בעזרת ה' יתברך
יום ד' פרשת תרומה, ב' דראש חודש אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך הער פון אפיס אז איר קומט יעדן טאג שפעט, איר זענט נישט צייטליך אין קלאס.
דאס קען נישט ווייטער אזוי אנגיין, יעדן טאג אנקומען שפעט אין קלאס; א טיטשער מוז זיין אחריות'דיג, גיין שלאפן צייטליך און אויפשטיין צייטליך, זיין גרייט פאר די קינדער מיט ישוב הדעת.
איך האף אז איר וועט נעמען אייער ארבעט מער ערנסט, ווייל אזוי קען עס נישט ווייטער אנגיין.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
עס איז נישט קיין פראבלעם צו געבן פארן קינד א צומי; עס פאסירט גארנישט מיט די ציינער, דאס איז באבע מעשיות.
ווערט נישט באליידיגט אז אייער עלטער באבע האט אייך ארויסגעשיקט פון איר שטוב ווייל איר געבט א צומי פאר אייער קינד, זייט נישט באליידיגט; אן אנדערע מאל ווען איר גייט איר באזוכן זאלט איר געדענקען אוועקצולייגן די צומי, אזוי וועט איר נישט ווערן געטשעפעט.
אז די עלטער באבע שרייט: "נישט געבן די צומי" - איז נישט געפערליך; איך האב ביי מיר א קאפל, זיי קריגן זיך שוין עטליכע יאר; דער מאן שרייט אז די צומי איז נישט געזונט, עס פארדריידט די ציינער, די פרוי וואלט נאכגעגעבן דעם מאן, זי זוכט נישט דוקא יא צו געבן א צומי, זי זוכט נישט קיין מחלוקת, אבער וואס זאל זי טון אז זי פאלט פון אירע כוחות, זי וויל אביסל שלאפן, פאר אפאר מינוט זיך קענען פארמאכן אירע אפגעמאטערטע אויגן - געבט זי א צומי דעם קינד, קומט דער מאן און שלעפט ארויס די צומי, מיט'ן טענה אז די ציינער גייען וואקסן קרום. הויבט דאס קינד אן וויינען, וועקט זיך אויף די מאמע, וויינט די מאמע צום מאן: "לאז מיך אביסל שלאפן, לאז מיך אטעמען", איך פרוביר רעדן מיט דעם אינגערמאן, זאגט ער מיר: "דער ראש ישיבה פארשטייט נישט, דער ראש ישיבה ווייסט נישט - ווי שעדליך א צומי איז".
דאס איז א צרה; אז מאן און ווייב קריגן זיך ארום וועגן א צומי - דאס איז א פראבלעם. ביי אייער פאל אז אייער מאן איז מיט אייך, ער האט נישט קיין פראבלעם וואס איר טוט, נאר די עלטער באבע, זי האט אייך געהייסן אהיים גיין וכו', - זאלט איר נישט זיין באליידיגט.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
טייערער ... נרו יאיר
געדענק דעם כלל, די אלע וואס בארעדן אנדערע, ווען דו זיצט נישט ביים שמועס - בארעדט מען דיך. ווער נישט צוקאכט ווען דו הערסט לשון הרע אויף דעם און אויף יענעם, די רעדן אויף דיר דאס זעלבע ווען דו הערסט נישט.
אנטלויף פון מענטשן וואס רעדן אויף אנדערע, וואס מאכן ליצנות פון אנדערע. שלמה המלך זאגט (משלי כד, ט): "וְתוֹעֲבַת לְאָדָם לֵץ", דער לץ איז פארמיאוסט ביי אלעמען, ביים אייבערשטן און ביי מענטשן.
חכמינו זכרונם לברכה זאגן (סנהדרין כג.): "אנשי ירושלים", די ערליכע אידן פון ירושלים, "לא היו נכנסין בסעודה, אלא אם כן יודעין מי מיסב עמהן", האבן זיך נישט געזעצט עסן א סעודה מיט מענטשן וואס זיי האבן נישט געקענט; געווענליך ביים עסן, דעמאלט איז א צייט וואס מען קען רעדן דיבורי אמונה, דיבורי התחזקות, אדער רעדט מען אויף דעם און אויף יענעם; דעריבער האבן זיי אכטונג געגעבן וואו זיי עסן, מיט וועם זיי דרייען זיך.
דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן סב): "דַּע, שֶׁעַל יְדֵי אֲכִילָתָם שֶׁל יִשְׂרָאֵל נַעֲשֶׂה יִחוּד קֻדְשָׁא בְּרִיךְ הוּא וּשְׁכִינְתֵּהּ אַפִּין בְּאַפִּין", ביים עסן איז א צייט פון יחוד קודשא בריך הוא ושכינתיה אפין באפין, אזוי ווי עס שטייט (רות ב, יד): "לְעֵת הָאֹכֶל גֹּשִׁי הֲלֹם [...] תִּקְרֻבְתָּא מַלְכָּא בְּמַלְכָּא".
אפילו צווישן אנשי שלומינו זענען דא גרויסע לצים; דארט וואו מען רעדט פון דעם און פון יענעם, דארט וואו מען בארעדט מענטשן - פון דארט אנטלויף!
דער רבי זאגט, מען באקומט א שרעקליכע שטראף, (ספר המדות אות לצנות, סימן א): "עַל יְדֵי לֵיצָנוּת [...] אִשְׁתּוֹ מוֹשֶׁלֶת בּוֹ", די ווייב געוועלטיגט אויף אים; אז דו וועסט גוט קוקן וועסטו זען אז עס איז טאקע אזוי, אלע לצים זענען גרויסע מויל מאכערס אינדרויסן, אין שטוב זענען זיי פארשקלאפט פאר די ווייב, ממש וואס דער רבי זאגט.
פרעג איך דיר, דו דארפסט דאס? דו שטייסט אין שידוכים - זאלסטו אכטונג געבן מיט וועם דו חבר'סט זיך, זוך אויף אנשי שלומינו וואס רעדן נישט פון יענעם.
בעזרת ה' יתברך
יום ג' פרשת משפטים, כ"ג שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך וויל געבן שיעורים פאר די טיטשערס, איך וויל קומען אין סקול; אבער אז מען לויפט נאך וכו', מען לאזט נישט ארויסגיין, מען האלט מיך אויף מיט טויזנט שאלות – קען איך נישט קומען.
רוב שאלות זענען ניטאמאל קיין שאלות, עס איז נאר א וועג צו קענען לענגער רעדן מיט מיר.
גלייבט מיר, איך וויל געבן שיעורים אסאך מער ווי די טיטשערס ווילן, איך וויל דאך איר זאלט וויסן ווי אזוי צו זיין גוטע טיטשערס; דאך האלט איך זיך צוריק פון קומען.
בעזרת ה' יתברך
יום ג' פרשת משפטים, כ"ג שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
דו דארפסט זיך זייער פרייען אז דו ביסט עוסק אין ארויסגעבן וועכענטליך די שיינע קונטרסים עצתו אמונה. זייער אסאך מענטשן זענען זיך מחי' מיט די בריוו; עס געבט זיי א פרישקייט אין עבודת השם, עס געבט זיי חיזוק אנצוגיין אין לעבן.
איך שיק דיר דא א מעשה פאר די קינדער עצתו אמונה, דער סיפור ווי די צדקת אדל, די טאכטער פון בעל שם טוב - האט זיך משדך געווען מיט דער גרויסער צדיק רבי נחמן הורידענקער זכותו יגן עלינו:
דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו האט געהאט א גרויסער תלמיד רבי נחמן הורידענקער זכותו יגן עלינו. דער צדיק רבי נחמן הורידענקער איז געווען זייער נאנט צו זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב; ער האט אים זייער ליב געהאט, ער פלעגט אסאך אוועקפארן אויף ווייטע פלעצער צו טון שליחות'ן פאר זיין רבי דער הייליגער בעל שם טוב זכותו יגן עלינו. וויבאלד ער האט נישט געהאט מער זיין ווייב, זי איז נפטר געווארן, פלעגט ער איבערלאזן זיין זון שמחה ביי אדל, די טאכטער פון בעל שם טוב.
