בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת יתרו, י"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
זאגט אביסל תהלים יעדן טאג; דאס געבט כח צו קענען בלייבן שטארק, עס ברענגט נענטער און נענטער צום אייבערשטן.
יעדעס מאל איר ענדיגט דעם ספר תהלים שרייבט אייך אויף וויפיל מאל איר האט מסיים געווען, דאס וועט אייך געבן די שטופ צו זאגן נאכאמאל און נאכאמאל.
איר מעגט אויסרעדן אינמיטן זאגן תהלים - צום אייבערשטן; אדרבה, פלעכטס אריין אייגענע לויב ווערטער און אייגענע בקשות - וועט איר זען ניסים.
בעזרת ה' יתברך
יום א' פרשת משפטים, כ"א שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
איך האב געליינט אייער בריוו; איך פארשטיי פון די ווערטער אז די ליבשאפט צווישן אייך איז גאר שוואך.
איר פרעגט נאכאמאל וואס איר האט שוין געשריבן א יאר צוריק, איך האב אייך דעמאלט שוין געשריבן; איך וועל נאכאמאל ענטפערן כדי צו ראטעווען ענקער שלום בית.
איר פרעגט, היות אייער מאן איז אן עם הארץ, ער קען נישט קיין הלכות ברכות, ער קען נישט פשוט'ע הלכות שבת, - ווי אזוי איז מעגליך אויפצושטעלן אן ערליכע אידישע שטוב?
וויסן זאלט איר, אז איר ווילט אויפשטעלן א אידישע שטוב מיט ערליכע קינדער - האט דאס מיט אייך; ווארפט עס נישט אויף אייער מאן. אייער מאן מעג זיין דער גרעסטער עם הארץ - ווי איר לייגט אים אראפ אינעם בריוו, דאך קענט איר האבן א אידישע שטוב מיט ערליכע קינדער; דאס ווענדט זיך נאר אין אייך, ווען מאן און ווייב האבן זיך ליב, מען לעבט בשלום, מיט ליבשאפט - וואקסן די קינדער געזונט און ערליך.
דאס וואס איר שרייבט, איר שפירט אז איר האט חתונה געהאט מיט א נעבעך; איך זע דא קלאר אז דער שטן האט אייך פארכאפט, איך קען אייער מאן, ער איז גארנישט קיין נעבעך, ער איז גארנישט אזא קלאץ ווי איר מאכט אים, ער איז נאך אזוי קלוג ווי אייך, עפעס א שווארצע קאץ איז אריינגעלאפן צווישן אייך און אייער מאן, און דאס מאכט אלעס חרוב.
בעטס דעם אייבערשטן: "הייליגער באשעפער, העלף מיר איך זאל קוקן גוט אויף מיין מאן, איך זאל זען דאס גוטס אין אים; העלף מיר, מאך רוען די שכינה הקדושה צווישן אונז. עפעס האט פאסירט מיט מיר, איך ווער נערוועז פון מיין מאן, איך זע נאר שלעכטס אין אים, איך קען אים נישט ליידן, איך ווייס אז עס איז מיינע אייגענע שווערע נאטורן, איך דארף זיך אליינס פאררעכטן; דעריבער בעט איך דיר, אב הרחמן, העלף מיר איך זאל זען נאר דאס גוטס אין מיין מאן, איך זאל אים ליב האבן, איך זאל נישט זען קיין שלעכטס"; אזוי זאלט איר בעטן דעם אייבערשטן ביז עס וועט צוריקקומען די געפיל פון אייך צו אים.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת יתרו, י"ח שבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ...
אייער מאן איז דא געווען, ער האט זייער געוויינט; ער זאגט אז אסאך מאל שרייט איר אויף אים זייער שטארק, ער האט פשוט מורא אהיים צו קומען. ער האט אזוי געוויינט, ער פרעגט מיר: "וואס זאל איך זיך פאררעכטן אז מיין ווייב זאל מיך ליב האבן, זי זאלן נישט שרייען אויף מיר?"
ער איז נישט שולדיג אז איר זענט אין א שלעכטע גוסטע; ער איז נישט שולדיג אז אייער טאג איז אייך נישט גוט געגאנגען.
איך מיין עס איז געקומען די צייט איר זאלט תשובה טון, רעדן שיין צו אייער מאן.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת יתרו, חמשה עשר בשבט, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
עס איז א נארמאלע זאך ביי א פרוי, נאך די חתונה קען מען זיך זייער שטארק פארבענקען אהיים, צו די מאמע אדער שוועסטער וכו', עס קען אנכאפן א פליצומ'דיגע בענקשאפט, עס שפירט זיך ווי אן אטאקע וכו'; שטופט עס נישט אוועק, לאזט די געפילן אייך איבערנעמען, עס וועט אליינס אריבערגיין.
שטארקט זיך מיט אמונה; ווי מער מען נעמט אריין אין זיך אמונה - שפירט מען זיך זיכער, מען שפירט נישט ווי מען איז אליין. אמונה בויט אויף דעם מענטש, אמונה נעמט אוועק אלע סארט פחדים און שרעק.
זינגט זיך: "דער אייבערשטער איז דא, דער אייבערשטער איז מיט מיר, ביי מיר, נעבן מיר. דער אייבערשטער היט מיך, קיינער קען מיר גארנישט טון, איך בין נישט אליין, דער אייבערשטער איז דא".
בנוגע די קורצע צייטן וכו'; גייט צום דאקטער, א שאד צו לעבן אזוי, מען קען דאס מסדר זיין גרינגערהייט.
בעזרת ה' יתברך
פרשת וארא, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
זאגט אביסל תהלים וועט איר זען גרויסע ישועות.
בעטס פאר אייך, פאר אייער מאן, פאר אייערע קינדער און פאר אלע אידן.
תהלים איז די געווער פון אונז אידישע קינדער, תהלים ברענגט נאנט צום אייבערשטן.
יעדעס מאל איר ענדיגט תהלים זאלט איר אויפשרייבן ביים סוף פונעם תהלים וויפיל מאל איר האט געענדיגט, אזוי וועט איר האבן אלץ א שטופ צו זאגן נאך און נאך.
פון דער ראש ישיבה.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת שמות, י"ט טבת, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיינע טייערע ליבע ... נרו יאיר און ... תחי'
פון נעכטן אינדערפרי ווען איך האב געהערט די גוטע נייעס - בין איך אזוי פרייליך; איך בין אזוי פרייליך אז איר האט געהאט די כח צו טון די גרויסע מצוה פון זיך אפשערן די האר. איר קענט זיך נישט פארשטעלן די גרויסע שמחה וואס איר האט גורם געווען אין הימל, איר האט געעפנט א טיר אין הימל עס זאל קומען צו ענק ישועות און רפואות.
איר האט גורם געווען א נחת רוח פאר מוהרא"ש זכותו יגן עלינו, דער מייסד פון אונזער שיינע קהילה. מוהרא"ש האט זיך זיין גאנץ לעבן מוסר נפש געווען פאר קדושתן וטהרתן של ישראל, מוהרא"ש פלעגט זיך בארומען פאר אלעמען מיט זיין שטעטל יבנאל, אז רובם דרובם פרויען זענען אפגעשוירן, אפילו אסאך פון זיי זענען ספרד'ישע משפחות - דאך שערן זיך אלע אפ.
יעצט בארומט זיך מוהרא"ש מיט אונזער שטעטל, קרית ברסלב ליבערטי, קרוב צו הונדערט משפחות און עס איז נישטא קיין איין קאפ פון האר, אלע פרויען זענען הייליג און טייער.
בזכות די הייליגע זאך וואס איר האט געטון זאלט איר זוכה זיין בקרוב צו זרע של קיימא, קינדער און אייניקלעך צדיקים, די שכינה הקדושה זאל רוען ביי אייך אין שטוב, עס זאל זיין ביי אייך שלום ושלוה, אהבה ואחוה און בלייבן מקושר ענקער גאנצע לעבן מיט הייליגע צדיקים.
