכאפן צו גיין הפצה, פארשפרייטן דעם הייליגן רבינ'ס עצות, די ספרים און קונטרסים וואס מוהרא"ש האט געשריבן פאר אונזער דור, אזוי אראפגעברענגט דעם רבינ'ס ווערטער אז אפילו פשוט'ע מענטשן ווי מיר זענען - זאלן דאס קענען מקיים זיין. דאס איז די גרעסטע תיקון הברית, און ווער עס ווייסט אז ער האט פוגם געווען בברית רחמנא לצלן - מוז עוסק זיין אין הפצה, ווייל דורך צוריק ברענגען מענטשן צום אייבערשטן איז מען מתקן אות ברית קודש. אויך מיטן געבן צדקה צו דרוקן די ספרים - איז מען מתקן דעם חטא.


דעם שבת וועל איך נישט זיין אין וויליאמסבורג, איך האב א שמחה, מיין טאטע מאכט חתונה זיין יונגסטע קינד, איך וועל זיין ביי אים שבת, ביי די שבע ברכות. אויך קומענדיגע וואך - שבת חנוכה - וועל איך נישט זיין אין וויליאמסבורג, איך וועל זיין אם ירצה ה' אין קרית ברסלב מיט אנשי שלומינו.


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.

#310 - א טאטע וועט זיכער פארדענען זיין זון
תפילות אויף אידיש, התחזקות, נייעס

בעזרת ה' יתברך - יום א' פרשת וישב, י"ד כסליו, שנת תשפ"ה לפרט קטן


 


לכבוד ... נרו יאיר


דער הייליגער רבי זאגט (שיחות הר"ן, סימן נב): "מִכָּל הַדְּבָרִים צוֹעֵק כְּבוֹד הַשֵּׁם יִתְבָּרַךְ", פון די נייעס שרייט ארויס אז דער אייבערשטער פירט די וועלט, מען קען נעמען רמזים פון די נייעס.


יעצט איז די אמעריקאנע באפעלקערונג זייער פארטון אין די נייעס אז דער פרעזידענט האט געפארדענט (באגנאדיגט) זיין זון פון תפיסה; דאס איז שטארקע חיזוק ווען מען גייט התבודדות, מען רעדט זיך אויס דאס הארץ צום אייבערשטן, מען זאל בעטן: "רבונו של עולם, איך האב טאקע געזינדיגט, איך בין שולדיג, איך בין דער ערגסטער פארברעכער, אבער דו ביסט דאך מיין טאטע און א טאטע וועט זיכער פארדענען זיין זון, אים געבן נאר גוטס, בעט איך דיר אייבערשטער, נעם אן מיין תשובה, איך גיי שוין זיין גוט, העלף מיר, פארדן מיך, נעם מיך ארויס פון די נישט גוטע, נעם מיך ארויס פון תפיסה, פון מיינע תאוות, פון די קליפות וואס מאכן מיך פארגעסן פון דיר".


דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.