איינמאל ווען דער בעל שם טוב איז געקומען באזוכן זיין טאכטער די צדיקת אדל, און ער האט געזען דעם קינד שמחה, האט ער זיך אנגערופן צו אדל: "דער אינגל געפעלט מיר!"
אדל האט נישט פארשטאנען וואס דער בעל שם טוב מיינט צו זאגן, זי האט אבער געוויסט אז יעדעס ווארט פון א צדיק האט א באדייט; זי האט זיך איינגע'חזר'ט די ווערטער וואס איר טאטע דער בעל שם טוב האט איר געזאגט.
שפעטער, ווען שמחה איז געווארן דרייצן יאר, און פייגא די טאכטער פון די צדיקת אדל איז געווארן גרייט חתונה צו האבן, האט זיך אדל דערמאנט אין די ווערטער פון איר טאטע, וואס ער האט איר געזאגט: "דער אינגל געפעלט מיר"; זי האט זיך פארוואונדערט: 'פארוואס האט מיר מיין טאטע געזאגט די ווערטער? מוז זיין ער האט געמיינט צו זאגן איך זאל זיך משדך זיין מיט דעם קינד'.
אזוי האט זי געטון, זי האט זיי חתונה געמאכט, און פון זיי איז ארויסגעקומען דער הייליגער רבי, רבינו נחמן בן פיגא ובן שמחה.
קינדער, מיר לערנען ארויס פון די מעשה אז ווען א צדיק זאגט א ווארט איז דאס מיט א כונה, און אויב מען לייגט גוט צו די אויערן, מען הערט אויס יעדעס ווארט פונעם צדיק, און מען בעט דעם אייבערשטן מען זאל פארשטיין די מיינונג דערפון - איז מען זיכער אז מען טוט גוט, מען גייט אויפ'ן גוטן וועג.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר, ברסלב ליבערטי
א גרויסן יישר כח פאר די אכצן דאלער שדכנות געלט און פאר די טויזנט דאלער אלס הכרת הטוב.
עס איז געווען פאר מיר ממש ווי מן פון הימל. איך האב געדארפט אהיים ברענגען פאר מיין משפחה, פאר מיין ווייב; איך האב נישט געוויסט פון וואו צו נעמען, איך האב געבעטן דעם אייבערשטן און אזוי ווי איך ענדיג בעטן קומט דיין זון מיט די ענוועלאפ; א וואונדערליכע מעשה פון תפלה!
איך האב הנאה אז דו האלסט די תקנות, אז שדכנות איז אכצן דאלער. איך בעט פאר אלע שידוכים וואס איך בין שדכן – ח"י דאלער. ווען איך בין געווען דעם ווינטער אין ארץ ישראל, איז געקומען הרב החסיד ר' שמעון שפירא נרו יאיר, א זון פון הצדיק רבי שמואל, איך בין געווען שדכן ביי זיין יונגסטע טאכטער, - און מיך געפרעגט וויפיל מען דארף געבן פאר שדכנות, איך האב אים געבעטן ח"י דאלער.
דיין זון לערנט זייער פלייסיג; זיין יראת שמים, זיינע מידות, זיין דערוואקסנקייט – איז עפעס נישט פשוט, הפלא ופלא; ער איז שוין גרייט פאר א שידוך. אויב דו ביסט שוין גרייט צו הערן א שידוך וויל איך דיר אנטראגן א וואוילע ערליכע תלמידה פון בית פיגא; לאז מיר וויסן.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי', ברסלב ליבערטי
איך וויל אייך פרעגן א שאלה, וואס איז מרת ... שולדיג אז איר מאן האט אייך געבויט א הויז מיט טויזנט פראבלעמען?! וואס איז זי שולדיג אז איר מאן איז א גנב? וואס איז זי שולדיג אז זי האט א מאן א פארברעכער?!
איך פארשטיי נישט ווי אזוי מען קען זיין אזוי נאריש, אז איר זענט נאכאלץ נישט צופרידן פון אייער מקח – האט איר צוויי ברירות; אדער רופט אים צו דין תורה, און וואס בית דין וועט פסק'ענען וועט מען מקיים זיין, אדער קענט איר פארקויפן די הויז און קויפן פון א גוי, אדער זיך אוועקציען און עס וועט זיין שלום על ישראל; אבער פארהאלטן די פרוי איז א זאך וואס מען טאר נישט טון.
איך לייד פון דעם זייער אסאך, צענדליגער מאל האבן פרויען מיר וויי געטון מיט'ן גיין צו מיין ווייב און איר פארהאלטן: "פארוואס טוט דער ראש ישיבה אזוי?" "פארוואס זאגט דער ראש ישיבה אזוי?" ווען איך קום אהיים און איך זע מיין ווייב וויינען – ווייס איך שוין מיט וועם זי האט היינט גערעדט...
מיין ווייב איז בכלל נישט קיין שוואכע, זי האט מיר אלץ נאר מחזק געווען. זי איז אריבער שווערע בזיונות; ווען מיר האבן געעפנט די ישיבה האט מען ארום געשיקט בריוו פאר אלע שכנים מען זאל אפהאקן קשר מיט מיין ווייב און קינדער, מען האט געשיקט אויף די פאסט פאר די גאנצע גאס בריוו אין אידיש און אין ענגליש (מיר האבן אוועקגעלייגט פון אלע בריוו און פאשקעווילן). אויך האט מען געמאכט הפגנות קעגן מיין ווייב, מען האט איר זייער געטשעפעט, עד היום ווען מיין ווייב דערמאנט זיך פון די טעג – וויינט זי, אבער גארנישט האט איר שוואך געמאכט, עס האט וויי געטון אבער נישט אפגעשוואכט; אבער ווען נאנטע חבר'טעס, נשות אנשי שלומינו האבן נישט קיין שכל, זיי רופן און הויבן אן רעדן צו איר קעגן איר מאן – דאס קען זי נישט נעמען. זי פרעגט מיך אסאך מאל: "זאל איך צוריק פרעגן שאלות פון זייער מאן וכו'?" מיר טוען דאס נישט, מיר טשעפען נישט אנדערע.
אינטערעסאנט, דער בויער האט מיר אויך געבויט א הויז אין שטעטל, איך און מיין ווייב זענען אים זייער דאנקבאר, מיר האבן נאר הכרת הטוב פאר'ן אונז בויען אזא געשמאקע הויז. ברוך ה' ביי אונז איז אויך דא זאכן וואס מען דארף פאררעכטן, און זאכן וואס מען קען נישט פאררעכטן, וואס האט דאס מיט יענעם? דאס האט מיר מיר אליינס; מיר בעטן דעם אייבערשטן מיר זאלן האבן אלעס וואס מיר דארפן.
דער אינגערמאן וואס בויט די הייזער אין שטעטל איז נישט קיין גנב, נישט קיין פארברעכער, ער איז זייער ערליך אין געלט. עס איז אינטערעסאנט צו זען וואס פאסירט נאכן קויפן, ווי אזוי מען פירט זיך אויף; אבער דאס צו טון מיט זיין ווייב, איר וויי טון, איר טשעפען - איז א שרעקליכע עולה! טראכטס ווי אזוי איר וואלט געשפירט ווען מען זאל אייך אנהויבן זאגן זאכן אויף אייער מאן; נישטא קיין שום תירוץ דאס צו טון!
איך בעט אייך און איך בעט אלע פרויען, העלפט מיר בויען דעם שטעטל, שטעלט מיר נישט אונטער קיין פיסלעך, לייגט מיר נישט אונטער שטיינדלעך; איך ארבעט אזוי שווער אהערצושטעלן א שטאט על שם רבינו, א פלאץ פון ליבשאפט און אחדות; פארוואס זאל מען זיך בייסן.