ענקער ראש ישיבה.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת ויחי, י"ב טבת, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי
איך וויל אייך בעטן איר זאלט נישט ארויסגיין ביינאכט פון שטוב אן אייער מאן, אויב איר ווילט זיך אויסלופטערן ביינאכט - קען דאס זיין נאר מיט אייער מאן.
נאך א זאך וויל איך אייך בעטן, איר זאלט נישט קוקן קיין מאוויס; נישטא אזא שעדליכע זאך פאר'ן מענטש ווי קוקן מאוויס, עס מאכט דעם מענטש בעצבות ומרה שחורה, עס הרג'עט די לעבן אויף די וועלט און אויף יענע וועלט.
איך האף איר וועט טון וואס איך בעט אייך; דערמאנט זיך וואס איך האב אייך געטון, איר זענט געווען פארכאפט אזוי ווי די ווייב פונעם ארעמען איז געווען פארכאפט ביים גענעראל (ספורי מעשיות, מעשה י', מבערגער ועני); איך האב אייך ארויסגענומען פון דארט, אייך חתונה געמאכט און אייך געגעבן אזא שיינע משפחה, מעג איך אייך בעטן איר זאלט זיך פירן אויף די גוטע וועג.
וואס דארפט איר פרענדס אז איר האט א טייערער מאן? מילא א מיידל לויפט צו פרענדס - זי האט נישט קיין מאן, אבער איר האט דאך חתונה געהאט, וואס דארפט איר פרענדס?! זיי זענען דאך בכלל נישט אייערע פרענדס, אונטער אייער רוקן לאכן זיי פון אייך, זיי בארעדן אייך; נאר אייער מאן איז אייך געטריי, פארוואס זאלט איר טון די עקלדיגע זאך פון לייגן שלאפן דעם מאן און נעלם ווערן פאר די נאכט? עס איז דאך די עקלדיגסטע זאך! מיר וואלט זייער געבאדערט אויב מיין ווייב וואלט דאס געטון צו מיר.
איך האף איך האב גע'פועל'ט.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת ויגש, ה' טבת, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי
איך בין יעצט אויפ'ן פליגער, אויפ'ן וועג קיין ארץ ישראל, איך וועל בעטן פאר אייך און פאר אייער משפחה ביי מוהרא"ש.
איך וועל דערציילן פאר מוהרא"ש אלעס וואס אייער מאן טוט פאר אונזער קהילה; עס איז נישט צו באגרייפן וואס איין מענטש טוט אלץ, פיר און צוואנציג שעה, אנגעהויבן מיט'ן בית התבשיל, תומכי שבת פאר משפחות נצרכים, מיט אלעס, ובפרט מיט'ן זויבערן דעם בית המדרש.
נעמט אייך נישט צום הארצן ווען פרויען רופן זיך אן נאכן פרויען צאמקום, ווען אייער מאן קומט ארויסשיקן די פרויען צו קענען אויפרוימען די שול - ווערטער פון חוזק אויף אים; נעמט עס נישט צום הארצן, זיי מיינען גארנישט, אייער מאן העלפט מיר, ער איז דער איינציגסטער וועם עס גייט אן אז די שול זאל זיין גרייט און זויבער אינדערפרי.
שטארקט זיך און שטארקט אייער מאן ער זאל בלייבן משמש זיין דעם רבי'ן, עס זאל אייך זיין א זכי' צו האבן א מאן א משמש ביים רבי'ן, און זייט דן יעדן איינעם לכף זכות; קיינער מיינט נישט גארנישט שלעכטס, עס איז אזא אויסדרוק פון מענטשן זיך אנצורופן, נישט טראכטנדיג אז אפשר ווערט איינער וויי געטון.
דאנקט און לויבט דעם אייבערשטן פאר אלע חסדים, פאר אייער שיינע משפחה, פאר אייערע ליכטיגע קינדער - וועט זיך עפענען די הימלען און עס וועט קומען נאך חסדים.
בעזרת ה' יתברך
יום ד' פרשת ויחי, י"א טבת, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איר קענט גיין צום ציון פון הרב הקדוש מריבניץ זכותו יגן עלינו; צו א ציון פון א צדיק גייען אפילו פרויען. גייט אינאיינעם מיט אייער מאן נרו יאיר; ער זאל שטיין ביי די מענער זייט און איר זאלט שטיין ביי די פרויען זייט און בעטס פאר קינדער - וועט איר פועל'ן ישועות.
מוהרא"ש זכותו יגן עלינו פלעגט זייער אסאך גיין צום ציון פון הרב הקדוש מריבניץ זכותו יגן עלינו; ווען מוהרא"ש איז געווען אין מאנסי אויף א שמחה - איז ער צוגעגאנגען צום ציון מתפלל זיין. אזוי טו איך אויך, ווען איך בין אין מאנסי - גיי איך ארויף צום ציון הנ"ל, מען זעט דארט גרויסע ישועות.
דער אייבערשטער זאל העלפן איר זאלט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ליבער ... נרו יאיר
איך בין יעצט צוריק פון די הערליכער שבת חנוכה אין קרית ברסלב.
איז דאס געווען א שבת! מיר האבן זיך אזוי שטארק אויפגעפרישט מיט'ן רבינ'ס לימודים, א שאד דו ביסט נישט געקומען; עס זענען זיך צאמגעקומען צענדליגער משפחות אנשי שלומינו תלמידי היכל הקודש.
איך וועל דיר שרייבן אביסל פון דעם שבת.
מיטוואך נאכט נאכן צינדן די מנורה בין איך געווען ביי א בר מצוה אין ישיבה פון הבחור ... נרו יאיר, דארט האב איך געטראפן מוהרא"ש'ס זון, הרב נחמן שליט"א, ער האט גערעדט לכבוד דער בר מצוה בחור. בתוך הדברים האט ער געזאגט אז ער מוז זאגן ברבים וואס ער געדענקט, ווי שטארק זיין טאטע - מוהרא"ש זכרונו לברכה - האט ליב געהאט דעם ראש ישיבה. ער האט דערציילט אז ער האט אליינס מיט געהאלטן וויפיל מענטשן זענען געקומען רעדן שלעכטס צו מוהרא"ש אויף די ישיבה און אויף מיר, אבער מוהרא"ש האט נישט געוואלט מקבל זיין, מוהרא"ש האט זייער געהאלטן פונעם ראש ישיבה.
נאך די בר מצוה בין איך ארויסגעפארן מיט מיין משפחה צום שטעטל, דאנערשטאג צופרי ניין אזייגער האב איך געדאווענט שחרית מיט די עלסטע כתה פון תלמוד תורה, דער מלמד האט מיך מכבד געווען צו זאגן הלל, מיר האבן אינאיינעם געזאגט הלל מיט אונזער נוסח בקול; עס איז געווען א פארגענוגן.
נאך שחרית האב איך פארגעלערנט דעם דף גמרא פאר די עלסטע כתה פון תלמוד תורה, די קינדער האבן פיין מיט געהאלטן. איינער פון די קינדער האבן געזאגט א חידוש, מען זעט ביי די מעשה פון אבא אומנא (תענית כב.), ווען אביי האט געשיקט זיינע תלמידים בודק זיין אבא אומנא און זיי האבן אוועק גענומען זיינע קישענעס און דעקעס - האט ער זיי גארנישט געזאגט, ווייל ער האט געוויסט אז תלמידים פון א צדיק וואס קומען בשליחות דעם צדיק, מן הסתם האבן זיי עפעס א כוונה דערין; דאס איז געווען זיין גרויסקייט, ער האט געוויסט אז א צדיק האט זיכער זיינע טעמים.
גלייך נאכדעם האבן מיר געהאט א שבע ברכות פאר החתן ... נרו יאיר, דער מחותן הרב ר' ... נרו יאיר איז געקומען צו פארן, איך האב גערעדט אפאר ווערטער און ארויסגעברענגט דאס גרויסקייט פון די חתן כלה, זיי זענען גרויסע מפיצים און ווען איך האב אנגעטראגן דעם שידוך, דער מחותן האט געהערט אז דער בחור/חתן - גייט הפצה, האט ער מיר גלייך געזאגט אז ער וויל ענדיגן דעם שידוך, ער דארף שוין גארנישט מער פון דעם.
נאכדעם האט דער מחותן ר' ... גערעדט אפאר ווערטער, אויך זיין טאטע, הרב החסיד ר' ... האט גערעדט. מען האט געבענטשט, איך האב מכבד געווען ר' ... מיט א ברכה, אויך ר' ...; ביי מיר זענען מפיצים די גרעסטע מיוחסים.
פון דארט בין איך גלייך געפארן צום תלמוד תורה, איך בין אריין אין אלע כיתות, אנגעהויבן ביי כתה א'. איך האב פארהערט די קינדער די עברי, איך בין ארויס פון התפעלות צו זען ווי אונזער נייער מלמד ... נרו יאיר זאל האבן אזעלכע כוחות.
איך האב געהאט אן אינטערעסאנטע מעשה אין כתה א', איין קינד, א טייער קינד – האט יעדע זאך צוריק געווארפן. צום ביישפיל, איך האב געטיילט א קענדי, האט ער דאס נישט געוואלט נעמען, איך האב געגעבן א שפילצייג – האט ער עס מיר צוריק געווארפן, ער האט געזאגט: "איך דארף נישט די קארעלע", האב איך אים געזאגט ער זאל דאס געבן פאר זיין שוועסטער, און איך פרעג אים: "ווי אזוי הייסט דיין שוועסטער?" זאגט ער מיר אז זי האט נישט קיין נאמען; אזוי מיט יעדע זאך וואס איך האב געזאגט האט ער צוריק געווארפן. איך האב געוויזן פאר'ן מלמד ווי אזוי מען דארף האנדלען מיט אזא קינד; נישט זוכן ווי אזוי אים צו מאכן פאר א מחוצף, נאר ווי אזוי מען קען אים פארדרייען, עס זאל ווערן אלעס גוט.
דער מלמד האט זיך ממש מחי' געווען צו זען די מעשה, ווייל ער האט געמיינט אז נאר ביי אים פאסירט דאס, ער האט נישט געקענט טראכטן אז אזוינס פאסירט אויך ביים ראש ישיבה.
איך בין געווען ביי קינדערגארטן, כתה ב' און כתה ה'; אלע מלמדים האבן געהאט חיזוק.
פון דארט בין איך געפארן קוקן די נייע דירות, געלאפן אין מקוה און געדאווענט מנחה, מעריב.
ביים צינדן זענען געקומען אלע בחורים, מען האט געזינגען אינאיינעם די זמירות, נאכדעם האב איך יעדן געווינטשן זיי זאלן זוכה זיין צו טרעפן זייער שידוך, די בחורים האבן אלע געצינדן אין שול.
נאכדעם זענען מיר געגאנגען א שפאציר צום בית הדפסה; עס זענען דא אפאר פרישע תלמידים וואס האבן נאכנישט געזען דעם בית הדפוס אין שטעטל, איך האב זיי געוויזן דעם בנין, זיי האבן אלע געזאגט אז זיי קענען נישט טראכטן אז דער בנין האבן געבויט בחורים.
אויפ'ן וועג צוריק האט אנגעהויבן רעגענען, איך האב זיך זייער געפרייט אז עס רעגנט; אפילו עס איז געווען שווער צוריק צו גיין, אבער מיר ווארטן שוין אזוי לאנג אנצופולן די נייע מקוה ביים בית המדרש עצתו אמונה.
די בחורים האבן געגעסן א פיינע סעודה, מיר האבן געשמועסט פון רבי'ן און מוהרא"ש, גלייך נאכדעם איז געווען די ליל שישי שיעור, עס איז געווען זייער א שיינע שיעור, עס איז כדאי דו זאלסט עס אויסהערן.
מיר האבן גערעדט פון אסאך שיינע נקודות, פון "יְמֵי חֲנֻכָּה הֵם יְמֵי הוֹדָאָה", חנוכה איז טעג פון דאנקען דעם אייבערשטן, דער רבי זאגט (לקוטי מוהר"ן חלק ב', סימן ב): "וְזֶה בְּחִינַת שַׁעֲשׁוּעַ עוֹלָם הַבָּא", דאס איז די געשמאקע, זיסע און איינגענעמער טעם וואס מען שפירט אויף יענע וועלט; און ווער עס טוט דאס, ער געוואוינט זיך איין צו דאנקען דעם אייבערשטן - דער שפירט די זיסע טעם, ער דארף שוין נישט קיינעם.
מיר האבן גערעדט פון דעם וואס מענטשן זאגן אז מיר גייען אוועק פון די מסורה, אז דאס איז נישט אמת. אז מען זאגט משניות, מען זאגט גמרא - איז דאס נישט קעגן די מסורה, פארקערט, דאס איז מסורה; אז מען איז מזלזל אין צניעות - דאס הייסט אוועקגיין פון מסורה! אז מען שניידט זיך די בארד און פיאות - דאס איז אוועקגעגאנגען פון די מסורה!
אויך האבן מיר גערעדט וועגן דאס גרויסקייט פון די פרויען וואס שערן זיך אפ די האר, און אפילו אויב מען קומט פון א משפחה וואס מאמע און באבע שערן זיך נישט די האר, זאל מען נישט מורא האבן דאס צו טון, דאס הייסט נישט אוועק גיין פון מסורה, פארקערט, אויב וועט זיך די פרוי שערן די האר וועט זי צוריק גיין צו די מסורה; נישטא קיין גרעסערע זאך וואס א פרוי קען טון פאר זיך און פאר אירע דורות ווי גיין אנגעטון איידל.
ביים שיעור האבן מיר דערמאנט וואס רבי נתן האט געזאגט פאר זיינע תלמידים אויף דער וואס איז געפארן צו זיין רבי נאכן הערן פון רבי נתן אז מען דארף האבן א רבי: "פרעה איז קלוגער פון דעם מענטש"; ווייל ווען יוסף האט געזאגט פאר פרעה אז מען דארף זוכן אן איש חכם צו ראטעווען דאס לאנד, האט פרעה אנגעכאפט יוסף און געזאגט (בראשית מא, לט) "דו ביסט דער קלוגער מענטש; אז דו זאגסט מיר מען דארף זוכן א קלוגער מענטש - ביסטו דער קלוגער".
רבי נתן זאגט ווייטער: "איך זאג אים א שיינע שמועס איבער דאס גרויסקייט פון האבן א צדיק; ער האט אזעלכע דיבורים נאך פון קיינעם נישט געהערט, וואלט ער געדארפט זאגן 'איך בלייב דא; דו ביסט דער צדיק, דו ביסט מיין לעבן', אנשטאט דעם איז ער געפארן צו זיין רבי".
נאכן שיעור האב איך אנגעגרייט ביי מיר אין שטוב, מיט אפאר בחורים - די עסן פאר שבת. אינמיטן אנגרייטן די עסן האבן די בחורים נישט באמערקט אז איך האב געמאכט א בעשאו, א בחור פון ישיבה, א טייערער תלמיד, הבחור ... מיט א תלמידה, א טאכטער פון ר' ...; מען האט געמאכט די לחיים ביי מיר אין שטוב, עס איז געווען אזא שמחה, אלע בחורים און א טייל משפחות פון שטעטל זענען געקומען ווינטשן "מזל טוב".
ביי מיר איז דאס א גרויסע שמחה, צו מאכן א שידוך; אבער די שמחה איז נאר פאר יענע מינוט, גלייך נאכן לחיים בין איך שוין פארנומען צו מאכן נאך שידוכים, איך ווער נישט זאט מיט וואס איך טו.
ביז אהער איז אלעס פון איין טאג; דאס איז ביי מיר יעדן טאג, ווען איינער פון די תלמידים וואלטן אפגעשריבן מיין סדר היום – וואלטן זיי געקענט ארויסגעבן א דיקע קונטרס פון יעדן טאג.