ווען מיר האבן אנגעהויבן די שטעטל האב איך ענק געזאגט און געשריבן: "אויב וועט זיין אחדות צווישן אייך – וועלן אלע גוים פארקויפן פאר ביליג"; אנהויב איז אזוי געווען, מען האט געקויפט הייזער ממש בחנם, יעצט גייען די פרייזן ארויף העכער און העכער, די שכנים ווילן נישט פארקויפן; ווער איז שולדיג אין דעם? מיר אליינס, מיר בייסן זיך, מיר קענען זיך נישט ליידן.
איך ענדיג מיט א תפלה: "הייליגער באשעפער העלף מיר איך זאל קענען אריין ברענגען שלום צווישן אנשי שלומינו".
א צעבראכענע הארץ.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי', ברסלב ליבערטי
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
איך האב געשריבן פאר די פרוי מרת ... אז זי זאל נישט רעדן צו אייך פון די הויז וכו'.
איך בעט אייך, ווערט נישט צעבראכן וואס מען רעדט אויף אייער מאן. שטארקט זיך און שטארקט אים; וואס קען מען טון, עס פלאקערט קנאה, מענטשן זענען מקנא, מענטשן זענען נישט צופרידן מיט זיך, מען קוקט אויף אנדערע; קוקט נישט וואס מענטשן זאגן אייך.
מיט מיין ווייב טוט מען דאס אויך. יעדעס מאל זי דערציילט מיר אז איינער האט איר וויי געטון, זאג איך איר: "דאנק דעם אייבערשטן אז דו האסט די שכל ווי אזוי צו רעדן צו אנדערע, וואס יא צו זאגן און וואס נישט צו זאגן".
קוקט אויף למעשה, אייער מאן האט מיר געבויט די ישיבה בנין, אלע קעמפס האט ער געראטעוועט די מצב, מען האט אלע יארן געשפיגן אויף אים; וואס בלייבט איבער? אלע גוטס וואס קומט ארויס פון די פלאץ וועט איר האבן גוטס אין אייער אקאונט.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
איך פארשטיי נישט וואס דו שרייבסט; פארוואס זאלסטו נישט בלייבן דארט, און דארט זיך מחי' זיין מיט די זיסע עצות?
"היכל הקודש" איז נישט מצומצם אין קיין שום פלאץ אין די וועלט; נישט אין וויליאמסבורג און נישט אין שטעטל, "היכל הקודש" איז שכל, עצות און חיזוק.
קריג זיך נישט מיט דיין ווייב, זי וויל בלייבן וואוינען מיט אירע עלטערן. מאך דארט א "היכל הקודש"; נעם צאם חברים, אינגעלייט און שטארק זיך מיט זיי. מאך א חבורה איינמאל א וואך, אויך זאלסטו אנהויבן מאכן א שול; הויב אן מיט שלש סעודות; מען דארף נישט מער ווי צוויי דריי אינגעלייט, און לערן א בריוו פון עצתו אמונה.
אז דו בענקסט זיך – דאס איז גוט, מען מעג זיך בענקען און מען דארף זיך בענקען. קענסט קומען מזמן לזמן, עס לוינט זיך זאלסט קומען שבת פרשת ויקרא; מיר מאכן א שבת התוועדות פאר אלע תלמידי היכל הקודש, א סיום אויף סדר מועד פון ש"ס, נעם א שטוב פאר דיין משפחה.
בלייב דארט וואוינען; עפן דארט א שול מיט מוסדות.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר
איך האב געהערט די גרויסע נס וואס דער אייבערשטער האט דיר געמאכט, דו ביסט ארויס פון די עקסידענט געזונט און שטארק; די קאר איז געווארן אינגאנצן צעשמעטערט, און דו ביסט לעבעדיג, געזונט און שטארק; זע צו בענטשן ברכת הגומל.
לכבוד די גרויסע נס וויל איך דיר בעטן דו זאלסט זיך פארנעמען מוסיף צו זיין בעבודת השם, נעם זיך פאר צו זיין שטארק אין די דריי תפילות – שחרית, מנחה און מעריב, צו דאווענען מיט מנין דוקא.
אויך זאלסטו זיך מקבל זיין צו לערנען יעדן טאג דעם בלאט גמרא; דאס היט דעם מענטש ברוחניות ובגשמיות. דער הייליגער רבי זאגט (ספורי מעשיות, מעשה ז' - מזבוב ועכביש) כל זמן דער בלאט באשיצט דעם מענטש – דארף מען נישט מורא האבן פון קיינעם; מוהרא"ש זאגט, דאס גייט ארויף אויפ'ן לימוד דף גמרא בכל יום.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
א גרויסן יישר כח פאר'ן העלפן די ישיבה. ווער עס העלפט די ישיבה באקומט א פראצענט פון אלע גוטע זאכן וואס קומט ארויס פון דעם פלאץ; ער וועט באקומען שכר פון אלע תלמידים וואס לערנען און דאווענען, און פון זייערע שיינע שטובער וואס זיי גייען אויפשטעלן.
פארליר זיך נישט, חזר זיך א גאנצן צייט די אמונה: "דער אייבערשטער מאכט אלעס, ער טוט אלעס, נישטא גארנישט אויסער אים".
חס ושלום צו טראכטן 'מען האט פארגעסן פון מיר'; חס ושלום צו טראכטן 'מען דארף מיך נישט'; אדער די טריפה'נע מחשבה אז 'דער אייבערשטער איז ברוגז אויף מיר'; די מחשבה איז טמא ומטמא, דאס איז מחשבות פונעם יצר הרע. צדיקים זאגן אונז: 'דער אייבערשטער דארף מיך יא, מען האט נישט פארגעסן פון מיר, איך בין יא ווערד'.
אשרינו מה טוב חלקינו ומה נעים גורלינו!
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין ליבער טייערער הארציגער ... נרו יאיר
מוהרא"ש זאגט: "נישטא אויף די וועלט אזא צער ווי די צער פון א בחור"; מוהרא"ש האט געזאגט, זיין נשמה איז אראפגעקומען אויף די וועלט פאר בחורים און מיידלעך; ער האט זיין גאנץ לעבן געשריבן חיזוק פאר בחורים און מיידלעך.
איך ווייס דיין צער, איך זע דיין הארץ; דו ווילסט שוין אזוי לאנג זיין חתונה געהאט, דו ווילסט נישט זיין אליינס. איך האב פאר דיר אן עצה, מוהרא"ש האט דאס געזאגט פאר אלע בחורים, די עצה איז: בעט דעם אייבערשטן מיט דיין גאנצע הארץ; זאג די פאר ווערטער:
"הייליגער באשעפער, העלף מיר, איך וויל טרעפן מיין שידוך, איך וויל שוין אזוי לאנג חתונה האבן. באשעפער איך קען נישט מער, איך שפיר ווי איך גיי זיך נישט קענען מער דערהאלטן. העלף מיר, געב מיר כח, געב מיר חיזוק – איך זאל זיין שטארק מיט אמונה, איך זאל גלייבן אז איך האב אויך א שידוך, און איך זאל שוין זוכה זיין צו דעם".
טייערער ..., איך האב דיר זייער ליב, איך בעט פאר דיר, איך טו פאר דיר; איך בעט דיר, דראפע זיך און דערהאלט זיך; עס קומט אט אט גוטע צייטן.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת תרומה, ב' אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
טייערער ליבער ... נרו יאיר, ברסלב ליבערטי
זייער גוט אז דו נעמסט געסט. אזויפיל בחורים האבן נישט וואו צו זיין שבתים, עס איז א גרויסע מצוה צו טון הכנסת אורחים. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות הכנסת אורחים, סימן ג): "הַכְנָסַת אוֹרְחִים מְזַכָּה אֶת הָאִשָּׁה לְבָנִים", ארייננעמען געסט איז א זכות פאר קינדער; אין דעם זכות זאלסטו געהאלפן ווערן מיט זרע של קיימא.