פרייטאג אינדערפרי האבן מיר געדאווענט, נאכן דאווענען האבן מיר געלערנט דעם בלאט גמרא, די גמרא מסכת תענית (דף כב). קודם האבן מיר גערעדט פון דאס גרויסקייט פון שמחה, די מעשה מיט רב ברוקא חוזאה, וואס אליהו הנביא האט אים געזאגט: "די צוויי מענטשן וואס מאכן יעדן איינעם פרייליך – זיי זענען בני עולם הבא"; דא זעט מען דאס גרויסקייט פון מחי' זיין מענטשן.
נאכדעם האבן מיר גערעדט פון דאס גרויסקייט פון נישט האבן קשיות אויף די אמונה; יאשיהו המלך איז געלעגן טויט קראנק, מען האט אים געשאסן, מען האט אים געלעכערט מיט צענדליגער פיילן, ער איז געווארן געלעכערט ווי א זופ. ירמיהו הנביא האט געזען ווי ער זאגט עפעס צו זיך שטילערהייט, האט ער זיך צוגעבויגן צו הערן וואס ער זאגט, האט ער געהערט ווי ער זאגט (איכה א, יח): "צַדִּיק הוּא ה' כִּי פִיהוּ מָרִיתִי", דער אייבערשטער איז גערעכט, איך האב אין אים ווידערגעשפעניגט, האט ירמיהו הנביא געזאגט דעם הספד אויף דעם צדיק יאשיהו (שם ד, כ): "רוּחַ אַפֵּינוּ מְשִׁיחַ ה'", דאס איז אונזער אטעם, אונזער משיח; דאס איז א צדיק, ער ליגט געלעכערט מיט פיילן און האט נישט קיין טענות אויפ'ן אייבערשטן.
די ווערטער דארפן אונזערע ליפן שטענדיג שעפשען: "צַדִּיק הוּא ה'", דער אייבערשטער איז גערעכט; וואס עס זאל נאר זיין, וואס מען זאל נאר אריבערגיין, דארף מען וויסן אז "צַדִּיק הוּא ה'", דער אייבערשטער איז גערעכט, איך האב נישט קיין קשיות, איך האב נישט קיין טענות אויף אים.
נאכמיטאג האבן מיר געהאט א מיטינג מיט די געטרייע אינגעלייט וואס העלפן מיר ראש השנה אין אומאן. מיר גרייטן זיך שוין אויף ראש השנה הבא עלינו לטובה; ראש חודש שבט הויבט מען אן צאמנעמען געלט פאר די בעטן, די אלע וואס וועלן באצאלן זייער בעט ביז יום טוב פסח – וועט די פרייז זיין אזוי ווי אלע יארן, 750$, נאך פסח וועט די פרייז זיין טויזנט דאלער.
פרייטאג צו נאכטס זענען מיר געגאנגען דאווענען אין בית המדרש עצתו אמונה. צו מנחה איז צוגעגאנגען דער דיין שליט"א, ער איז געקומען דאווענען אינאיינעם מיט אונז. קבלת שבת האב איך געדאווענט. נאכן דאווענען האבן די גבאים מיר געבעטן צו זאגן אפאר ווערטער.
מיר האבן גערעדט פון וואס מוהרא"ש פלעגט שטענדיג זאגן, די קשר פון שבת חנוכה צו פרשת מקץ. אין די פרשה זעען מיר אז אלעס איז פונעם אייבערשטן; דא זעט אויס ווי זאכן ווערן געטון פון זיך אליינס, עס איז דא א חלום מיט א פתרון, יוסף ווערט קעניג, יעקב אבינו שיקט קויפן עסן, מען שפארט איין שמעון און בנימין אין תפיסה, עס זעט אויס ווי מענטשן טוען, מענטשן מאכן, אבער אלעס האט א חשבון, יעקב אבינו דארף אנקומען קיין מצרים, א גאנצע וועלט דריידט זיך איבער וועגן די סיבה.
דאס ווערט נתגלה חנוכה, עס איז נישטא קיין טבע, מקרה און מזל; אויל וואס ברענט נאר איין טאג ברענט פאר אכט טעג, געציילטע חשמונאים באזיגן הונדערטער טויזנטער גבורים; צו ווייזן אז עס איז נישטא קיין נאטור, עס איז אלעס בהשגחה.
מיר האבן צוריק שפאצירט ביז די שול אויף האשקע; פאר די שפאציר אליינס האט זיך שוין אלעס געלוינט, די געשמאקע שיחות ביים שפאציר; די וועג האט גענומען א שעה.
די סעודה האבן מיר געגעסן אינאיינעם מיט די בחורים אין שול, נאך די סעודה זענען געקומען אסאך משפחות, מען האט געזינגען און זיך מחזק געווען מיט די ווערטער פון מוהרא"ש, די ווערטער: "כל זמן א מענטש רעדט זיך איין דער וועט אים העלפן, יענער וועט אים העלפן – איז ער א גרויס רחמנות"; ווייל ווען מען זעט נאכדעם ווי אלע דרייען זיך ארויס ווערט מען אזוי אנטוישט, מען ווערט אזוי צעבראכן; א רחמנות אויף דער וואס פארלאזט זיך אויף אנדערע, די איינציגסטע עצה צו האבן א גוט לעבן, איז זיך צו פארלאזן אויפ'ן אייבערשטן.
מיר האבן גע'חזר'ט וואס מוהרא"ש פלעגט שטענדיג חזר'ן, די ווערטער פון רש"י. די פרשה ענדיגט זיך מיט "וישכחהו"; יוסף הצדיק האט געבעטן דעם שר המשקים ער זאל אים העלפן, ער זאל אים טון א טובה און אים דערמאנען פאר פרעה, ער האט צוגעזאגט פאר יוסף אז ער גייט אים העלפן, אבער דער פסוק זאגט (בראשית מ, כג): "וַיִּשְׁכָּחֵהוּ", ער האט פארגעסן פון יוסף, און רש"י זאגט צוויי ווערטער: "בו ביום", נאך יענעם טאג האט ער פארגעסן פון יוסף; דא זעט מען די נארישקייט פון בעטן פון א צווייטן הילף, יענער האט זיין אייגענע לעבן, ער טראכט נישט פון דיר, ענדערש דארף מען גיין צום אייבערשטן.
שבת אינדערפרי האב איך געוועקט די בחורים, מיר האבן געלערנט ספר פעולת הצדיק, די מעשה פון עולם התוהו (סימן תתמו), ווי דער רבי האט געזאגט אז ווער עס וועט קומען די דריי מאל צו אים, ראש השנה, שבת חנוכה און יום טוב שבועות – וועט ניצול ווערן פונעם עונש פון עולם התוהו.
פסוקי דזמרה האט געדאווענט דער גבאי ... נרו יאיר, שחרית האב איך געדאווענט, מיר האבן געזאגט הלל אינאיינעם, מיט'ן נוסח, בקול; איך האב זיך גוט אויסגעוויינט ביי די שטאטע ניגון, ביי פתחו לי; נישטא עפעס בעסערס ווי זיך אויסגיסן דאס הארץ צום אייבערשטן, מען דעקט זיך איבער מיט'ן טלית, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט (שיחות הר"ן, סימן ערה), אונטערן טלית איז אזוי ווי א חדר מיוחד להתבודדות. דער גבאי ... האט געליינט.
ביי סיפורי מעשיות האבן מיר גערעדט פון דאס גרויסקייט פון נאכגיין א צדיק, דער בן מלך האט זיך דערשראקן פון די שלענג און עגדיסן, ער האט געפרעגט דעם מענטש פון וואלד (סיפורי מעשיות, מעשה יא): "ווי אזוי וועל איך קענען אריבערגיין די שלענג?" האט דער מענטש פון וואלד געזאגט: "וואס פרעגסטו? וואס האסטו מורא? ווי אזוי וועסטו אריינקומען צו מיר אין שטוב?" ער ווייזט אים אז זיין שטוב איז אין די לופט, "ווי אזוי וועסטו קענען אריינקומען צו מיר? פרעג נישט, קום מיט מיר, גיי מיך נאך". דער בן מלך האט אזוי געטון, ער איז נאכגעגאנגען דעם מענטש פון וואלד, ער האט אים אריינגעברענגט צו זיך אין שטוב, אים געגעבן צו עסן און צו טרינקען.
דער מענטש פון וואלד – דאס איז דער רבי וואס זאגט אונז צו גיין אין וואלד מאכן התבודדות; אז מען גייט נאך דעם רבי'ן – קען מען אריבערגיין אלע שלענג, אלע קליפות און אלע נסיונות, אויך קען מען האבן א שטוב, אבער אז מען האט נישט דעם מענטש פון וואלד – איז נישט מעגליך צו האבן א שטוב, עס איז אזוי ווי א זאך פון די לופט, וואס מען קען נישט אנקומען צו דעם.
די סעודה האב איך געגעסן אין שול מיט די בחורים. נאך די סעודה זענען מיר געגאנגען שפאצירן, מיר זענען אריבער צום מנהל, ער האט דערציילט פאר די בחורים אלטע מעשיות פון ווען מיר האבן געעפנט די ישיבה, מעשיות וואס מיר האבן געהאט מיט מוהרא"ש, פון דארט זענען מיר געגאנגען צו האברך ... נרו יאיר, דארט האבן מיר געטראפן נאך אנשי שלומינו.
ביי שלש סעודות האבן מיר געלערנט די מעשה פונעם "אורח", די מעשה וואס דער רבי האט דערציילט (חיי מוהר"ן, סימן פה), דער אורח – דאס איז דער צדיק, אזוי ווי עס שטייט (משלי ד, יח): "וְאֹרַח צַדִּיקִים", דער צדיק קומט צום מענטש, ער וויל אים ברענגען צום אייבערשטן. קודם רעדט ער צום מענטש לויט דעם מענטשנ'ס מח, ער פרעגט אים פון פרנסה: "מֵאַיִן פַּרְנָסָתְךָ", ווי אזוי איז פרנסה? נאכדעם פרעגט ער אים: "מָה אַתָּה לוֹמֵד", וואס לערנסטו? ביז זיי זענען אריין אין א שמועס, אין "שִׂיחַת דְּבָרִים הַיּוֹצְאִים מִן הַלֵּב", דא זעט מען די וועג צו מאכן התבודדות, אפילו אין אנהייב האט מען נישט קיין הארץ, אויב מען רעדט דיבורים – וועט זיך ביים סוף עפענען דאס הארץ.
ביז דער בעל הבית האט אנגעהויבן בענקען און וועלן זיין אן ערליכער איד, "אָמַר לוֹ הָאוֹרֵחַ אֲנִי אֶלְמַד עִמְּךָ", האט אים דער צדיק געזאגט, איך וועל לערנען מיט דיר; דער רבי לערנט דעם מענטש ווי אזוי צו דינען דעם אייבערשטן, דער רבי זאגט (עיין הקדמת השתפכות הנפש): "תנו לי את לבכם", ברענגט מיר ענקער הארץ, איך וועל ענק פירן בדרך אבותינו הקדושים; דער רבי דארף נאר מען זאל וועלן זיין גוט, מען זאל האבן גוטע רצונות און כיסופים.
איך בין אפגעמאטערט, איך דארף מקצר זיין.
מוצאי שבת איז געווען א שיינע מלוה מלכה, א סעודת הודאה אז מיר זענען נאך ביים רבי'ן.
זונטאג אינדערפרי פאר'ן דאווענען האבן מיר געלערנט דעם בלאט גמרא, מען האט געדאווענט אינאיינעם. רוב טאג האב איך אויפגענומען משפחות, נאכמיטאג האב איך גערעדט פאר אלע טיטשערס חיזוק אויף חינוך הבנות, נאכדעם האבן מיר געלערנט נאך א בלאט גמרא; מוצאי שבת האב איך נישט פארגעלערנט, האב איך געדארפט לערנען זונטאג צוויי בלאט גמרא. נאכן צינדן איז געווען א לחיים פון צוויי חשוב'ע משפחות אין שטעטל.
איך האף צו זיין מארגן אינדערפרי צוריק אין ישיבה מיט פרישע כחות; מענטשן מיינען מען באקומט כח ווען מען פארט אוועק אויף וואקאציע, עס איז נישט אזוי, ווען מען פארט זיך אפרוען דארף מען זיך נאכדעם נאכאמאל אפרוען; וואס מער מען טוט - אלץ מער כח באקומט מען. יעצט נאכן זיין די פיר טעג אין שטעטל, פון טון און טון און טון – האב איך פרישע כוחות צו קענען ווייטער טון מיט די בחורים און קינדער.
איך האב דיר נאך גארנישט געשריבן; רעד צו די חברים וואס האבן מיט געהאלטן, וועלן זיי דיר דערציילן שיינע זאכן.
בעזרת ה' יתברך
א' פרשת ויגש, ב' טבת, זאת חנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי
איך בין יעצט אנגעקומען אהיים, עס איז שפעט ביינאכט; דאך וויל איך אייך שרייבן אביסל חיזוק.
דאס ערשטע און וויכטיגסטע זאך וויל איך אייך בעטן: קלאפט זיך נישט אראפ; דער יצר הרע, דער סמ"ך מ"ם – האט אייך גוט אריינגעכאפט אין זיין פאסטקע, ער האלט אייך אן מיט זיינע ציין און נעגל, ער וויל אייך נישט ארויסלאזן.
וואס איז די פאסטקע? דאס אז איר האלט נישט פון זיך, איר טראכט: 'איך בין סיי ווי גארנישט'; איר שפירט זיך די ערגסטע פרוי אין שטעטל, איר האלט קלאר אז איר זענט א פארפאלענע, דעריבער זענט איר ממשיך טעג און נעכט מיט קוקן מאוויס השם ישמרינו; דאס אלעס קומט פון די עצבות און מרה שחורה וואס איר האט.
דעריבער בעט איך אייך זייער, קלאפט זיך נישט אראפ, איר זענט א גרויסע צדיקת, איר זענט אן ערליכע פרוי. אז איר וועט האלטן פון זיך וועט איר זיך עקלען צו קוקן די גוי'שע מאוויס השם ירחם.
שנית, איך האב אייך געשריבן שוין אפאר יאר צוריק א שיינע תפלה; איר זאלט זאגן די תפילה וועט איר ארויסגיין פון די שלעכטע זאכן.
נאכאמאל, קלאפט זיך נישט אראפ; דא האט איר די תפילה:
"הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער אִיךְ דַאנְק דִיר פַאר מַיין שֵׁיינֶע לֶעבְּן וָואס דוּ הָאסְט מִיר גֶעגֶעבְּן; הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זַיין פְרֵיילִיךְ אוּן שְׁפִּירְן שְׁטֶענְדִיג וִוי דוּ בִּיסְט מִיט מִיר, הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל זוֹכֶה זַיין צוּ זֶען עֶרְלִיכֶע דוֹרוֹת, קִינְדֶער וָואס וֶועלְן דִיר דִינֶען.
הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל קֶענֶען פְרֵיילִיךְ מַאכְן מַיין מַאן, עֶס זָאל זַיין נָאר לִיבְּשַׁאפְט צְוִוישְׁן מִיר אוּן מַיין מַאן. הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל אוֹיפְהֶערְן קוּקְן מָאוִויס, עֶס צִיעֶט מִיר שְׁטֶענְדִיג צוּ קוּקְן נָאךְ אוּן נָאךְ, אִיךְ בִּין זֵייעֶר צוּגֶעקְלֶעבְּט צוּ דֶעם, הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל דָאס אָפְּלָאזְן אוּן אַיינְזֶען דִי נַארִישְׁקַייט פוּן קוּקְן מָאוִויס.