איך וויל דיר בעטן, אויב דו נעמסט בחורים פון ישיבה, אדער יוצאי ישיבה – זאלסטו זען זיי זאלן קומען דאווענען אין שול; סתם צו נעמען געסט צו עסן, טרינקען און שיכור'ן, אן דאווענען, אן קומען אין שול – איז "יָצָא שְׂכָרוֹ בְהֶפְסֵדוֹ", א בחינה פון (אבות ה, יב): "מַהֵר לִשְׁמֹעַ", אבער "מַהֵר לְאַבֵּד"; עס איז א גרויסע מצוה צו נעמען געסט, הלואי זאלן אלע אנשי שלומינו עפענען די טיר, נעמען געסט; אבער נאר אז מען קומט אין שול דאווענען און הערן דעם רבינ'ס התחזקות.
פאריגע וואך שבת בין איך געווען אין שטעטל, עס האט מיר זייער וויי געטון, אפאר בחורים זענען געווען ביי דיר אויף שבת און נישט געקומען דאווענען און הערן די שיינע שיעורים.
שטארק זיך מיט די דריי תפילות מיט מנין דוקא; ווער עס איז שטארק אין די דריי תפילות – שחרית, מנחה און מעריב מיט מנין, - זעט א מורא'דיגע הצלחה אין אלע זיינע ענינים.
איך האב דיר זייער ליב.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת יתרו, חמשה עשר בשבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד משפחת ... שיחיו, ירושלים
איך בין נישט אין ירושלים, מיין גוף איז נישט דארט, אבער מיין מח מחשבה איז דארט. איך טראכט פון אונזער בית המדרש יעדן טאג, איך פרעג זיך נאך וואס דארט טוט זיך. אויך ווען איך הער אז איינער פארט קיין ארץ ישראל - זאג איך יענעם ער זאל גיין באזוכן אונזער שול און זיך מחזק זיין מיט תלמידי היכל הקודש.
בנוגע די חדר היכל הקודש; איך בין זייער פרייליך פאר ענק, איר וועט יעצט האבן א פלאץ פאר ענקערע קינדער און אייניקלעך זאלן אויפוואקסן ערליכע אידן, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (חיי מוהר"ן, סימן שנח): "אזוי ווי איך מיין אן ערליכער איד"; זיי וועלן אויפוואקסן מיט אמונה, און ליב האבן דעם אייבערשטן און די תורה.
איך וועל ענק העלפן מיט געלט, איך זוך יעצט אויפצונעמען א גבאי צדקה וואס זאל זיין געשטעלט צו העלפן די מוסדות אין ירושלים.
בעזרת ה' יתברך
יום ד' פרשת תרומה, ב' דראש חודש אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
אז דיין ווייב תחי' זאגט דיר בפה מלא אז דו קענסט פארן קיין אומאן - קענסט שוין יעצט דינגען א בעט; וואס נאך דארפסטו? נאר דאנקען דעם אייבערשטן און בעטן יעדן טאג דו זאלסט טאקע קענען זיין ביים הייליגן רבי'ן ראש השנה די יאר און אלע יארן; דו, דיינע דורות און אלע אידן.
בתחילת התקרבותי ווען עס איז אויף מיר אריבער שווערע מניעות צו פארן אויף ראש השנה, איך פלעג דערציילן פאר מוהרא"ש מיינע מניעות, פלעגט מוהרא"ש מיר פרעגן: "וואס זאגט דיין ווייב? דיין ווייב איז מסכים זאלסט פארן?" ווען איך פלעג ענטפערן פאר מוהרא"ש: "מיין ווייב איז מיט מיר, זי וויל איך זאל גיין צום רבי'ן" - פלעגט מוהרא"ש מיר זאגן אלע יארן די זעלבע זאך: "זאלסטו איר קויפן א שיינע מתנה און איר ווייטער מכבד זיין", אזוי ווי דער רבי לערנט אונז מען זאל מכבד זיין די ווייב.
העיקר שטארק זיך מיט דיינע שיעורים כסדרן. מאך זיך א קביעות צו לערנען יעדן טאג מקרא - שנים מקרא ואחד תרגום מיט רש"י. פארלייג זיך אויף לימוד חומש רש"י. מוהרא"ש זאגט בשם דער הייליגער שר שלום פון בעלזא זכותו יגן עלינו, ער האט געזאגט: "ווער עס וועט לערנען און ענדיגן יעדע וואך חומש מיט רש"י, איז פארזיכערט אז ער וועט זיצן אויף יענע וועלט אין די היכל פון רש"י"; אויך שטייט פון הייליגן רבי פנחס'ל קאריצער זכותו יגן עלינו אז לערנען חומש רש"י יעדע וואך איז מסוגל צו האבן אמונה; אזוי אויך זאגט מען נאך פון צדיקים אויף דעם לשון וואס שטייט אין מחבר (סימן רפה, סעיף ב): "וִיְרֵא שָׁמַיִם יִקְרָא תַּרְגוּם, וְגַם פֵּירוּשׁ רַשִּׁ"י", א ירא שמים זאל מעביר סדרה זיין סיי תרגום און סיי מיט רש"י; אז דאס אליינס מאכט א מענטש ער זאל ווערן א ירא שמים. אזוי אויך זאגט מוהרא"ש בשם דעם הייליגן צדיק רבי ישכר דוב מבעלזא זכותו יגן עלינו: "א טאג וואס מען לערנט חומש מיט רש"י איז מען פארזיכערט אז אין דעם טאג וועט מען נישט זינדיגן".
נאכדעם זאלסטו לערנען א שיעור אין משניות; מוהרא"ש פלעגט זיך שטענדיג בארומען, ווען מען זעט א אינגערמאן אדער א בחור מיט א משניות, זאגט מען גלייך אויף אים: "דו ביסט א תלמיד היכל הקודש". מוהרא"ש האט געלייגט זייער א שטארקע דגוש אויף לימוד משניות, ווייל דורך לערנען משניות וועלן מיר ארויסגיין פון גלות, אזוי ווי חכמינו זכרונם לברכה זאגן (ויקרא רבה ז, ג): "אֵין כָּל הַגָּלֻיּוֹת הַלָּלוּ מִתְכַּנְסוֹת אֶלָּא בִּזְכוּת מִשְׁנָיוֹת", משיח וועט קומען נאר בזכות וואס מען לערנט משניות, נאך זאגן חז"ל (סנהדרין מב.): "בְּמִי אַתָּה מוֹצֵא מִלְחַמְתָּהּ שֶׁל תּוֹרָה? בְּמִי שֶׁיֵּשׁ בְּיָדוֹ חֲבִילוֹת שֶׁל מִשְׁנָה".
מען קען זיך גארנישט פארשטעלן וואס פאר א כח משניות האט, און וואס עס טוט פאר'ן מענטש; מיר זאגן יעדן טאג ביים דאווענען (תהלים ל, ד): "הֶ'עֱלִיתָ מִ'ן שְׁ'אוֹל נַ'פְשִׁי", וואס דאס איז ראשי תיבות "מִשְׁנָה"; אז א מענטש זאגט משניות - נעמט דאס אים ארויס פון שאול תחתית.
דיין דריטע שיעור זאל זיין אין גמרא; מוהרא"ש זכרונו לברכה דערציילט בשם הרב הקדוש רבי יהושע'לע בעלזער זכותו יגן עלינו וואס ער האט נאכגעזאגט פון זיין גרויסן טאט'ן דער הייליגער שר שלום זכותו יגן עלינו: "אז מען לערנט א דף גמרא מיט רש"י, איז עס מסוגל פאר הצלחה"; און ער האט געזאגט אז ער האט געזען אסאך מענטשן וואס זיי זענען אין זייערע יונגע יארן געלעגן טיף אין שאול תחתית רחמנא לצלן, און זיי האבן זיך אונטערגענומען צו לערנען יעדן טאג א דף גמרא, דורכדעם זענען זיי ארויסגעגאנגען פון זייער פלאנטער, זיי האבן זיך געקענט שטארקן אויף זייערע ביטערע נסיונות וכו' און זיי זענען געווארן גרויסע תלמידי חכמים.