אֵייבֶּערְשְׁטֶער זַיי מִיר מוֹחֵל אוֹיף אַלֶעס וָואס אִיךְ הָאבּ גֶעקוּקְט בִּיז אַהֶער, אִיךְ בִּין נִישְׁט שׁוּלְדִיג, קֵיינֶער הָאט מִיר נִישְׁט גֶעזָאגְט אִין מַיינֶע יוּנְגֶע יָארְן וִוי שֶׁעדְלִיךְ דָאס אִיז, אִיךְ הָאבּ זִיךְ צוּגֶעוואוֹינְט אַלְץ יוּנְגֶע מֵיידְל צוּ קוּקְן אוּן יֶעצְט אִיז מִיר זֵייעֶר שְׁוֶוער זִיךְ אָפְּצוּלָאזְן פוּן דֶעם, בֶּעט אִיךְ דִיר אֵייבֶּערְשְׁטֶער זַיי נִישְׁט בְּרוֹגֶז אוֹיף מִיר, אִיךְ גֵיי פְּרוּבִּירְן דָאס בֶּעסְטֶע וָואס אִיךְ קֶען אוּן הֶעלְף מִיר אִיךְ זָאל אָנְהֵייבְּן לֶעבְּן אַ פְרֵיילִיכֶע לֶעבְּן".
בעזרת ה' יתברך
יום ג' פרשת מקץ, כ"ו כסליו, ב' דחנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איר קענט דינגען א לעפטאפ און זיך צאמנעמען פרויען צו הערן א שיעור פון חיזוק.
איר קענט זינגען אין שטוב.
א ליכטיגן חנוכה.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי', אשת מיין טייערער תלמיד ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
איר קענט זיך נישט פארשטעלן וואס איר האט דא געטון, איר האט געטון א זאך נענטער צו ברענגען די גאולה; מיט'ן זיך אפשערן די האר האט איר געברענגט די גאולה א טריט נענטער.
דער הייליגע צדיק רבי פנחס קאריצער זכותו יגן עלינו פלעגט וויינען: "די גאולה הענגט אויף א האר!" פלעגט דער הייליגער רבי זכותו יגן עלינו פון סאטמאר זאגן: "דאס מיינט ער צו זאגן אויף די האר פון אידישע טעכטער"; אידישע פרויען קענען ברענגען די גאולה, ווען אלע אידישע פרויען וואלטן זיך אפגעשוירן זייער האר וואלט שוין פון לאנג געווען די גאולה.
איך שטיי און שטוין אויף אייער מסירות נפש, ווי איר האט געטון אזא זאך, זיך אפגעשוירן די האר! ביי אונז איז דאס אויך א מסירות נפש, אבער דאך איז עס נישט אזוי שווער נאכדעם וואס מיר וואקסן אויף מיט דעם; אונזער מאמע, אונזער באבע, אונזערע שוועסטערס - אלע שערן זיך אפ די האר, עס איז א זאך וואס מיר וואקסן אויף דערמיט, אבער ביי אייך איז אנדערש, איר זענט געגאנגען קעגן אייער משפחה, אלע פון אייך גייען מיט די אייגענע האר; אייער מאמע, אייערע געשוויסטער - אלע בארומען זיך מיט די האר, און איר זענט צוריק געגאנגען צו די אמת'ע מסורה און אראפגענומען די האר - די שדים, די מחלות און צרות; וואויל איז אייך, וואויל איז אייער חלק.
אין דעם זכות וועט איר האבן ערליכע קינדער; קינדער צדיקים, קינדער תלמידי חכמים, קינדער יראי השם.
טענה'עט זיך נישט מיט קיינעם; אויב מען טענה'עט זיך - ווערט מען נאר אפגעשוואכט, ליצנות זעט אלץ אויס שטערקער פונעם אמת, דעריבער איז נישט כדאי זיך צו טענה'ען מיט קיינעם, נאר טון וואס דער אייבערשטער זאגט, וואס צדיקים זאגן.
איך שיק אייך א מתנה א געבענטשטע זילבערנע ה קייטל; די רבי זאגט דאס איז מסוגל פאר קינדער (ספר המדות אות בנים, חלק ב', סימן ח).
א ליכטיגן חנוכה.
בעזרת ה' יתברך
א' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך זיץ יעצט ביי די ליכט, איך בעט פאר אייך.
איך בעט אייך זייער, זייט בשלום מיט אייער מאן נרו יאיר. ער איז א וואוילער אינגערמאן, עס האט פאסירט וואס האט פאסירט, דאס מיינט נאכנישט אז ער איז שלעכט. ער האט געהאט א שווערע נסיון, ער איז אבער א וואוילער איד, ער האט מיר געשריבן אז ער ווייסט נישט וואס האט פאסירט, ער איז אראפגעפאלן.
איך בעט אייך זייער, פארגעסט וואס איז געווען, הויבט אן פונדאסניי. איר האט געהערט די סיפורי מעשיות שיעור? איך האב גערעדט צו אייך; איך האף איר האט זיך מחזק געווען אז די שענסטע זאך ביים אייבערשטן איז שלום.
א ליכטיגער חנוכה.
בעזרת ה' יתברך
א' פרשת מקץ, כ"ה כסליו, א' דחנוכה, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
אז אייער מאן קומט נישט אהיים, זיין סדר איז פארדריידט; ער שלאפט בייטאג און איז אויף ביינאכט, ער קומט ערשט אהיים פארטאגס - זאלט איר צינדן די מנורה.
נעמט אייערע קינדער און צינדט מיט זיי די ליכט, זינגט מיט זיי די שיינע חנוכה ניגונים און עסט די גוטע חנוכה עסן; מאכט זיכער מען זאל שפירן אז עס איז חנוכה.
איך בעט אייך זייער, פארלירט זיך נישט; גייט אן מיט אייער לעבן, לאזט זיך נישט נאך. בעטס דעם אייבערשטן ער זאל רחמנות האבן אויף אייך, איר זאלט האבן כח צו זיין די טאטע און די מאמע, איר זאלט נישט אונטערברעכן. בעטס אים איר זאלט זיין פרייליך, עס זאל אייך גארנישט אנגיין. אויך זאלט איר בעטן פאר אייער מאן, עס זאל זיין ליבשאפט צווישן ענק.
איך בין זייער אסאך מתפלל פאר אייך, איר זאלט האבן כח און נחת פון אייערע קינדער.
בעזרת ה' יתברך
ג' פרשת וישב, כ' כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
זארגט נישט, איר וועט האבן קינדער; פארלירט זיך נישט, זייט נישט מקנא קיינעם; איר וועט האבן א שיינע משפחה מיט קינדער.
איך בין יעצט אינמיטן א נסיעה אין אייראפע, מיר זענען יעצט ביים גרעניץ צווישן אונגארן און רומעניא, מען ווארט דא מען זאל אונז דורכלאזן, קען איך שרייבן אביסל בריוו.
איך בעט פאר ענק ביי אלע צדיקים; איך האב מזכיר געווען אייער נאמען אין אוהעל און אין קערעסטיר, איר וועט בקרוב זען א ישועה.
זאגט יעדן טאג אביסל תהלים און בעטס דעם אייבערשטן אויף אידיש פאר אייך, פאר אייער מאן און פאר אייערע קומענדיגע דורות.
נעמט זיך פאר צו צינדן שבת ליכט אפאר מינוט פריער; צום ביישפיל, אז דער זמן הדלקה איז 4:20 זאלט איר צינדן 4:10 אדער 4:15, און בעטס ביי די ליכט: "רבונו של עולם, געב מיר קינדער צדיקים, קינדער וואס וועלן לערנען די הייליגע תורה און דיך דינען, קינדער וואס וועלן ליכטיג מאכן די וועלט. רבונו של עולם, מאך מיך פרייליך, העלף מיר איך זאל ליב האבן מיין מאן, מיר זאלן לעבן מיט אמת'ע ליבשאפט", אמן.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת וישב, כ"א כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד ... נרו יאיר
איך האב ערהאלטן דיין בריוו.
אז דיין ווייב איז נישט רואיג מיט די זאך וואס בוני עולם וויל מאכן - זאלסטו עס נישט מאכן, ווייל קינדער איז א זאך וואס דער אייבערשטער געבט; קינדער קען מען נישט געבן, קינדער קען מען נישט מאכן, נאר דער אייבערשטער אליינס געבט קינדער; נאר וואס דען, אויב די ווייב זאגט אז זי וויל טון עפעס, זי וויל גיין צום דאקטער, זי וויל גיין צו בוני עולם, זי וויל טון, זי וויל מאכן, זי וויל נישט ווארטן - דעמאלט טוט מען אלעס וואס מען קען, פארשטייט זיך נאר מיט דעת תורה. אבער אין דיין פאל וואס דיין ווייב איז אינגאנצן נישט צופרידן מיט די זאכן פון בוני עולם, איז ווער שטופט דיר צו טון די אלע זאכן? פארוואס דארפסטו דאס טון? איז דאך בעסער דו זאלסט נאכאמאל גיין צום אייבערשטן, נאכאמאל גיין צום פושקע, אריינווארפן אפאר פרוטות און בעטן: "תן לי בנים - באשעפער געב מיר קינדער" (ספר המידות אות צדקה חלק ב', סימן יד; תפלה חלק ב', סימן ט).
גיי נישט צוריק צו זיי, עס פעלט בכלל נישט אויס; איין קאפיטל תהלים מיט הייסע טרערן טוט מער אויף ווי דאס וואס זיי ווילן מאכן מיט ענק, אפאר ווערטער צום אייבערשטן פון הארץ איז מער ווערד פון די גרעסטע דאקטורים; זאלסטו גארנישט מאכן.
איך האף דו וועסט זיך שטארקן, דו וועסט נאכאמאל צוריק גיין צום אייבערשטן, אים בעטן בתמימות ובפשיטות מיט רחמים ותחנונים: "הייליגער באשעפער, איך דאנק דיר פאר אלעס וואס דו טוסט מיט מיר, העלף מיר אייבערשטער איך זאל געהאלפן ווערן מיט קינדער, העלף מיר בזכות די צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר דיינעט וועגן"; אזוי זאלסטו בעטן טאג נאך טאג, און אפילו הונדערט מאל א טאג - ביז דו וועסט געהאלפן ווערן.
דער אייבערשטער זאל העלפן זאלסט האבן הצלחה אין אלע ענינים.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד אונזער חשוב'ע מנהלת תחי' ברסלב, ליבערטי
איך בין יעצט אין הימל העכער די וואלקענעס, אויפ'ן וועג צו מקומות הקדושים. איך וועל מתפלל זיין פאר אייך און פאר אלע טיטשערס און תלמידות.
איך וויל אייך בעטן, ווערן איר געבט שיעורים פאר כלות און ווייבלעך, זאלט איר זיי זאגן וואס מוהרא"ש האט געהאלטן וועגן נעי"ל פאלי"ש, מוהרא"ש איז געווען זייער דערקעגן. מוהרא"ש האט קיינעם נישט געשוינט, ווען פרויען האבן געפרעגט מוהרא"ש אויב זיי מעגן לייגן נעי"ל פאלי"ש איז מוהרא"ש געווארן זייער צוקאכט און געזאגט א שטארקע ניין.
אפילו די פרויען וואס מען קען זיי נאכנישט זאגן אלעס, מען דארף גיין מיט זיי שטייטלעך, בהדרגה; די פרויען וואס מוהרא"ש פלעגט זיי נישט זאגן אין אנהייב ווי אזוי זיך צו פירן - אויך זיי האט מוהרא"ש שטרענג געזאגט אז מען טאר דאס נישט לייגן. אפילו די קלעי"ר (די דורכזיכטיגע) איז אסור, אויך איז דאס א חציצה, עס ברענגט צו גרויסע מכשולות.
לערנט די כלות מיט די ווייבלעך די שיינקייט פון צניעות, דאס זיסקייט פון אידישע קליידער. אפילו זיי מאכן זיך שיין פאר'ן מאן וכו' זאלן זיי זיך שיין מאכן אויף די אידישע וועג. די וואס לערנען מיט כלות זיך אהערצושטעלן מיט פריצות'דיגע בגדים - איז דמיונות; עס העלפט נישט, עס מאכט נישט פרייליך און עס מאכט נישט זאט.
בנוגע דער גוי אין סקול; איך זאג נאכאמאל קלאר און הויך, איך האף מען וועט מיר הערן פון פאלגן: "איך וויל נישט עס זאל זיין א גוי אין סקול אין די שעות וואס די קינדער זענען דארט!" ענדערש זאל זיין שמוציג, ענדערש זאל מען זיך נישט קיין עצה געבן, ווי איידער א גוי טמא זאל זיך דרייען צווישן די מיידלעך.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך שפיר אז איך דארף אייך שרייבן ווי איבערגענומען איך בין פון אייער מאן.
עס איז אריבער אפאר יאר פון ענקער חתונה, יעצט קען מען זען ווער דער מענטש איז. די ערשטע שטיק צייט פון די חתונה איז ביי אלעמען א צייט וואס מען ווארט צו זען ווי דער מענטש וועט זיך באלאנסירן. יעצט זע איך אייער מאן קומען אין שול לערנען, ער האט זיינע שיעורים קבועים, ער דאווענט ערליך און אלע האבן הנאה פון אים, ער העלפט די מוסד אזוי געטריי. איך האלט זייער פון אים, איך האב אים זייער ליב, מיר ווערן אלץ נענטער און נענטער.
חנוכה איז א צייט פון דאנקען און לויבן, זאלט איר זיצן אין די זייט ווען אייער מאן צינדט אן די הייליגע ליכט און דאנקען דעם אייבערשטן, זיצט מיט די קינדער און זאגט: "שכוח אייבערשטער".
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר ברסלב, ליבערטי
איך הער אז ביי דיר אין שטוב קומען זיך צאם אין די צייט פון שלש סעודות יונגע ווייבלעך, שכנים; מען פארברענגט אינאיינעם, מען איז זיך מחזק, מען דערציילט מעשיות פון תפלה.
זאג פאר דיין ווייב אז איך האב זייער הנאה אז מען טוט דאס, עס איז א גרויסע זאך צו מחזק זיין איינער דעם צווייטן אויף תפילה און אמונה.
אין אנהייב ווען מיר האבן געעפנט די שטעטל, פלעגן די פרויען זיך צאמנעמען איינמאל א וואך, דינסטאג נאכט; מען האט געשמועסט פון תפילה, אויך יעדע וואך האט גערעדט א צווייטע פרוי, זי האט דערציילט איר סיפור התקרבות, אדער אירע שווערע מניעות און ווי אזוי זי איז דאס בייגעקומען. צוביסליך איז געווארן מער און מער משפחות, איז שוין שווער צו האלטן א גאנצע עולם שטיל.
עס איז דא א פרוי וואס זי איז זיך ממש מוסר נפש פאר די פרויען צאמקום, עס איז איר זכות פון אנהייב ביז'ן סוף, זי פרובירט עס זאל זיין מיט א געשמאק, זי פרובירט צו האלטן די זאך מסודר, מיט א סדר. למעשה זענען דא פרויען וואס האבן נישט קיין חשק צו די פראגראם, דעריבער פריי איך זיך אז ביי ענק אין שטוב קומט מען זיך צוזאם רעדן חיזוק אויף תפילה.
שלש סעודות איז א צייט וואס איז זייער הייליג, די צדיקים האבן דאס געוויסט, האבן זיי איינגעפירט מען זאל זיך צאמנעמען און רעדן פון הייליגע זאכן.
זאג פאר דיין ווייב זי זאל ממשיך זיין זיך צאמנעמען מיט'ן ציל צו דערציילן שיינע מעשיות פון תפלה און פון צדיקים וכדומה.
אז עס איז געשטעלט אויף חיזוק פאר תפלה און סיפורי צדיקים - וועט עס האבן א קיום, עס וועט ארויסקומען נאר גוטע זאכן.