איך האב נאך אסאך צו שרייבן, איך דארף מקצר זיין, איך לויף אריין צו די בחורים; זיי ווארטן אויף אביסל חיזוק.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ג' פרשת תרומה, א' דראש חודש אדר א', שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
די שאלה איז באמת א שאלה וואס מען דארף פרעגן ... נרו יאיר, ווי אזוי עס איז אים מער צום הארצן - אזוי זאל מען טון.
ער איז א ליכטיגער קלוגער בחור, ער האט זייער גוטע מדות, איך האלט זייער פון אים.
עס איז גוט אז איר מיט אייער מאן זאלן עס דורכרעדן מיט אים, און זען וואס ער וויל ענדערש; א סעודה אום חול המועד פסח מיט די משפחה (פסח איז נישט שייך א סעודה פאר חברים, פסח מישט מען זיך נישט), מען קען רופן חברים, באקאנטע און געבן פרוכט און ניסלעך, די זאכן וואס מען עסט ביי אנדערע; אדער א בר מצוה נאך פסח.
דאנקט דעם אייבערשטן אז אייערע קינדער זענען ערליך, זיי זענען פול מיט יראת שמים. זיי לעבן מיט'ן רבי'ן, זיי פאלגן די עצות; וואס נאך דארפן עלטערן? דאס איז דאך די גרעסטע רייכטום; זען ווי די קינדער לעבן מיט'ן אייבערשטן.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת תרומה, כ"ט שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר, ברסלב ליבערטי
"דִּבְרֵי נִרְגָּן", זיך אפרעדן און זיך באקלאגן, "כְּמִתְלַהֲמִים", איז אזוי ווי קלעפ, "וְהֵם יָרְדוּ חַדְרֵי בָטֶן", עס גייט אריין אינעם בויך (משלי כו, כב).
דאס קען מען פארשטיין מיט דעם וואס מוהרא"ש ברענגט פון הייליגן רבי נתן, ווען א מענטש דאנקט דעם אייבערשטן זאגט דער אייבערשטער פאר די מלאכים: "קוקט, דא איז א מענטש וואס דאנקט מיר, איך וועל אים געבן נאך מער גוטס, ער זאל מיר נאך מער דאנקען", און חס ושלום ווען איינער רעדט זיך אפ, ער באקלאגט זיך, זאגט מען אין הימל, מען וועט אים געבן יסורים און צרות ער זאל האבן וואס צו קרעכצן.
דאס זאגט דער פסוק, "דִּבְרֵי נִרְגָּן", - די רייד פון זיך אפרעדן און באקלאגן, "כְּמִתְלַהֲמִים", - דאס איז קלעפ, די רייד ברענגען קלעפ, "וְהֵם יָרְדוּ חַדְרֵי בָטֶן", - דאס גייט אראפ אין די בויך, מען באקומען קרענק רחמנא לצלן.
דעריבער דארף מען שטענדיג דאנקען דעם אייבערשטן, שטענדיג ענטפערן ווען מען פרעגט דיר: "וואס הערט זיך? וואס מאכסטו? וואס טוט זיך?" - "ברוך ה'! הודו לה' כי טוב! יישר כח אייבערשטער עס איז מיר זייער גוט!" אזוי ווי מוהרא"ש טייטשט (ספר תהלות נתן) אויפ'ן פסוק (קלו, א): "הוֹדוּ לַה' כִּי טוֹב", ווען א מענטש זאגט: יישר כח אייבערשטער, עס איז מיר גוט! "כִּי לְעוֹלָם חַסְדּוֹ", - דאס מאכט עס זאל קומען נאך און נאך חסדים, והבן למעשה.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין ליבער ... נרו יאיר
שלמה המלך זאגט (משלי יז, ט): "מְכַסֶּה פֶּשַׁע מְבַקֵּשׁ אַהֲבָה, וְשֹׁנֶה בְדָבָר מַפְרִיד אַלּוּף".
ווען א מענטש לעבט מיט'ן אייבערשטן, ער האט א שטארקע אמונה, א ריינע אמונה, ער ווייסט אז אלעס וואס פאסירט מיט אים קומט פונעם אייבערשטן - דער ווערט נישט אריינגעשלעפט אין קיין מחלוקת. אפילו מענטש טוען אים שלעכטס איז ער "מְכַסֶּה פֶּשַׁע", - ער דערמאנט נישט די שלעכטס, "מְבַקֵּשׁ אַהֲבָה", - דאס איז א סימן אז ער האט ליב דעם אייבערשטן. אבער דער וואס לעבט נישט מיט אמונה, דער איז "וְשֹׁנֶה בְדָבָר", - ער זוכט אלץ איבער צו חזר'ן אלטע ווייטאג, "מַפְרִיד אַלּוּף" - דאס איז א סימן אז ער האט זיך אפגעטיילט פונעם אייבערשטן.
דער אייבערשטער זאל העלפן מיר זאלן שטענדיג זוכן דעם אלופו של עולם, אזוי וועלן מיר זיין באליבט ביי אים; "מְבַקֵּשׁ אַהֲבָה" - מיר וועלן ברענגען ליבשאפט פונעם אייבערשטן צו אונז, והבן למעשה.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר, בית שמש
דיין טאטע האט מיר געשריבן אז דו האסט יעצט מסיים געווען גאנץ ששה סדרי משנה; דאס האט מיר זייער פרייליך געמאכט, איך האב הנאה אז דו נוצט אויס דיינע יונגע יארן.
יעצט זאלסטו נאכאמאל אנהויבן א שיעור אין משניות, ביז דו וועסט ענדיגן נאכאמאל, אזוי זאלסטו טון דיין גאנץ לעבן; זאלסט קיינמאל נישט אפלאזן די משניות. משניות איז מזכך ומטהר את הנפש, משניות איז משנה דעם מענטש, משניות איז אזוי ווי סטי"ל ווא"ל, עס נעמט אראפ אלע פלעקן, מען ווערט צוריק אינגאנצן ריין.
חבר זיך נאר מיט גוטע חברים, חבר זיך מיט חברים וואס לערנען און דאווענען. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קנד.): "יַנְקוּתָא כְּלִילָא דְוַרְדָא", די שענסטע זמן פונעם מענטש זענען זיינע יונגע יארן, אזוי ווי דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות תשובה, סימן עג): "הָעַבְדוּת שֶׁאָדָם עוֹבֵד אֶת הַשֵּׁם בְּבַחֲרוּתוֹ כָּל יוֹם, עֶרְכּוֹ יָקָר מִשָּׁנִים רַבּוֹת שֶׁל עֲבוֹדָה לְעֵת זִקְנָתוֹ", יעדן טאג עבודת השם אין די יונגע יארן איז חשוב'ער פון עטליכע יארן עבודת השם אויף דער עלטער.
שיק א גרוס פאר דיין טאטע.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד די חשוב'ע קינדער וואס לערנען דעם בלאט גמרא מיט הרב ... שליט"א, קרית ברסלב ליבערטי.
איר זאלט וויסן איך פריי זיך זייער שטארק אז איר לערנט יעדן טאג דעם בלאט גמרא. חכמינו זכרונם לברכה זאגן (שבת קנד.): "יַנְקוּתָא כְּלִילָא דְוַרְדָא", די שענסטע צייט פונעם מענטש זענען זיינע יונגע יארן; יעצט איז ענקערע שענסטע צייט פון דאס לעבן.
דאס וואס איר קומט מרצונכם הטוב לערנען דעם בלאט גמרא - איז ביי מיר זייער חשוב. איך לערן אויך מיט קינדער יעדן טאג די בלאט גמרא; איך לערן יעדן טאג אין ישיבה פאר די בחורים דעם בלאט גמרא, עס קומען אריין פון חדר אפאר קינדער, זיי ווילן לערנען דעם בלאט גמרא.
פרעגט ענקער מגיד שיעור אויב איז שייך צו מאכן קומענדיגע וואך א סיום מסכת מועד קטן פאר די קינדער וואס לערנען יעדן טאג דעם בלאט גמרא; אדער זאלט איר קומען קיין וויליאמסבורג, אדער וועל איך קומען צו ענק - ווי אזוי עס קומט אויס גרינגער פאר ענק. אויך בעטס דעם מגיד שיעור ער זאל אנגרייטן איינס אדער צוויי קינדער זאלן געבן א דרשה ביים סיום.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר, בני ברק
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
בנוגע דעם בחור; דו זיי אים נאר מחזק, זארג נישט פאר וכו'.
בנוגע דיין זון נרו יאיר; דו דארפסט אים מחנך זיין, אים זאגן אז מען רעדט נישט אזוי צו א טאטע, מען זאגט נישט אזוי פאר א מאמע; חינוך איז א שווערע עבודה, אבער עס צאלט זיך אויס, מען זעט הערליכע ערליכע פירות.
בנוגע אויפשטיין וכו'; עס זענען דא מענטשן וואס דארפן מער שלאף, צעברעך זיך נישט מיט דעם. ביים רבי'ן איז געווען א מעשה, דער רבי האט געהאט א תלמיד ר' בער זכרונו לברכה פון מעדוועדיווקע, ער פלעגט זיך זייער מוטשען אויפצושטיין חצות, יעדע נאכט איז ער פארשלאפן - יעדעס מאל מיט אנדערע תירוצים, אבער עס פלעגט אים זייער וויי טון אז ער פארשלאפט זיינע טעג און יארן.
ער איז אויפגעקומען מיט א פלאן, ער האט געדינגען א גוי זאל אים קומען אויפוועקן יעדע נאכט ביי חצות, דער גוי פלעגט קומען צוועלף אזייגער קלאפן אויף זיין פענסטער, ער האט געקלאפט און געקלאפט ביז ר' בער איז אויפגעשטאנען, אבער אזוי ווי ער איז געווען א שוואכער כאראקטער, פלעגט ער נאך זיין זייער מיד, נאכדעם וואס דער גוי האט אים אויפגעוועקט האט ער געטראכט צו זיך 'איך לייג זיך צוריק נאר פאר אפאר מינוט'; פארשטייט זיך אז ער איז געבליבן שלאפן ביזן טאג אריין, אזוי איז געווען נאכט נאך נאכט. ווען ער האט געזען אז די עצה העלפט נישט און ער פארשלאפט יעדע נאכט איז ער געווארן זייער צעבראכן, האט ער געטראכט א צווייטע עצה, ער האט געבעטן דעם גוי ער זאל נישט אוועקגיין פון זיין שטוב ביז ער קומט ארויס. פון דעמאלט און ווייטער, ווען דער גוי איז געקומען קלאפן אים אויפצואוועקן און ר' בער האט אים געזאגט אז ער איז שוין אויף און ער קען שוין אהיים גיין, האט אים דער גוי געזאגט: "איך גיי נישט אוועק ביז דו טוסט זיך אן דיינע קליידער און דו קומסט ארויס - אזוי ווי מיר האבן אפגעשמועסט"; פלעגט ר' בער טאקע אויפשטיין ווייל ער האט נישט געהאט קיין אנדערע ברירה, דער גוי איז נישט אוועק פון דארט ביז ווילאנג ער איז ארויסגעקומען, אבער ער פלעגט האבן שרעקליכע קאפ ווייטאג, ביז ער איז שיעור משוגע געווארן.
ווען ער איז געקומען צום רבי'ן האט ער זיך אויסגעגאסן זיין הארץ, ער האט דערציילט פאר'ן רבי'ן אז ער איז זייער מיד וכו', האט אים דער רבי געזאגט: "שלאף און עס, נאר היט די צייט", שפעטער האט אים דער רבי געזאגט: "דיין חצות וועט זיין דריי אזייגער".
זעט מען פון דעם, אז מען קען נישט נאכמאכן א צווייטן; איינער דארף שלאפן מער און איינער קען שלאפן ווייניגער. פארגעס נישט, דעמאלט איז מען געגאנגען שלאפן פרי, נישט אזוי ווי היינטיגע טעג וואס מען בלייבט אויף ביז שפעט.
דער עיקר זאלסטו אויסנוצן די צייט וואס דו ביסט יא אויף; שלאף וויפיל דו דארפסט און עס וויפיל דו דארפסט, העיקר ווען דו ביסט אויף זאלסטו נישט מסיח דעת זיין פון אייבערשטן, זאלסט לערנען אדער דאווענען אדער טון מצוות און גמילות חסדים.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת תרומה, כ"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
אייער מאן האט מיר געבעטן איך זאל אייך שרייבן אביסל חיזוק פאר די חדשים און אביסל הנהגות פאר די חדשים.
ווען מיר פלעגן דערציילן פאר מוהרא"ש אז מיר האבן נייעס, מען ווארט למזל טוב, פלעגט מוהרא"ש געבן א שמייכל און זאגן: "ברוך השם", און מוהרא"ש פלעגט זאגן מיט אן ערנסטן פנים די ווערטער: "יעצט האסטו ניין חדשים צו דאווענען און בעטן ביים אייבערשטן אז אלעס זאל אריבער גיין גרינג און גוט, סיי דאס ווארטן און סיי דאס געבוירן, אלעס זאל זיין בנקל ובנחת", איך געדענק עס ביי מיר און איך האב עס געהערט פון אנשי שלומינו, אלע האבן געהערט די זעלבע ווערטער פון מוהרא"ש, מען דארף רחמי שמים מען זאל זוכה זיין צו א געזונט קינד ברמ"ח אברים ושס"ה גידים; די תפילות זענען זייער וויכטיג.
דעריבער אז איר זענט יעצט אריין אין די חדשים, די ערשטע זאך זאלט איר יעדן טאג דאנקען דעם אייבערשטן אז איר האלט שוין דא; אזויפיל משפחות זענען דא וואס קוקן ארויס און ווארטן, זיי מיינען יעדע חודש 'אט אט גייען מיר וויסן גוטע נייעס'; דער אייבערשטער זאל זיי העלפן, אלע אידן זאלן זוכה זיין צו קינדער און אייניקלעך.
איר זאלט דאנקען דעם אייבערשטן, דאס וועט אייך געבן פיזישע און גייסטישע כוחות. די טעג זענען טעג וואס מען דארף האבן אסאך כח, מען פרעגט זיך נאך איינער ביים צווייטן ווי אזוי מען קען באקומען כח, מען נעמט ווייטאמין, מען נעמט מעדעצין, מען פארגעסט פון די בעסטע ווייטאמין - די בעסטע מעדעצין: 'דאנקען און לויבן דעם אייבערשטן'; ווען מען דאנקט דעם אייבערשטן - ווערט מען שטארק, מען באקומט כח. דאס איז נישט קיין חלום, דאס איז א מציאות; פרובירט עס אויס, וועט איר זען ווי מען ווערט פריש און געזונט יעדעס מאל מען זאגט: "איך דאנק דיר באשעפער, איך לויב דיר אייבערשטער אז איך ווארט יעצט למזל טוב, איך דאנק דיר פאר די מתנה וואס דו גייסט מיר געבן"; די ווערטער איז שטערקער פון ווייטאמין, מעדעצין וכו' וכו'.