הלוואי זאלן דאס אנדערע פרויען נאכמאכן.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
לכבוד מיין טייערער ... נרו יאיר, מאנסי
איך פריי זיך צו הערן אז דיין ווייב נעמט צוזאם נשות אנשי שלומינו ביי ענק אין שטוב זיך מחזק זיין מיט'ן רבינ'ס עצות.
באמת דארפן פרויען אסאך מער חיזוק ווי די מענער. די פרויען זענען מיט די קינדער טאג און נאכט, נאכט און טאג - אן א הפסק, זייער גאנצע לעבן איז איין שטיק מסירות נפש. די פרויען זאגן אז די צאמקום - דאס געבט זיי כח, זיי קוקן ארויס אויף דעם; זיי קומען אהיים פריש, אנגעפילט מיט כח ווייטער צו טון די שטוב ארבעט.
ווייז דעם בריוו פאר דיין ווייב, זאל זי וויסן אז זי האט א גרויסע זכות; נישטא קיין גרעסערע זכות ווי מחזק זיין אידישע קינדער.
יעצט דריידט זיך איבער די וועלט מיט א נייעס, מען האט מפנה געווען א אידישע נפטר פון מאראקא, ער איז אוועק באלד צוויי יאר צוריק, דעמאלט האט מען נישט געלאזט טראגן נפטרים קיין ארץ ישראל, האט מען אים באערדיגט אין מאראקא און יעצט האט מען אים ארויפגעטראגן קיין ארץ ישראל. די חברה קדישא זענען צוגעוואוינט צו אזעלכע זאכן, מען באערדיגט די ביינער, למעשה ווען מען האט געעפנט די ארון האבן זיי געזען א גאנצער מענטש, אזוי ווי ער וואלט יעצט אוועק.
דער איד איז געווען א שליח חב"ד, ער האט מזכה געווען אידן אין מאראקא. די גוף זיינע איז געווען פריש, אזוי ווי ער וואלט נפטר געווארן נעכטן.
דאס איז א קידוש השם, צו זען דאס גרויסקייט פון צדיקים; זייער גוף בלייבט פריש. די וואס טוען פאר אנדערע אידן, זיי זענען מחזק אידן, ברענגען זיי צוריק צום אייבערשטן - די בלייבן גאנץ.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת וישב, י"ח כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי
אזוי ווי איר האט אייזערנע געדולד צו די קינדער אין סקול, איר זענט א געטרייע מחנכת, איר האט סבלנות צו די מיידלעך, איר ווערט נישט פארלוירן ווען א מיידל לאכט, שמייכלט, שטעקט ארויס די צונג וכדומה; נאך מער סבלנות און ווארעמקייט דארף מען האבן צו דערוואקסענע.
פארוואס זאג איך אייך דאס?
איך ווייס אז איר פרובירט מיט אלע כחות צו מאכן די וועכנטליכע צאמקום פאר די טייערע פרויען, נשות אנשי שלומינו. אין אנהייב ווען די שטעטעל איז געווען קליין, געציילטע משפחות - איז געווען ממש א מחי', אזוי ווי די שפריך ווארט גייט: "ווי קלענער דער עולם - אלץ גרעסער די שמחה"; מען איז געזיצן אינאיינעם די פאר פרויען, מען האט געשמועסט, מען האט גערעדט פון תפלה, פון צדיקים. יעצט איז די שטעטל זיך אביסל צואוואקסן איז אייך שווער צו האלטן שטיל די פרויען און הערן מעשיות פון תפילה, אזוי אויך ווען איר נעמט די מייק און איר בעט מען זאל זיין שטיל.
זאלט איר נישט נעמען גארנישט פערזענליך, קיינער מיינט נישט קיין שלעכטס; יעדער איז גוט, יעדער איז וואויל; מען דארף האבן סבלנות און שכל צו דערוואקסענע מענטשן אזוי ווי צו קינדער.
שטארקט זיך, זייט יעדן איינעם מחזק; אלע דארפן א גוט ווארט, אלע דארפן א שמייכל. דער וואס געדענקט צו שמייכלען צו יעדן איינעם, מאכט יעדן גוט שפירן - באקומט א שמייכל פונעם אייבערשטן אליינס; מען הייבט אן שפירן א נאנטקייט צום אייבערשטן, וואס אן אנדערער שפירט נישט.
בעזרת ה' יתברך
יום ה' פרשת וישלח, י"ד כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי' ברסלב, ליבערטי
דא האט איר א שיינע תפלה צו זאגן יעדן טאג פון די חדשים:
"רבונו של עולם איך דאנק דיר פאר אלע חסדים וואס דו טוסט מיט מיר, איך דאנק דיר אז איך בין חתונה געהאט, איך האב א מאן, און יעצט ווארט איך בשעה טוב ומוצלחת א שמחה.
איך בעט דיר זייער, העלף מיר, מאך מיר א גרינגע לידה, העלף מיר עס זאל אלעס אריבערגיין גרינג, בנקל ובנחת. דער קינד זאל זיין געזונט ברמ"ח איברים ושס"ה גידים, דער קינד זאל אויסוואקסן א גרויסער צדיק.
העלף מיר בזכות די צדיקים וואס האבן זיך מוסר נפש געווען זייער גאנץ לעבן פאר דיינעט וועגן, העלף מיר בזכות די אבות הקדושים אברהם אבינו, יצחק אבינו און יעקב אבינו, בזכות משה רבינו, אהרן הכהן, יוסף הצדיק און דוד המלך, בזכות דער גרויסער צדיק רבי יצחק לוריא אשכנזי און דער גרויסער צדיק רבי ישראל בעל שם טוב און בזכות רבינו נחמן בן פיגא ותלמידיו, ובזכות רבינו מוהרא"ש זכר צדיקים לברכה, יהיו לרצון אמרי פי והגיון לבי לפניך ה' צורי וגואלי".
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת ויצא, ד' כסליו, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
איך האב ערהאלטן אייער בריוו.
צניעות איז א געפיל; עס איז שווער צו זאגן אזוי און אזוי מוז מען גיין, און ווער עס גייט נישט אזוי איז שלעכט.
עס איז דא זייער אסאך ערליכע משפחות וואס גייען נישט מיט די זאך וכו', קען מען נישט זאגן אז מען מוז גיין מיט דעם און אז נישט איז עס פריצות, דעריבער קען איך אייך נישט זאגן אז איר מוזט גיין מיט די זאך, איך קען אייך אבער מחזק זיין איר זאלט בעטן דעם אייבערשטן איר זאלט ליב האבן איידלקייט, איר זאלט ליב האבן אידישקייט, ערליכקייט. דער הייליגער רבי זאגט (ספר המדות אות בנים, סימן ט): "צְנִיעוּת שֶׁבָּאִשָּׁה, מְזַכָּה לָהּ לְבָנִים הֲגוּנִים", א פרוי וואס פירט זיך איידל - וועט האבן ערליכע דורות.
הרב הקדוש מסאטמאר זכותו יגן עלינו האט איינגעפירט די זאך מען זאל גיין מיט א פארנייטע בענדל פון אונטער די פיס, מען זאל זען אז דאס איז שטרומפ.
בעזרת ה' יתברך
יום ב' פרשת תולדות, כו מרחשון, שנת תשפ"ב לפרט קטן
מרת ... תחי'
זייט פרייליך, ווארפט ארויס די עצבות ומרירות; וויינען איז א גוטע זאך נאר ווען עס איז פון פרייד, אבער ווען מען וויינט פון עצבות און מרה שחורה איז עס א נישט גוטע זאך, עס איז סטרא אחרא.
הערט אויף וויינען, זייט נאר פרייליך; אז איר וועט זיין פרייליך וועט די שכינה רוען ביי אייך אין שטוב, אייער מאן וועט ליב האבן אהיים צו קומען; עס איז זייער נישט געשמאק פאר'ן מאן צו זען די ווייב וויינען.