צווייטנס, בעטס דעם אייבערשטן אז אלעס זאל זיין גרינג און גוט. מוהרא"ש זאגט פאר פרויען וואס ווארטן, מען זאל זאגן אין די חדשים "שמות הצדיקים" - נעמען פון צדיקים, און בעטן דעם אייבערשטן אז בזכות די הייליגע צדיקים זאל מען האבן גרינג דאס קינד. ווייל דער רבי זאגט (ספר המדות אות צדיק, חלק ב', סימן כ): "עַל יְדֵי הַזְכָּרַת שֵׁמוֹת הַצַּדִּיקִים יְכוֹלִים לְהָבִיא שִׁנּוּי בַּמַּעֲשֶׂה בְּרֵאשִׁית, כְּלוֹמַר לְשַׁנּוֹת הַטֶּבַע", דורכ'ן דערמאנען די נעמען פון צדיקים קען מען טוישן די טבע; זאלט איר זאגן די נעמען פון צדיקים וואס איר געדענקט אויסנווייניג, צום ביישפיל: אברהם אבינו, יצחק אבינו, יעקב אבינו, משה רבינו, אהרן הכהן, יוסף הצדיק, דוד המלך, שלמה המלך, רבי שמעון בר יוחאי, רבי יצחק לוריא אשכנזי, רבי ישראל בעל שם טוב, רבי נחמן בן פיגא מברסלב, רבי נתן מברסלב, מוהרא"ש מברסלב וכו' וכו', און נאך נעמען פון צדיקים וואס מען געדענקט, און נאכדעם זאלט איר זאגן די תפילה:
"יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶיךָ אָבִי שֶׁבַּשָׁמַיִם, אִין דִי זְכוּת וָואס אִיךְ הָאבּ דֶערְמַאנְט דִי נֶעמֶען פוּן דִי צַדִּיקִים, בִּזְכוּת זֵייעֶר תּוֹרָה, זֵייעֶרֶע מַעֲשִׂים טוֹבִים אוּן זֵייעֶר מְסִירַת נֶפֶשׁ, וִוי זֵיי הָאבְּן זִיךְ מוֹסֵר נֶפֶשׁ גֶעוֶוען פַאר דַיינֶעט וֶועגְן, זָאלְסְטוּ מִיר הֶעלְפְן אִיךְ זָאל גֶעבּוֹירְן גְרִינְג אַ גֶעזוּנְט קִינְד בְּרַמַ"ח אֵיבָרִים וּשְׁסָ"ה גִּידִים; אִיךְ זָאל זוֹכָה זַיין אַרִיבֶּער צוּ גֵיין דִי אַלֶע טֶעג וָואס אִיךְ וַוארְט גְרִינְגֶערְהֵייט. נֶעם אַוֶועק פוּן מִיר אַלֶע מִינֵי עַיִן הָרַע'ס אַז קֵיינֶער זָאל מִיךְ נִישְׁט קֶענֶען שֶׁעדִיגְן. הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זוֹכָה זַיין צוּ הָאבְּן עֶרְלִיכֶע קִינְדֶער וָואס וֶועלְן טוּן דַיין וִוילְן זֵייעֶר גַאנְץ לֶעבְּן. רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זַיין גֶעזוּנְט אוּן שְׁטַארְק מַיין גַאנְצֶע לֶעבְּן, אִיך זָאל אֵייבִּיג טוּן נָאר גוּטֶע מַעֲשִׂים וָואס דוּ וֶועסְט הָאבְּן פוּן דֶעם אַ נַחַת רוּחַ, יִהְיוּ לְרָצוֹן אִמְרֵי פִי וְהֶגְיוֹן לִבִּי לְפָנֶיךָ, יְ"יָ צוּרִי וְגוֹאֲלִי, אָמֵן כֵּן יְהִי רָצוֹן".
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
ערב שבת קודש פרשת משפטים, מברכים חודש אדר א', כ"ו שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיינע טייערע חברים, אנשי שלומינו, תלמידי היכל הקודש תושבי ארץ ישראל, ה' עליהם יחיו
מיר האבן געבענטשט דעם שבת - חודש אדר, די יאר האבן מיר צוויי אדר'ס. די הייליגע חכמים זאגן (תענית כט.): "מִשֶּׁנִּכְנַס אֲדָר מַרְבִּין בְּשִׂמְחָה"; די יאר האבן מיר צוויי חדשים צו פארמערן מיט שמחה, ווי אזוי קען מען זיין פרייליך? ווי אזוי ווערט מען פרייליך? א מענטש זאגט: 'אדרבה, איך וויל זיין פרייליך, אבער איך בין אזוי צעבראכן פון וואס עס גייט אויף מיר אריבער, פון וואס איך לייד אלץ, אפגערעדט פון מיינע נסיונות, מיינע נפילות וואו דער יצר הרע ווארפט מיר אראפ, ווי אזוי קען איך זיין פרייליך?'
דער ענטפער איז, דער הייליגער רבי האט אונז געגעבן א וועג ווי אזוי צו קוקן אויף זיך, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק א', סימן רפב; חלק ב', סימן י): "זוך אויף אין זיך גוטע נקודות, זוך גוטס אין זיך אליינס; זיי זיך מחי' מיט דעם וואס דו ביסט א איד, שלא עשני גוי!"
מוהרא"ש דערציילט, דער הייליגער צדיק הרב הקדוש רבי צדוק הכהן מלובלין זכותו יגן עלינו ברענגט אין זיין ספר פרי צדיק, א מורא'דיגע מעשה (חג השבועות, אות יג). דער הייליגער קדושת לוי זכותו יגן עלינו פלעגט יעדן טאג זאגן די ברכות השחר הויך אויפ'ן קול, איין טאג האט ער פארפעלט צו זאגן די ברכה "שלא עשני גוי", איז איינער צוגעגאנגען צו אים און געזאגט: "רבי, איר האט אויסגעלאזט א ברכה, די ברכה פון שלא עשני גוי", האט אים דער הייליגער קדושת לוי געזאגט: "איך האב שוין געמאכט היינט די ברכה! ווען איך בין אויפגעשטאנען אינדערפרי בין איך געווען זייער צעבראכן ביי זיך, איך האב נישט געקענט טרעפן קיין שום זאך מיט וואס איך זאל זיך קענען מחי' ומחזק זיין, האב איך געטראכט צו מיר: 'א איד בין איך דאך, איך בין נישט קיין גוי', און פון גרויס שמחה האב איך מיך נישט געקענט איינהאלטן און איך האב גלייך געמאכט די ברכה 'שלא עשני גוי', מיט דעם האב איך זיך מחי' געווען".
זעט מען פון דעם, אז אויב אזא הייליגע צדיק, וואס דער רבי האט אים אנגערופן "פאר הדור" (עיין שיחות הר"ן, סימן קצו) - האט נישט געהאט מיט וואס זיך צו מחזק זיין, נאר מיט'ן "שלא עשני גוי", איז דאך זיכער אז מיר קליינטשיגע מענטשעלעך, וואס מיר זענען טאקע גארנישט - דארפן מיר זיכער נעמען דעם "שלא עשני גוי" און זיך מחזק זיין מיט דעם, טראכטן שטענדיג צו זיך: 'ברוך ה' איך בין נישט קיין גוי טמא, איך בין א איד!'
אז דו וועסט גוט אריינקוקן אין זיך וועסטו זען אז דו ביסט נישט אזוי שלעכט, דו ביסט אנגעפילט מיט אזויפיל גוטס; 'ברוך ה' פיאות האב איך, א בארד האב איך, איך לייג טלית און תפילין, איך גיי מיט ציצית, איך עס כשר'ס, איך האב א מזוזה' - די אלע זאכן מאכן פרייליך.
ווער רעדט נאך אז מען איז זוכה, מען לערנט אביסל חומש רש"י יעדן טאג, - דאס איז דאך ממש א פארמעגן! מען לערנט משניות, גמרא - דאס מאכט פרייליך, "פִּקּוּדֵי ה' יְשָׁרִים מְשַׂמְּחֵי לֵב (תהלים יט, ט)", מען ווערט פרייליך, מען ווערט אויסגעלייזט, אזוי ווי די הייליגע חכמים זאגן (אבות ו, ב): "אֵין לְךָ בֶן חוֹרִין", ווער איז אויסגעלייזט? "אֶלָּא מִי שֶׁעוֹסֵק בְּתַלְמוּד תּוֹרָה", נאר דער וואס לערנט תורה.
שטארקט אייך טייערע חברים, לאמיר זיך שטארקן מיט די שיעורים כסדרן, לאמיר זיך שטארקן מיט די זיסע ליכטיגע עצות פון רבי'ן; די עצה פון קוקן גוטס אויף זיך אליינס, פון זיך אליינס ליב האבן, פון זיך מחי' זיין מיט אונזערע דריי עקיגע דאווענען. דער הייליגער תם פלעגט נעמען זיין שיך וואס האט געהאט א פנים ווי דריי עקן, ער האט זיך אזוי מחי' געווען דערמיט, ער האט זיך געזינגען (ספורי מעשיות, מעשה ט', מחכם ותם): "מיין טייערע שיכעלע, מיין ליבער שיכעלע, מיין וואוילע האניגדיגע שיכעלע", ווען דער רבי האט אויסגעפירט די מעשה האט דער רבי געזאגט: "אז דער דאווענען איז אזוי ווי דריי עקן, פארשטיי גוט ווי אזוי מען קען אפלעבן א לעבן מיט א שיך מיט דריי עקן, און זיך אזוי מחי' זיין און זיך אזוי פרייען און האבן א פרייליכע לעבן, מער ווי דער וואס פאלט אין חכמות".
מיט'ן אייבערשטנ'ס הילף וועל איך קומען אין אפאר וואכן ארום קיין ארץ ישראל, איך וועל באזוכן ביי אייך אין שול. איך בענק שוין זייער, איך ווארט שוין זייער אייך צו טרעפן, צו הערן פון יעדן איינעם זיינע סיומים, צו הערן יעדנ'ס מופתים; די עכטע מופתים - וואס מען האט באקומען פון רבי'ן.
וואס איז א מופת? א מופת איז, אז מען קוקט זיך אן און מען געבט א טראכט: 'ווער בין איך געווען? ווי אזוי האב איך אויסגעזען? איך ווייס דאך יא ווער איך בין, איך האב געטראפן דעם רבי'ן, דער רבי האט מיך געברענגט צו אזעלכע שיינע זאכן; איך האב שיעורים, איך בין זיך מתבודד, איך האב שלום בית', שלום בית איז די גרעסטע מופת פון רבי'ן; 'איך ענטפער נישט אין שטוב, איך שלינג אראפ ווען זי זאגט מיר'; אוי איז דאס א מופת, נאר דער רבי קען באווייזן אזעלכע מופתים, נעמען א מענטש און אים מאכן נישט ענטפערן... 'איך ווייס דאך יא ווער איך בין, און קוק וואס דער רבי האט געטון מיט מיר'.
א אינגערמאן פון ענקער חבורה האט מיר געשריבן די וואך אזא שיינע מופת, איך מוז אייך שיקן א קליינע שטיקל פון די בריוו:
דער אייבערשטער האט געמאכט מיט מיר א נס אז איך בין מקורב געווארן צו היכל הקודש.
איך בין אהיימגעקומען פרייטאג צו נאכטס נאכ'ן דאווענען, און איך זע אז דער שבת טיש איז א באלאגאן, נאך פול מיט מוקצה זאכן, די בענקלעך זענען נאך איבערגעדרייט אויפ'ן טיש פון אויפוואשן די ערד פריער, און מיין ווייב שלאפט נאך א שווערע וואך ארבעט.
איך טראכט צו זיך וואס איך וואלט געטון אין אזא צייט, ווען איך זאל נישט זיין מקורב צום ראש ישיבה שליט"א, עס וואלט ארויס א געדיכטע רויך פון הויז. דער אייבערשטער האט אבער רחמנות געהאט אויף מיר, איך האב גלייך געבעטן דעם אייבערשטן איך זאל זיך נישט אויפרעגן, מיר זאלן האבן א פרייליכער שבת אפילו די הויז זעט אזוי אויס, איך האב ברוך ה' מסדר געווען און צוגעגרייט דעם שבת טיש, און מיר האבן געהאט א פרייליכע סעודה.
די זעלבע האט זיך איבערגע'חזר'ט שבת אינדערפרי, איך קום אן אהיים, און אלעס ליגט נאך פונקט אזוי ווי מ'האט עס איבערגעלאזט נעכטן נאכט נאך די סעודה, ווען מען איז געווען מיד און מ'איז געגאנגען שלאפן אן אפרוימען דעם טיש. יעצט האלט איך נאך פאר'ן קידוש מאכן, מיין ווייב האט שוין קידוש געמאכט פאר די קינדער און איז געגאנגען שלאפן נאך א שווערע פולע וואך מיט די קינדער, ווען יעדע נאכט טיילן זיך די קינדער איין, יעדע שעה וויינט א צווייטער און וועקט אונז אויך, און איך האלט יעצט איינס אזייגער נאכמיטאג, נאך גארנישט געגעסן היינט, און איך בעט ווידער דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף מיר, איך זאל נישט ווערן אין כעס, איך זאל זיך האלטן פרייליך, און ברוך ה' דער אייבערשטער האט מיר געהאלפן, אום דריי אזייגער האבן מיר געקענט אנהויבן די סעודת שבת קודש.
איך דאנק דעם אייבערשטן און איך דאנק דעם ראש ישיבה שליט"א, איך קען אפילו נישט טראכטן ווי אזוי איך וואלט געלעבט אן די עצות פון הייליגן רבי'ן, אז איך זאל קענען בלייבן פרייליך, און מיין ווייב זאל אפילו נישט כאפן ווי אזוי די הויז האט אויסגעזען ווען איך בין אהיימגעקומען, און ווי לאנג איך האב געווארט אויף איר מיט סבלנות אז זי זאל זיך קענען אפרוען אביסל, און זי ווייסט נישט ווי שטארק איך האב געדארפט ארבעטן אויף זיך, נישט זיך אויפצורעגן און זיין פרייליך, נאר דורכ'ן אסאך בעטן דעם אייבערשטן.
יישר כח פאר אלע עצות און חיזוק, ווי אזוי זיך צו קענען דערהאלטן אין יעדן מצב.
איך דארף מקצר זיין, איך מוז אהיים לויפן העלפן מיין ווייב.
א פרייליכן ליכטיגן שבת און א גוטן חודש.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת משפטים, כ"א שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר, ברסלב ליבערטי
איך בין זייער דערשראקן, איך הער פון משפחות אז די קאמפיוטערס אין קיאסק איז נישט אזוי גוט געפילטערט, מען קען זען נישט גוטע זאכן דארט. איך וויל זייער אז די שטעטל זאל זיין א ריינע פלאץ, מען זאל האבן שמירת עיניים.
איך בעט דיר זייער, געב אכטונג עס זאל זיין געפילטערט אזוי ווי עס דארף צו זיין.
אויך זאגט מיר ... נרו יאיר, אז עס איז נאכגעלאזט, נישט זויבער וכו'; איך וויל זייער די קיאסק זאל זיין אהערגעשטעלט באקוועם און געשמאק, אלע זאלן הנאה האבן דערפון, אזוי וועט מען נישט אריינברענגען די כלים אין שטוב.
אז דו ביסט מער נישט דערביי, דו האסט שוין נישט די געפיל – לאז מיר וויסן; איך וועל דארפן זוכן א צווייטער זאל מיר העלפן.
גיי אביסל שפאצירן אין די וועלדער און פעלדער; עס איז גאר אנדערש די גאנצע לעבן ווען מען איז זיך מתבודד, מען לעבט מיט'ן באשעפער.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת משפטים, כ"ה שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
שטארק זיך מיט דיינע שיעורים כסדרן; אפילו עס איז דיר שווער - דאך זאלסטו ווייטער אנגיין מיט דעם. אזוי איז ווען מען דינט דעם אייבערשטן, אין אנהויב שפירט מען א שווערע טעם, אבער מיט דער צייט ווערט עס אזוי זיס און געשמאק, מען וויל שוין גארנישט, מען דארף שוין גארנישט; מען וויל נאר בלייבן מיט די טעם פון לערנען און דאווענען.
ווען דו לערנסט - זאלסטו ארויסזאגן די ווערטער. דער רבי זאגט (ספר המדות אות לימוד, סימן טז): "הַלּוֹמֵד בְּקוֹל רָם מַאֲרִיךְ יָמִים, וְתַלְמוּדוֹ מִתְקַיֵּם בְּיָדוֹ", ווער עס לערנט אויפ'ן קול - וועט לאנג לעבן, און די תורה וועט זיך ביי אים האלטן.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
